Uploaded by User350

szycie---pochodzenie-i-zastosowanie-wlokien

advertisement
Włókna
Naturalne
Roślinne
Chemiczne
Zwierzęce
sztuczne
Bawełna
Wełna
syntetyczne
Len
Jedwab
mineralne
Konopie
Końskie
włosie
• Łodygowce – wyrabiane są z łodyg lnu,
konopi, juty, pokrzywy.
• Liściaste – do ich produkcji wykorzystuje się
liście manili, sizalu, juki, rafii.
• Nasienne – do produkcji pozyskuje się
surowiec z nasion bawełny.
• Owocowe – surowcem do produkcji są owoce
kokosu i kapoku.
Łodygowce - len
Len jest jedną z najstarszych roślin uprawianych przez człowieka.
Już między 5000 a 4000 lat p.n.e. uprawiali go Egipcjanie, Babilończycy, Fenicjanie i inne
cywilizacje.
Wiadomo też, iż był uprawiany w starożytnym Rzymie.
Z lnu otrzymuje się nie tylko włókno, ale również siemię lniane - czyli nasiona dające olej
używany przede wszystkim do wyrobu pokostu.
Obróbka lnu
•
Zbiór lnu - len wyrywa sie z korzeniami, a następnie suszy na polu. Aby
otrzymać bardziej delikatne włókno, zbioru dokonuje się wówczas, gdy łodyga
jest jeszcze zielonożółta.
•
Odziarnianie -usuwanie torebek nasiennych.
•
Roszenie - moczenie słomy lnianej w basenie z ciepłą wodą w celu
rozpuszczenia substancji sklejających tzw. pektyn.
•
Łamanie i trzepanie -wyroszoną i wysuszoną słomę lnianą poddaje się
międleniu, czyli łamaniu i kruszeniu zdrewniałych części łodygi w celu ich
usunięcia w procesie trzepania.
•
Czesanie - wyczesywanie łyka, aż do momentu powstania wiązki włókien
nadających się do przędzenia (patrz zdjęcie).W wyniku czesania uzyskuje się:
len czesany, wyczeski lniane tzw. pakuły.
Łodygowce konopie
Konopie są obok lnu główną
włóknodajną rośliną pozyskiwaną
z łodyg.
Roślina ta wymaga cieplejszego
klimatu niż len.
Stosowane są w przemyśle
powroźniczym, do produkcji
plandek oraz jako osnowę
podkładową do dywanów.
Łodygowce - juta
Stosuje się ją do produkcji tkanin opakowaniowych, pasów
transmisyjnych, osnów do dywanów, tkanin podkładowych do
wykładzin.
Łodygowce - pokrzywa
Włókna pokrzywy otrzymywane z łodyg, których wydajność wynosi ok. 10%, są długie i
mocne. Kiedyś były powszechnie wykorzystywane do produkcji szpagatu, lin a nawet tkanin.
Ajnowie z Sachalinu od wieków wykorzystywali pokrzywę do otrzymywania przędzy, z której
pletli powrozy i sieci rybackie. Podobnie postępowali rybacy z Kamczatki, którzy włókna
pokrzywy wykorzystywali do produkcji sieci odznaczających się trwałością i lekkością, długo
nie nasiąkały wodą i nie gniły (w tamtych rejonach nie rosną inne rośliny włókniste.)
W XIX w. w Europie z pokrzywy wyrabiano tkaniny i sita do przesiewania mąki.
Podczas I wojny światowej w Niemczech z pokrzywy wytwarzano materiały ubraniowe, ze
względu na brak bawełny.
Łodygowce - ramia
Szczmiel biały (rami, ramia) - dostarcza
cennego włókna o nazwie „ramia”,
otrzymywanego z łodyg.
Wytwarza się z nich lekką, trwałą tkaninę
na pościel, obrusy, tasiemki i sznurki.
Krótkich włókien używa się do produkcji
banknotów.
Liściaste - manila
Bananowiec manilski - Z pochew jego liści otrzymuje się
lekkie włókno, zwane manilą (lub abaką) o długości 0,7-3,6
m. Jest wytrzymałe i wodoodporne, dlatego też używa się go
głównie do wyrobu lin i sieci rybackich.
Produkuje się z niego liny okrętowe, powrozy i sznury, a
także tkaniny i różnego rodzaju plecionki. Główne rejony
uprawy ciągną się od Filipin po Indie.
Liściaste - sizal
Włókno pozyskiwane z liści agawy sizalskiej,
wykorzystywane w produkcji wyrobów
powroźniczych i mat, worków, papieru, tarcz
do gry w rzutki i innych wyrobów.
Włókno sizalu jest twarde, bardzo wytrzymałe
na rozerwanie i stosunkowo tanie, mimo to
jego produkcja zmniejsza się z powodu
konkurencji
włókien
sztucznych
i
syntetycznych.
Liściaste - juka
Jukę włóknistą uprawia się na skalę przemysłową na
włókno służące do wyrobu grubych tkanin, lin,
worków i papieru.
Liściaste - rafia
Zastosowanie rafii jest bardzo wszechstronne, od produkcji lin po
produkcję tekstyliów. Po nacięciu uzyskuje się bogaty w cukry sok,
który używany jest jako półprodukt do tworzenia mocniejszych
alkoholi.
Nasienne - bawełna
Służy m.in. do wytwarzania miękkiej tkaniny –
najpopularniejszej w przemyśle tekstylnym, a także,
ze względu na silne własności absorpcyjne, do
produkcji materiałów opatrunkowych.
Włókno bawełniane jest też stosowane w
mieszankach włókien, jako dodatek do wełny czy lnu.
Owocowe - kokos
Wszystkie części palmy kokosowej są użyteczne. Z jednego drzewa można uzyskać do 75
„orzechów” rocznie, co stanowi znaczącą wartość ekonomiczną.
Z włókna kokosowego wytwarza się liny, pędzle, szczotki, maty zastępujące dywany,
uszczelnia się nim łodzie. Jest też używane szeroko w ogrodnictwie do robienia kompostu
jako substytut torfu.
Owocowe - kapok
Drzewo kapokowe - Owoce w postaci jajowatych torebek, zawierających nasiona. Dorosłe
drzewo wytwarza kilkaset takich torebek. Nasiona w torebce otoczone są puchowym,
żółtawym włóknem, zbudowanym z ligniny i celulozy.
Włókno to, zwane kapokiem, jest głównym celem uprawy puchowca. Jest ono bardzo lekkie,
sprężyste i odporne na działanie wody. Dzięki tym zaletom wykorzystywane jest do
wypełniania materaców, w tapicerstwie, i jako wykładzina ocieplająca. W przeszłości używano
go również do wypełniania pływaków kamizelek ratunkowych. Współcześnie kapok z
większości zastosowań jest wypierany przez tworzywa sztuczne.
• Wełna – wykorzystuje się wełnę owczą,
króliczą, kozią, wielbłądzią.
• Sierść – zastosowanie znalazła sierść zajęcza
oraz bydlęca.
• Końskie włosie
• Wydzielina gruczołów gąsienic – wydzielina ta
nosi
nazwę
jedwabiu
naturalnego
(morwowego lub dębowego – w zależności od
rodzaju pokarmu gąsienic).
Wełna
Włókna chemiczne są w całości wykonane przez
człowieka. Dzielą się na:
• Sztuczne – wytwarzane ze związków
znajdujących się w przyrodzie, na przykład z
celulozy pozyskiwanej z drewna.
• Syntetyczne – powstające z połączenia ze sobą
kilku związków pochodzenia naturalnego.
• Mineralne – surowcem do ich produkcji jest
węgiel, metale, minerały.
Download
Random flashcards
Create flashcards