NA LATA 2013-2016 - Gmina Legnickie Pole

advertisement
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA
DLA GMINY LEGNICKIE POLE
NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
GMINA LEGNICKIE POLE
POWIAT LEGNICKI
WOJEWÓDZTWO DOLNOŚLĄSKIE
Z AMAWIAJĄCY
GMINA LEGNICKIE POLE
W YKONAWCA
W ESTMOR CONSULTING
ANGELIKA K ANIEWSKA
OPRACOWANIA
LEGNICKIE POLE 2013
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
Spis treści
SPIS TREŚCI ........................................................................................................................... 2
1. WPROWADZENIE ................................................................................................................. 5
2. PODSTAWA WYKONANIA PRACY ........................................................................................... 5
3. METODYKA OPRACOWANIA PROGRAMU ............................................................................... 5
4. CHARAKTERYSTYKA GMINY ................................................................................................. 9
4.1. INFORMACJE OGÓLNE ................................................................................................... 9
4.2. POŁOŻENIA ADMINISTRACYJNE I GEOGRAFICZNE ............................................................ 9
4.3. UKSZTAŁTOWANIE POWIERZCHNI, GEOMORFOLOGIA ......................................................11
4.4. BUDOWA GEOLOGICZNA...............................................................................................12
4.5. WARUNKI KLIMATYCZNE...............................................................................................13
4.6. ZABYTKI KULTURY MATERIALNEJ ..................................................................................14
4.7. ANALIZA ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY .............................................16
4.7.1. STRUKTURA ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY .................................16
4.7.2. FORMY UŻYTKOWANIA TERENU ..............................................................................16
4.8. DEMOGRAFIA ..............................................................................................................16
4.9. SYTUACJA GOSPODARCZA ...........................................................................................22
4.10. INFRASTRUKTURA TECHNICZNO-INŻYNIERYJNA GMINY .................................................27
4.11. GOSPODARKA ODPADAMI ...........................................................................................31
5. ZAŁOŻENIA PROGRAMU OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE ......................37
5.1. UWARUNKOWANIA ZEWNĘTRZNE REALIZACJI PROGRAMU ..............................................37
5.1.1. UWARUNKOWANIA WNIKAJĄCE Z DOKUMENTÓW STRATEGICZNYCH UNII
EUROPEJSKIEJ................................................................................................37
5.1.2. UWARUNKOWANIA WYNIKAJĄCE Z POLITYKI EKOLOGICZNEJ PAŃSTWA ...................38
5.1.3. UWARUNKOWANIA WYNIKAJĄCE Z POLITYKI EKOLOGICZNEJ WOJEWÓDZTWA
DOLNOŚLĄSKIEGO ...........................................................................................39
5.1.4. UWARUNKOWANIA WYNIKAJĄCE Z POLITYKI EKOLOGICZNEJ POWIATU LEGNICKIEGO 47
5.2. UWARUNKOWANIA WEWNĘTRZNE REALIZACJI PROGRAMU .............................................48
6. ZAŁOŻENIA OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE DO 2020 ROKU ................50
6.1. NADRZĘDNY CEL PROGRAMU OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE .......50
6.2. PRIORYTETY EKOLOGICZNE ..........................................................................................50
7. POPRAWA JAKOŚCI ŚRODOWISKA I BEZPIECZEŃSTWA EKOLOGICZNEGO ...............................51
7.1. JAKOŚĆ WÓD I STOSUNKI WODNE .................................................................................51
7.1.1. STAN AKTUALNY ...................................................................................................51
7.1.2. PROGRAM OPERACYJNY DLA OBSZARU: JAKOŚĆ WÓD I STOSUNKI WODNE ...............55
W ESTMOR CONSULTING
2
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
7.2. POWIETRZE .................................................................................................................56
7.2.1. STAN AKTUALNY ...................................................................................................56
7.2.2. PROGRAM OPERACYJNY DLA OBSZARU: POWIETRZE ATMOSFERYCZNE ....................66
7.3. HAŁAS ........................................................................................................................66
7.3.1. STAN AKTUALNY ...................................................................................................66
7.3.2. PROGRAM OPERACYJNY DLA OBSZARU: HAŁAS I WIBRACJE ....................................76
7.4. PROMIENIOWANIE ELEKTROMAGNETYCZNE ...................................................................77
7.4.1. STAN AKTUALNY ...................................................................................................77
7.4.2. PROGRAM OPERACYJNY DLA OBSZARU: PROMIENIOWANIE ELEKTROMAGNETYCZNE .79
7.5. POWAŻNE AWARIE I ZAGROŻENIA NATURALNE ...............................................................80
7.5.1. STAN AKTUALNY ...................................................................................................80
7.5.2. PROGRAM OPERACYJNY DLA OBSZARU: POWAŻNE AWARIE I ZAGROŻENIA
NATURALNE ....................................................................................................83
8. OCHRONA DZIEDZICTWA PRZYRODNICZEGO I RACJONALNE UŻYTKOWANIE ZASOBÓW
PRZYRODY ......................................................................................................................84
8.1. OCHRONA PRZYRODY I KRAJOBRAZU ...........................................................................84
8.1.1. STAN AKTUALNY ...................................................................................................84
8.1.2. PROGRAM OPERACYJNY DLA OBSZARU: OCHRONA PRZYRODY I KRAJOBRAZU .........89
8.2. GLEBY ........................................................................................................................90
8.2.1. STAN AKTUALNY ...................................................................................................90
8.2.2. PRZEOBRAŻENIA GLEB I PRZEKSZTAŁCENIA POWIERZCHNI ZIEMI ..............................92
8.2.3. PROGRAM OPERACYJNY DLA OBSZARU: GLEBY ......................................................93
8.3. GOSPODARKA ODPADAMI .............................................................................................93
8.3.1. STAN AKTUALNY ...................................................................................................93
8.3.2. PROGRAM OPERACYJNY DLA OBSZARU: GOSPODAROWANIE ODPADAMI...................96
8.4. SUROWCE MINERALNE .................................................................................................96
8.4.1. STAN AKTUALNY ...................................................................................................96
8.4.2. PROGRAM OPERACYJNY DLA OBSZARU: OCHRONA ZASOBÓW KOPALIN .................100
9. ZRÓWNOWAŻONE WYKORZYSTANIE SUROWCÓW, MATERIAŁÓW, WODY I ENERGII ................101
9.1. RACJONALIZACJA UŻYTKOWANIA WODY DO CELÓW PRODUKCYJNYCH
I KONSUMPCYJNYCH ...............................................................................................101
9.2. ZRÓWNOWAŻONE WYKORZYSTANIE ENERGII ...............................................................102
9.3. WYKORZYSTANIE ENERGII ZE ŹRÓDEŁ ODNAWIALNYCH ................................................105
9.4. ZRÓWNOWAŻONE WYKORZYSTANIE MATERIAŁÓW .......................................................108
10. WŁĄCZANIE ASPEKTÓW EKOLOGICZNYCH DO POLITYK SEKTOROWYCH .............................109
10.1. ZAGADNIENIA OCHRONY ŚRODOWISKA W UJĘCIU SEKTOROWYM .................................109
W ESTMOR CONSULTING
3
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
10.1.1. PRZEMYSŁ ........................................................................................................110
10.1.2. TRANSPORT ......................................................................................................110
10.1.3. GOSPODARKA KOMUNALNA I BUDOWNICTWO ......................................................111
10.1.4.TURYSTYKA I REKREACJA ...................................................................................111
10.1.5. AKTYWIZACJA RYNKU DO DZIAŁAŃ NA RZECZ ŚRODOWISKA .................................112
11. EDUKACJA EKOLOGICZNA...............................................................................................114
11.1. DOTYCHCZASOWA EDUKACJA EKOLOGICZNA ............................................................114
11.2. EDUKACJA EKOLOGICZNA FORMALNA (SZKOLNA) ......................................................114
11.3. EDUKACJA EKOLOGICZNA POZASZKOLNA .................................................................115
11.4. CELE W ZAKRESIE EDUKACJI EKOLOGICZNEJ ............................................................115
12. ASPEKTY FINANSOWE REALIZACJI PROGRAMU .................................................................116
12.1. HARMONOGRAM RZECZOWO-FINANSOWY REALIZACJI ZADAŃ .....................................116
13. ANALIZA MOŻLIWOŚCI REALIZACJI PLANOWANYCH ZADAŃ W OPARCIU O OCENĘ
INFRASTRUKTURY GMINY, ORGANIZACJĘ WEWNĘTRZNĄ I ZARZĄDZANIE OCHRONĄ
ŚRODOWISKA W GMINIE ORAZ SYTUACJĘ FINANSOWĄ WRAZ Z LISTĄ PODMIOTÓW DO
KTÓRYCH KIEROWANE SĄ OBOWIĄZKI USTALONE W PROGRAMIE .....................................125
14. ZARZĄDZANIE W PROGRAMIE OCHRONY ŚRODOWISKA ....................................................128
14.1. STRUKTURA ZARZĄDZANIA ŚRODOWISKIEM ...............................................................128
14.2. STRUKTURA ZARZĄDZANIA PROGRAMEM ..................................................................129
15. MONITORING PROGRAMU I ŚRODOWISKA .........................................................................130
16. SPIS TABEL ....................................................................................................................134
17. SPIS RYSUNKÓW ............................................................................................................136
18. SPIS WYKRESÓW ............................................................................................................137
W ESTMOR CONSULTING
4
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
1. Wprowadzenie
Celem niniejszego opracowania jest Program Ochrony Środowiska dla Gminy Legnickie Pole
na lata 2013-2016, z perspektywą do roku 2020, który porusza szeroko rozumianą
problematykę ochrony środowiska na terenie Gminy.
Nadrzędnym
celem
programu
ochrony
środowiska
jest
osiągniecie
trwałego
i zrównoważonego rozwoju gminy oraz poprawa jej atrakcyjności poprzez działania
społeczne i inwestycyjne w zakresie ochrony środowiska.
Zgodnie z ustawą Prawo ochrony środowiska niniejszy dokument zawiera cele ekologiczne,
priorytety
ekologiczne,
rodzaj
i
harmonogram
działań
proekologicznych,
środki
i mechanizmy niezbędne do osiągnięcia wyznaczonych celów. Program ochrony środowiska
definiuje cele i zadania dla najbliższych czterech lat (2013-2016) tzw. cele krótkookresowe
oraz cele i zadania długookresowe (na lata 2017-2020), monitoring realizacji programu oraz
nakłady finansowe potrzebne na wdrożenie założeń programu. Program Ochrony
Środowiska spełnia wymagania zawarte w opracowanym przez Ministerstwo Środowiska
dokumencie „Wytyczne do sporządzania programów ochrony środowiska na szczeblu
regionalnym i lokalnym”.
Niniejszy dokument jest zgodny z dokumentami powiatowymi i wojewódzkimi oraz
z „Polityką ekologiczną państwa w latach 2009-2012 z perspektywą do roku 2016”, a także
z dokumentami na szczeblu międzynarodowym i wspólnotowym.
2. Podstawa wykonania pracy
Niniejszy dokument wykonany został na podstawie umowy z dnia 9 kwietnia 2013r., której
przedmiotem było opracowanie „Programu ochrony środowiska dla Gminy Legnickie Pole”,
zawartej pomiędzy Gminą Legnickie Pole z siedzibą przy ul. Dientzenhofera 1,
59-241 Legnickie Pole a firmą WESTMOR CONSULTING z siedzibą we Włocławku
przy ul. Królewieckiej 27.
3. Metodyka opracowania Programu
Gminny Program Ochrony Środowiska jest dokumentem strategicznym, opracowywanym
na szczeblu gminnym, odnoszącym się do aspektów środowiskowych. Dokument zachowuje
spójność między innymi z Planem Rozwoju Lokalnego, Studium uwarunkowań i kierunków
zagospodarowania
przestrzennego
Gminy,
miejscowymi
planami
zagospodarowania
przestrzennego oraz Planem Urządzeniowo-Rolnym Gminy Legnickie Pole, jak również
z innymi dokumentami obowiązującymi na szczeblu lokalnym. Dokument ten ma określać
i systematyzować działania środowiskowe, niezbędne do poprawy jakości życia i stanu
W ESTMOR CONSULTING
5
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
środowiska na terenie gminy oraz przyczyniać się do zapewniania zrównoważonego rozwoju
Gminy.
Program Ochrony Środowiska dla Gminy Legnickie Pole został opracowany na zlecenie
Wójta Gminy Legnickie Pole, zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r.
Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity: Dz. U. 2008 Nr 25, poz. 150 z późn. zm.),
uwzględniając wymagania, o których mowa w art. 14. przedmiotowej ustawy, t. j.:
1) cele ekologiczne;
2) priorytety ekologiczne;
2a) poziomy celów długoterminowych;
3) rodzaj i harmonogram działań proekologicznych;
4) środki niezbędne do osiągnięcia celów, w tym mechanizmy prawno-ekonomiczne
i środki finansowe.
Projekt Programu Ochrony Środowiska zgodnie z art. 17 ust. 2 podlega zaopiniowaniu przez
organ wykonawczy powiatu, czyli Zarząd Powiatu Legnickiego. Jednocześnie należy
podkreślić, że Wójt Gminy Legnickie Pole, zgodnie z art. 17 ust. 4, zapewnia możliwość
konsultacji społecznych, na zasadach i w trybie określonych w ustawie z dnia 3 października
2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa
w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, w postępowaniu,
którego przedmiotem jest sporządzenie programu ochrony środowiska.
Po przeprowadzeniu postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko oraz
po zaopiniowaniu, program ten, zgodnie z art. 18 ust. 1 w/w ustawy, uchwala Rada Gminy
Legnickie Pole. Ustawa ta wprowadza również obowiązek sporządzania co 2 lata raportu
z wykonania programu i przedstawienia go Radzie Gminy Legnickie Pole.
W sporządzonym opracowaniu uwzględniono wymagania obowiązujących przepisów
prawnych dotyczących zagadnień ochrony środowiska. Podstawę prawną Programu
stanowią następujące akty prawne:
ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz.
1591 ze zm.)
ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25,
poz. 150 ze zm.)
ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego
ochronie,
udziale
społeczeństwa
w
ochronie
środowiska
oraz
o
ocenach
oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r. Nr 199, poz. 1227 ze zm.)
W ESTMOR CONSULTING
6
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r. Nr 151,
poz. 1220 ze zm.)
ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
(t. j. Dz. U. 2012 r., poz. 391)
ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013, poz. 21)
ustawa z dnia 11 maja 2001 r. o opakowaniach i odpadach opakowaniowych
(Dz. U. z 2001 r. Nr 63, poz. 638 ze zm.)
ustawa z dnia 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie
gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej (Dz. U. z 2007 r. Nr
90, poz. 607 ze zm.)
ustawa z dnia 19 czerwca 1997 r. o zakazie stosowania wyrobów zawierających
azbest (Dz. U. z 2004 r. Nr 3, poz. 20 ze zm.)
ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. prawo wodne (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 145 )
ustawa z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu (Dz. U. z 2007 r. Nr 147,
poz. 1033)
ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2004
Nr 121, poz. 1266 ze zm.)
ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
(t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 647)
ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2011 r. Nr 12, poz. 59 z późn.
zm.)
ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym
odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2006 r. Nr 123, poz. 858 ze zm.)
ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2011 r.,
Nr 163, poz. 981).
W trakcie prac nad Programem:
konsultowano się
z pracownikami Urzędu Gminy Legnickie Pole w zakresie
pozyskania informacji niezbędnych do opracowania Programu;
dokonano
oceny
relacji
pomiędzy
zapisami
środowiskowych
dokumentów
strategicznych szczebla centralnego, wojewódzkiego i powiatowego, w celu ustalenia
uwarunkowań zewnętrznych dla opracowywanego Programu;
dokonano analizy aktualnych dokumentów strategicznych dla Gminy Legnickie Pole
w celu zachowania spójności priorytetów oraz zapewnienia skoordynowanej realizacji
planowanych działań ujętych we wszystkich dokumentach strategicznych;
W ESTMOR CONSULTING
7
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
określono potrzeby w zakresie ochrony środowiska na terenie Gminy Legnickie Pole
i na ich podstawie sprecyzowano cele i niezbędne działania ekologiczne pozostające
w zgodności z celami ujętymi w dokumentach strategicznych wyższego szczebla oraz
obowiązującymi dokumentami strategicznymi dla Gminy;
opracowano harmonogram rzeczowo-finansowy realizacji poszczególnych działań
ekologicznych, mając na uwadze pilność zaspokojenia potrzeb w zakresie ochrony
środowiska, możliwości finansowe Gminy oraz dostępne źródła finansowania;
uzgodniono sposoby wdrażania i zasady monitorowania Programu.
W Programie Ochrony Środowiska dla Gminy Legnickie Pole uwzględniono następujące,
zasadnicze części:
charakterystykę Gminy, uwzględniającą dane demograficzne, gospodarcze oraz
o stanie infrastruktury i środowiska;
uwarunkowania zewnętrzne i wewnętrzne realizacji Programu Ochrony Środowiska
na szczeblu gminnym;
cele i priorytety ekologiczne dla Gminy Legnickie Pole;
analizę jakości środowiska na terenie Gminy wraz z planowanymi działaniami
ekologicznymi;
harmonogram realizacji działań ekologicznych na terenie Gminy Legnickie Pole;
propozycję systemu wdrażania i monitorowania Programu.
Przygotowanie Programu Ochrony Środowiska dla Gminy Legnickie Pole jest konsekwencją
realizacji polityki ekologicznej państwa przedstawionej w „II Polityce Ekologicznej Państwa”
oraz „Programie Wykonawczym do II Polityki Ekologicznej Państwa”. Gminny Program
odnosi się do dokumentów wyższego szczebla. Ze względu na brak opracowanego
Programu Ochrony Środowiska dla Powiatu Legnickiego (dokument opracowany w 2005 r.)
Program Ochrony Środowiska dla Gminy Legnickie Pole odnosi się jedynie do Programu
Ochrony Środowiska dla Województwa Dolnośląskiego. Należy podkreślić, że dokumenty
te są winny być wykonywane w określonej kolejności – od programu wojewódzkiego,
poprzez programy powiatowe do gminnych. Bez wątpienia wdrożenie Programu przyczyni
się do poprawy środowiska przyrodniczego oraz wzrostu atrakcyjności Gminy zarówno
dla mieszkańców, jak i potencjalnych inwestorów.
W ESTMOR CONSULTING
8
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
4. Charakterystyka gminy
4.1. Informacje ogólne
Gmina wiejska Legnickie Pole usytuowana jest w środkowej części województwa
dolnośląskiego, w południowej części powiatu legnickiego. Gmina Legnickie Pole składa się
z 18 miejscowości, które zajmują obszar o powierzchni 85,37 km2. Centrum władz
samorządowych oraz usług administracyjno-oświatowo-gospodarczych Gminy stanowi
Legnickie Pole.
Gmina Legnickie Pole usytuowana jest w bezpośrednim sąsiedztwie miasta Legnica. Przez
obszar Gminy przebiegają również ważne szlaki komunikacyjne, takie jak autostrada A4 oraz
droga krajowa Nr 3 relacji Świnoujście-Jakuszyce. Na terenie Gminy zlokalizowana jest
także Podstrefa Legnickie Pole LSSE (Legnicka Specjalna Strefa Ekonomiczna) o łącznej
powierzchni 63,3 ha. Przez zachodnią część Gminy przebiega linia kolejowa relacji LegnicaJaworzyna
Śląska
o
niewielkim
natężeniu
ruchu
zarówno
pociągów osobowych,
jak i towarowych.
Obszar Gminy Legnickie Pole odwadniany jest przez rzekę Wierzbiak oraz jej dopływy:
Chłodnik, Modzel, Uszewica i Koiszkówka.
Gmina posiada ciekawą historię, tradycje oraz potencjał umożliwiający rozwój lokalnej
turystyki opartej o aktualne trendy, takie jak turystyka weekendowa, agroturystyka, turystyka
i rekreacja na obszarach wiejskich. Bogactwo przyrody oraz ciekawa historia przyczyniły się
do powstania szlaków turystycznych (szlak bitwy 1241 r., szlak wygasłych wulkanów, szlak
tatarski). Dla rozwoju zagospodarowania turystycznego istotne znaczenie mają walory
krajoznawcze środowiska kulturowego, które stanowią: zabytkowe obiekty sakralne czy
pomniki historii Rzeczypospolitej Polskiej.
4.2. Położenia administracyjne i geograficzne
Położenie administracyjne gminy
Gmina Legnickie Pole zlokalizowana jest w południowej części powiatu legnickiego,
w środkowej części województwa dolnośląskiego.
Analizowana Gmina graniczy z następującymi jednostkami samorządu terytorialnego:
od północy Legnicą (miasto na prawach powiatu) oraz z gminą Kunice (powiat
legnicki),
od zachodu z gminą Krotoszyce (powiat legnicki),
od wschodu z gminą Ruja (powiat legnicki),
W ESTMOR CONSULTING
9
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
od południa z gminami: Męcinka, Mściwojów, Wądroże Wielkie (powiat jaworski)
Rysunek 1. Usytuowanie Gminy Legnickie Pole na tle powiatu legnickiego,
powiatu jaworskiego i województwa dolnośląskiego
Źródło: www.gminypolskie.pl
Zgodnie z Nomenklaturą Jednostek Terytorialnych do Celów Statystycznych (NTS), gmina
wiejska Legnickie Pole znajduje się w obrębie 3 poziomu NTS – podregionu legnickiego.
Natomiast nadany Gminie identyfikator terytorialny, zbudowany według hierarchicznej
numeracji województw, powiatów i gmin to: 5020209052.
POŁOŻENIE GEOGRAFICZNE GMINY
Zgodnie z regionalizacją opracowaną przez Jerzego Kondrackiego z 1998 roku, Gmina
Legnickie Pole położona jest:
w podprowincji Niziny Sasko-Łużyckie (317) w makroregionach:
o Nizina Śląsko-Łużycka (317.7) z mezoregionem Wysoczyzna Chojnowska
(317.78) – zachodnia część Gminy,
o Nizina Śląsko-Łużycka (317.7) z mezoregionem Równina Legnicka (317.77) –
północny obszar Gminy oraz
w podprowincji Sudety z Przedgórzem Sudeckim (332) w makroregionie Przedgórze
Sudeckie (332.1) z mezoregionem Wzgórza Strzegomskie (332.11) – centralna część
Gminy.
W ESTMOR CONSULTING
10
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
Podział na mezoregiony przedstawia rysunek 2.
Rysunek 2. Położenie geograficzne Gminy Legnickie Pole
Źródło: Państwowy Instytut Geologiczny, Centralna Baza Danych Geologicznych,
http://web3.pgi.gov.pl/
4.3. Ukształtowanie powierzchni, geomorfologia
Wysoczyzna Chojnowska (317.78) – jest to jednostka geomorfologiczna w południowozachodniej części Polski, która zgodnie z podziałem fizyczno-geograficznym Kondrackiego
należy do:
Prowincji: Niż Środkowoeuropejski,
Podprowincji: Niziny Sasko-Łużyckie,
Makroregionu: Nizina Śląsko-Łużycka.
Wysoczyzna Chojnowska od północy granicy z mezoregionem Równina Legnicka,
a od wschodu z mezoregionem Wzgórza Strzegomskie. Teren ten jest pofałdowany i stanowi
przejście pomiędzy Równiną Legnicką a Pogórzem Kaczawskim. Pod względem budowy
geologicznej obszar należy do bloku przedsudeckiego, pokryty jest głownie piaskami,
żwirami, glinami i lessami. Teren charakteryzuje się ponadprzeciętnymi warunkami
rolniczymi, dzięki dobrej jakości glebom.
Równina Legnicka (317.77) – to region fizycznogeograficzny należący do:
Prowincji: Niż Środkowoeuropejski,
Podprowincji: Niziny Sasko-Łużyckie,
W ESTMOR CONSULTING
11
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
Makroregionu: Nizina Śląsko-Łużycka.
Region obejmuje szerokie, płaskodenne doliny dolnej Kaczawy oraz jej dopływów Czarnej
Wody, Skorej i Nysy Szalonej. Obszar ten graniczy z Wysoczyzną Lubińską, Pradoliną
Wrocławską, Wysoczyzną Średzką, Wzgórzami Strzegomskimi, Równiną Chojnowską
oraz Borami Dolnośląskimi. Na obszarze tym występują przede wszystkim pola uprawne
oraz łąki.
Wzgórza Strzegomskie (332.11) – to mezoregion górski, który przynależy do:
Prowincji: Masyw Czeski,
Podprowincji: Sudety z Przedgórzem Sudeckim,
Makroregionu: Przedgórze Sudeckie.
Wzgórza Strzegomskie na obszarze Gminy Legnickie Pole wchodzą pomiędzy Równinę
Chojnowską a Wysoczyznę Średzką charakteryzującą się obszarami o niskim stopniu
lesistości oraz przewadze krajobrazu rolnego z glebami brunatno ziemnymi, płowymi słabo
gliniastymi i gliniastymi.
4.4. Budowa geologiczna
Obszar Gminy Legnickie Pole usytuowany jest w zasięgu mezoregionów Wysoczyzny
Chojnowskiej, Równiny Legnickiej oraz Wzgórz Strzegomskich. Na obszarze dominuje
niskofalista
oraz
niskopagórkowata
rzeźba
terenu,
która
jest
charakterystyczna
dla wysoczyzny polodowcowej.
„Cały teren gminy zbudowany jest z kenozoicznych osadów akumulacji polodowcowej
o zróżnicowanej miąższości, które zalegają na utworach krystalicznych. Większą część
obszaru zajmują piaski i żwiry wodnolodowcowe, lodowcowe i zwałowe, natomiast
we wschodniej części gminy zalegają płaty gliny zwałowej i glin lessopodobnych.
Charakterystyczną cechą budowy geologicznej omawianego obszaru jest występowanie
wyspowych skupień skał związanych z trzeciorzędowymi procesami wulkanicznymi (bazalty)
oraz metamorfizmem proterozoicznym (gnejsy). Procesy geologiczne przyczyniły się
do powstania licznych złóż surowców naturalnych”.
Źródło: Plan urządzeniowo-rolny Gminy Legnickie Pole
W ESTMOR CONSULTING
12
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
4.5. Warunki klimatyczne
Zgodnie z rolniczo-klimatycznym podziałem Polski według R. Gumińskiego teren Gminy
Legnickie Pole znajduje się w obrębie zaliczanym klimatycznie do dzielnicy wrocławskiej
(XIV).
Rysunek 3. Dzielnice rolniczo-klimatyczne Polski wg R. Gumińskiego
Źródło: www.acta-agrophysica.org
Legenda:
Dzielnica rolniczo-klimatyczna
I
Szczecińska
VIII
Zachodnia
XV
Częstochowsko-Kielecka
II
Zachodniobałtycka
IX
Wschodnia
XVI
Tarnowska
III
Wschodniobałtycka
X
Łódzka
XVII
Sandomiersko-Rzeszowska
IV
Pomorska
XI
Radomska
XVIII Podsudecka
V
Mazurska
XII
Lubelska
XIX
Podkarpacka
VI
Nadnotecka
XIII
Chełmska
XX
Sudecka
VII
Środkowa
XIV
Wrocławska
XXI
Karpacka
Obszar Gminy Legnickie Pole zaliczany jest do najcieplejszych w Polsce. Wielkość opadów
atmosferycznych w ciągu roku wynosi ok. 550 mm. Średnia temperatura roczna wynosi
ok. 8°C. Liczba dni z przymrozkami jest mniejsza niż sto. Okres wegetacyjny trwa
ok. 225 dni. Średnia roczna temperatura powietrza wynosi 8°C. Na terenie Gminy dominują
wiatry o kierunku zachodnim.
W ESTMOR CONSULTING
13
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
Warunki atmosferyczne w połączeniu z korzystnymi warunkami glebowymi oraz rzeźbą
terenu sprzyjają intensywnej uprawie rolnej.
Tabela 1. Długość sezonu grzewczego oraz średnia miesięczna temperatura na obszarze
Gminy Legnickie Pole
Miesiąc
Wyszczególnienie
I
II
III
IV
V
VI
VII
VIII
IX
X
XI
XII
Liczba dni
ogrzewania w
poszczególnych
miesiącach
31
28
31
30
5
0
0
0
5
31
30
31
Średnia wieloletnia
temperatura
danego miesiąca
1,8
-0,8
4,4
8,1
13,2
16,5
18,5
17,8
13,3
9,3
4,0
1,7
Źródło: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 17 marca 2009 r. w sprawie szczegółowego zakresu i form
audytu energetycznego (…); dane dla stacji meteorologicznej i antymetrycznej Legnica - Wrocław
4.6. Zabytki kultury materialnej
Na terenie Gminy Legnickie Pole znajdują się następujące obiekty wpisane do rejestru
zabytków nieruchomych:
Gniewomierz:
o kościół fil. p.w. św. Antoniego, 1500, XVIII, XX, nr rej.: A/1583/928
z 31.08.1961
o cmentarz przykościelny, nr rej.: A/1584/876/L z 16.02.1990
Kłębanowice:
o kościół fil. p.w. św. Jadwigi, mur.-drewn., XV, XVIII, nr rej.: A-2024/703
z 31.12.1960
o cmentarz przykościelny, nr rej.: A-2025/856/L z 16.02.1990
Koskowice:
o kościół par. p.w. św. Michała Arch., XIV, 1849, nr rej.: A-2068/796/L
z 28.12.1987
o cmentarz przykościelny, nr rej.: A-2069/857/L z 16.02.1990
Legnickie Pole:
o ośrodek historyczny miasta, nr rej.: A/2647/512 z 1.12.1958
o zespół klasztorny benedyktynów, ul. św. Jadwigi:

kościół, ob. par. p.w. św. Jadwigi, 1727-31, nr rej.: A/2201/
z 29.03.1949

klasztor, ob. dom opieki społecznej, 1723-31, nr rej.: j. w.

park, po 1738, nr rej.: A/3039/478/L z 17.07.1976
W ESTMOR CONSULTING
14
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
o zespół korpusu kadetów, ul. Benedyktynów 2-4, nr rej.:532/A/1-10/05
z 18.05.2005:

koszary, ob. dom opieki społ., 1838-41

dom komendanta, ob.bud. adm., 1838-41

lazaret, ob. bud. mieszk.-leczniczy, 1838-41

pawilon ogrodowy (klasztorny), ob. ośrodek terapii, ok.1738

szkoła, ob. bud. mieszk.-leczniczy, 1894-98

dom, ul. Benedyktynów 2, 1894-98

budynek gosp., ul. Benedyktynów 2a, 1894-98

dom, ul. św. Jadwigi 4, 1894-98

budynek gosp.,1894-98

budynek gosp., filtrownia, 1894-98
o kościół, p.w. Trójcy Świętej, ob. muzeum Bitwy Legnickiej, XIII-XV, XVIII,
nr rej.: A/2202/643 z 17.02.1960
o cmentarz kościelny, nr rej.: A/2203/839/L z 16.02.1990
o cmentarz ewangelicki, ob. rzym.-kat. par., pocz. XIX, nr rej.: A/2204/838/L
z 16.02.1990
o aleja lipowa, pocz. XIX, nr rej.: A/3040/702/L z 25.06.1986
o dom parafialny ewangelicki, ob. plebania rzym. kat., ul. św. Jadwigi 1, 1890,
nr rej.: A/776 z 23.05.2006
Lubień
o pałac, 1607, 1700, XX, nr rej.: A/3041/707 z 31.12.1960
Mikołajowice
o kościół fil. p.w. MB Częstochowskiej, XV, XIX, nr rej.: A/2228/835
z 27.12.1960
Nowa Wieś Legnicka
o kościół fil. p.w. św. Bartłomieja, XIV, XVIII, nr rej.: A/2246/933 z 5.09.1961
o cmentarz przykościelny, nr rej.: A/2247/866/L z 16.02.1990
Taczalin
o kościół ewangelicki, ob. rzym.-kat. fil. p.w. Nawiedzenia NMP, 1800, 1860,
nr rej.: A/2490/593/L z 14.04.1981
o cmentarz przykościelny, nr rej.: A/2491/858/L z 16.02.1990
o wiatrak koźlak, XIX, nr rej.: A/5243/489/L z 29.12.1976
o dworek z ok. 1794 r.
W ESTMOR CONSULTING
15
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
4.7. Analiza zagospodarowania przestrzennego gminy
4.7.1. Struktura zagospodarowania przestrzennego gminy
Na podstawie uwarunkowań przyrodniczych, kulturowych, demograficznych i gospodarczych
w Gminie Legnickie Pole wyróżnić można między innymi strefy funkcjonalno-przestrzenne
związane z intensyfikacją zagospodarowania terenów, obszary przeznaczone pod inwestycje
w pobliżu drogi krajowej Nr 3 oraz autostrady A4, obszary charakteryzujące się wysoką
jakością rolniczej przestrzeni produkcyjnej, obszary chronione (Jezioro Koskowickie),
obszary przeznaczone dla rozwoju turystyki, rekreacji i wypoczynku.
4.7.2. Formy użytkowania terenu
W strukturze użytkowania gruntów przeważają użytki rolne, które zajmują 87,2% powierzchni
Gminy. Lasy i zadrzewienia stanowią 2,8%, natomiast pozostałe grunty zajmują łącznie 10%.
W strukturze użytków rolnych przeważają grunty orne – 91,2%, natomiast użytki zielone (łąki,
pastwiska) zajmują 8,5% powierzchni użytków rolnych.
4.8. Demografia
Teren Gminy Legnickie Pole, według stanu na dzień 31 grudnia 2012 r., zamieszkiwało
5022 osób, w tym 2742 kobiety (54,6%) oraz 2280 mężczyzn (45,4%).
Zgodnie z danymi GUS, w latach 2007-2011 liczba ludności zamieszkująca teren Gminy
Legnickie Pole zwiększyła się o 3,5%. Wzrost ten był spowodowany dodatnim saldem
migracji (poza 2008 r.). W analizowanym okresie liczba kobiet zwiększyła się o 2,8%,
natomiast liczba mężczyzn wzrosła o 4,4%.
Szczegółowe dane przedstawiające strukturę demograficzną Gminy Legnickie Pole w latach
2007-2011 prezentuje tabela 2.
Tabela 2. Struktura demograficzna Gminy Legnickie Pole w latach 2007-2011
Wyszczególnienie
Jednostka
miary
2007
2008
2009
2010
2011
Ludność wg miejsca zameldowania/zamieszkania i płci – stan na 31 XII
ogółem
osoba
4995
4983
4991
5139
5172
mężczyźni
osoba
2266
2265
2265
2342
2366
kobiety
osoba
2729
2718
2726
2797
2806
42
52
53
54
56
Ruch naturalny wg płci
Urodzenia żywe
ogółem
-
W ESTMOR CONSULTING
16
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
Wyszczególnienie
Jednostka
miary
2007
2008
2009
2010
2011
mężczyźni
-
18
29
25
22
31
kobiety
-
24
23
28
32
25
Zgony ogółem
ogółem
-
59
55
59
64
53
mężczyźni
-
22
20
33
24
20
kobiety
-
37
35
26
40
33
Zgony niemowląt
ogółem
-
1
0
0
0
2
mężczyźni
-
1
0
0
0
1
kobiety
-
0
0
0
0
1
Przyrost naturalny
ogółem
-
-17
-3
-6
-10
3
mężczyźni
-
-4
9
-8
-2
11
kobiety
-
-13
-12
2
-8
-8
Ludność w wieku przedprodukcyjnym (17 lat i mniej), produkcyjnym i poprodukcyjnym wg płci
ogółem
ogółem
osoba
4995
4983
4991
5139
5172
mężczyźni
osoba
2266
2265
2265
2342
2366
kobiety
osoba
2729
2718
2726
2797
2806
w wieku przedprodukcyjnym
ogółem
osoba
898
875
875
959
963
mężczyźni
osoba
480
463
453
491
496
kobiety
osoba
418
412
422
468
467
w wieku produkcyjnym
ogółem
osoba
3253
3245
3228
3277
3278
mężczyźni
osoba
1583
1597
1607
1644
1656
kobiety
osoba
1670
1648
1621
1633
1622
w wieku produkcyjnym mobilnym
ogółem
osoba
-
-
1892
1940
1940
mężczyźni
osoba
-
-
951
971
964
kobiety
osoba
-
-
941
969
976
w wieku produkcyjnym niemobilnym
ogółem
osoba
-
-
1336
1337
1338
mężczyźni
osoba
-
-
656
673
692
kobiety
osoba
-
-
680
664
646
W ESTMOR CONSULTING
17
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
Jednostka
miary
Wyszczególnienie
2007
2008
2009
2010
2011
w wieku poprodukcyjnym
ogółem
osoba
844
863
888
903
931
mężczyźni
osoba
203
205
205
207
214
kobiety
osoba
641
658
683
696
717
53,6
53,6
54,6
56,8
57,8
94,0
98,6
101,5
94,2
96,7
25,9
26,6
27,5
27,6
28,4
Wskaźnik obciążenia demograficznego
ludność w wieku nieprodukcyjnym na
100 osób w wieku produkcyjnym
osoba
ludność w wieku poprodukcyjnym na 100
osób w wieku przedprodukcyjnym
osoba
ludność w wieku poprodukcyjnym na 100
osób w wieku produkcyjnym
osoba
Udział ludności wg ekonomicznych grup wieku w % ludności ogółem
w wieku przedprodukcyjnym
%
18,0
17,6
17,5
18,7
18,6
w wieku produkcyjnym
%
65,1
65,1
64,7
63,8
63,4
w wieku poprodukcyjnym
%
16,9
17,3
17,8
17,6
18,0
Wskaźniki modułu gminnego
ludność na 1 km2 (gęstość zaludnienia)
osoba
59
58
59
60
61
kobiety na 100 mężczyzn
osoba
120
120
120
119
119
małżeństwa na 1000 ludności
-
7,4
6,6
6,0
4,1
4,5
urodzenia żywe na 1000 ludności
-
8,5
10,4
10,6
10,5
10,9
zgony na 1000 ludności
-
11,9
11,0
11,8
12,5
10,3
przyrost naturalny na 1000 ludności
-
-3,4
-0,6
-1,2
-2,0
0,6
Źródło: Dane GUS
Wskaźnik gęstości zaludnienia w latach 2007-2011 utrzymywał się na zbliżonym poziomie
i wynosił ok. 59-61 os/km2, co jest między innymi wynikiem wysokiej migracji ludności.
Zgodnie z danymi GUS w 2011 roku ludność w wieku przedprodukcyjnym stanowiła 18,6%
ogółu ludności, osoby w wieku produkcyjnym stanowiły 63,4% ogółu ludności, natomiast
osoby w wieku poprodukcyjnym stanowiły 18,0%.
Tabela 3. Liczba ludności w poszczególnych miejscowościach na terenie Gminy Legnickie Pole
– stan na 31.12.2012 r.
L.p.
Miejscowość
Ogółem
% udział ludności
w poszczególnych
miejscowościach
1
Bartoszów
260
5,2%
2
Biskupice
55
1,1%
3
Czarnków
56
1,1%
W ESTMOR CONSULTING
18
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
L.p.
Miejscowość
Ogółem
% udział ludności
w poszczególnych
miejscowościach
4
Gniewomierz
481
9,6%
5
Psary
20
0,4%
6
Koiszków
60
1,2%
7
Mąkolice
62
1,2%
8
Koskowice
405
8,1%
9
Kłębanowice
141
2,8%
10
Księginice
223
4,5%
11
Legnickie Pole
1336
26,7%
12
Lubień
109
2,2%
13
Mikołajowice
370
7,4%
14
Nowa Wieś Legnicka
633
12,6%
15
Ogonowice
136
2,7%
16
Raczkowa
286
5,7%
17
Taczalin
346
6,9%
18
Starachowice
29
0,6%
5 008
100,0%
Razem
Źródło: Urząd Gminy Legnickie Pole
Najwięcej ludności zamieszkuje miejscowość Legnickie Pole 1336 osób, co stanowi 26,7%
ogólnej liczby ludności w Gminie oraz miejscowość Nowa Wieś Legnicka, którą zamieszkują
633 osoby (12,6%). Najmniej ludności zamieszkuje wsie Psary oraz Starachowice (mniej niż
1% ogółu ludności).
Opracowana przez GUS prognoza rozwoju ludności ukazuje regularny spadek liczby
ludności na terenie powiatu legnickiego, a więc i Gminy Legnickie Pole do roku 2020,
co zostało zaprezentowane w tabeli 4.
Tabela 4. Prognoza liczby ludności na terenie Gminy Legnickie Pole do 2020 roku
Gmina
Legnickie Pole
Powiat legnicki – wieś
Rok
Mężczyźni
Kobiety
Mężczyźni
Kobiety
Ogółem
2012
-
-
2280
2742
5022
2013
1,000346
0,999611
2281
2741
5022
2014
0,999654
0,998998
2280
2738
5018
W ESTMOR CONSULTING
19
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
Gmina
Legnickie Pole
Powiat legnicki – wieś
Rok
Mężczyźni
Kobiety
Mężczyźni
Kobiety
Ogółem
2015
0,999481
0,998941
2279
2735
5014
2016
0,999193
0,998327
2277
2731
5008
2017
0,998442
0,997933
2273
2725
4998
2018
0,998266
0,997313
2269
2718
4987
2019
0,997394
0,996969
2264
2710
4973
2020
0,997271
0,996734
2257
2701
4958
Źródło: Opracowanie własne na podstawie Prognozy dla powiatów i miast na prawie powiatów
oraz podregionów na lata 2011-2035, GUS
Saldo migracji dla Gminy w ostatnich latach było głównie dodatnie (poza rokiem 2008).
Najwięcej osób zameldowało się z obszarów miejskich (81% ogólnej liczby nowo
zameldowanych). Na koniec 2011 roku na terenie Gminy zameldowało się 99 osób,
a wymeldowały się 69 osoby.
Tabela 5. Migracje na pobyt stały według płci, typu i kierunku na terenie Gminy Legnickie Pole
w latach 2007-2011
Wyszczególnienie
Jednostka miary
2007
2008
2009
2010
2011
zameldowania ogółem
ogółem
osoba
124
63
75
127
99
mężczyźni
osoba
-
-
33
52
48
kobiety
osoba
-
-
42
75
51
ogółem
osoba
83
49
56
90
80
mężczyźni
osoba
-
-
22
38
40
kobiety
osoba
-
-
34
52
40
ogółem
osoba
38
13
17
37
18
mężczyźni
osoba
-
-
10
14
7
kobiety
osoba
-
-
7
23
11
ogółem
osoba
3
1
2
0
1
mężczyźni
osoba
-
-
1
0
1
kobiety
osoba
-
-
1
0
0
zameldowania z miast
zameldowania ze wsi
zameldowania z zagranicy
wymeldowania ogółem
ogółem
osoba
70
65
64
59
69
mężczyźni
osoba
-
-
31
20
35
W ESTMOR CONSULTING
20
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
Wyszczególnienie
Jednostka miary
kobiety
2007
2008
2009
2010
2011
osoba
-
-
33
39
34
ogółem
osoba
33
35
46
40
51
mężczyźni
osoba
-
-
21
17
28
kobiety
osoba
-
-
25
23
23
ogółem
osoba
28
26
17
18
15
mężczyźni
osoba
-
-
10
3
5
kobiety
osoba
-
-
7
15
10
ogółem
osoba
9
4
1
1
3
mężczyźni
osoba
-
-
0
0
2
kobiety
osoba
-
-
1
1
1
54
-2
11
68
30
wymeldowania do miast
wymeldowania na wieś
wymeldowania za granicę
saldo migracji
ogółem
osoba
Źródło: Dane GUS
W ciągu ostatnich kilku lat przeobrażeniu uległa również struktura bezrobocia w Gminie
Legnickie Pole, co zostało zaprezentowane w tabeli 6. Liczba zarejestrowanych
bezrobotnych wzrosła o 60,7% na koniec 2011 r. w stosunku do roku 2007. W tych samych
latach analizy liczba bezrobotnych kobiet zwiększyła się o 57,9%, natomiast liczba
bezrobotnych mężczyzn zwiększyła się 63,6%.
Skutki kryzysu gospodarczego, szczególnie odczuwanego w skali globalnej w 2009 r.,
widoczne są także w liczbie i strukturze osób bezrobotnych w Gminie Legnickie Pole,
zarejestrowanych w latach 2009-2011.
Tabela 6. Struktura bezrobocia w Gminie Legnickie Pole w latach 2007-2011
Wyszczególnienie
Jednostka miary
2007
2008
2009
2010
2011
Bezrobotni zarejestrowani wg płci
ogółem
osoba
112
94
127
165
180
mężczyźni
osoba
57
41
64
82
90
kobiety
osoba
55
53
63
83
90
Udział bezrobotnych zarejestrowanych w liczbie ludności w wieku produkcyjnym
ogółem
%
3,4
2,9
3,9
5,0
5,5
mężczyźni
%
3,6
2,6
4,0
5,0
5,4
kobiety
%
3,3
3,2
3,9
5,1
5,5
Źródło: Dane GUS
W ESTMOR CONSULTING
21
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
Udział bezrobotnych zarejestrowanych w ogólnej liczbie ludności w wieku produkcyjnym
w Gminie Legnickie Pole w 2011 roku wynosił 5,5% i był zdecydowanie niższy
niż w przypadku powiatu legnickiego (9,7%) oraz całego województwa dolnośląskiego
(7,5%).
Wykres 1. Struktura bezrobocia na terenie Gminy Legnickie Pole w latach 2007-2011
Źródło: Dane GUS
4.9. Sytuacja gospodarcza
Na terenie Gminy Legnickie Pole na koniec 2011 roku działały 372 podmioty gospodarcze,
z czego 3,2% w sektorze publicznym, a 96,8% w sektorze prywatnym.
Liczba podmiotów gospodarczych od 2007 roku zwiększyła się o 7,8% ze względu na wzrost
liczby podmiotów gospodarczych w prywatnym sektorze. W latach 2007-2011 liczba osób
fizycznych prowadzących własną działalność gospodarczą zwiększyła się o 7,8%,
zwiększyła się również liczba stowarzyszeń i organizacji społecznych: z 13 do 18 podmiotów
gospodarczych. Wzrost zanotowano także wśród spółek handlowych (z 17 do 19). Wśród
spółdzielni zanotowano spadek (z 2 do 1 spółdzielni). Działalność gospodarcza osób
fizycznych
stanowiła
na
koniec
2011
roku
prawie
75%
wszystkich
podmiotów
gospodarczych.
Strukturę
działalności
gospodarczej
prowadzonej
na
terenie
Gminy,
zarówno
w sektorze publicznym jak i prywatnym, prezentuje tabela 7.
W ESTMOR CONSULTING
22
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
Tabela 7. Struktura działalności gospodarczej według sektorów własnościowych
w Gminie Legnickie Pole w latach 2007-2011
Wyszczególnienie
Jednostka
miary
2007
2008
2009
2010
2011
podmioty gospodarki narodowej
ogółem
jed. gosp.
345
358
360
365
372
sektor publiczny
ogółem
jed. gosp.
12
12
12
12
12
sektor publiczny – państwowe i
samorządowe jednostki prawa
budżetowego
jed. gosp.
8
8
8
8
8
sektor publiczny – przedsiębiorstwa
państwowe
jed. gosp.
1
1
1
1
1
jed. gosp.
333
346
348
353
360
sektor prywatny – osoby fizyczne
prowadzące działalność gospodarczą
jed. gosp.
258
263
264
272
278
sektor prywatny – spółki handlowe
jed. gosp.
17
20
21
20
19
sektor prywatny – spółki handlowe z
udziałem kapitału zagranicznego
jed. gosp.
6
7
7
7
7
sektor prywatny – spółdzielnie
jed. gosp.
2
2
1
1
1
sektor prywatny – stowarzyszenia i
organizacje społeczne
jed. gosp.
13
14
16
16
18
sektor prywatny
ogółem
Źródło: Dane GUS
Prywatna działalność gospodarcza prowadzona na terenie Gminy Legnickie Pole
koncentruje się na handlu hurtowym i detalicznym oraz budownictwie. Strukturę działalności
gospodarczej prowadzonej w sektorze publicznym oraz prywatnym prezentuje tabela 8 oraz
wykres 2.
Tabela 8. Struktura działalności gospodarczej według sektorów w Gminie Legnickie Pole
w latach 2007-2009 (wg sekcji PKD 2004)
Podmioty wg sekcji PKD 2004
Jednostka
miary
2007
2008
2009
ogółem
ogółem
jed. gosp.
345
358
360
sektor publiczny
jed. gosp.
12
12
12
sektor prywatny
jed. gosp.
333
346
348
ogółem
jed. gosp.
17
15
18
sektor prywatny
jed. gosp.
17
15
18
jed. gosp.
2
4
4
w sekcji A – Rolnictwo, łowiectwo i leśnictwo
w sekcji C - Górnictwo
ogółem
W ESTMOR CONSULTING
23
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
Podmioty wg sekcji PKD 2004
sektor prywatny
Jednostka
miary
2007
2008
2009
jed. gosp.
2
4
4
ogółem
jed. gosp.
29
28
29
sektor prywatny
jed. gosp.
29
28
29
w sekcji D – Przetwórstwo przemysłowe
w sekcji E – Wytwarzanie i zaopatrzenie w energię elektryczną, gaz, wodę
ogółem
jed. gosp.
1
1
1
sektor publiczny
jed. gosp.
1
1
1
ogółem
jed. gosp.
38
54
59
sektor prywatny
jed. gosp.
38
54
59
w sekcji F – Budownictwo
w sekcji G – Handel hurtowy i detaliczny; naprawa pojazdów samochodowych, motocykli oraz
artykułów użytku osobistego i domowego
ogółem
jed. gosp.
97
91
92
sektor publiczny
jed. gosp.
1
1
1
sektor prywatny
jed. gosp.
96
90
91
ogółem
jed. gosp.
13
16
14
sektor prywatny
jed. gosp.
13
16
14
w sekcji H – Hotele i restauracje
w sekcji I – Transport, gospodarka magazynowa i łączność
ogółem
jed. gosp.
33
40
42
sektor prywatny
jed. gosp.
33
40
42
ogółem
jed. gosp.
2
3
2
sektor prywatny
jed. gosp.
2
3
2
w sekcji J – Pośrednictwo finansowe
w sekcji K – Obsługa nieruchomości, wynajem i usługi związane z prowadzeniem działalności
gospodarczej
ogółem
jed. gosp.
55
49
40
sektor prywatny
jed. gosp.
55
49
40
w sekcji L – Administracja publiczna i obrona narodowa; obowiązkowe ubezpieczenia
społeczne i powszechne ubezpieczenie zdrowotne
ogółem
jed. gosp.
5
5
5
sektor publiczny
jed. gosp.
2
2
2
sektor prywatny
jed. gosp.
3
3
3
ogółem
jed. gosp.
7
6
6
sektor publiczny
jed. gosp.
4
4
4
w sekcji M – Edukacja
W ESTMOR CONSULTING
24
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
Podmioty wg sekcji PKD 2004
sektor prywatny
Jednostka
miary
2007
2008
2009
jed. gosp.
3
2
2
ogółem
jed. gosp.
8
10
13
sektor publiczny
jed. gosp.
3
3
3
sektor prywatny
jed. gosp.
5
7
10
w sekcji N – Ochrona zdrowia i pomoc społeczna
w sekcji O – Działalność usługowa komunalna, społeczna i indywidualna, pozostała
ogółem
jed. gosp.
38
36
35
sektor publiczny
jed. gosp.
1
1
1
sektor prywatny
jed. gosp.
37
35
34
Źródło: Dane GUS
Wykres 2. Struktura działalności gospodarczej na terenie Gminy Legnickie Pole w 2011 roku
Źródło: Dane GUS
Legenda:
A
Rolnictwo, leśnictwo, łowiectwo i rybactwo
B
Górnictwo i wydobywanie
C
Przetwórstwo przemysłowe
E
Dostawa Wody; gospodarowanie ściekami i odpadami oraz działalność związana z
rekultywacją
F
Budownictwo
G
Handel hurtowy i detaliczny, naprawa pojazdów samochodowych, włączając motocykle
H
Transport i gospodarka magazynowa
I
Działalność związana z zakwaterowaniem i usługami gastronomicznymi
W ESTMOR CONSULTING
25
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
J
Informacja i komunikacja
K
Działalność finansowa i ubezpieczeniowa
L
Działalność związana z obsługą rynku nieruchomości
M
Działalność profesjonalna, naukowa i techniczna
N
Działalność w zakresie usług administrowania i działalności wspierająca
O
Administracja publiczna i obrona narodowa, obowiązkowe ubezpieczenia społeczne
P
Edukacja
Q
Opieka zdrowotna i pomoc społeczna
R
Działalność związana z kulturą, rozrywką i rekreacją
S
Pozostała działalność usługowa
T
Gospodarstwa domowe zatrudniające pracowników; gospodarstwa domowe produkujące
wyroby i świadczące usługi na własne potrzeby
Zmiany wskaźników dotyczących aktywności gospodarczej mieszkańców Gminy Legnickie
Pole w latach 2009-2011 prezentuje tabela 9.
Tabela 9. Podmioty nowo zarejestrowane wg sektorów własności na terenie Gminy Legnickie
Pole w latach 2009-2011
Wyszczególnienie
Jednostka miary
2009
2010
2011
podmioty gospodarki narodowej ogółem
jed. gosp.
41
27
33
sektor prywatny – ogółem
jed. gosp.
41
27
33
sektor prywatny – osoby fizyczne prowadzące
działalność gospodarczą
jed. gosp.
39
27
31
sektor prywatny – spółki handlowe
jed. gosp.
0
0
1
sektor prywatny – stowarzyszenia i organizacje
społeczne
jed. gosp.
2
0
1
Źródło: Dane GUS
Zgodnie z danymi zaprezentowanymi w tabeli 9, corocznie na terenie Gminy Legnickie Pole
w latach 2009-2011 rejestrowało się 101 podmiotów gospodarczych, co oznacza
średnioroczny wzrost o ok. 34 podmioty gospodarcze.
Położenie Gminy Legnickie Pole w pobliżu miasta Legnica, która jest znaczącym rynkiem
zbytu, a także obecność drogi krajowej Nr 3 i bliskość autostrady A4 sprawiają, że Gmina
jest atrakcyjnym miejscem do prowadzenia działalności gospodarczej na jej terenie.
Na terenie Gminy Legnickie Pole funkcjonuje Podstrefa Legnickie Pole LSSE (Legnicka
Specjalna Strefa Ekonomiczna) o łącznej powierzchni 63,30 ha. Podstrefa usytuowana jest
w bezpośrednim sąsiedztwie autostrady A4 w odległości około 2 km od krzyżowania
W ESTMOR CONSULTING
26
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
autostrady z drogą E 65. Podstrefa została podzielona na dwa kompleksy: Legnickie
Pole I o powierzchni 39,40 ha oraz Legnickie Pole II o powierzchni 23,90 ha.
Na
terenie
Gminy
Przedsiębiorstwo
swoją
działalność
prowadzi
Produkcyjno-Handlowo-Usługowe
przedsiębiorstwo
„Martex”
s.c.,
ekologiczne:
Bartoszów nr
68.
Zakład ogrzewany jest biomasą ze słomy. Firma produkuje dzianinę z przędz importowanych
ze 100% bawełny.
4.10. Infrastruktura techniczno-inżynieryjna gminy
INFRASTRUKTURA SIECIOWA: WODOCIĄGI, KANALIZACJA
W latach 2007-2011 sytuacja Gminy Legnickie Pole pod względem infrastruktury
wodociągowej uległa poprawie. W tym okresie długość sieci wodociągowej zwiększyła się
o 4,5 km, dzięki czemu z sieci wodociągowej korzystało 4188 osób.
Istniejąca sieć wodociągowa pozwala na dostarczenie wody do wszystkich mieszkańców
Gminy. Długość sieci wodociągowej wynosi 41,1 km. Tranzyt magistrali wodnej z Legnicy do
zbiorników wyrównawczych w Skale wynosi 20,3 km. Dostawy wody realizowane są przez
trzy przepompownie wody znajdujące się w: ZPZ Przybków (Legnica), Legnickim Polu oraz
Koiszkowie.
Rozbudowa sieci wodociągowej istotnie podnosi jakość życia mieszkańców poprzez
zapewnienie ciągłości dostaw wody spełniającej wszelkie normy sanitarne, co z pewnością
pozytywnie
wpływa
na
stan
zdrowia
użytkowników
sieci.
Wyposażenie
obszaru
w podstawową infrastrukturę techniczną zwiększa również atrakcyjność Gminy dla obecnych
i potencjalnych mieszkańców oraz inwestorów. Gmina zaopatrywana jest w wodę z Zakładu
Produkcji Wody w Legnicy.
W tabeli 10 przedstawiono podstawowe informacje dotyczące poziomu wyposażenia Gminy
w sieć wodociągową.
Tabela 10. Wyposażenie Gminy Legnickie Pole w infrastrukturę techniczną w latach 2007-2011
Jednostka
miary
2007
2008
2009
2010
2011
długość czynnej sieci rozdzielczej
km
35,5
35,8
36,7
40,0
40,0
długość czynnej sieci rozdzielczej będącej
w zarządzie bądź administracji gminy
km
35,5
35,8
36,7
40,0
40,0
połączenia prowadzące do budynków
mieszkalnych i zbiorowego zamieszkania
szt.
1 076
1 078
1 125
1 195
1 200
86,9
81,2
78,5
87,0
106,0
Wyszczególnienie
Wodociągi
woda dostarczona gospodarstwom
domowym
dam
3
W ESTMOR CONSULTING
27
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
Wyszczególnienie
Jednostka
miary
2007
2008
2009
2010
2011
ludność korzystająca z sieci wodociągowej
osoba
3 957
3 948
3 989
4 158
4 188
długość czynnej sieci kanalizacyjnej
km
43,5
43,8
57,2
60,3
61,0
długość czynnej sieci kanalizacyjnej
będącej w zarządzie bądź administracji
gminy
km
43,5
43,8
57,2
60,3
61,0
połączenia prowadzące do budynków
mieszkalnych i zbiorowego zamieszkania
szt.
914
916
1076
1112
1117
Kanalizacja
ścieki odprowadzone
dam
3
138,0
122,7
164,0
180
170
ludność korzystająca z sieci kanalizacyjnej
osoba
3 066
3 062
3 286
3 428
3 499
wodociąg
%
79,2
79,2
79,9
80,9
81,0
kanalizacja
%
61,4
61,4
65,8
66,7
67,7
sieć wodociągowa
km
41,6
42,0
43,1
46,9
46,9
sieć kanalizacyjna
km
51,0
51,4
67,1
70,7
71,6
Korzystający z instalacji w % ogółu ludności
Sieć rozdzielcza na 100 km
2
Źródło: Dane GUS
W latach 2007-2011 długość sieci kanalizacyjnej zwiększyła się o 40,2%, tj. z 43,5 km
do 61,0 km. W 2011 roku z sieci kanalizacji sanitarnej korzystały 3499 osoby (67,7%).
Obecnie cały obszar Gminy jest skanalizowany. System gospodarki ściekowej Gminy
Legnickie Pole można podzielić na trzy odrębne systemy, tj.:
system północny, w skład którego wchodzą miejscowości: Bartoszów, Koskowice,
Kłębanowice,
system zachodni: Gniewomierz, Biskupice, Raczkowa, Nowa Wieś Wielka, Koiszków,
Mąkolice, Czarnków, Lubień,
system wschodni: Legnickie Pole, Księginice, Taczalin, Stachowice, Mikołajowice.
„System północny odprowadza ścieki do sieci kanalizacji sanitarnej miasta Legnica.
Dodatkowo do w/w systemu odprowadzane są ścieki z gminy Ruja (…) System zachodni
odprowadza ścieki do mechaniczno-biologicznej oczyszczalni ścieków ze stawami
ściekowymi, zlokalizowanej w odległości 1 km od skraju zabudowań Legnickiego Pola przy
drodze do Biskupic (…) W systemie wschodnim wszystkie ścieki przepływają przez sieć
kanalizacji sanitarnej w Legnickim Polu, która funkcjonuje równocześnie jako kanalizacja
ogólnospławna dostarczając duży ładunek ścieków i wód opadowych na oczyszczalnię
ścieków”.
(źródło: Inwentaryzacja kanalizacji sanitarnej w gminie Legnickie Pole)
Sieć kanalizacji sanitarnej wyposażona jest w 40 przepompowni ścieków.
W ESTMOR CONSULTING
28
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
Tabela 11. Przepompownie na terenie Gminy Legnickie Pole
Miejscowość
L. p.
Nazwa przepompowni
1
Bartoszów
P3, P5, P4,
2
Koskowice
P1, P2, P3, P4
3
Kłębanowice
P1
4
Księginice
P1
5
Taczalin
TA1, TA2, TA3
6
Legnickie Pole
LP1, Racimirze
7
Gniewomierz
PG1, PG2, PG3, Psary,
8
Nowa Wieś Legnicka
P1, P2, NWLG, P5, Przy strefie ekonomicznej
9
Koiszków
KO1, KO2, KO3
10
Mąkolice
P1, P2
11
Raczkowa
PGR1, P1, P2
12
Biskupice
PGB2, PS3
13
Czarnków
P1, P2
14
Lubień
P1, P2
15
Stachowice
P1
16
Mikołajowice
P1
17
Ogonowice
P1
Źródło: Inwentaryzacja kanalizacji sanitarnej w gminie Legnickie Pole
Oczyszczalnia
ścieków
w
Biskupicach
–
„to
klasyczna
mechaniczno-biologiczna
oczyszczalnia ścieków ze stawami ściekowymi doczyszczającymi o projektowanej
przepustowości Qśr=800 m3/d. Oczyszczalnia ścieków zlokalizowana jest w odległości 1 km
od skraju zabudowań Legnickiego Pola przy drodze do Biskupic (…) Podstawowe części
oczyszczalni: osadniki wstępne, złoża biologiczne, osadniki wtórne, pompownia osadów,
stawy ściekowe, komora reakcji z chlorem, punkt zlewowy ścieków dowożonych. Zasadniczą
funkcją zbiornika zlewnego jest przyjmowanie do oczyszczalni ścieków dowożonych, w tym
przez indywidualne gospodarstwa rolne, nie tylko z terenu gminy”. (Źródło: www.legnickiepole.pl)
W ESTMOR CONSULTING
29
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
ZAOPATRZENIE W PALIWA GAZOWE
Przez teren Gminy Legnickie Pole przebiega gazociąg wysokiego ciśnienia DN 300. Gmina
posiada opracowaną „Koncepcję gazyfikacji”, która przewiduje zaopatrzenie w gaz
większości miejscowości, za wyjątkiem Mąkolic, Koiszkowa i Czarnkowa. Gmina Legnickie
Pole ma opracowane „Założenia do planu zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczna i paliwa
gazowe dla Gminy Legnickie Pole” z 2002 r. Jednak zgodnie z ustawą z dnia 10 kwietnia
1997 r. Prawo energetyczne (t. j. Dz. U. z 2012, poz. 1059) dokument należy aktualizować
co 3 lata. Należy podkreślić, że budowa sieci gazowej jest realizowana w przypadku
zaistnienia technicznych i ekonomicznych warunków dostarczania gazu, a zainteresowany
zawarciem umowy o przyłączenie lub umowy sprzedaży gazu spełni warunki przyłączenia
do sieci i odbioru.
ZAOPATRZENIE W CIEPŁO
Na terenie Gminy Legnickie Pole nie funkcjonuje system ciepłowniczy. Gospodarstwa
domowe ogrzewane są za pomocą kotłów na paliwo stałe. Część gospodarstw domowych
stosuje indywidualne piece węglowe.
Na terenie Gminy Legnickie Pole energia cieplna wykorzystywana jest:
do ogrzewania pomieszczeń i przygotowania ciepłej wody użytkowej w budownictwie
mieszkaniowym;
do przygotowania posiłków w gospodarstwach domowych;
do ogrzewania pomieszczeń i przygotowania c.w.u., na potrzeby technologiczne
(w kuchniach) w szkołach i innych obiektach usługowych.
Budynki przeznaczone na pobyt ludzi ogrzewane są z indywidualnych źródeł ciepła,
jednym z poniższych sposobów:
budynki posiadające instalację centralnego ogrzewania z kotłowni indywidualnych,
budynki nieposiadające instalacji c.o. – piecami węglowymi, piecykami gazowymi
i olejowymi oraz piecykami elektrycznymi.
ZAOPATRZENIE W ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ
Odbiorcy energii elektrycznej na terenie Gminy zaopatrywani są w energię elektryczną przez
stacje transformatorowe SN 20/04 kV. Obecnie zaopatrzenie w energię elektryczną jest
wystarczające, jednak planowana jest sukcesywna rozbudowa sieci elektroenergetycznej ze
względu na rozbudowę sieci osadniczej oraz uzbrajanie terenów przemysłowych. Wszystkie
miejscowości wyposażone są w oświetlenie uliczne, które również jest sukcesywnie
rozbudowywane.
W ESTMOR CONSULTING
30
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
INFRASTRUKTURA DROGOWA I TRANSPORT
Infrastruktura drogowa na terenie Gminy Legnickie Pole obejmuje autostradę A4, drogę
krajową Nr 3, drogi powiatowe i gminne:
autostrada A4 (E40) relacji Olszyna-Wrocław o długości 10,974 km,
droga krajowa Nr 3 (E65) relacji Legnica-Jawor o długości 4,007 km,
drogi powiatowe o długości 55,726 km,
drogi gminne o długości 25,78, w tym drogi o nawierzchni:
o bitumicznej o długości 8,73 km,
o brukowcowej o długości 0,95 km,
o tłuczniowej o długości 2,7 km,
o gruntowej o powierzchni 13,4 km.
Gmina jest dobrze skomunikowana z pozostałymi częściami regionu. Na obszarze Gminy
zlokalizowanych jest 19 przystanków autobusowych.
4.11. Gospodarka odpadami
W związku z wejściem w życie znowelizowanej ustawy z dnia 1 stycznia 2012 r.
o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, wprowadzone zostały radykalne zmiany
w gospodarce odpadami komunalnymi. Zmiany te wprowadzane są stopniowo.
Od 1 stycznia 2012 r. w miejsce zezwoleń wydawanych przez Wójta Gminy Legnickie Pole,
prowadzony jest rejestr działalności regulowanej polegającej na świadczeniu usług
w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, znajdujących się
na terenie Gminy. Oznacza to, że przedsiębiorcy, którzy chcieli rozpocząć prowadzenie
działalności w zakresie odbioru odpadów komunalnych, zostali zobowiązani do złożenia
w Urzędzie Gminy Legnickie Pole wniosku o wpis do rejestru działalności regulowanej.
W myśl zapisów nowej ustawy Gmina objęła wszystkich właścicieli nieruchomości na swoim
terenie systemem gospodarowania odpadami komunalnymi. Nowe przepisy określają,
iż Wójt, musi zorganizować przetarg na odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli
nieruchomości albo przetarg na odbieranie i zagospodarowanie tych odpadów. Dodatkowo
Gmina będzie gospodarowała środkami pochodzącymi z opłat pobieranych od właścicieli
nieruchomości, a od firm egzekwowała będzie odpowiednią jakość usług.
Znowelizowana ustawa wskazuje również, iż do zadań Gminy należy ustanowienie
selektywnego zbierania odpadów komunalnych.
W ESTMOR CONSULTING
31
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
Nowelizacja ustawy wprowadza obowiązek przedstawiania sprawozdań z realizacji
powierzonych zadań zarówno przez marszałków województw, gminy jak i przedsiębiorców
odbierających odpady komunalne.
Podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości jest zobowiązany
do przedstawienia kwartalnych sprawozdań zawierających informacje dotyczące masy
poszczególnych
rodzajów
zagospodarowania,
masy
odebranych
odpadów
odpadów
komunalnych
komunalnych
ulegających
oraz
sposobie
biodegradacji,
ich
liczby
właścicieli nieruchomości, od których zostały odebrane odpady komunalne oraz właścicieli
nieruchomości, którzy zbierają odpady komunalne w sposób niezgodny z regulaminem.
Wójt sporządza roczne sprawozdanie z realizacji zadań z zakresu gospodarowania
odpadami komunalnymi, które zawiera informacje przekazane przez podmioty odbierające
odpady komunalne oraz informacje o osiągniętych poziomach odzysku i recyklingu oraz
ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych
do składowania, jak również informacje o ilości i rodzaju nieczystości ciekłych odebranych
z obszaru gminy.
Marszałek województwa jest zobowiązany do sporządzenia rocznego sprawozdania
z realizacji zadań z zakresu gospodarowania odpadami komunalnymi, zawierającego
zsumowane informacje pochodzące ze sprawozdań sporządzanych przez wójtów,
burmistrzów i prezydentów miast z terenu danego województwa.
Nie realizowanie postanowień ustawy wiąże się z karami pieniężnymi nakładanymi przez
organy administracyjne drogą decyzji administracyjnej.
Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska może nałożyć na gminę karę w przypadku
niezapewnienia osiągnięcia określonych poziomów odzysku i recyklingu oraz redukcji
odpadów komunalnych ulegających biodegradacji kierowanych do składowania, jak również
w przypadku niedopełnienia obowiązków sprawozdawczych.
Wójt może nałożyć karę na przedsiębiorcę odbierającego odpady komunalne od właścicieli
nieruchomości, gdy przedsiębiorca nie zapewni osiągnięcia określonych poziomów odzysku
i recyklingu oraz redukcji odpadów komunalnych ulegających biodegradacji kierowanych
do składowania, miesza selektywnie zebrane odpady komunalne ze zmieszanymi odpadami
komunalnymi, transportuje odpady do instalacji niewskazanej w uchwale w sprawie realizacji
wojewódzkiego
planu
gospodarki
odpadami,
przekazuje
nierzetelne
sprawozdania
lub przekazuje sprawozdania z opóźnieniem.
Wprowadzenie nowego systemu ma na celu uszczelnienie systemu gospodarowania
odpadami, upowszechnienie prowadzenia selektywnej zbiórki odpadów komunalnych,
W ESTMOR CONSULTING
32
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
zmniejszenie ilości odpadów komunalnych (w szczególności odpadów ulegających
procesowi biodegradacji) kierowanych na składowiska odpadów, zwiększenie liczby instalacji
do odzysku, wyeliminowanie nielegalnych składowisk odpadów, skrócenie odległości,
na jakie transportowane są odpady komunalne oraz skuteczne monitorowanie postępowania
z odpadami komunalnymi.
ODPADY W SEKTORZE KOMUNALNYM
Na terenie Gminy Legnickie Pole obowiązek selektywnego zbierania odpadów komunalnych
obejmuje trzy frakcje:
frakcja sucha – odpady komunalne pozbawione frakcji organicznej zbierane
do pojemników, worków; frakcja ta podlega dalszej selekcji w zakładzie odzysku
surowców wtórnych; do frakcji suchej zalicza się następujące rodzaje odpadów:
suchy papier, tektura ( w tym: gazety, zeszyty, katalogi, kartony), opakowania
wielomateriałowe
(kartony
po
napojach,
mleku,
sokach),
czyste
pojemniki
po wyrobach mleczarskich, plastikowe butelki PET, puszki i drobny złom metalowy,
plastikowe zakrętki, opakowania po chemii gospodarczej i kosmetykach, jak również
czyste i szklane słoiki i butelki po napojach, żywności, kosmetykach;
frakcja mokra – to tzw. odpady biodegradowalne, do których zalicza się
m. in.: odpady kuchenne (obierki, zepsute warzywa i owoce, skorupki jajek, fusy
z kawy i herbaty, resztki innych produktów spożywczych)
pozostałe odpady komunalne zmieszane niedające się wyselekcjonować –
do których zalicza się m. in.: popiół, brudne tekstylia, brudne odpady z folii
i plastików, zużyte obuwie, potłuczone butelki, słoiki oraz naczynia porcelanowe,
pampersy, wieczka z jogurtów, śmietany, zabrudzony papier.
Poza prowadzeniem selektywnej zbiórki na terenie nieruchomości zlokalizowanych
na terenie Gminy Legnickie Pole, zostały utworzone ogólnodostępne punkty selektywnej
zbiórki odpadów problemowych. Wśród odpadów problemowych wyróżnić można:
przeterminowane leki ( w aptekach),
zużyte baterie i akumulatory,
zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny,
meble i inne odpady wielkogabarytowe,
zużyte opony,
odpady budowlane i rozbiórkowe (mieszkańcy zbiórkę tych odpadów organizują
we własnym zakresie).
Powyższe odpady (poza odpadami budowlanymi i rozbiórkowymi) obierane będą
z poszczególnych miejscowości co 3 miesiące zgodnie z przygotowanym wcześniej
harmonogramem.
W ESTMOR CONSULTING
33
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
Gmina Legnickie Pole, zgodnie z informacjami zawartymi w „Wojewódzkim Planie
Gospodarki
Odpadami
dla
Województwa
Dolnośląskiego”
przynależy
do
regionu
północnego.
Rysunek 4. Region północny
Źródło: Wojewódzki Plan Gospodarki Odpadami dla Województwa Dolnośląskiego
Poniżej przedstawiono zgłoszone, planowane inwestycje związane z przetwarzaniem
odpadów komunalnych na terenie Gminy Legnickie Pole:
1. Instalacja do mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów:
podmiot zgłaszający instalację: Urząd Gminy Legnickie Pole,
rodzaj instalacji:
o Wydział Zaawansowanej Segregacji Odpadów i Recyklingu,
o Wydział Fermentacji Beztlenowej
lokalizacja planowanej inwestycji: Nowa Wieś Legnicka.
2. Instalacje do termicznego przetwarzania odpadów:
podmiot zgłaszający instalację: Urząd Gminy Legnickie Pole,
rodzaj instalacji:
o Zakład wraz z instalacją do termicznego przekształcania odpadów,
lokalizacja planowanej inwestycji: Nowa Wieś Legnicka.
W tabeli 12 został przedstawiony wykaz regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów
komunalnych (RIPOK) w regionie północny, do którego przynależy Gmina Legnickie Pole.
W ESTMOR CONSULTING
34
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
Tabela 12. Regionalne instalacje do przetwarzania odpadów komunalnych w regionie
północnym
L.p.
Podmiot prowadzący instalację
Rodzaj instalacji
istniejąca
planowana
Lokalizacja
instalacji
INSTALACJE DO MECHANICZNO-BIOLOGICZNEGO PRZETWARZANIA ODPADÓW
1
2
3
Ekopartner Lubin sp. z o. o.
ul. Zielona 1
59-300 Lubin
Legnickie Przedsiębiorstwo Gospodarki
Komunalnej
Sp. z o. o.
ul. Nowodworska 60
59-220 Legnica
„Głogowskie Przedsiębiorstwo
Komunalne – SITA Głogów” Sp. z o. o.
ul. Przemysłowa 7A
67-200 Głogów
sortownia
odpadów
-
płyta
kompostowa
rozbudowa o
część zamkniętą
mobilna linia do
dwuetapowego
oddzielania
frakcji drobnej ze
zmieszanych
odpadów
komunalnych
rozbudowa
sortowni
odpadów
komunalnych
ul Zielona 1
59-300 Lubin
ul.
Rasztowska
59-220
Legnica
kompostownia
odpadów w
systemie
pryzmowym
KUSS ze
sterowanym
napowietrzaniem
pryzm
-
przesiewacz
bębnowy
-
instalacja do
mechanicznego
sortowania
odpadów
komunalnych
-
płyta
kompostowa
-
ul.
Krochmalna
67-200
Głogów
INSTALACJE DO PRZETWARZANIA SELEKTYWNIE ZEBRANYCH ODPADÓW ZIELONYCH
I INNYCH BIOODPADÓW
1
Legnickie Przedsiębiorstwo Gospodarki
Komunalnej Sp. z o. o. ul.
Nowodworska 60
59-220 Legnica
kompostownia
odpadów w
systemie
pryzmowym
KUSS ze
sterowanym
napowietrzaniem
pryzm
-
ul.
Rasztowska
59-220
Legnica
2
Ekopartner Lubin sp. z o. o.
ul. Zielona 1
59-300 Lubin
płyta
kompostowa
-
ul Zielona 1
59-300 Lubin
3
„MUNDO” Miejskie Przedsiębiorstwo
Gospodarki Odpadami Sp. z o. o.
ul. Zielona 1
59-300 Lubin
płyta
kompostowa
-
ul Zielona 1
59-300 Lubin
W ESTMOR CONSULTING
35
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
L.p.
4
Podmiot prowadzący instalację
„Głogowskie Przedsiębiorstwo
Komunalne – SITA Głogów” Sp. z o. o.
ul. Przemysłowa 7A
67-200 Głogów
Rodzaj instalacji
istniejąca
płyta
kompostowa
planowana
-
Lokalizacja
instalacji
ul.
Krochmalna
67-200
Głogów
SKŁADOWISKA ODPADÓW INNYCH NIŻ NIEBEZPIECZNE I OBOJĘTNE
1
„Głogowskie Przedsiębiorstwo
Komunalne – SITA Głogów” Sp. z o. o.
ul. Przemysłowa 7A
składowisko
odpadów innych
niż
niebezpieczne i
obojętne
2
Legnickie Przedsiębiorstwo Gospodarki
Komunalnej Sp. z o. o. ul.
Nowodworska 60
59-220 Legnica
składowisko
odpadów innych
niż
niebezpieczne i
obojętne
3
„MUNDO” Miejskie Przedsiębiorstwo
Gospodarki Odpadami Sp. z o. o.
ul. Zielona 1
59-300 Lubin
składowisko
odpadów innych
niż
niebezpieczne i
obojętne
ul Zielona 1
59-300 Lubin
„Przedsiębiorstwo Gospodarki
Miejskiej” Sp. z o.o.
ul. Dąbrowskiego 2
59-100 Polkowice
składowisko
odpadów innych
niż
niebezpieczne i
obojętne, z
wydzielonym
sektorem na
odpady
niebezpieczne
zawierające
azbest
Trzebcz
59-100
Polkowice
4
-
Biechów
67-200
Głogów
-
ul.
Rasztowska
59-220
Legnica
-
Źródło: Wojewódzki Plan Gospodarki Odpadami dla Województwa Dolnośląskiego
W ESTMOR CONSULTING
36
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
5. Założenia Programu ochrony środowiska dla Gminy Legnickie
Pole
5.1. Uwarunkowania zewnętrzne realizacji Programu
5.1.1. Uwarunkowania wnikające z dokumentów strategicznych Unii Europejskiej
STRATEGIA UE
Dokument ten został przyjęty przez Radę Europejską dnia 17 czerwca 2010 r. Dokument
wskazuje trzy priorytety, których realizacja odbywa się na szczeblu unijnym oraz krajowym:
1. Wzrost inteligentny (wiedza, innowacja, edukacja, społeczeństwo cyfrowe).
2. Wzrost zrównoważony (efektywne wykorzystywanie zasobów w produkcji przy
jednoczesnym zwiększeniu konkurencyjności).
3. Wzrost sprzyjający włączeniu społecznemu (zwiększenie aktywności zawodowej,
podnoszenie kwalifikacji).
W dokumencie zostały określone projekty przewodnie tzw. inicjatywy flagowe oraz zostało
wskazanych 10 Zintegrowanych Wytycznych dla polityki gospodarczej i zatrudnienia państw
członkowskich. W związku z powyższym cele krajowe w znacznym stopniu wpisują się
we wskazane w Strategii „Europa 2020” cele zawarte w projektach.
EUROPEJSKA STRATEGIA ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU
Dokument ma na celu zrównoważony wzrost gospodarczy i wysoki poziom życia z ochroną
środowiska naturalnego. Dokument ten został przyjęty przez Radę Europejską z dnia
26 czerwca 2006 r. Strategia ta koncentruje się przede wszystkim na zagadnieniach
związanych z zarządzaniem zasobami naturalnymi oraz wskazuje sposoby produkcji
i konsumpcji mające na celu ochronę ograniczonych zasobów Ziemi. Głównymi założeniami
dokumentu jest wzrost dobrobytu poprzez podejmowanie działań w ochronie środowiska
naturalnego, sprawiedliwość i spójność społeczną, wzrost dobrobytu gospodarczego, jak
również wypełniania obowiązków na arenie międzynarodowej, wspólnotowej. W związku
z powyższym, Polska jako kraj będący członkiem Unii Europejskiej, zobowiązany jest
do realizacji niniejszych założeń na szczeblu krajowym.
PAKIET ENERGETYCZNO-KLIMATYCZNY
Pakiet ten został przyjęty 17 grudnia 2008 roku i ma na celu ograniczenie emisji gazów
cieplarnianych na terenie Unii Europejskiej. Dokument zawiera szereg rozwiązań
legislacyjnych. Głównym celem jest ograniczenie emisji gazów cieplarnianych do 2020 r.
W ESTMOR CONSULTING
37
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
o 20% w stosunku do roku 1990 oraz wzrost wykorzystania odnawialnych źródeł energii,
a także wzrost efektywności energetycznej do 2020 r.
Należy podkreślić, że dokumenty na szczeblu krajowym oraz wojewódzkim uwzględniają
szereg zobowiązań międzynarodowych związanych z wdrażaniem Dyrektyw UE, a także
są spójne ze wspólnotowymi dokumentami programowymi. W związku z czym dokumenty
szczebla lokalnego, takie jak programy ochrony środowiska dla gmin są zgodne
z poniższymi dokumentami wyższego rzędu.
5.1.2. Uwarunkowania wynikające z Polityki Ekologicznej Państwa
POLITYKA EKOLOGICZNA PAŃSTWA W LATACH 2009-2012 Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2016
Główne cele wynikające z polityki ekologicznej państwa dotyczące Gminy Legnickie Pole:
1) W zakresie poprawy jakości środowiska:
osiągnięcie dobrego stanu wód powierzchniowych i podziemnych poprzez
uporządkowanie gospodarki ściekami komunalnymi oraz
zmniejszenie
ładunku zanieczyszczeń pochodzących ze źródeł rozproszonych, trafiających
do wód wraz ze spływami powierzchniowymi,
spełnienie wymagań prawnych w zakresie jakości powietrza,
minimalizacja zagrożenia mieszkańców gminy ponadnormatywnym hałasem,
wprowadzenie
kompleksowego
systemu
gospodarowania
odpadami
komunalnymi.
2) W zakresie ochrony przyrody:
zachowanie różnorodności biologicznej i ochrona krajobrazu,
ochrona i zrównoważony rozwój lasów.
3) W zakresie zrównoważonego wykorzystania materiałów, wody i energii:
wprowadzanie nowoczesnych technologii w przemyśle i energetyce w celu
zmniejszenia
wodochłonności,
materiałochłonności,
energochłonności
i odpadowości produkcji oraz redukcji emisji zanieczyszczeń do środowiska,
wzrost wykorzystania energii ze źródeł odnawialnych.
4) W zakresie zadań systemowych:
zapewnienie włączenia celów ochrony środowiska do ustaleń zawartych
we wszystkich dokumentach strategicznych i przeprowadzenia oceny skutków
ekologicznych ich realizacji przed ich zatwierdzeniem,
upowszechnienie Systemów Zarządzania Środowiskowego,
W ESTMOR CONSULTING
38
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
zagwarantowanie szerokiego dostępu do informacji o środowisku i jego
ochronie,
współpraca z sąsiednimi gminami.
5.1.3. Uwarunkowania wynikające z Polityki Ekologicznej województwa dolnośląskiego
Podstawowe uwarunkowania zewnętrzne dla Gminy Legnickie Pole w zakresie ochrony
środowiska,
wynikają
z
następujących
dokumentów
strategicznych
województwa
dolnośląskiego:
Strategii Rozwoju Województwa Dolnośląskiego 2020;
Wojewódzki Program Ochrony Środowiska Województwa Dolnośląskiego na lata
2008-2011 z uwzględnieniem lat 2012-2015;
Planu Zagospodarowania Przestrzennego Województwa Dolnośląskiego 2020;
Strategia Rozwoju Obszarów Wiejskich Województwa Dolnośląskiego.
Wszelkie cele i działania w zakresie ochrony środowiska na terenie Gminy muszą być
bowiem zbieżne z celami i działaniami ujętymi w dokumentach strategicznych województwa
dolnośląskiego, a także przyczyniać się do ich realizacji. W związku z tym, etap
formułowania priorytetów i celów ekologicznych dla Gminy Legnickie Pole, musi zostać
poprzedzony analizą zewnętrznych uwarunkowań, podyktowanych polityką ekologiczną
województwa dolnośląskiego.
STRATEGIA ROZWOJU WOJEWÓDZTWA DOLNOŚLĄSKIEGO 2020
W Strategii Rozwoju Województwa Dolnośląskiego 2020 oprócz wizji:
Blisko siebie – Blisko Europy
Dolny Śląsk 2020 jako zintegrowana wspólnota regionalna, region konkurencyjny, spójny,
otwarty, dynamiczny…,
sformułowano także w celu urzeczywistnienia nakreślonej wizji rozwoju regionu – cel:
Nowoczesna gospodarka i wysoka jakość życia w atrakcyjnym środowisku
Dolny Śląsk regionem koncentracji innowacyjnych podmiotów produkcyjnych i usługowych
współpracujących z rozwiniętym sektorem badawczym oraz intensywnego rozwoju
nowoczesnej turystyki opartej o współpracę międzyregionalną i transgraniczną, tworzących
razem atrakcyjne miejsca do życia dla mieszkańców o coraz wyższych kwalifikacjach
i rozwiniętej kulturze obywatelskiej.
W ESTMOR CONSULTING
39
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
Wizja rozwoju regionu i cel nadrzędny, a następnie urzeczywistniające je cele szczegółowe,
tworzą spójny układ zamierzeń rozwojowych województwa dolnośląskiego.
Zgodnie ze strategię rozwoju Dolnego Śląska przyjmuje się, że cele nie mogą być
autonomiczne, lecz muszą realizować wspólny nadrzędny cel. Ich realizacja powinna być
źródłem synergii, czyli efektu dodatkowego. Realizacja celu nadrzędnego będzie możliwa
poprzez następujące cele szczegółowe:
1. Rozwój gospodarki opartej na wiedzy.
2. Zrównoważony transport i poprawa dostępności transportowej.
3. Wzrost
konkurencyjności
przedsiębiorstw,
zwłaszcza
MŚP
(małe
i
średnie
przedsiębiorstwa).
4. Ochrona środowiska naturalnego, efektywne wykorzystywanie zasobów oraz
dostosowanie do zmian klimatu i poprawa poziomu bezpieczeństwa.
5. Zwiększenie dostępności technologii komunikacyjno-informacyjnych.
6. Wzrost zatrudnienia i mobilności pracowników.
7. Włączenie społeczne, podnoszenie poziomu i jakości życia.
8. Podniesienie poziomu edukacji, kształcenie ustawiczne.
Osiągnięcie powyższych celów będzie możliwe dzięki skupieniu prowadzonych działań
w ośmiu kluczowych grupach, tzw. Makrosferach, które skierowane są na wzmocnienie
rozwoju gospodarczego województwa dolnośląskiego. Makrosfery dotyczą:
infrastruktury (transportowej i energetycznej),
rozwoju obszarów miejskich i wiejskich,
zasobów,
turystyki,
zdrowia i bezpieczeństwa,
edukacji, nauki, kultury i informacji,
społeczeństwa i partnerstwa oraz
przedsiębiorczości i innowacyjności.
Najistotniejsze, z punktu widzenia ochrony środowiska na analizowanym obszarze,
są następujące cele i kierunki działań sprecyzowane w Strategii:
1. Priorytet infrastruktura transportowa i energetyczna:
W ESTMOR CONSULTING
40
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
poprawa dostępności transportowej regionu (powiązania wewnętrzne i zewnętrzne);
poprawa jakości i standardów transportu drogowego;
rozwój energooszczędnych i niskoemisyjnych form transportu;
poprawa niezawodności i zapewnienie dywersyfikacji dostaw energii;
wprowadzenie energooszczędnych rozwiązań oraz wspieranie gospodarki przyjaznej
środowisku;
zmniejszenie niskiej emisji poprzez budowę i rozbudowę systemów ciepłowniczych
i gazowniczych w obszarach o dużej gęstości zaludnienia oraz miejscowościach
turystycznych i uzdrowiskowych;
zwiększenie udziału źródeł odnawialnych w produkcji energii, ze szczególnym
uwzględnieniem energetycznego wykorzystywania rzek poprzez uruchomienie
małych elektrowni wodnych.
2. Priorytet rozwój obszarów wiejskich:
wzmacnianie restrukturyzacji i wielofunkcyjności rozwoju wsi;
racjonalna organizacja rolniczej przestrzeni produkcyjnej;
poprawa warunków życia na obszarach wiejskich.
3. Priorytet zasoby:
zrównoważone i racjonalne gospodarcze wykorzystanie surowców naturalnych;
wykorzystanie potencjału wód mineralnych, leczniczych i geotermalnych;
zachowanie i racjonalne wykorzystanie zasobów glebowych;
ochrona, powiększanie i udostępnianie zasobów leśnych;
wykorzystanie gospodarczego i rekreacyjnego potencjału rzek;
ochrona i udostępnianie walorów przyrodniczo-krajobrazowych oraz kulturowych;
wprowadzenie zasad udostępniania terenów cennych krajobrazowo dla działalności
inwestycyjnej;
budowa nieuciążliwego systemu eksploatacji i wywozu surowców.
4. Priorytet turystyka:
wzmocnienie wizerunku regionu zarówno na terenie kraju, jak i Europy, jako
atrakcyjnego miejsca wypoczynku, otwartego na świat, o nieprzeciętnych. walorach
przyrodniczych, kulturowych i uzdrowiskowych;
udostępnienie obiektów dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego;
W ESTMOR CONSULTING
41
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
rozwój produktów turystycznych i rozbudowa infrastruktury turystycznej regionu,
m. in. dla pobudzania popytu na usługi turystyczno-rekreacyjne;
wewnątrzregionalna promocja turystyki w oparciu o system edukacji.
5. Priorytet bezpieczeństwo:
zapewnienie obecnym i przyszłym mieszkańcom regionu dobrego stanu środowiska
naturalnego;
ochrona przed klęskami żywiołowymi, w tym szczególnie likwidacja zagrożeń
powodziowych.
WOJEWÓDZKI PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA WOJEWÓDZTWA DOLNOŚLĄSKIEGO NA LATA
2008-2011, Z UWZGLĘDNIENIEM LAT 2012-2015
Celem
nadrzędnym
polityki
ekologicznej
województwa
dolnośląskiego,
wskazanym
w Programie jest:
„Dążenie do osiągnięcia zrównoważonego i trwałego rozwoju Województwa
Dolnośląskiego poprzez poprawę stanu środowiska przyrodniczego, zachowanie jego
istotnych walorów, utrzymanie ładu przestrzennego i rozwój infrastruktury ochrony
środowiska”.
Program, uszczegóławiający zapisy Strategii Rozwoju Województwa Dolnośląskiego
w zakresie ochrony środowiska.
Cele główne Programu, przyczyniające się do osiągnięcia celu nadrzędnego, obejmują:
w zakresie zadań systemowych:
o rozwój edukacji ekologicznej;
o zarządzanie środowiskowe;
w zakresie poprawy jakości środowiska:
o poprawa jakości wód powierzchniowych i podziemnych;
o racjonalizacja gospodarki odpadami;
o poprawa jakości powietrza atmosferycznego;
o wzrost wykorzystania energii ze źródeł odnawialnych;
o ochrona przed hałasem ze źródeł komunikacyjnych;
W ESTMOR CONSULTING
42
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
w zakresie ochrony dziedzictwa przyrodniczego i racjonalnego użytkowania zasobów
przyrody:
o efektywna ochrona przyrody;
o ochrona i racjonalna eksploatacja ekosystemów leśnych;
o ochrona gleb użytkowanych rolniczo;
w zakresie poważnych awarii i zagrożeń naturalnych:
o zabezpieczenie środowiska i człowieka przed zagrożeniami powodziowymi.
Do każdego z w/w celów zostały sformułowane cele strategiczne i odpowiadające im cele
krótkoterminowe (do 2011 r.) i długoterminowe (do 2015 r.).
1. Cel strategiczny: Poprawa jakości wód powierzchniowych oraz ochrona jakości i ilości wód
podziemnych wraz z racjonalizacją ich wykorzystania.
Cel długoterminowy: Dążenie do osiągnięcia dobrego stanu wód powierzchniowych
i
podziemnych
pod
względem
jakościowym
określonych
przez
Dyrektywę
2000/60/WE poprzez ich ochronę przed zanieczyszczeniami pochodzącymi ze źródeł
komunalnych, przemysłowych i rolniczych.
2. Cel strategiczny: Trwała poprawa jakości powietrza atmosferycznego.
Cel długoterminowy: Utrzymanie wartości stężeń poszczególnych zanieczyszczeń
powietrza co najmniej na poziomie określonym prawem lub poniżej tego poziomu.
3. Cel strategiczny: Zmniejszenie uciążliwości hałasu dla mieszkańców województwa.
Cel długoterminowy: Poprawa klimatu akustycznego na obszarach, gdzie zostały
przekroczone wartości normatywne.
4. Cel strategiczny: Ochrona przed negatywnym oddziaływaniem pól elektromagnetycznych.
Cel długoterminowy: Utrzymanie natężenia promieniowania elektromagnetycznego
niejonizującego poniżej poziomów dopuszczalnych lub co najwyżej na tym samym
poziomie.
5. Cel strategiczny: Zapobieganie poważnym awariom przemysłowym i zagrożeniom
naturalnym oraz eliminacja i minimalizacja skutków w razie ich wystąpienia.
Cel
długoterminowy:
Ograniczenie
ryzyka
wystąpienia
zagrożeń
środowiska
spowodowanych przez potencjalne źródła awarii przemysłowych i zagrożeń
naturalnych dla ochrony ludności przed ich skutkami.
W ESTMOR CONSULTING
43
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
6. Cel strategiczny: Zintegrowana, trwale zrównoważona ochrona zasobów przyrody
prowadzona w ramach racjonalnej polityki przestrzennej.
Cel długoterminowy: Ukształtowanie spójnego przestrzennie systemu obszarów
podlegających ochronie prawnej oraz pozostałych terenów zieleni.
7. Cel strategiczny: Racjonalne wykorzystanie zasobów glebowych zarówno pod względem
ekologicznym jak i ekonomicznym.
Cel długoterminowy: Ochrona gleb przed degradacją oraz rekultywacją terenów
zdegradowanych i zdewastowanych.
8. Cel strategiczny: Ochrona zasobów złóż poprzez ich racjonalne wykorzystanie,
zahamowanie
nielegalnego
wydobycia
kopalin
oraz
rekultywacja
terenów
poeksploatacyjnych.
Cel długoterminowy: Racjonalne gospodarowanie zasobami kopalin w zakresie ich
rozpoznania, wydobycia i rekultywacji terenów poeksploatacyjnych.
9. Cel strategiczny: Rozwój i modernizacja systemu transportowego z uwzględnieniem
rozwiązań zmniejszających lub eliminujących negatywny wpływ transportu na środowisko.
Cel długoterminowy: Dążenie do eliminacji zanieczyszczeń środowiska z systemu
transportowego.
10. Cel strategiczny: Ograniczenie oddziaływania przemysłu i energetyki na środowisko.
Cel długoterminowy: Dążenie do ograniczenia negatywnego oddziaływania procesów
przemysłowych na środowisko poprzez wdrożenie prośrodowiskowych wzorców
i modelu produkcji oraz zasad planowania przestrzennego i obowiązujących
przepisów prawa.
11. Cel strategiczny: Podniesienie jakości życia mieszkańców i zachowanie ładu
przestrzennego.
Cel długoterminowy: Poprawa jakości stanu środowiska.
12. Cel strategiczny: Rozwój rolnictwa zgodnie z zasadami zrównoważonego rozwoju.
Cel długoterminowy: dalszy rozwój rolnictwa zapewniającego zachowanie walorów
środowiska i różnorodności biologicznej.
13. Cel strategiczny: Aktywizacja działań na rzecz zrównoważonego wykorzystania zasobów
środowiska w sektorze turystyki i rekreacji.
Cel
długoterminowy:
Rozwój
turystyki
i
rekreacji
zgodnie
z
zasadami
zrównoważonego rozwoju.
W ESTMOR CONSULTING
44
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
14. Cel strategiczny: Rozwój świadomych postaw konsumenckich zgodnie z zasadą
zrównoważonego rozwoju.
Cel długoterminowy: Kształtowanie proekologicznych postaw konsumpcyjnych.
15. Cel strategiczny: Wzrost świadomości ekologicznej społeczeństwa województwa,
kształtowanie postaw proekologicznych jego mieszkańców oraz poczucia odpowiedzialności
za jakość środowiska.
Cel długoterminowy: Dalsze kształtowanie prawidłowych wzorców zachowań
wszystkich grup społeczeństwa w odniesieniu do konkretnych sektorów środowiska w
ramach podejmowanych inicjatyw z zakresu edukacji ekologicznej.
PLAN ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO WOJEWÓDZTWA DOLNOŚLĄSKIEGO
Plan Zagospodarowania Przestrzennego Województwa Dolnośląskiego jest dokumentem
wyznaczającym cele i kierunki rozwoju regionu w układzie przestrzennym. Jego istotą jest
neutralizowanie istniejących i potencjalnych kolizji w zagospodarowaniu przestrzennym,
którym często towarzyszą konflikty społeczne, głównie w relacjach: człowiek - gospodarka środowisko.
Plan Zagospodarowania Przestrzennego Województwa Dolnośląskiego wyraża politykę
przestrzenną samorządu województwa, której wyzwaniem jest idea zrównoważonego
rozwoju oraz stwarzanie warunków przestrzennych dla:
ochrony środowiska przyrodniczego i krajobrazowego,
w tym
racjonalnego
gospodarowania zasobami, surowców mineralnych, wód oraz gruntów rolnych
i leśnych;
ochrona dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej;
wzmacniania walorów urbanistycznych, architektonicznych i krajobrazowych;
zagospodarowania przestrzennego terenów zabudowy mieszkaniowej, usługowej
i produkcyjnej w sposób zaspokajający potrzeby społeczne i gospodarcze;
rozwój infrastruktury społecznej;
rozwój infrastruktury technicznej, w tym systemów transportu i komunikacji;
ochrona
zdrowia
oraz
bezpieczeństwa
ludzi
i
mienia,
w
tym
ochrony
przeciwpowodziowej;
wzmacniania walorów ekonomicznych przestrzeni;
realizacji potrzeb obronności i bezpieczeństwa państwa.
W ESTMOR CONSULTING
45
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
Z perspektywy tworzenia Programu Ochrony Środowiska dla Gminy Legnickie Pole,
powyższe
zapisy
są
najistotniejsze
w
Planie
Zagospodarowania
Przestrzennego
Województwa Dolnośląskiego.
STRATEGIA ROZWOJU OBSZARÓW WIEJSKICH WOJEWÓDZTWA DOLNOŚLĄSKIEGO
Dokument został przyjęty Uchwałą Nr XXXV/583/2001 z dnia 25 maja 2001 r. przez Sejmik
Województwa Dolnośląskiego.
W Strategii zostały zawarte następujące elementy:
charakterystyka obszarów wiejskich województwa dolnośląskiego,
uwarunkowania wewnętrzne, jak i zewnętrzne rozwoju Dolnego Śląskiego,
Cele główne, szczegółowe wraz z opisem zadań rozwoju dla województwa
i poszczególnych regionów,
instrumenty finansowo-prawne służące realizacji Strategii,
monitoring realizacji Strategii.
Wizja obszarów wiejskich brzmi następująco:
Obszary wiejskie Dolnego Śląska w 2020 roku miejscem życia i pracy szeroko
akceptowanym i przez to świadomie wybieranym przez społeczeństwo.
Głównymi celami rozwoju obszarów wiejskich województwa dolnośląskiego są: podniesienie
poziomu życia ludności wiejskiej oraz wielofunkcyjny rozwój obszarów wiejskich.
Obszary wiejskie województwa dolnośląskiego zostały podzielone na 5 funkcjonalnych
regionów:
I – intensywnego rolnictwa,
II – rolniczo-rekreacyjny,
III – przemysłowo-rekreacyjno-rolniczy,
IV – rolniczo-przemysłowy,
V – rolniczo-przemysłowo-rekreacyjny.
Gmina Legnickie Pole przynależy do Regionu I – intensywnego rolnictwa. Głównym celem
dla tego regionu jest modernizacja kompleksu gospodarki żywnościowej, co jest związane
z występującymi w tym regionie najlepszymi warunkami glebowymi i klimatycznymi dla
intensywnego, towarowego rolnictwa.
Cele szczegółowe dla Regionu I:
przekształcenie struktury agrarnej,
rozwój i modernizacja zabezpieczeń przeciwpowodziowych,
tworzenie warunków alternatywnych źródeł dochodu.
W ESTMOR CONSULTING
46
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
5.1.4. Uwarunkowania wynikające z Polityki Ekologicznej powiatu legnickiego
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA POWIATU LEGNICKIEGO
Program Ochrony Środowiska dla powiatu legnickiego pochodzi z października 2005 r.
Brak aktualizacji Programu.
STRATEGIA ROZWOJU POWIATU LEGNICKIEGO NA LATA 2002-2017
W Strategii wskazano, że zrównoważony rozwój powiatu legnickiego jest wynikiem
przebudowy rolnictwa i przetwórstwa rolnego, wykorzystania aktywności społecznej w celu
wzrostu poziomu życia jego mieszkańców.
Cele strategiczne:
1. Stworzenie warunków do aktywizacji gospodarczej.
2. Rozwój obszarów wiejskich i aktywizacja rolnictwa.
3. Poprawa warunków życia społeczności powiatu.
4. Użytkowanie zasobów środowiska naturalnego zgodnie z zasadami ekorozwoju.
Cele operacyjne:
1. Stały rozwój funkcji produkcyjnych i przedsiębiorczości (lokalnej).
2. Stały rozwój funkcji ponadlokalnych powiatu (kultura, rekreacja).
3. Promowanie systemu lokalnych stref gospodarczych.
4. Stały wzrost jakości usług administracyjnych samorządu powiatowego.
5. Osiągnięcie dobrego stanu technicznego dróg i infrastruktury układu komunikacyjnego.
6. Poprawa stanu infrastruktury komunalnej.
7. Stały wzrost ilości atrakcyjnych ofert pracy.
8. Zwiększenie dostępności do infrastruktury społecznej.
9. Poprawa warunków mieszkaniowych.
10. Osiągnięcie akceptowanego społecznie zakresu usług socjalnych.
11. Poprawa ładu przestrzennego.
12. Ochrona i promocja zasobów przyrodniczych.
13. Stworzenie zintegrowanego systemu gospodarki odpadami.
W ESTMOR CONSULTING
47
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
5.2. Uwarunkowania wewnętrzne realizacji Programu
Podstawowe uwarunkowania wewnętrzne dla Gminy Legnickie Pole w zakresie ochrony
środowiska, wynikają z gminnych dokumentów o charakterze strategicznym i planistycznym.
STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY
LEGNICKIE POLE
Przedmiotem „Studium …” jest określenie polityki przestrzennej gminy, tj. między innymi
wskazanie tych obszarów gminy, które są najodpowiedniejsze do pełnienia funkcji
ustalonych w innych dokumentach strategicznych na szczeblu lokalnym. Rozwój gminy
powinien polegać na możliwie pełnym zaspokojeniu potrzeb społeczności lokalnej, przy
jednoczesnym zrównoważonym zagospodarowaniu terenów.
Celem rozwoju Gminy Legnickie Pole, w najogólniejszym ujęciu, jest osiągnięcie stabilnego
(trwałego, zrównoważonego) rozwoju, zapewniającego:
zaspokojenie i podniesienie walorów istniejącego środowiska kulturowego,
usprawnienie komunikacji, zarówno wewnętrznej, jak i zewnętrznej,
zabezpieczenie miejsc pracy dla mieszkańców gminy,
zabezpieczenie odpowiednich warunków mieszkaniowych dla ludności z terenu
gminy,
zabezpieczenie pełnej obsługi mieszkańców.
Jednym z kierunków realizacji powyższego celu jest ochrona i kształtowanie środowiska
przyrodniczego, na które wpływają poniższe działania:
zapewnienie ładu przestrzennego poprzez dostosowanie zabudowy mieszkaniowej,
usługowej i gospodarczej do krajobrazu,
nie dopuszczenie do lokalizacji i prowadzenia działalności gospodarczej negatywnie
wpływającej na środowisko przyrodnicze,
promowanie działalności produkcyjnej pozytywnie wpływającej na środowisko
przyrodnicze i wykorzystującej nowoczesne technologie proekologiczne,
promowanie proekologicznego rolnictwa,
ochrona zwartych kompleksów rolniczych przed zmianą na cele nierolnicze,
ochrona różnorodności biologicznej flory i fauny.
PLAN ROZWOJU LOKALNEGO GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2004-2006 ORAZ 2007-2013
Działania wskazane w Programie mają na celu wzmocnienie otoczenia rolnictwa i stworzenia
warunków do rozwoju zarówno przemysłu rolno-spożywczego, nowoczesnej produkcji rolnej,
jak i drobnej przedsiębiorczości.
W ESTMOR CONSULTING
48
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
Niniejszy cel można osiągnąć za poprzez:
zwiększenie atrakcyjności obszarów wiejskich dla inwestorów lokalnych i inwestorów
zewnętrznych,
aktywizację lokalnej społeczności,
rozwój społeczeństwa informacyjnego,
wzrost mobilności zawodowej mieszkańców wsi,
zwiększenie poziomu inwestycji lokalnych,
wyzwolenie lokalnego potencjału przedsiębiorczości i zaangażowania mieszkańców
jako szansa przezwyciężenia trudności ekonomicznych,
tworzenie warunków do dywersyfikacji działalności gospodarczej poprzez stworzenie
mieszkańcom możliwości podjęcia działań w celu rozgałęzienia i urozmaicenia
produkcji, rozszerzenia jej na różnorakie odległe od siebie dziedziny, po to aby straty
poniesione w jednej móc zrekompensować zyskami osiągniętymi w innej branży,
wzrost kreatywności w zakresie poszukiwania pozarolniczych źródeł utrzymania,
tworzenie przyjaznego środowiska dla rozwoju mikroprzedsiębiorstw,
realizowanie polityki równych szans – czyli uwzględnienie w procesie realizacji
poszczególnych projektów interesu grup społecznych znajdujących się w trudniejszej
sytuacji.
W Planie Rozwoju Lokalnego Gminy Legnickie Pole przewidziano następujące zadania
do realizacji:
budowa urządzeń do odprowadzania ścieków oraz doprowadzania wody;
budowa lub modernizacja dróg gminnych o znaczeniu lokalnym;
gospodarka odpadami;
budowa lub modernizacja lokalnej infrastruktury sportowej i edukacyjnej.
Zakres
zadań
ujętych
w
Planie
Rozwoju
Lokalnego
koncentruje
się
głównie
na infrastrukturze służącej środowisku, wyznaczając tym samym kierunek dalszych działań
Gminy.
W ESTMOR CONSULTING
49
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
6. Założenia ochrony środowiska dla Gminy Legnickie Pole
do 2020 roku
6.1. Nadrzędny cel programu ochrony środowiska dla Gminy Legnickie Pole
Osiągniecie trwałego i zrównoważonego rozwoju Gminy Legnickie Pole oraz poprawa
jej atrakcyjności poprzez działania społeczne i inwestycyjne
w zakresie ochrony środowiska
6.2. Priorytety ekologiczne
Priorytety ekologiczne dla Gminy Legnickie Pole sprecyzowano na podstawie diagnozy stanu
oraz zagrożeń środowiska, a także założeń polityki ekologicznej Polski, województwa
dolnośląskiego oraz powiatu legnickiego.
PRIORYTETY EKOLOGICZNE DLA GMINY LEGNICKIE POLE:
 OPTYMALIZACJA GOSPODARKI WODNO-ŚCIEKOWEJ;
 OCHRONA POWIETRZA ATMOSFERYCZNEGO;
 OCHRONA POWIERZCHNI ZIEMI;
 OCHRONA PRZED HAŁASEM I PROMIENIOWANIEM ELEKTROMAGNETYCZNYM;
 OCHRONA RÓŻNORODNOŚCI BIOLOGICZNEJ I KRAJOBRAZU;
 EDUKACJA EKOLOGICZNA;
 ROZWÓJ ENERGETYKI ODNAWIALNEJ.
Oprócz konieczności zapewnienia spójności z dokumentami strategicznymi, wyznaczając
priorytety ekologiczne, a następnie cele i zadania w zakresie polityki ekologicznej Gminy,
kierowano się także następującymi zasadami:
„eliminacji największych problemów”;
zapobiegania spodziewanym problemom;
oszczędnego korzystania z zasobów naturalnych;
„zanieczyszczający płaci”;
odpowiedzialności za prowadzone działania;
skuteczności ekologicznej i efektywności ekonomicznej.
W ESTMOR CONSULTING
50
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
7. Poprawa jakości środowiska i bezpieczeństwa ekologicznego
7.1. Jakość wód i stosunki wodne
7.1.1. Stan aktualny
Gmina Legnickie Pole położona jest w dolinie rzeki Wierzbiak, która stanowi prawobrzeżny
dopływ rzeki Kaczawy. Rzeka ta jest głównym ciekiem III rzędu o długości 44,4 km. Obszar
Gminy, poza Wierzbiakiem, odwadniany jest przez dopływy: Chłodnik, Modzel, Uszewnica,
Koiszkówka.
Wody stojące zajmują powierzchnię około 12,46 ha. Największym zbiornikiem naturalnym
jest jezioro polodowcowe - Jezioro Koskowickie (powierzchnia 55,9 ha), które zostało objęte
ochroną prawną jako rezerwat przyrody. Pozostałe zbiorniki wód stojących stanowią
niewielkie stawy i oczka wodne, częściowo zanikające.
STAN WÓD POWIERZCHNIOWYCH
Ogólnie zanieczyszczenie wód powierzchniowych jest wynikiem oddziaływania różnych
czynników antropogenicznych takich jak: urbanizacja, rolnictwo, uprzemysłowienie.
Do głównych przyczyn zagrożenia zasobów i jakości wód na terenie Gminy Legnickie Pole
należy zaliczyć:
emisję ścieków komunalnych;
odprowadzanie ścieków nieoczyszczonych lub niedostatecznie oczyszczonych;
niekontrolowane odprowadzanie wód opadowych do kanalizacji sanitarnej;
niewłaściwy sposób postępowania z wodami opadowymi i roztopowymi;
spływ powierzchniowy biogenów z pól i niewłaściwe składowanie nawozów
naturalnych.
Jednym z głównych problemów występujących na terenie Gminy Legnickie Pole, w których
bardzo ważną funkcję stanowi rolnictwo, są spływy powierzchniowe zanieczyszczeń,
obciążone głównie związkami biogennymi (azotem i fosforem) właśnie pochodzenia
rolniczego. Ponadto, duże zagrożenie stanowi niewłaściwe przechowywanie i stosowanie
nawozów sztucznych i organicznych, stosowanie chemicznych środków ochrony roślin oraz
niewłaściwe wykonywanie zabiegów agrotechnicznych.
Melioracje wodne szczegółowe polegają na regulacji stosunków wodnych w celu polepszenia
zdolności produkcyjnej gleby, ułatwienia jej uprawy oraz na ochronie użytków rolnych przed
powodziami. Zagrożenie dla zasobów wód stanowi niewłaściwe użytkowanie melioracji
wodnych,
odprowadzanie
nieoczyszczonych
W ESTMOR CONSULTING
wód
opadowych
z
powierzchni
51
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
zanieczyszczonych bezpośrednio do odbiorników oraz niewłaściwie prowadzona gospodarka
odpadami, jak np. dzikie wysypiska śmieci.
Badania monitoringowe wód powierzchniowych
Jakość wód płynących badana jest w ramach krajowego i regionalnego podstawowego
monitoringu wód powierzchniowych. Monitoringiem Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony
Środowiska we Wrocławiu. W ramach monitoringu środowiska prowadzonego zgodnie
z „Programem monitoringu środowiska województwa dolnośląskiego na lata 2010-2012”
na terenie Gminy Legnickie Pole nie wykonywano badań monitoringowych jakości wód
powierzchniowych.
W
latach
2008-2009,
w
ramach
monitoringu
środowiska
prowadzonego
zgodnie
z „Programem monitoringu środowiska województwa dolnośląskiego na lata 2007-2009”,
wykonane zostały pomiary jakości wód rzeki Wierzbiak w 2007 roku w punkcie pomiarowym
poniżej m. Lubień (w 17,0 km). Wyniki pomiarów zostały zaprezentowane w tabeli 13
(kolorem czerwonym wskazano wartości wskaźników, które odpowiadały IV lub V klasie).
Tabela 13. Wyniki pomiaru jakości rzeki Wierzbiak w punkcie pomiarowo-kontrolnym poniżej
m. Lubień (km 17,0) w 2007 r.
L.p.
Wskaźnik
Jednostka miary
Wartość
1
Temperatura wody
°C
17,6
2
Zawiesiny ogólne
mg/l
60,0
3
Oczyn
pH
7,8-8,0
4
Tlen rozpuszczony
mgO2/l
8,3
5
BZT5
mgO2/l
5,9
6
Ogólny węgiel organiczny
mgC/l
11,1
7
Amoniak
mgNH2/l
4,8
8
Azot Kjeldahla
mgN/l
4,6
9
Azotany
mgNO3/l
22,0
10
Azotyny
mgNO2/l
0,41
11
Azot ogólny
mgN/l
9,6
12
Fosforany
mgPO4/l
1,1
13
Fosfor ogólny
mgP/l
0,6
14
Przewodność
µS/cm
811,0
15
Substancje rozpuszczone
mg/l
658,0
Źródło: Ocena stanu jakości rzek województwa dolnośląskiego w 2007 roku,
Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska we Wrocławiu
Zgodnie
z
informacjami
zawartymi
w
„Ocenie
stanu
jakości
rzek
województwa
dolnośląskiego w 2007 roku” rzeka Wierzbiak badana była w ramach monitoringu
operacyjnego (MO). Badania rzeki prowadzone były również w 2 innych punktach
W ESTMOR CONSULTING
52
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
pomiarowo-kontrolnych: powyżej zbiornika Mściwojów (w km 37,7) oraz poniżej ujścia
Kopaniny (w km 3,3). Kontrolą został objęty również potok Chłodnik w przekroju powyżej
Jeziora Koskowickiego (w km 0,5).
Z danych zawartych w tabeli 13 wynika, że w badanym punkcie pomiarowo-kontrolnym
występowały podwyższone amoniaku, azotu Kjeldahla i fosforanów.
Na wysokie wartości tych wskaźników wpływają przede wszystkim spływy zanieczyszczeń
z obszarów wiejskich, głównie z zabudowy mieszkalno-gospodarczej oraz z gruntów rolnych.
Zawartość zawiesiny ogólnej wskazywała na wysokie stężenie na poziomie 60 mg/l.
WODY PODZIEMNE
Zgodnie z regionalizacją hydrogeologiczną Polski wg Paczyńskiego, Gmina Legnickie Pole
położona jest
w regionie
wrocławskim
(XV). Warunki hydrogeologiczne
wynikają
bezpośrednio z budowy geologicznej regionu.
W zachodniej części Gminy występuje obszar wysokiej ochrony (OWO) – Zbiornik SłupLegnica.
W północno-zachodniej części Gminy znajduje się obszar zasobów głównego zbiornika wód
podziemnych GZWP nr 318, który podlega ochronie.
Tabela 14. Charakterystyka GZWP na terenie Gminy Legnickie Pole
Kod
GZWP
318
Nazwa GZWP
Subzbiornik
Legnica
Słup-
Pow.
2
(km )
70
Typ
Stratygrafia
zbiornika
porowy
czwartorzęd
Zasoby
3
(tys. m /d)
Średnia
głębokość (m)
15
15
Źródło: Środowiskowe i społeczne uwarunkowania eksploatacji złoża węgla brunatnego Legnica,
Wrocław 2008
Badania monitoringowe wód podziemnych
Celem monitoringu jakości wód podziemnych jest dostarczenie informacji o stanie
chemicznym wód, śledzenie jego zmian oraz sygnalizacja zagrożeń, na potrzeby
zarządzania zasobami wód podziemnych i oceny skuteczności podejmowanych działań
ochronnych związanych z osiągnięciem dobrego stanu ekologicznego, określonego przez
Ramową Dyrektywę Wodną (RDW).
W ESTMOR CONSULTING
53
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
Oceny stanu chemicznego w jednolitych częściach wód (JCWPd) i w poszczególnych
punktach badawczych dokonano w oparciu o rozporządzenie MŚ z 2008 r. w sprawie
kryteriów i sposobu oceny stanu wód podziemnych (Dz. U. nr 143, poz. 896), które wyróżnia
pięć klas jakości wód:
klasa I – wody bardzo dobrej jakości,
klasa II – wody dobrej jakości,
klasa III – wody zadowalającej jakości,
klasa IV – wody niezadowalającej jakości,
klasa V – wody złej jakości
oraz dwa stany chemiczne wód:
stan dobry (klasy I, II i III),
stan słaby (klasy IV i V)
Zasada zaliczania wód do odpowiedniej klasy polega na dopuszczeniu przekroczenia
wartości granicznych elementów fizykochemicznych, gdy jest ono spowodowane przez
naturalne procesy, pod warunkiem, że mieszczą się one w granicach przyjętych dla
bezpośrednio niższej klasy jakości. Jako niedopuszczalne przyjęto przekroczenie wartości
granicznych oznaczonych w rozporządzeniu indeksem „H” wskaźników nieorganicznych:
antymonu, arsenu, azotanów, azotynów, boru, chromu, cyjanków, fluorków, glinu, kadmu,
niklu, ołowiu, rtęci, selenu i srebra oraz wskaźników organicznych: adsorbowanych związków
chloroorganicznych (AOX), benzo(a)pirenu, benzenu, lotnych węglowodorów aromatycznych
(BTX),
substancji
ropopochodnych,
pestycydów,
tetrachloroetenu,
trichloroetenu
i wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych (WWA).
W 2012 roku badania wód podziemnych wykonane były na terenie Dolnego Śląska w 164
punktach pomiarowych. Monitoring diagnostyczny realizowany był w 132 punktach
pomiarowych, natomiast monitoring operacyjny prowadzony był 32 punktach pomiarowych.
Na terenie Gminy Legnickie Pole w ramach monitoringu środowiska prowadzonego zgodnie
z „Programem monitoringu środowiska województwa dolnośląskiego na lata 2010-2012” nie
wykonywano badań monitoringowych jakości wód podziemnych.
Na terenie województwa dolnośląskiego badania chemizmu wód podziemnych prowadzone
są przez Państwowy Instytut Geologiczny w Warszawie, natomiast Wojewódzki Inspektorat
Ochrony Środowiska we Wrocławiu prowadzi monitoring wód jedynie na obszarach
szczególnie narażonych na zanieczyszczenie związkami azotu ze źródeł rolniczych.
W ESTMOR CONSULTING
54
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
Rysunek 5. Klasyfikacja stanu chemicznego zwykłych wód podziemnych w województwie
dolnośląskim w 2011 r. na tle granic jednolitych część wód z uwzględnieniem punktów
monitoringu krajowego
Źródło: Raport o stanie środowiska w województwie dolnośląskim w 2011 r.
7.1.2. Program operacyjny dla obszaru: Jakość wód i stosunki wodne
Cel strategiczny
Dobry stan wód powierzchniowych i podziemnych.
Racjonalizacja ich wykorzystania oraz zapewnienie
wszystkim mieszkańcom Gminy wody pitnej odpowiedniej
jakości
Cele krótkookresowe do roku 2016:
 Ograniczenie dopływu zanieczyszczeń do wód powierzchniowych i podziemnych
 Racjonalna gospodarka wodna
 Modernizacja infrastruktury wodociągowej i kanalizacyjnej
W ESTMOR CONSULTING
55
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
Cele długookresowe do roku 2020:
 Przywrócenie wysokiej jakości wód powierzchniowych
 Ochrona wód powierzchniowych przed zanieczyszczeniami pochodzącymi ze źródeł
komunalnych, przemysłowych i rolniczych
 Modernizację sieci wodociągowych, kanalizacyjnych, stacji uzdatniania wody
 Współpraca ponadlokalna w celu ochrony wód powierzchniowych i podziemnych
 Efektywne gospodarowanie rolniczymi zasobami wodnymi
7.2. Powietrze
7.2.1. Stan aktualny
Powietrze atmosferyczne należy do najważniejszych chronionych komponentów środowiska
przyrodniczego. Obowiązujące regulacje prawne odnoszą się przede wszystkim do jego
jakości oraz kontroli emisji w postaci pozwoleń na emisję gazów i pyłów. Ze względu
na porozumienia międzynarodowe, ochrona powietrza atmosferycznego obejmuje również
warstwę ozonową i klimat.
W polskim prawie środowiskowym zakres i sposoby ochrony powietrza atmosferycznego
są określane głównie w ustawie Prawo ochrony środowiska. Przepisy te dotyczą ochrony
zasobów środowiska przyrodniczego, przeciwdziałania zanieczyszczeniom, wydawania
pozwoleń, opłat i kar administracyjnych za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza.
W efekcie ramy prawne ochrony powietrza atmosferycznego w Polsce wyznaczają
następujące akty:
A. Z zakresu prawa krajowego:
1) Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowisku i towarzyszące jej
rozporządzenia,
2) Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 roku o substancjach zubożających warstwę ozonową.
B. Z zakresu prawa wspólnotowego:
1) Dyrektywa 96/62/WE z 1996 roku w sprawie oceny i zarządzania jakością
otaczającego powietrza wraz z dyrektywami córkami,
2) Dyrektywa 2001/81/WE z 2001 roku w sprawie krajowych poziomów emisji dla
niektórych rodzajów zanieczyszczeń powietrza.
3) Dyrektywa 1999/13/WE z 1999 roku w sprawie kontroli emisji lotnych związków
organicznych ze stosowania rozpuszczalników organicznych.
W ESTMOR CONSULTING
56
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
4) Dyrektywa 94/63/WE z 1994 roku w sprawie kontroli emisji lotnych związków
organicznych ze składowania paliwa i jego dystrybucji z terminali do stacji paliw,
5) Dyrektywa 2001/80/WE z 2001 roku w sprawie ograniczenia emisji niektórych
zanieczyszczeń do powietrza z dużych obiektów energetycznego spalania,
6) Dyrektywa 2003/87/WE z 2003 roku ustanawiająca system handlu przydziałami emisji
gazów cieplarnianych we Wspólnocie,
7) Dyrektywy dotyczące zawartości określonych substancji w paliwach,
8) Dyrektywa IPPC (96/61/WE),
9) Rozporządzenie wspólnotowe 2037/2000 z 2000 roku w sprawie substancji
zubożających warstwę ozonową.
C. Z zakresu prawa międzynarodowego:
1) Konwencja w sprawie transgranicznego zanieczyszczenia powietrza na dalekie
odległości z 1979 roku,
2) Protokół do Konwencji w sprawie transgranicznego zanieczyszczenia powietrza
na dalekie odległości, dotyczący długofalowego finansowania wspólnego programu
monitoringu i oceny przenoszenia zanieczyszczeń powietrza na dalekie odległości
w Europie (EMEP) z 1984 roku,
3) Ramowa
Konwencja
Narodów
Zjednoczonych
w
sprawie
zmian
klimatu
z 1992 roku,
4) Protokół z Kioto z 1997 roku,
5) Konwencja wiedeńska o ochronie warstwy ozonowej z 1985 roku,
6) Protokół montrealski w sprawie substancji zubożających warstwę ozonową
z 1987 roku.
Potrzeba prawnej ochrony powietrza jest skutkiem jego zanieczyszczenia, które w ustawie –
Prawo ochrony środowiska zostało zdefiniowane jako emisja, która może być szkodliwa
dla zdrowia ludzi lub stanu środowiska, może powodować szkodę w dobrach
materialnych, może pogarszać walory estetyczne środowiska lub może kolidować
z innymi uzasadnionymi sposobami korzystania ze środowiska (art. 3 pkt 49 u.p.o.ś.).
Postępująca urbanizacja przyczynia się do wzrostu liczby źródeł emisji zanieczyszczeń.
Badania jakości powietrza potwierdzają, iż emisja antropogeniczna jest głównym źródłem
zanieczyszczeń powietrza w województwie dolnośląskim.
W ESTMOR CONSULTING
57
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
Najczęściej stosowaną klasyfikacją źródeł emisji jest następujący podział:
źródła punktowe związane z energetycznym spalaniem paliw i procesami
technologicznymi w zakładach przemysłowych;
źródła liniowe związane z komunikacją;
źródła
powierzchniowe
niskiej
emisji
rozproszonej
komunalno-bytowej
i technologicznej.
EMISJA PUNKTOWA
Punktowe źródła mają istotny wpływ na wielkość i zasięg stężeń zanieczyszczeń w powietrzu
atmosferycznym. Emisja punktowa pochodzi głównie z dużych zakładów przemysłowych
emitujących pyły, dwutlenek siarki, tlenek azotu, tlenek węgla oraz metale ciężkie.
Zgodnie z
ustawą z dnia 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów
cieplarnianych i innych substancji (Dz. U. z 2009 r. Nr 130, poz. 1070, z późn. zm.) podmioty
gospodarcze zobowiązane są do sporządzania rocznych raportów o wielkościach emisji
gazów cieplarnianych i innych substancji, wprowadzanych do powietrza. Ustawowy
obowiązek raportowania danych o emisji gazów cieplarnianych do powietrza dotyczy
wszystkich korzystających ze środowiska.
EMISJA LINIOWA
W ostatnich latach istotnie wzrosła dostępność pojazdów, praktycznie dla każdej grupy
społecznej. Wynika to nie tylko z poprawy stopy życiowej w Polsce, ale także możliwości
zakupu tanich, używanych pojazdów z zagranicy, których stan techniczny niejednokrotnie
pozostawia wiele do życzenia. W związku z tym, praktycznie każda rodzina posiada już
co najmniej jeden samochód. Jednocześnie w ostatnich latach spadł wskaźnik osób
podróżujących jednym samochodem, co wiąże się nie tylko ze wzrostem kosztów podróży,
ale i wyższą emisją zanieczyszczeń ze źródeł komunikacyjnych. Do zmiany tej niekorzystnej
sytuacji, zwłaszcza z punktu widzenia środowiska naturalnego, mogą przyczynić się
wzrastające ceny paliw, które najprawdopodobniej zmuszą część społeczeństwa do zmiany
nawyków na bardziej ekonomiczne. Nie bez znaczenia są też kampanie społeczne
o tematyce ekologicznej, zachęcające do korzystania z komunikacji publicznej.
Na terenie Gminy Legnickie dostęp do komunikacji publicznej możliwy jest dzięki autobusom
PKS oraz prywatnych przewoźników. Rozproszona zabudowa na terenach wiejskich sprawia,
że korzystanie z samochodu jest nieuniknione. Mimo wszystko, działania proekologiczne,
w tym zakresie, prowadzone na terenie Gminy mogą skupiać się na propagowaniu
ekonomicznego podróżowania samochodem (zorganizowanie dojazdów przy maksymalnym
wykorzystaniu liczby miejsc w pojeździe, co zmniejsza koszty podróży i jednocześnie
W ESTMOR CONSULTING
58
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
ogranicza emisję zanieczyszczeń na skutek mniejszej ilości spalonego paliwa) lub jeśli
to tylko możliwe, zastąpienie go rowerem, co wpływa nie tylko na środowisko, ale i stan
zdrowia mieszkańców. Połączenia lokalne PKS na terenie Gminy również przyczyniają się
do zmniejszenia zanieczyszczeń.
Poziom zanieczyszczenia powietrza atmosferycznego jest zależny od natężenia ruchu
na poszczególnych trasach komunikacyjnych. Wielkość emisji ze źródeł komunikacyjnych
zależna jest od ilości i rodzaju samochodów oraz rodzaju stosowanego paliwa jak również
od procesów związanych ze zużyciem opon, hamulców a także ścierania nawierzchni dróg.
Emisję związaną z ww. procesami zalicza się do tzw. emisji pozaspalinowej. Dodatkowy
wpływ na wielkość emisji pyłu PM10 ma tzw. emisja wtórna (z unoszenia) pyłu PM10
z nawierzchni dróg.
System komunikacyjny ma istotny wpływ na stan jakości powietrza głównie z tytułu
transportu drogowego, w tym przede wszystkim ruchu tranzytowego pojazdów ciężkich.
W Gminie Legnickie Pole największa emisja liniowa występuje w obrębie autostrady A4 oraz
drogi krajowej nr 3 ze względu na duże natężenie ruchu.
Pomimo iż sieć dróg na terenie Gminy jest stale modernizowana i przebudowywana,
to jednak ciągły wzrost ruchu samochodowego pociąga za sobą degradację stanu
technicznego dróg, a co za tym idzie zwiększenie hałasu komunikacyjnego i wzrost ilości
zanieczyszczeń w powietrzu.
W celu redukcji emisji zanieczyszczeń ze źródeł liniowych warto kontynuować działania
polegające na poprawie stanu technicznego dróg już istniejących (w tym również likwidacja
nieutwardzonych
poboczy).
Dodatkowym
istotnym
elementem
przyczyniającym
się
do zmniejszenia emisji wtórnej z dróg, powinno być utrzymanie ulic w czystości, które
korzystnie wpływa na zmniejszenie unosu pyłu z dróg również w okresie bezopadowym.
EMISJA POWIERZCHNIOWA
Źródłem emisji powierzchniowej, pochodzącej z sektora bytowego, są lokalne kotłownie
i paleniska domowe. Na terenie Gminy mieszkańcy ogrzewają swoje domy głównie węglem,
co przyczynia się do wysokiej emisji dwutlenku siarki, tlenku azotu, pyłów, sadzy oraz tlenku
węgla i węglowodorów aromatycznych. Coraz wyższe ceny paliw opałowych przyczyniają się
z kolei do poszukiwania różnego rodzaju oszczędności. Z tego powodu część mieszkańców
spala w swoich piecach różnego rodzaju odpady, emitujące znaczne ilości zanieczyszczeń.
Praktyka ta jest w dalszym ciągu powszechna dla obszarów wiejskich. Innym sposobem
poszukiwania oszczędności jest wykorzystanie na cele ogrzewania i przygotowania ciepłej
wody użytkowej, odnawialnych źródeł energii. Montaż tego typu urządzeń wiąże się z dość
W ESTMOR CONSULTING
59
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
wysokimi nakładami na etapie inwestycyjnym, natomiast w fazie eksploatacji wymaga
ponoszenia znacznie niższych kosztów, niż w przypadku powszechnie stosowanych źródeł
ciepła opalanych węglem, olejem czy gazem.
Ze
względu
na
coraz
atrakcyjniejsze
ceny
urządzeń
grzewczych
bazujących
na odnawialnych źródłach energii oraz dodatkowo możliwość współfinansowania takiej
inwestycji np. z WFOŚiGW oraz funduszy Unii Europejskiej, Gmina będzie podejmowała
działania mające na celu zachęcenie mieszkańców do wyposażenia budynków mieszkalnych
w urządzenia bazujące na odnawialnych źródłach energii.
Sposobem ograniczania niskiej emisji na terenie Gminy jest także termomodernizacja
budynków mieszkalnych oraz budynków użyteczności publicznej, których przegrody
zewnętrzne nie spełniają warunków technicznych w zakresie wartości współczynnika
przenikania ciepła. Docieplenie ścian zewnętrznych, stropów lub stropodachów, wymiana
stolarki okiennej i drzwiowej oraz usprawnienia w zakresie instalacji c.o. i c.w.u. wiążą się
z istotnym ograniczeniem zapotrzebowania budynku na ciepło, co znajduje bezpośrednie
odzwierciedlenie w ilości spalanego paliwa, a w rezultacie emisji zanieczyszczeń.
Występująca na danym terenie struktura paliwowa wśród korzystających z indywidualnych
źródeł ciepła jest bardzo istotna ze względu na jakość powietrza. Praktyka stosowana w całej
Polsce wskazuje, iż w domowych kotłowniach nie tylko spalane są ww. paliwa ale również
odpady, takie jak.: plastik, guma itp. Zjawisko to powoduje zwiększone zanieczyszczenie
powietrza szczególnie w okresie grzewczym, a toksyczne związki uwalniane do atmosfery
podczas spalania paliw jak i odpadów mają fatalny wpływ na zdrowie społeczeństwa.
Eksploatacja domowych pieców grzewczych odbywa się w ramach tzw. powszechnego
korzystania ze środowiska i w rozumieniu przepisów ustawy - Prawo ochrony środowiska nie
wymaga uzyskania pozwoleń na wprowadzenie gazów i pyłów do powietrza. W przypadku
sektora bytowo-komunalnego nie ma opracowanych skutecznych i ekonomicznie zasadnych
metod redukcji zanieczyszczeń poprzez urządzenia ochronne. Brak podstaw prawnych
do zarządzenia wymiany starych, niskosprawnych i nieekologicznych kotłów i pieców
węglowych przez osoby fizyczne jest poważną barierą do podjęcia działań zmierzających
do ograniczenia ich oddziaływania na jakość powietrza. Podejmowane działania powinny być
w
pierwszej
kolejności
skierowane
na
większe
uświadomienie
społeczeństwa
i propagowanie szerszego wykorzystania paliw niskoemisyjnych, bardziej przyjaznych
środowisku, których wykorzystanie przyczyni się do zmniejszenia tzw. niskiej emisji,
jak również wyeliminuje spalanie odpadów.
Na terenie Gminy Legnickie Pole nie stwierdzono występowania większych emitorów
zanieczyszczeń powietrza.
W ESTMOR CONSULTING
60
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
W wyniku spalania paliw naturalnych, oprócz ciepła, powstają również gazy spalinowe oraz –
w przypadku paliw stałych – popioły i żużle. Skład spalin jest różny w zależności od rodzaju
paliwa
oraz
samego
procesu
spalania,
który
wbrew
pozorom
jest
procesem
skomplikowanym, zależnym od temperatury, stosunku do ilości paliwa, rodzaju palnika lub
paleniska i wielu innych czynników.
Głównym składnikiem spalin powstających przy spalaniu paliw stałych jest dwutlenek węgla
(CO2), w mniejszych ilościach dwutlenek siarki (SO2), tlenek węgla (CO), tlenki azotu (NOx),
para wodna (H2O), sadza i pył. W przypadku paliw ciekłych i gazowych udział pary wodnej
w spalinach jest większy i porównywalny z ilością CO 2, natomiast nie ma w nich pyłu,
a w przypadku gazu ziemnego – SO2. Niektóre gatunki ropy naftowej także nie posiadają
związków siarki.
W spalinach pochodzących z paliw ciekłych i gazowych również występują, choć
w mniejszych ilościach, tlenki azotu i sadza, gdyż ich obecność jest związana raczej
z samym procesem spalania niż z rodzajem paliwa.
Tlenki węgla
Z punku widzenia ochrony środowiska rozróżnia się dwa rodzaje dwutlenków węgla:
przyjazny dla środowiska - o krótkim (trwającym od 1 roku do kilkudziesięciu lat) obiegu
w przyrodzie, który powstaje w procesach utleniania biomasy (drewna, słomy, biopaliw
i biomasy) i nieprzyjazny, który jest produktem spalania paliw nieodnawialnych (węgla, ropy,
gazu), a cykl jego obiegu określa się w milionach lat.
Tlenki siarki
Głównym źródłem emisji SO2 jest energetyka – 90%, natomiast za pozostałe 10% emisji
odpowiada przemysł i komunikacja. Dwutlenek siarki, jako taki nie szkodzi środowisku,
jednak w obecności ozonu – O3, który powstaje podczas wyładowań atmosferycznych,
przekształca się w bardzo niebezpieczny dla środowiska SO3, który łączy się w chmurach
z parą wodną i spada na ziemię w postaci kwaśnego deszczu.
Związki organiczne
Związki organiczne w spalinach to głownie węglowodory alifatyczne (parafiny), które
są praktycznie obojętne dla środowiska, oraz policykliczne węglowodory aromatyczne
(wielopierścieniowe), które alergizuja, podrażniają błony śluzowe, a nawet mogą wywoływać
nowotwory. Najbardziej znany z tych wiązków do benzo[a]piren (BaP), który jest związkiem
silnie rakotwórczym.
Przyczyną powstawania tych węglowodorów jest niepełne spalanie paliw przy zbyt małej
ilości powietrza, termiczny rozkład paliwa (piroliza) również wobec braku tlenu, a także
W ESTMOR CONSULTING
61
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
gwałtowne schładzanie płomienia na skutek nierównomiernego spalania, rozruchu
urządzenia lub spalania paliw w nieodpowiednich kotłach, palnikach lub silnikach.
Sadza
Głównym składnikiem sadzy, która tworzy ze spalinami lub powietrzem aerozol nazywany
dymem, jest węgiel bezpostaciowy. Sadza zawiera także węglowodory. Ponieważ
z węglowodorów aromatycznych sadza powstaje łatwiej niż z alifatycznych, więc to one
są drugim składnikiem sadzy. Należy zatem przypuszczać, że sadza może mieć, podobnie
jak i węglowodory aromatyczne, działanie rakotwórcze.
Pyły
Pyły i popioły to stałe składniki mineralne, które pozostają po spaleniu paliw. Popiół
i
sadza
stanowią
główne
składniki
dymu,
którego
cząsteczki
o
rozmiarach
nieprzekraczających 0,1 μm mają bardzo dobrze rozwiniętą powierzchnię, dzięki której
adsorbują lotne toksyczne składniki spalin i dlatego są bardzo niebezpieczne dla zdrowia
ludzi i zwierząt, a także dla roślin.
Najważniejsze negatywne skutki oddziaływania produktów spalania paliw nieodnawialnych,
głównie węgla kamiennego i brunatnego, to pogłębienie się efektu cieplarnianego oraz
powiększanie się stref występowania smogu. Kwaśny smog, zwany londyńskim, na skutek
inwersji aerozolu, składającego się z tlenków siarki i pyłu ze spalonego węgla oraz mgły,
zamiast unosić się jako cieplejszy od powietrza, opada na miasto i zatruwa jego
mieszkańców. Wraz z rozwojem motoryzacji i komunikacji miejskiej, oprócz smogu
londyńskiego, pojawił się nowy rodzaj smogu, zwany fotochemicznym, który atakuje
w upalne lata. Smog ten zawiera, oprócz tlenków siarki i pyłów, także: tlenki azotu, związki
organiczne, np. aldehydy, ketony, azotany i nadtlenki organiczne oraz ozon. W efekcie
zamkniętego cyklu ponad 200 reakcji chemicznych, efekt smogu fotochemicznego pogłębia
się, a jego produkty nie są obojętne dla środowiska. Wolne rodniki działają rakotwórczo,
a ozon, który w stratosferze chroni nas przed promieniowaniem ultrafioletowym, w dolnych
warstwach atmosfery jest równie niebezpieczny dla organizmów żywych jak związki
rakotwórcze.
Negatywne oddziaływanie energetyki konwencjonalnej na środowisko obejmuje ponadto:
zakwaszenie atmosfery tlenkami siarki i azotu wskutek czego giną lasy, zamiera życie
w rzekach i jeziorach;
brak tlenu w środowisku morskim, co jest następstwem emisji tlenków azotu, zaburza
równowagę pokarmową w morzu ze szkodą dla żyjących w nim organizmów
roślinnych i zwierzęcych;
W ESTMOR CONSULTING
62
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
zanieczyszczenie wód przypowierzchniowych metalami ciężkimi wymywanymi
z nieprawidłowo składowanych popiołów i żużli, a także produktami ubocznymi
powstającymi podczas oczyszczania spalin metodami mokrymi i suchymi.
Skażenie wody, ziemi i powietrza, wpływa na tempo wzrostu zachorowań i zaburzeń
genetycznych wśród ludności zamieszkującej regiony o silnie rozwiniętym przemyśle.
Obserwowana jest także wzmożona korozja konstrukcji żelbetonowych oraz coraz szybciej
postępujące niszczenie dorobku kultury materialnej. W rejonach silnie uprzemysłowionych
zamierają również lasy, zwłaszcza iglaste.
Źródło: „Proekologiczne odnawialne źródła energii” W. M. Lewandowski, Warszawa 2007
Zagrożenia wynikające z zanieczyszczeń powietrza są groźniejsze od zanieczyszczeń wód
czy gleb, ze względu na niedająca się kontrolować łatwość rozprzestrzeniania.
STAN POWIETRZA
Zgodnie z art. 89 ustawy Prawo ochrony środowiska Wojewódzki Inspektor Ochrony
Środowiska co roku dokonuje oceny poziomów substancji w powietrzu w poszczególnych
strefach.
W rozumieniu założeń do projektu ustawy o zmianie ustawy – prawo ochrony środowiska,
przygotowywanych w związku z transpozycją do prawa polskiego Dyrektywy 2008/50/WE
Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 maja 2008 r. w sprawie jakości i czystszego
powietrza dla Europy przyjmuje się, że od stycznia 2010 r. dla wszystkich zanieczyszczeń
uwzględnionych w ocenie strefę stanowi:
aglomeracja o liczbie mieszkańców powyżej 250 tysięcy,
miasto nie będące aglomeracją o liczbie mieszkańców powyżej 100 tysięcy,
pozostały obszar województwa, nie wchodzący w skład aglomeracji i miast powyżej
100 tys. mieszkańców.
W województwie dolnośląskim Ocenę poziomów substancji w powietrzu oraz wyniki
klasyfikacji stref województwa dolnośląskiego za 2012 rok wykonano w 4 strefach:
aglomeracja wrocławska,
miasto Legnica,
miasto Wałbrzych,
strefa dolnośląska.
Gmina Legnickie Pole została zaklasyfikowana do strefy dolnośląskiej (kod PL0204).
Celem przeprowadzenia rocznej oceny jest:
1) klasyfikacja stref w oparciu o obowiązujące na dany rok kryteria,
2) uzyskanie informacji o przestrzennych rozkładach stężeń zanieczyszczeń,
3) wskazanie wartości i obszarów przekroczeń wartości kryterialnych,
W ESTMOR CONSULTING
63
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
4) wskazanie potrzeb w zakresie niezbędnej modernizacji systemu monitoringu
powietrza.
Ocenę jakości powietrza wykonano w czterech strefach województwa dolnośląskiego według
kryteriów dotyczących ochrony zdrowia dla: benzenu C6H6, dwutlenku azotu NO2,
dwutlenku siarki SO2, tlenku węgla CO, ozonu O3, pyłu zawieszonego PM2.5, pyłu
zawieszonego PM10, arsenu w pyle As(PM10), kadmu w pyle Cd(PM10), niklu w pyle
Ni(PM10), ołowiu w pyle Pb(PM10), benzo/a/pirenu w pyle B/a/P(PM10) oraz kryteriów
określonych w celu ochrony roślin w strefie dolnośląskiej dla: dwutlenku siarki SO2, tlenków
azotu NOx, ozonu O3 określonego współczynnikiem AOT40.
Tabela 15. Ocena jakości powietrza pod kątem ochrony roślin
Symbol klasy wynikowej dla poszczególnych zanieczyszczeń dla
obszaru całej strefy
Nazwa strefy
strefa dolnośląska
SO2
NOx
O3
A
A
C
Źródło: Ocena poziomów substancji w powietrzu oraz wyniki klasyfikacji stref
województwa dolnośląskiego za 2012 rok
Podstawą klasyfikacji stref w rocznej ocenie jakości powietrza są wartości poziomów:
dopuszczalnego,
dopuszczalnego
powiększonego
o
margines
tolerancji
(PM2.5),
docelowego i celu długoterminowego określone w Rozporządzeniu Ministra Środowiska
z dnia 3 marca 2008 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. Nr 47,
poz. 281) oraz w dyrektywie 2008/50/WE-CAFE.
W wyniku klasyfikacji, w zależności od analizy stężeń w danej strefie można wydzielić
następujące klasy stref:
klasa A – stężenia zanieczyszczeń na terenie strefy nie przekraczają poziomów
dopuszczalnych i poziomów docelowych
klasa B – stężenia zanieczyszczeń na terenie strefy przekraczają poziomy
dopuszczalne lecz nie przekraczają poziomów dopuszczalnych powiększonych
o margines tolerancji
klasa C – stężenia zanieczyszczeń na terenie strefy przekraczają poziomy
dopuszczalne powiększone o margines tolerancji, w przypadku gdy margines
tolerancji nie jest określony – poziomy dopuszczalne i poziomy docelowe
oraz dla ozonu
klasa D1 – stężenia ozonu nie przekraczają poziomu celu długoterminowego,
klasa D2 – stężenia ozonu przekraczają poziom celu długoterminowego.
W ESTMOR CONSULTING
64
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
Tabela 16. Wynikowe klasy stref dla poszczególnych zanieczyszczeń, uzyskane w ocenie
rocznej dokonanej z uwzględnieniem kryteriów ustanowionych w celu ochrony zdrowia
wg jednolitych kryteriów w skali kraju, zgodnych z kryteriami UE
Nazwa
strefy
Strefa
dolnośląska
Kod
strefy
PL0204
Symbol klasy wynikowej dla poszczególnych substancji dla obszaru
całej strefy
SO2
NO2
PM10
Pb
C6H6
CO
O3
As
Cd
Ni
BaP
PM2,
5
A
A
C
A
A
A
C
A
A
A
C
A
Źródło: Ocena poziomów substancji w powietrzu oraz wyniki klasyfikacji stref
województwa dolnośląskiego za 2012 rok
Z danych zestawionych w tabeli 16 wynika, iż poziomy stężeń pyłu PM10, ozonu oraz
benzo(a)piranu kształtowały się powyżej poziomu dopuszczalnego, co zadecydowało
o klasyfikacji wynikowej C dla tych zanieczyszczeń. Najwyższe stężenia BaP zanotowano
na terenach, gdzie emisja niska z indywidualnego ogrzewania budynków jest dominująca.
W sezonie grzewczym wielkości stężeń BaP były bardzo wysokie, natomiast w okresie letnim
niskie. Stężenia pozostałych zanieczyszczeń tj. SO2, NO2, C6H6, CO oraz metali: Pb, Cd, Ni,
As nie przekraczały wartości dopuszczalnych, dlatego tez klasą wynikową dla wymienionych
zanieczyszczeń jest klasa A.
ODORY
Odorami nazywa się lotne związki chemiczne organiczne i nieorganiczne wyczuwane przez
receptory węchowe przy bardzo niskich stężeniach i rejestrowane przez mózg jako
nieprzyjemne.
wg doc. dr hab. Zbigniewa Maklesa oraz dr inż. Magdaleny Galwas-Zakrzewskiej
Do źródeł wytwarzających gazy złowonne (odory) na terenie Gminy można zaliczyć:
odory towarzyszące hodowli (składowanie bądź nawożenie obornikiem, gnojówką,
gnojowicą),
odory towarzyszące chemizacji w rolnictwie (wykonywanie oprysków),
zbiorniki bezodpływowe (szamba),
niezorganizowane źródła emisji z indywidualnych palenisk domowych, (np. spalanie
odpadów z tworzyw sztucznych, gumy w paleniskach domowych).
W celu zapewnienia wysokiej jakości życia na terenie Gminy wynikającej m.in. z nieuciążliwej
emisji złowonnej, konieczne jest konsekwentne postępowanie zarówno mieszkańców
(poprzez wyeliminowanie spalania odpadów, itp.),jak i władz Gminy m. in. poprzez: edukację
ekologiczną mieszkańców, poszerzanie pasów zieleni izolacyjnych wokół obiektów
W ESTMOR CONSULTING
65
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
uciążliwych zapachowo oraz przemyślane decyzje w zakresie wydawania pozwoleń
na budowę dla obiektów będących źródłem emisji złowonnej.
7.2.2. Program operacyjny dla obszaru: Powietrze atmosferyczne
Zapewnienie dobrej jakości powietrza atmosferycznego
na terenie Gminy Legnickie Pole
Cel strategiczny
Osiągnięcie dobrej, a więc co najmniej normatywnej jakości powietrza na obszarze Gminy,
będzie możliwe dzięki realizacji celów krótko- i długoterminowych.
Cele krótkookresowe (do roku 2016) i długookresowe (do roku 2020):
 Ograniczenie niskiej emisji
 Ograniczenie uciążliwości systemu komunikacyjnego
 Wzrost wykorzystania odnawialnych źródeł energii
7.3. Hałas
7.3.1. Stan aktualny
Hałas w środowisku to wszelkiego rodzaju niepożądane, nieprzyjemne i uciążliwe dźwięki
w
danym
miejscu
i
czasie.
Jest
zanieczyszczeniem
środowiska
przyrodniczego
charakteryzującym się różnorodnością źródeł i powszechnością występowania.
Skutki oddziaływania hałasu i wibracji na człowieka i środowisko naturalne są bardzo
dotkliwe.
 Społeczne i zdrowotne skutki oddziaływania hałasu i wibracji wyrażają się:
a) szkodliwym działaniem na zdrowie ludności;
b) obniżeniem sprawności i chęci działania oraz wydajności pracy;
c) negatywnym wpływem na możliwość komunikowania się;
d) utrudnianiem odbioru sygnałów optycznych;
e) obniżeniem sprawności nauczania;
f)
powodowaniem lokalnych napięć i kłótni między ludźmi;
W ESTMOR CONSULTING
66
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
g) zwiększeniem negatywnych uwarunkowań w pracy i komunikacji, powodujących
wypadki;
h) rosnącymi liczbami zachorowań na głuchotę zawodową i chorobę wibracyjną.
 Hałas i
wibracje powodują pogorszenie jakości środowiska przyrodniczego,
a w konsekwencji:
a) utratę przez środowisko naturalne istotnej wartości, jaką jest cisza;
b) zmniejszenie (lub utratę) wartości terenów rekreacyjnych lub leczniczych;
c) zmianę zachowań ptaków i innych zwierząt (stany lękowe, zmiana siedlisk,
zmniejszenie liczby składanych jaj, spadek mleczności zwierząt i inne).
 Hałas i wibracje powodują również ujemne skutki gospodarcze, takie jak:
a) szybsze zużywanie się środków produkcji i transportu;
b) pogorszenie jakości i przydatności terenów zagrożonych nadmiernym hałasem
oraz zmniejszenie przydatności obiektów położonych na tych terenach;
c) absencję chorobową spowodowaną hałasem i wibracjami, z czym są związane
koszty leczenia, przechodzenia na renty inwalidzkie, utrata pracowników;
d) pogorszenie jakości wyrobów (niezawodności, trwałości);
e) utrudnienia w eksporcie wyrobów nie spełniających światowych wymagań
ochrony przed hałasem i wibracjami.
Hałas pochodzenia antropogenicznego, dzieli się w zależności od sposobu powstawania,
na hałas komunikacyjny i przemysłowy.
Hałas przemysłowy jest to hałas stworzony przez źródła zlokalizowane wewnątrz
i na zewnątrz obiektów budowlanych różnego typu. Bywa on najczęstszą przyczyną
skarg ludności. Wynika to między innymi z faktu, że hałasy tego typu mają najczęściej
charakter ciągły, często o bardzo dokuczliwym brzmieniu. Największymi źródłami
są zakłady przemysłowe, wytwórcze i rzemieślnicze.
Hałas komunikacyjny pochodzi od środków transportu lotniczego, kolejowego
i drogowego. Szczególnie narażone są tereny znajdujące się w pobliżu większych
tras komunikacyjnych. Wynika to z dużej dynamiki wzrostu ilości środków transportu,
zwłaszcza pojazdów samochodowych notowanego w ostatnich latach oraz
wzmożonego ruchu tranzytowego (towarowego i osobowego) w komunikacji
międzynarodowej.
W ESTMOR CONSULTING
67
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
Podsystem monitoringu hałasu obejmuje zarówno emisję hałasu, jak i ocenę klimatu
akustycznego. Ze względu na charakter zjawiska hałasu, pomiary w sieci krajowej i sieciach
regionalnych międzywojewódzkich nie są realizowane. Sieci regionalne wojewódzkie
obejmują badania wykonywane w zależności od potrzeb w miejscach o szczególnym
zagrożeniu i obejmują pomiary hałasu emitowanego z dróg krajowych i wojewódzkich. Sieci
lokalne obejmują pomiarami źródła przemysłowe i komunikacyjne.
Podstawowym źródłem uciążliwości akustycznych dla środowiska na terenie Gminy
Legnickie Pole są hałasy komunikacyjne. Sieć komunikacyjną Gminy tworzy autostrada A4,
droga krajowa nr 3, drogi powiatowe oraz drogi gminne.
Hałas przemysłowy
Dominującymi źródłami hałasu przemysłowego są: instalacje wentylacji ogólnej, odpylania
i odwiórowania, sprężarki, chłodnie, maszyny tartaczne, maszyny stolarskie, maszyny
do plastycznej obróbki metalu, maszyny budowlane, węzły betoniarskie, sieczkarnie,
specjalistyczne
linie
technologiczne,
transport
wewnątrzzakładowy
oraz
urządzenia
nagłaśniające.
Hałas komunikacyjny
W latach 2009-2012 WIOŚ we Wrocławiu nie prowadził pomiarów poziomu hałasu
komunikacyjnego w granicach Gminy Legnickie Pole. Badania WIOŚ zostały wykonane
w 2008 r. w dwóch punkach pomiarowych zlokalizowanych w bezpośrednim sąsiedztwie tras
komunikacyjnych.
Pomiary zostały wykonane w punktach Koskowice oraz Gniewomierz. Charakterystyka
poszczególnych punktów wraz z wynikami badań została zawarta w tabeli 17.
Tabela 17. Charakterystyka punktów pomiarowych poziomu hałasu komunikacyjnego
w granicach Gminy Legnickie Pole w 2008 r.
L.p.
Wyszczególnienie
Koskowice nr 4
Gniewomierz nr 56 B
1.
rodzaj drogi
zamiejska
zamiejska
2.
parametry arterii
2.1.
długość odcinka, przy którym
prowadzone były badania
400 m
400 m
2.2.
szerokość pasa ruchu
2m
2m
2.3.
szerokość pasa dzielącego
4m
3m
2.4
stan jezdni
asfaltowa
asfaltowa
2.5
położenie geograficzne
w poziomie terenu
w poziomie terenu
3.
parametry ruchu
W ESTMOR CONSULTING
68
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
L.p.
Wyszczególnienie
Koskowice nr 4
Gniewomierz nr 56 B
3.1.
średnia prędkość ruchu
40 km/h
40 km/h
3.2.
rodzaj ruchu
tranzytowy z i do
autostrady A4
płynny, tranzytowy
Otoczenie źródła hałasu
4.
rodzaj zabudowy: po stronie
wykonywania pomiarów
zabudowa zagrodowa,
jednorodzinna
zabudowa zagrodowa,
jednorodzinna
rodzaj zabudowy: po przeciwnej stronie
zabudowa zagrodowa, jednorodzinna
zabudowa zagrodowa,
jednorodzinna
luźna zagrodowa
odległość pierwszej linii zabudowy od
drogi po stronie wykonywania pomiarów
8 m od elewacji
budynku
6 m od granicy,
20 m od elewacji
odległość pierwszej linii zabudowy od
drogi po przeciwnej stronie
10 m
8m
wysokość pierwszej linii zabudowy po
stronie wykonywania pomiarów
7,5-12 m
5-7,5 m
wysokość pierwszej linii zabudowy po
przeciwnej stronie
7,5-12 m
5-7,5 m
liczba obiektów (budynków)
bezpośrednio eksponowanych na hałas
po stronie wykonywania pomiarów
15
10
liczba obiektów (budynków)
bezpośrednio eksponowanych na hałas
po przeciwnej stronie
10
7
oszacowana liczba mieszkańców (osób)
eksponowanych na hałas
250
120
4.1.
4.2.
4.3.
4.4.
4.5.
Źródło: WIOŚ, Wrocław
Koskowice Nr 4 – droga ziemska, gdzie dominuje ruch tranzytowy w kierunku autostrady
A4 w jedną stronę i docelowym m. Legnica (źródłowy). Punkt reprezentatywny dla odcinka
wsi Koskowice.
Gniewomierz Nr 56 B - droga zamiejska, gdzie dominuje ruch tranzytowy w kierunku
m. Legnickie Pole – Autostrada A4 w jedną stronę i docelowym m. Legnica (źródłowy) oraz
zakładów znajdujących się w LSSE. Punkt reprezentatywny dla odcinka wsi Gniewomierz.
W ESTMOR CONSULTING
69
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
Tabela 18. Wyniki pomiarów w punkcie pomiarowym Koskowice 4 w 2008 r.
Pora dzienna – Koskowice nr 4
Pora nocna – Koskowice nr 4
Rozkład poziomu hałasu w 12 godzinach pomiarowych
Rozkład poziomu hałasu w 4 godzinach pomiarowych
Źródło: WIOŚ, Wrocław
W ESTMOR CONSULTING
70
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
Tabela 19. Wyniki pomiarów w punkcie pomiarowym Gniewomierz 56 B w 2008 r.
Pora dzienna – Gniewomierz 56 B
Pora nocna – Gniewomierz 56 B
Rozkład poziomu hałasu w 12 godzinach pomiarowych
Rozkład poziomu hałasu w 4 godzinach pomiarowych
Źródło: WIOŚ, Wrocław
W ESTMOR CONSULTING
71
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
Rysunek 6. Lokalizacja punktów pomiarowo---kontrolnych monitoringu hałasu
komunikacyjnego na terenie powiatu legnickiego w 2008 r.
Źródło: WIOŚ, Wrocław
W punkcie pomiarowym Koskowice nr 4 usytuowanym w odległości około 8 m od elewacji
budynku mieszkalnego średni poziom hałasu komunikacyjnego w porze dziennej wynosił
69,5 dB (A), natomiast w porze wieczorowej 68,9 dB (A).
W punkcie pomiarowym Gniewomierz nr 56 B, usytuowanym w odległości około
6 m od granicy budynku mieszkalnego i odległości 20 m od elewacji budynku mieszkalnego
średni poziom hałasu w porze dziennej wynosił 69,7 dB (A), a w porze wieczorowej 67,8 dB
(A).
Największa uciążliwość hałasu obserwowana jest na obszarach położonych wzdłuż szlaków
komunikacyjnych, a w szczególności autostrady A4 oraz drogi krajowej relacji ŚwinoujścieJakuszyce. Dodatkowo należy się spodziewać, że w najbliższych latach natężenie ruchu
kołowego (w tym maszyn rolniczych) będzie wzrastać, co przyczyni się do zwiększenia
natężenia hałasu w sąsiedztwie tych szlaków.
Dopuszczalny poziom hałasu dla wskaźników długookresowych i krótkookresowych określa
rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 1 października 2012 roku w sprawie
dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. z 2012 r., poz. 1109).
W ESTMOR CONSULTING
72
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
Tabela 20. Dopuszczalne poziomy hałasu w środowisku powodowanego przez poszczególne
grupy źródeł hałasu, z wyłączeniem hałasu powodowanego przez starty, lądowania i przeloty
statków powietrznych oraz linie elektroenergetyczne, wyrażone wskaźnikami LAeq D i LAeq N
Dopuszczalny poziom hałasu w dB
Drogi lub linie kolejowe
1)
Pozostałe obiekty
i działalność będąca źródłem
hałasu
LAeq D
przedział czasu
odniesienia
równy 16 godz.
LAeq N
przedział czasu
odniesienia
równy 8 godz.
LAeq D
przedział czasu
odniesienia
równy 8
najmniej
korzystnym
godzinom dnia
1
a) Strefa ochronna „A”
uzdrowiska
b) Tereny szpitali poza
miastem
50
45
45
40
2
a) Tereny zabudowy
mieszkaniowej
jednorodzinnej
b) Tereny zabudowy
związanej ze stałym lub
czasowym pobytem dzieci i
2)
młodzieży
c) Tereny domów opieki
społecznej
d) Tereny szpitali w miastach
61
56
50
40
3
a) Tereny zabudowy
mieszkaniowej
wielorodzinnej i
zamieszkania zbiorowego
b) Tereny zabudowy
zagrodowej
c) Tereny rekreacyjno2)
wypoczynkowe
d) Tereny mieszkaniowousługowe
65
56
55
45
4
Tereny w strefie
śródmiejskiej miast powyżej
3)
100 tys. mieszkańców
68
60
55
45
L.p.
Rodzaj terenu
LAeq N
przedział czasu
odniesienia
równy 1
najmniej
korzystnej
godzinie nocy
Objaśnienia:
1) Wartości określone dla dróg i linii kolejowych stosuje się także dla torowisk tramwajowych poza pasem
drogowym i kolei linowych.
2) W przypadku niewykorzystywania tych terenów, zgodnie z ich funkcją, w porze nocy, nie obowiązuje na nich
dopuszczalny poziom hałasu w porze nocy.
3) Strefa śródmiejska miast powyżej 100 tys. mieszkańców to teren zwartej zabudowy mieszkaniowej z
koncentracją obiektów administracyjnych, handlowych i usługowych. W przypadku miast, w których występują
dzielnice o liczbie mieszkańców powyżej 100 tys., można wyznaczyć w tych dzielnicach strefę śródmiejską, jeżeli
charakteryzuje się ona zwartą zabudową mieszkaniową z koncentracją obiektów administracyjnych, handlowych i
usługowych.
Źródło: Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 1 października 2012 roku
w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku
W ESTMOR CONSULTING
73
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
Tabela 21. Dopuszczalne poziomy hałasu w środowisku powodowanego przez poszczególne
grupy źródeł hałasu, z wyłączeniem hałasu powodowanego przez starty, lądowania i przeloty
statków powietrznych oraz linie elektroenergetyczne, wyrażone wskaźnikami LDWN i LN, które
to wskaźniki mają zastosowanie do prowadzenia długookresowej polityki w zakresie ochrony
przed hałasem
Dopuszczalny długookresowy średni poziom dźwięku A w dB
Drogi lub linie kolejowe
L.p.
Rodzaj terenu
1)
Pozostałe obiekty
i działalność będąca źródłem
hałasu
LDWN
przedział czasu
odniesienia
równy
wszystkim
dobom w roku
LN
przedział czasu
odniesienia
równy
wszystkim
nocom
LDWN
odniesienia
równy
wszystkim
dobom w roku
LN
przedział czasu
odniesienia
równy
wszystkim
nocom
1
a) Strefa ochronna „A”
uzdrowiska
b) Tereny szpitali poza
miastem
50
45
45
40
2
a) Tereny zabudowy
mieszkaniowej
jednorodzinnej
b) Tereny zabudowy
związanej ze stałym lub
czasowym pobytem dzieci i
2)
młodzieży
c) Tereny domów opieki
społecznej
d) Tereny szpitali w miastach
64
59
50
40
3
a) Tereny zabudowy
mieszkaniowej
wielorodzinnej i
zamieszkania zbiorowego
b) Tereny zabudowy
zagrodowej
c) Tereny rekreacyjno2)
wypoczynkowe
d) Tereny mieszkaniowousługowe
68
59
55
45
4
Tereny w strefie
śródmiejskiej miast powyżej
3)
100 tys. mieszkańców
70
65
55
45
Objaśnienia:
1) Wartości określone dla dróg i linii kolejowych stosuje się także dla torowisk tramwajowych poza pasem
drogowym i kolei linowych.
2) W przypadku niewykorzystywania tych terenów, zgodnie z ich funkcją, w porze nocy, nie obowiązuje na nich
dopuszczalny poziom hałasu w porze nocy.
3) Strefa śródmiejska miast powyżej 100 tys. mieszkańców to teren zwartej zabudowy mieszkaniowej z
koncentracją obiektów administracyjnych, handlowych i usługowych. W przypadku miast, w których występują
dzielnice o liczbie mieszkańców powyżej 100 tys., można wyznaczyć w tych dzielnicach strefę śródmiejską, jeżeli
charakteryzuje się ona zwartą zabudową mieszkaniową z koncentracją obiektów administracyjnych, handlowych i
usługowych.
Źródło: Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 1 października 2012 roku
w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku
W ESTMOR CONSULTING
74
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
Hałas kolejowy składa się z szeregu czynników, z których do najważniejszych zaliczyć
można:
ukształtowanie terenu,
odległość obiektów narażonych na hałas kolejowy,
stan techniczny torów, rozjazdów, taboru kolejowego,
występowanie roślinności, w tym pasów zieleni;
częstotliwość przejazdów.
Do metod ograniczenia hałasu kolejowego zaliczyć można działania związane z:
pojazdem (np.: konstrukcja pojazdu, stan taboru kolejowego),
linią kolejową (np. konstrukcja torowiska, stan techniczny torowiska, rozwiązanie
sytuacyjne i wysokościowe względem obiektów i obszarów chronionych),
organizacją ruchu (np. sterowanie ruchem, ograniczenia czasowe, koncentracja ruchu
na określonych połączeniach, ograniczenie prędkości pociągów, ograniczenie
sygnałów dźwiękowych),
ekranami akustycznymi,
wałami ziemnymi,
kombinacjami wzdłuż wału ziemnego i ekranu akustycznego,
pasami zieleni,
zmianą funkcji budynków,
stosowaniem specjalnej izolacji akustycznej ścian budynków,
ekranami akustycznymi na elewacji;
projektowaniem
budynków
z
pomieszczeniami
o
mniejszych
wymaganiach
co do komfortu akustycznego od strony źródła hałasu,
kształtowaniem krajobrazu przez plan zagospodarowania przestrzennego.
(Źródło: Tomaszewski F., Wojciechowska E. Transport kolejowy a ochrona środowiska,
Biblioteka cyfrowa Politechniki Krakowskiej)
W dokumencie pn. „Ograniczenie hałasu kolejowego”, który został opracowany przez
Dyrekcję Generalną ds. Polityk wewnętrznych Unii, Departament Polityczny B: Polityka
strukturalna i polityka spójności, Transport i Turystyka na zlecenie parlamentarnej Komisji
Transportu zostały wskazane zalecenia mające na celu ograniczenie hałasu kolejowego.
Wytyczne dotyczą m.in.:
wyposażenia istniejącego taboru wagonów towarowych w układy hamulcowe o niskim
poziomie hałasu;
W ESTMOR CONSULTING
75
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
tworzenia systemów finansowania na rzecz pokrycia kosztów modernizacji
i dodatkowych kosztów operacyjnych związanych z nowymi technologiami redukcji
hałasu;
wprowadzenia systemów pobierania opłat za dostęp do torów, w ramach których
różnicuje się opłaty dla pociągów w zależności od kategorii emisji hałasu przez
pociąg;
ustaleniu limitów hałasu na podstawie TSI „Hałas” 2011;
monitorowaniu i utrzymaniu poziomu hałasu wynikającego ze ścierania się materiału.
Inspekcja Ochrony Środowiska nie ma możliwości wydania decyzji o administracyjnej karze
pieniężnej w przypadku przekroczenia standardów jakości klimatu akustycznego. Zgodnie
z Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie
dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. z 2007 r. Nr 120, poz. 826 ze zm.),
ochronie przed hałasem podlegają tereny, w związku z czym dopuszczalne poziomy hałasu
muszą być dotrzymane na granicy terenu podlegającego ochronie akustycznej, a zatem
ustalenie nieprzekraczalnej linii zabudowy nie zapewni dotrzymania standardów jakości
środowiska w tym zakresie. Tereny wymagające ochrony akustycznej należy sytuować
w takiej odległości od źródeł hałasu, która gwarantuje zachowanie na tych terenach
dopuszczalnych poziomów hałasu lub w odległości mniejszej przy zastosowaniach
skutecznych
środków
ograniczających
emisję
hałasu
co
najmniej
do
poziomów
dopuszczalnych.
W związku z powyższym zarządzający drogami zobowiązani są do podjęcia działań
ograniczających uciążliwości akustyczne, ale jeśli hałas powstaje w związku z eksploatacją
drogi, nie przewiduje się wydania decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu w środowisku.
7.3.2. Program operacyjny dla obszaru: hałas i wibracje
Cel strategiczny
Ograniczenie uciążliwości hałasu na terenie Gminy
Cele krótkookresowe do roku 2016:
 Ograniczenie emisji hałasu do środowiska
Cele długookresowe do roku 2020:
 Utrzymanie aktualnego poziomu hałasu w obszarach, w których sytuacja akustyczna
jest korzystna
W ESTMOR CONSULTING
76
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
 Ograniczenie poziomu hałasu emitowanego przez środki transportu w obszarach
wzdłuż głównych dróg
 Wyeliminowanie z użytkowania środków transportu, maszyn i urządzeń, których
hałaśliwość nie odpowiada obowiązującym normom
7.4. Promieniowanie elektromagnetyczne
7.4.1. Stan aktualny
W aktualnym stanie prawnym można wyróżnić promieniowanie:
•
jonizujące, występujące w wyniku użytkowania substancji promieniotwórczych
w energetyce jądrowej, ochronie zdrowia, przemyśle, badaniach naukowych, przed
którym ochrona unormowana jest w ustawie z 29 listopada 2000 r. – Prawo atomowe,
•
niejonizujące promieniowanie elektromagnetyczne, związane ze zmianami pola
elektromagnetycznego
wytwarzanego
przez
źródła
energetyczne
i radiokomunikacyjne, przed którym ochronę reguluje ustawa Prawo ochrony
środowiska, w dziale VI pod nazwą „Ochrona przed polami elektromagnetycznymi”.
Niejonizujące promieniowanie elektromagnetyczne w postaci pól elektromagnetycznych
(PEM) zawsze występowało w środowisku naturalnym. Pochodzi ono od naturalnych źródeł,
jakimi są np.: Słońce, Ziemia, zjawiska atmosferyczne. Natomiast sztuczne pola
elektromagnetyczne zaczęły pojawiać się w środowisku ponad sto lat temu i były związane
z techniczną działalnością człowieka. Promieniowanie elektromagnetyczne występuje
wszędzie. Do najważniejszych źródeł promieniowania należą:
•
stacje i linie energetyczne,
•
nadajniki radiowe i telewizyjne oraz CB-radio i radiostacje amatorskie,
•
stacje bazowe telefonii komórkowej,
•
wojskowe i cywilne urządzenia radionawigacji i radiolokacji,
•
urządzenia
powszechnego
użytku:
kuchenki
mikrofalowe,
monitory,
aparaty
komórkowe itp.
Zgodnie z art. 3 pkt 18 u.p.o.ś przez pola elektromagnetyczne rozumie się pole elektryczne,
magnetyczne oraz elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0 Hz do 300 GHz.
Zgodnie z Ustawą, celem regulacji dotyczących pól elektromagnetycznych jest: utrzymanie
poziomów pól elektromagnetycznych poniżej lub na poziomie dopuszczalnych wartości,
a w przypadku gdy normy są przekroczone, zmniejszenie emisji pól do poziomu
W ESTMOR CONSULTING
77
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
dopuszczalnego. Wartości dopuszczalne natężenia pól elektromagnetycznych określa
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. (Dz.U. nr 192,
poz. 1883), podając je osobno dla terenów przeznaczonych pod zabudowę oraz dla miejsc
dostępnych dla ludzi, zgodnie z art. 122 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska. Owe
dopuszczalne wartości są zgodne z rekomendacjami Rady Europy oraz zaleceniami
międzynarodowych organizacji zajmujących się kwestiami ochrony przed promieniowaniem.
W zakresie promieniowania elektromagnetycznego dla człowieka istotne są mikrofale,
radiofale i fale o bardzo niskiej częstotliwości (VLF), a także fale o ekstremalnie niskiej
częstotliwości (FW). Ważna cechą pól elektromagnetycznych jest to, że ich natężenie spada
wraz z rosnąca odległością od źródła, które je wytwarza.
Promieniowanie niejonizujące uważa się obecnie za jedno z poważniejszych zanieczyszczeń
środowiska. Pole elektromagnetyczne wytwarzane przez silne źródło niekorzystnie zmienia
warunki bytowania człowieka, wpływa na przebieg procesów życiowych. Może powodować
wystąpienie zaburzeń funkcji ośrodkowego układu nerwowego, układów: rozrodczego,
hormonalnego, krwionośnego oraz narządów słuchu i wzroku. Obecnie prowadzone są także
badania nad wpływem promieniowania elektromagnetycznego na powstawanie nowotworów
u człowieka.
Monitoring pól elektromagnetycznych polega na wykonywaniu w cyklu trzyletnim pomiarów
natężenia składowej elektrycznej pola w 135 (po 45 razy na rok) punktach pomiarowych
rozmieszczonych równomiernie na obszarze województwa, w miejscach dostępnych dla
ludności usytuowanych w:
a) centralnych dzielnicach lub osiedlach miast o liczbie mieszkańców przekraczającej
50 tysięcy,
b) pozostałych miastach,
c) terenach wiejskich.
Dla każdej z powyższych grup terenów wybiera się po 15 punktów, dla każdego roku
kalendarzowego. Pomiary wykonuje się w odległości nie mniejszej niż 100 m od źródeł
emitujących pola elektromagnetyczne, dla zakresu częstotliwości od 3 MHz do 300 GHz.
Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska we Wrocławiu w 2011 r. prowadził okresowe
badania pól elektromagnetycznych zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia
12 listopada 2007 r. w sprawie zakresu i sposoby prowadzenia badań poziomów pól
elektromagnetycznych w środowisko.
W ESTMOR CONSULTING
78
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
Badania
przeprowadzono
w
46
pionach
kontrolno-pomiarowych
zlokalizowanych
w miejscach dostępnych dla ludzi. Na terenie powiatu legnickiego w 2011 r. nie
przeprowadzono badań poziomów pól elektromagnetycznych (PEM).
Badania poziomu pól elektromagnetycznych na terenie w całym województwie nie wykazały
występowania przekroczeń poziomów dopuszczalnych (PEM 7,0 V/m dla zakresu
częstotliwości od 3 MHz do 300 GHz).
Należy podkreślić, że badania poziomu pół elektromagnetycznych wykonane w 2012 r.
również nie wykazały przekroczeń na terenie całego województwa dolnośląskiego.

SIECI I URZĄDZENIA WYSOKIEGO, ŚREDNIEGO I NISKIEGO NAPIĘCIA
Odbiorcy energii elektrycznej na terenie Gminy zaopatrywani są w energię elektryczną przez
stacje transformatorowe SN 20/04 kV. Obecnie zaopatrzenie w energię elektryczną jest
wystarczające, jednak planowana jest sukcesywna rozbudowa sieci elektroenergetycznej ze
względu na rozbudowę sieci osadniczej oraz uzbrajanie terenów przemysłowych. Wszystkie
miejscowości wyposażone są w oświetlenie uliczne, które również jest sukcesywnie
rozbudowywane.

INSTALACJE RADIOKOMUNIKACYJNE
Na terenie Gminy Legnickie Pole występuje 1 stacja przekaźnikowa telefonii komórkowej
zlokalizowana na działce 23/2 obręb Księginice.
7.4.2. Program operacyjny dla obszaru: Promieniowanie elektromagnetyczne
Ochrona przed działaniem promieniowania
elektromagnetycznego
Cel strategiczny
Dynamiczny postęp technologiczny obliguje do wyznaczenia celów i zadań także w obszarze
promieniowania elekromagnetycznego. Pomimo braku dotychczasowych zidentyfikowanych
przekroczeń dopuszczalnych norm w tym zakresie na terenie Gminy, nie jest wykluczone że
do 2020 r. zjawisko to wystąpi. W związku z tym, cele krótko- i długoterminowe
w
analizowanym
obszarze
skoncentrowano
na
utrzymaniu
promieniowania
elektromagnetycznego na bezpiecznym poziomie. Osiągnięcie tak postawionych celów jest
uwarunkowane realizacją kontentych zadań, ujętych w rozdziale 11.1 Harmonogram
rzeczowo-finansowy realizacji zadań.
Cele krótkookresowe do roku 2016 i długookresowe do roku 2020:
 Zachowanie poziomów pól elektromagnetycznych poniżej dopuszczalnych norm
W ESTMOR CONSULTING
79
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
7.5. Poważne awarie i zagrożenia naturalne
7.5.1. Stan aktualny
ZAGROŻENIA NATURALNE
ZAGROŻENIE POWODZIOWE
Gmina usytuowana jest w dolinie rzeki Wierzbiak. Na terenie Gminy Legnickie Pole
zalewaniem wodami powodziowymi rzeki zagrożonych jest około 274 ha (3,2%) gruntów
położonych w obrębach: Bartoszów, Biskupice, Gniewomierz, Koskowice, Legnickie Pole,
Lubień, Mikołajowice, Ogonowice i Raczkowa.
Rysunek 7. Obszar województwa dolnośląskiego narażony na niebezpieczeństwo powodzi
Źródło: Wojewódzki Program Ochrony Środowiska Województwa Dolnośląskiego na lata 2008-2011
z uwzględnieniem lat 2012-2015
SUSZE
W przypadku analizowanego obszaru zjawisko suszy występuje sporadycznie i z reguły nie
stanowi nadmiernego zagrożenia dla zdrowia i życia, jednak w szczególnych przypadkach
może być przyczyną strat materialnych, głównie na obszarach rolnych, związanych
z działalnością człowieka.
W ESTMOR CONSULTING
80
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
POŻARY
Skutkiem długotrwałej suszy mogą być również pożary lasów. Występujące na terenie Gminy
Legnickie Pole lasy, wchodzące w skład obszaru Nadleśnictwa Legnica, zaliczone
są do I kategorii zagrożenia pożarowego, oznaczającą duże zagrożenie pożarowe zgodnie
z Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 22 marca 2006 r. w sprawie szczegółowych
zasad zabezpieczenia przeciwpożarowego lasów (Dz. U. 2006 Nr 58, poz. 405 z późn. zm.)
Oprócz suszy przyczynami pożarów lasów mogą być: uderzenia piorunów, podpalenia,
sabotaż, zaprószenie ognia.
OSUWISKA
Zgodnie z „Instrukcją opracowania Mapy osuwisk i terenów zagrożonych ruchami masowymi
w skali 1:10 000” opracowaną przez Państwowy Instytut Geologiczny w 2008 roku
na zlecenie Ministra Środowiska na terenie województwa dolnośląskiego występują obszary
predysponowane do występowania ruchów masowych. Wśród tych obszarów znalazł
się również powiat legnicki, na którym zidentyfikowano 2 osuwiska oraz 8 obszarów
predysponowanych do występowania ruchów masowych. Szacunkowa powierzchnia objęta
ruchami masowymi na terenie powiatu legnickiego wynosi do 10 km2. Na terenie Gminy
Legnickie Pole nie zidentyfikowano żadnych osuwisk.
HURAGANY, GRADOBICIA I OBLODZENIA
Prawdopodobieństwo powstania na terenie powiatu legnickiego, a więc i Gminy Legnickie
Pole, huraganów czy przejścia trąb powietrznych jest niewielkie. Nie można ich jednak
wykluczyć. Bardziej prawdopodobne są silne wichury, których prędkość dochodzi
do ponad 100 km/h. Trudno jest określić obszary zagrożeń związanych z silnymi wiatrami,
dlatego ważne jest możliwie wczesne podjęcie działań profilaktycznych oraz poinformowanie
społeczeństwa o istniejącym zagrożeniu. Z kolei intensywne, trwające do kilku dni, opady
deszczu wiążą się z zagrożeniem powodziowym oraz katastrofalnymi zatopieniami. Deszcze
przechodzące w deszcz ze śniegiem powodują niebezpieczną gołoledź, a osiadając
na drzewach i infrastrukturze technicznej nadmiernie je obciążają i niejednokrotnie niszczą,
powodując m.in. utrudnienia w komunikacji oraz awarie linii energetycznych, co paraliżuje
pracę zakładów przemysłowych oraz znacznie utrudnia codzienne życie mieszkańców.
Gradobicia, czyli intensywne opady gradu, występujące najczęściej z burzami, są zjawiskiem
coraz częstszym w okresie letnim, powodując dotkliwe zniszczenia polonów i mienia.
TRZĘSIENIA ZIEMI
Na obszarze Gminy Legnickie Pole trzęsienia ziemi nie występują.
W ESTMOR CONSULTING
81
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
POWAŻNE AWARIE
Zagadnienia związane z poważnymi awariami zostały uregulowane przede wszystkim
w Ustawie Prawo ochrony środowiska (tytuł IV „Poważne awarie”). Definicja ustawowa
określa poważną awarię jako „zdarzenie, w szczególności emisję, pożar lub eksplozję,
powstałą w trakcie procesu przemysłowego, magazynowania lub transportu, w których
występuje jedna lub więcej niebezpiecznych sytuacji, prowadząca do natychmiastowego
powstania zagrożenia życia lub zdrowia ludzi lub środowiska lub powstania takiego
zagrożenia z opóźnieniem” (art. 3, ust. 23). Definicja ta jest zbieżna z Dyrektywą Seveso
II (96/82/WE) oraz Konwencją z 1992 r. w sprawie transgranicznych skutków awarii
przemysłowych.
AWARIE ELEKTROWNI JĄDROWYCH, GWAŁTOWNE POŻARY OBIEKTÓW PRZEMYSŁOWYCH,
ATAKI TERRORYSTYCZNE
Zakładem stwarzającym zagrożenie awarią przemysłową jest każdy zakład, na którego
terenie znajdują się substancje niebezpieczne, mogące spowodować zagrożenie życia lub
zdrowia ludzi lub środowiska. Ze względu na rodzaj i ilość substancji niebezpiecznych
zakłady dzielimy, zgodnie z art. 248, ust. 1 u.p.o.ś., na:
zakłady o zwiększonym ryzyku – zakłady na których terenie znajdują się mniej
niebezpieczne substancje lub ich ilość jest mniejsza;
zakłady o dużym ryzyku.
Na terenie powiatu legnickiego występują zakłady o dużym i zwiększonym ryzyku
wystąpienia poważnej awarii przemysłowej, do których zaliczyć można następujące podmioty
gospodarcze:
Operator Logistyczny Paliw Płynnych Sp. z o. o. w Płocku, Baza Paliw Nr 10
w Kawicach, gm. Prochowice,
Energetyka Sp. z o. o., Zakład Gospodarki Wodno-Ściekowej, Wydział W-4 Legnica,
ul. Złotoryjska 194, Legnica,
PPH
DEXPOL
S.A.
we
Wrocławiu,
Baza
Paliw
w
Legnicy
–
lotnisko,
Al. Rzeczypospolitej 116, Legnica,
Oddział Huta Miedzi LEGNICA – KGHM POLSKA MIEDŹ S.A. w Lublinie,
ul. Złotoryjska 194, Legnica.
źródło: Wojewódzki Plan Działania Systemu Państwowe Ratownictwo Medyczne
dla Województwa Dolnośląskiego
W ESTMOR CONSULTING
82
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
TRANSPORT SUBSTANCJI NIEBEZPIECZNYCH
Poważne zagrożenie w powiecie legnickim i na terenie Gminy Legnickie Pole stanowi
transport substancji niebezpiecznych w ruchu drogowym. Usytuowanie na terenie Gminy
Legnickie Pole ważnych szlaków komunikacyjnych, stanowi nie tylko potencjał rozwojowy
Gminy, ale także zwiększa potencjalne możliwości wystąpienia zagrożeń związanych z
transportem substancji niebezpiecznych.
Wśród innych zagrożeń, które mogą wystąpić na terenie powiatu legnickiego, a więc i Gminy
Legnickie Pole, możemy wyróżnić: zagrożenia radiacyjne (skażenia promieniotwórcze),
chemiczne (zagrożenie toksycznymi środkami przemysłowymi i innymi substancjami
chemicznymi), biologiczne: epidemie, epizootie (plagi zwierzęce), epifitozy (choroby populacji
roślinnej), awarie urządzeń infrastruktury technicznej (gazowe, energetyczne, wodociągowe),
terrorystyczne (z wykorzystaniem broni, bomb, materiałów wybuchowych, środków
chemicznych oraz biologicznych).
7.5.2. Program operacyjny dla obszaru: Poważne awarie i zagrożenia naturalne
Cel strategiczny
Zapobieganie skutkom poważnych awarii i zagrożeniom
naturalnym
Cele krótkookresowe do roku 2016:
 Zapobieganie poważnym awariom
 Dysponowanie
sprawnym
systemem
zapobiegawczo-interwencyjno-ratunkowym
na wypadek wystąpienia poważnej awarii lub klęski żywiołowej
 Wzrost świadomości społecznej w zakresie zapobiegania awariom i klęskom
naturalnym i postępowania w przypadku ich wystąpienia
Cele długookresowe do roku 2020:
 Minimalizacja ryzyka wystąpienia poważnej awarii
 Ochrona ludności przed skutkami poważnej awarii lub klęski żywiołowej
W ESTMOR CONSULTING
83
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
8. Ochrona dziedzictwa przyrodniczego i racjonalne użytkowanie
zasobów przyrody
8.1. Ochrona przyrody i krajobrazu
8.1.1. Stan aktualny
LASY
Na terenie Gminy lasy i grunty leśne zajmują powierzchnię 189 ha, z czego część stanowią
lasy :
Państwowe – 150 ha,
gminne – 4 ha,
Agencji Nieruchomości Rolnych – 1 ha,
prywatne – 34 ha.
Lasy Państwowe na terenie Gminy Legnickie Pole znajdują się w zarządzie Nadleśnictwa
Legnickie Pole, które podlega Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych we Wrocławiu
(RDLP). Według danych GUS z 2011 r. lesistość Gminy wynosi 2,2% i jest zdecydowanie
niższa niż lesistość w powiecie legnickim – 15,4% oraz w województwie dolnośląskim –
29,6%.
Kwestie dotyczące ochrony przeciwpożarowej lasów regulują przepisy na szczeblu unijnym
oraz
krajowym.
Wśród
najważniejszych
aktów
prawnych
poruszających
tematykę
przeciwpożarową lasów wyróżnić można:
Rozporządzenie Rady nr 2158/92 z dnia 23 lipca 1992 r. o ochronie lasów Wspólnoty
przed pożarami:
o obowiązek klasyfikacji terytoriów wg stopnia ryzyka pożaru lasu;
o klasyfikacja obszaru musi odpowiadać podziałowi administracyjnemu;
o dofinansowanie działań państw członkowskich w zależności od stopnia ryzyka
pożarowego;
o zobowiązanie państw członkowskich do stworzenia Krajowego Systemu
Informacji o Pożarach Lasu
Rozporządzenie nr 2152/2003 Parlamentu Europejskiego i rady z dnia 17 listopada
2003 r. dotyczące monitorowania wzajemnego oddziaływania lasów i środowiska
naturalnego we Wspólnocie,
o zapewnienie
ciągłości
uregulowań
i
osiągnięć
w
zakresie
ochrony
przeciwpożarowej lasów należących do Wspólnoty;
W ESTMOR CONSULTING
84
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
o obowiązek gromadzenia i przekazywania do UE danych dotyczących pożarów
lasu;
o rozwój systemu informacji o pożarach lasu i niezagospodarowanych terenach;
Rozporządzenie rady nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia
rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów
Wiejskich:
o kategoryzacja zagrożenia pożarowego lasów wszystkich form własności dla
wyodrębnionych podregionów;
o pomoc dotycząca wzmocnienia systemu ochrony przeciwpożarowej;
Wśród aktów prawnych obowiązujących na szczeblu krajowym zaliczyć można:
ustawę o lasach z dnia 28 września 1991 r. (art. 9, 13, 18, 26, 30),
ustawę o ochronie przeciwpożarowej z dnia 24 sierpnia 1991 r. (art. 3, 4),
ustawa o transporcie kolejowym z dnia 28 marca 2003 r. (art. 55),
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 22 marca 2006 r. w sprawie
szczegółowych zasad bezpieczeństwa przeciwpożarowego lasów określające:
o kategorie oraz stopnie zagrożenia pożarowego lasów;
o sposób zaliczania lasów do kategorii zagrożenia pożarowego lasów wraz
z metodą oznaczania stopnia zagrożenia pożarowego;
o sposoby prowadzenia obserwacji lasów;
o wyposażenie punktów obserwacyjnych;
o parametry dróg leśnych – dojazdy pożarowe;
o rodzaje i sposoby wykonywania pasów przeciwpożarowych;
o wyposażenie baz sprzętu do gaszenia pożarów lasów
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia
2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych
i terenów:
o Rozdział 9 – Zabezpieczenie przeciwpożarowe lasów, § 34, 35, 40
rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 7 sierpnia 2008 r. w sprawie wymagań w
zakresie odległości i warunków dopuszczających usytuowanie drzew i krzewów, elementów
ochrony akustycznej i wykonywania robót ziemnych w sąsiedztwie linii kolejowej, a także
sposobu urządzania i utrzymania zasłon odśnieżnych oraz pasów przeciwpożarowych:
Wśród przepisów wewnętrznych można wyróżnić:
Statut Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe,
Instrukcję ochrony przeciwpożarowej obszarów leśnych,
Zarządzenia i decyzje Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych.
W ESTMOR CONSULTING
85
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
OBIEKTY I OBSZARY CHRONIONE
Formami ochrony przyrody w myśl ustawy o ochronie przyrody z 16 kwietnia 2004 roku
W
Polsce
stosuje
się
następujące
formy
ochrony
przyrody:
parki
narodowe
i krajobrazowe, rezerwaty przyrody, obszary chronionego krajobrazu, obszary specjalnej
ochrony ptaków i specjalne obszary ochrony siedlisk NATURA 2000, ochronę gatunkową
roślin, zwierząt i grzybów, pomniki przyrody, stanowiska dokumentacyjne, użytki ekologiczne
oraz zespoły przyrodniczo-dokumentacyjne i użytki ekologiczne. Cztery pierwsze formy
ochrony, tzn.: parki narodowe, rezerwaty przyrody, parki krajobrazowe i obszary chronionego
krajobrazu stanowiły krajową sieć obszarów chronionych, uzupełnionych przez obszary
NATURA 2000 oraz formy uznaniowe (w świetle obecnych przepisów prawnych mogą być
powołane uchwałą rady gminy), obejmujące użytki ekologiczne, zespoły przyrodniczokrajobrazowe, stanowiska dokumentacyjne i pomniki przyrody.
POMNIKI PRZYRODY
Zgodnie z art. 40 ust.1 ww. ustawy „Pomnikami przyrody są pojedyncze twory przyrody żywej
i nieożywionej lub ich skupiska o szczególnej wartości przyrodniczej, naukowej, kulturowej,
historycznej
lub
krajobrazowej
oraz
odznaczające
się
indywidualnymi
cechami,
wyróżniającymi je wśród innych tworów, okazałych rozmiarów drzewa, krzewy gatunków
rodzimych lub obcych, źródła, wodospady, wywierzyska, skałki, jary, głazy narzutowe oraz
jaskinie”.
Na terenie Gminy Legnickie Pole znajdują się 54 pomniki przyrody:, którymi są pojedyncze
drzewa o osobliwej formie, rzadkim występowaniu, sędziwym wieku i o znacznych
wymiarach.
Tabela 22. Wykaz pomników przyrody na terenie Gminy Legnickie Pole
L.p.
Lokalizacja
Gatunek drzewa
Liczba (szt.)
1
Bartoszów
Topola czarna
1
2
Czarnków
Lipa drobnolistna
2
3
Kłębanowice
Wierzba krucha
2
4
Dąb szypułkowy
4
5
Topola czarna
7
Wiąz szypułkowy
3
7
Głóg jednoszyjkowy
2
8
Jesion wyniosły
1
6
Koiszków
9
Koskowice
Wierzba krucha
9
10
Legnickie Pole
Klon jawor
2
W ESTMOR CONSULTING
86
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
L.p.
Gatunek drzewa
Liczba (szt.)
11
Klon zwyczajny
1
12
Jesion wyniosły
1
13
Lipa drobnolistna
1
Dąb szypułkowy
2
15
Głóg jednoszyjkowy
8
16
Szakłak pospolity
1
Trzmielina pospolita
1
Wierzba krucha
2
19
Lipa drobnolistna
2
20
Sosna zwyczajna
2
14
Lokalizacja
Nowa Wieś Legnicka
17
18
Taczalin
RAZEM
54
Źródło: Urząd Gminy Legnickie Pole
UŻYTKI EKOLOGICZNE
Użytki ekologiczne są to chronione pozostałości ekosystemów, które służą zachowaniu
różnorodności biologicznej. Do użytków ekologicznych zaliczyć można między innymi:
naturalne zbiorniki wodne, śródpolne i śródleśne oczka wodne, kępy drzew, kępy krzewów,
bagna, torfowiska, wydmy, siedliska przyrodnicze, jak również stanowiska rzadkich lub
chronionych gatunków roślin i zwierząt. Obszary te charakteryzują się niewielką
powierzchnią i posiadają mniejsze walory przyrodnicze w porównaniu z rezerwatami
przyrodniczymi.
Organem ustanawiającym użytki ekologiczne jest rada gminy, w odpowiedniej uchwale
podając nazwę, powierzchnię, położenie oraz zakazy dotyczące obiektu.
Na terenie Gminy Legnickie Pole nie występują użytki ekologiczne.
TERENY ZIELENI URZĄDZONEJ
Tereny zieleni definiuje się jako tereny wraz infrastrukturą techniczną i budynkami
funkcjonalnie z nimi związanymi, pokryte roślinnością, znajdujące się w granicach wsi
o zwartej zabudowie lub miast, pełniące funkcje estetyczne, rekreacyjne, zdrowotne lub
osłonowe, a w szczególności parki, zieleńce, promenady, bulwary, ogrody botaniczne,
zoologiczne, jordanowskie i zabytkowe oraz cmentarze, a także zieleń towarzysząca ulicom,
placom, zabytkowym fortyfikacjom, budynkom, składowiskom, lotniskom oraz obiektom
kolejowym i przemysłowym.
W ESTMOR CONSULTING
87
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
Na terenie Gminy Legnickie Pole znajduje się tylko jeden park wpisany do rejestru zabytków
(Legnickie Pole). Park został założony w połowie XVIII wieku jako założenie klasztorne,
następnie został przebudowany w kierunku parku krajobrazowego. Aktualnie park
o powierzchni 4,7 ha pełni funkcję rekreacyjną dla mieszkańców Domu Pomocy Społecznej
jako ogród zamknięty.
Znaczenie zieleni dla funkcjonowania Gminy jest nieocenione. Zieleń nie tylko modyfikuje
lokalne warunki klimatyczne, ale także oczyszcza atmosferę z zanieczyszczeń stałych
i gazowych, reguluje stosunek CO2 i O2 w atmosferze, wytłumia hałas oraz stanowi miejsce
wypoczynku i rekreacji. Rola terenów zielonych wiąże się z kształtowaniem warunków
przestrzennych i zdrowotnych oraz bezpośrednio wpływa na walory estetyczne krajobrazu.
ZESPOŁY PRZYRODNICZO-KRAJOBRAZOWE
Na terenie Gminy Legnickie Pole zlokalizowanych jest sześć zespołów przyrodniczokrajobrazowych o łącznej powierzchni 359,6 ha. Zespoły przyrodniczo-krajobrazowe zostały
ustanowione uchwałą Rady Gminy z dnia 25 lutego 2004 roku w celu zachowania cech
charakterystycznych krajobrazu naturalnego, ukształtowanego przez siły natury, siedlisk
roślin i zwierząt.
Zespoły przyrodniczo krajobrazowe na terenie Gminy Legnickie Pole:
„Złoty Las” o powierzchni 90,0 ha położony pomiędzy Legnickim Polem
a Mikołajowicami;
„Łąki
Książęce”
o
powierzchni
166,2
ha
położony
pomiędzy
Lubieniem
a Strachowicami;
„Dolina Uszewicy” o powierzchni 45,8 ha, położony na wschód od Czarnkowa;
„Mokradła Gniewomierskie” o powierzchni 20,2 ha położona na zachód
od Gniewomierza;
„Wysoczyzna
Taczalińska”
o
powierzchni
13,8
ha
położone
na
północ
od Taczalina;
„Dębowa Dolina Koiszkówki” o powierzchni 23,6 ha położone we wsi Koiszków.
OBSZAR NATURA 2000
Na obszarze Gminy nie wyznaczono terenów objętych specjalną ochroną Natura 2000,
stanowiących Europejską Sieć Ekologiczną obszarów chronionych na terenie Unii
Europejskiej.
W ESTMOR CONSULTING
88
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
REZERWAT JEZIORO KOSKOWICKIE
Na terenie Gminy zlokalizowany jest rezerwat „Jezioro Koskowickie” o powierzchni 63,79 ha.
Rezerwat ten został ustanowiony Rozporządzeniem Wojewody Dolnośląskiego z dnia
13 kwietnia 2004 r. Rezerwat przyrody obejmuje obszar wód, pastwisk oraz trzcinowisk.
W celu zabezpieczenia wartości przyrodniczych rezerwatu utworzono również otulinę
o powierzchni 22,98 ha.
FAUNA
Najlepiej rozpoznanymi gatunkami zwierząt na terenie Gminy Legnickie Pole są ptaki.
Najcenniejszym obszarem jest obszar Jeziora Koskowickiego, gdzie występują populacje
lęgowe ptactwa wodno-błotnego (ok. 30 gatunków), jak również ok. 20 gatunków ryb: ukleja,
amur, cierniak, karas srebrzysty, karaś, jazgarz, słonecznica, sandacz, tołpyga biała, zdręga,
kiełb, lin, karp, płoć, krąp, koń, leszcz, szczupak, koń, sum oraz rozpiór.
8.1.2. Program operacyjny dla obszaru: Ochrona przyrody i krajobrazu
Cel strategiczny
Zachowanie walorów i zasobów przyrodniczych
z uwzględnieniem bioróżnorodności oraz utrzymanie
istniejących form ochrony przyrody
Cele krótkookresowe do roku 2016:
 Zrównoważona gospodarka leśna
 Zachowanie bioróżnorodności zwłaszcza na terenach chronionych
Cele długookresowe do roku 2020:
 Utrzymanie i ochrona obszarów o wysokich warunkach przyrodniczych
 Utrzymanie bioróżnorodności poprzez ochronę gatunkową roślin i zwierząt
 Powiązanie polityki środowiskowej z planowaniem przestrzennym.
W ESTMOR CONSULTING
89
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
8.2. Gleby
8.2.1. Stan aktualny
Jakość gleb na terenie Gminy w istotny sposób wpływa na jej potencjał. Gleby dobrej jakości
oznaczają nie tylko zdrowe i wysokie plony, ale także warunkują prawidłowy rozwój
człowieka, gdyż wraz z pożywieniem roślinnym i zwierzęcym dostarczają odpowiedniej ilości
wysokokalorycznych składników odżywczych, witamin, substancji mineralnych, niezbędnych
do budowy i właściwego funkcjonowania organizmu. Razem z pożywieniem człowiek pobiera
składniki korzystne, jak i niekorzystne dla swego rozwoju.
Jakość gleb ma wpływ na rozmieszenie upraw rolniczych, ale zależy ona również
od odpowiedniej wilgotności, nawożenia mineralno-organicznego, warunków termicznych
oraz opadów atmosferycznych.
Na terenie Gminy Legnickie Pole przeważają grunty o dobrej jakości (GR I-IIIb i UZ I-III),
które zajmują 80% powierzchni gruntów rolnych. Najsłabsze grunty (V i VI) stanowią
zaledwie 3%. Pod względem przydatności rolniczej gleb wśród gruntów ornych dominują
kompleksy pszenne (bardzo dobry, dobry i wadliwy), które stanowią 88,9%. Wśród użytków
zielonych największy udział mają użytki zielone średnie – 80,0%.
Lasy i grunty leśne oraz grunty zadrzewione i zakrzewione zajmują w Gminie łącznie
powierzchnię 238 ha, w tym grunty zadrzewione i zakrzewione 47,98 ha, a lasy i grunty leśne
189,7 ha. Największe powierzchnie zajmują lasy w Legnickim Polu – 71,59 ha, Czarnkowie –
27,54 ha oraz w Taczalinie – 26,45 ha.
Wykres 3. Odczyn gleb w % przebadanej powierzchni użytków rolnych na terenie Gminy
Legnickie Pole
Źródło: www.legnickiepole.pl
W ESTMOR CONSULTING
90
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
Na stan gleb na terenie Gminy Legnickie Pole wpływają głównie czynniki pochodzenia:
antropogenicznego:
o
wydobywanie kopalin ze złóż – eksploatacja kopalin powoduje nieodwracalne
zmiany w naturalnym krajobrazie i dlatego wymaga przywrócenia tych terenów
do
użytkowania
rolniczego
lub
leśnego
–
poprzez
zalesianie
gruntów
zdegradowanych
o
nadmierne nawożenie, które może prowadzić do zatrucia metalami ciężkimi
i substancjami toksycznymi obecnymi w nawozach. Działalność zakładów
produkcyjno-usługowych, w wyniku której do gleb mogą przedostawać się
szkodliwe substancje
o
erozja spowodowana niewłaściwym użytkowaniem gruntów
o
komunikacja i transport samochodowy, przyczyniający się do zanieczyszczenia
gleb położonych w bezpośrednim sąsiedztwie intensywnie użytkowanych szlaków
komunikacyjnych
Ponadto ogromne szkody w glebie wyrządzają: składowanie odpadów w miejscach
do tego nie przeznaczonych, wypalanie traw, palenie odpadów na powierzchni ziemi,
odprowadzanie nieoczyszczonych ścieków do środowiska, nieszczelne szamba.
Badania chemizmu gleb
Monitorowanie chemizmu gleb ornych prowadzone jest w systemie monitoringu krajowego
przez Instytut Uprawy Nawożenia u Gleboznawstwa w Puławach. Badania prowadzone
są cyklicznie, w okresach pięcioletnich (ostatnio w 2010 r.).
W ESTMOR CONSULTING
91
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
Rysunek 8. Rozmieszczenie punktów pomiarowo-kontrolnych na terenie województwa
dolnośląskiego
Źródło: Monitoring chemizmu gleb ornych w Polsce w latach 2010-2012
Na obszarze Gminy Legnickie Pole nie zlokalizowano punktów badawczych. W powiecie
legnickim badania chemizmu gleb zostały przeprowadzone w miejscowości Białka
(gm. Krotoszyce) oraz w miejscowości Biała (gm. Chojnów).
8.2.2. Przeobrażenia gleb i przekształcenia powierzchni ziemi
Nasilające
się
stałe
wpływy
różnorodnych
form
działalności
rolniczej,
usługowej
i urbanizacyjnej przyczyniają się do znacznych zmian w naturalnych warunkach glebowych.
Zmiany te przejawiają się w postaci szeregu form degradacji pokrywy glebowej i prowadzą
do wytworzenia gleb o zmienionym profilu i właściwościach fizykochemicznych. Procesy
degradacji gleb związane są przede wszystkim z:
rejonami intensywnej produkcji rolnej i hodowlanej,
intensywnej melioracji gleb,
trasami komunikacyjnymi,
W ESTMOR CONSULTING
92
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
terenami eksploatacji kopalin lub wyrobisk poeksploatacyjnych.
Przekształcenia mechaniczne gleb powodowane są przez zabudowę terenu, utwardzanie
i ubicie podłoża, zdjęcie pokrywy glebowej lub jej wymieszanie z elementami obcymi
(np. gruzem budowlanym) oraz w wyniku formowania wykopów i wyrównań. Ważną rolę
odgrywa emisja zanieczyszczeń powietrza i opad zanieczyszczeń oraz procesy chemicznego
degradowania gleb przez niewłaściwie prowadzoną gospodarkę ściekową i odpadową.
W obszarach dolinnych źródłem zanieczyszczeń gleb są wylewy rzek, zwłaszcza tych, które
prowadzą wody zanieczyszczone.
8.2.3. Program operacyjny dla obszaru: Gleby
Ochrona powierzchni ziemi i gleb przed degradacją
Cel strategiczny
Cele krótkookresowe do roku 2016:
 Racjonalne użytkowanie zasobów naturalnych
 Rekultywacja terenów poeksploatacyjnych i zdegradowanych
 Ograniczenie degradacji chemicznej i fizycznej gleb i gruntów
 Ochrona gleb przed niewłaściwą agrotechniką i nadmierną intensyfikacją produkcji
rolnej oraz nadmiernym stosowaniem środków ochrony roślin i nawozów
Cele długookresowe do roku 2020:
 Zagospodarowanie gleb w sposób adekwatny do ich klasy bonitacyjnej oraz poziomu
zanieczyszczenia
 Ograniczenie degradacji gleb spowodowanej ich rolniczym wykorzystaniem bądź
wydobywaniem kopalin
 Uaktualnienie informacji o jakości oraz zanieczyszczeniu gleb i gruntów na obszarze
gminy
 Inwentaryzacja terenów zanieczyszczonych i zdegradowanych
8.3. Gospodarka odpadami
8.3.1. Stan aktualny
Z danych uzyskanych z Urzędu Gminy Legnickie Pole wynika, że w 2012 roku ok. 4252
osoby (84,7%) zostały objęte zorganizowanym systemem zbierania odpadów komunalnych.
W 2011 roku z terenu Gminy zebrano 970,19 Mg odpadów zmieszanych oraz 43,48 Mg
odpadów selektywnie zebranych.
W ESTMOR CONSULTING
93
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
W 2010 roku gospodarstwa domowe z terenu województwa dolnośląskiego wyprodukowały
696 597,08 Mg odpadów. Wskaźnik produkcji odpadów przypadający na jednego
mieszkańca Gminy jest niższy o 1,53% od wskaźnika przypadającego na jednego
mieszkańca województwa dolnośląskiego, co oznacza że w Gminie Legnickie Pole
przeciętnie mieszkaniec produkuje ok. 238 kg odpadów rocznie, przy czym średnia dla
województwa wynosi ok. 242 kg/rok.
Tabela 23. Wskaźnik produkcji odpadów
Gmina Legnickie Pole
(Mg/os)
Województwo dolnośląskie
(Mg/os)
0,2384
0,2421
Źródło: Opracowanie własne
Na terenie Gminy zlokalizowanych jest obecnie 86 ogólnodostępnych pojemników do
segregacji odpadów, tzw. dzwonów:
27 pojemników o pojemności 1,5 m3 z przeznaczeniem na szkło,
23 pojemniki o pojemności 1,5 m3 z przeznaczeniem na papier,
33 pojemniki o pojemności 1,5 m3 oraz 2,5 m3 z przeznaczeniem na tworzywa
sztuczne.
Zgodnie z danymi GUS na terenie Gminy Legnickie Pole w latach 2008-2011 liczba dzikich
wysypisk odpadów utrzymywała się na niezmienionym poziomie, co prezentuje tabela 24.
Powierzchnia dzikich wysypisk odpadów w analizowanym okresie zmniejszyła się zaledwie
o 10 m2. Należy podkreślić, że dzikie wysypiska na terenie Gminy występują stosunkowo
rzadko i mają ograniczony zasięg.
Dzikie wysypiska stanowią zagrożenie dla środowiska naturalnego, ponieważ zaburzają
krajobraz oraz mogą negatywnie oddziaływać na stan wód podziemnych, powierzchniowych
oraz gleb.
Tabela 24. Dzikie wysypiska i nieczystości ciekłe na terenie Gminy Legnickie Pole w latach
2008-2011
Jednostka
miary
2008
2009
2010
2011
powierzchnia - stan w dniu 31 XII
m2
3910
3910
3900
3900
istniejące - stan w dniu 31 XII
szt.
4
4
4
4
szt.
135
135
75
13
ODPADY KOMUNALNE
Dzikie wysypiska
Gromadzenie i wywóz nieczystości ciekłych
zbiorniki bezodpływowe
W ESTMOR CONSULTING
94
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
oczyszczalnie przydomowe
szt.
3
3
4
4
stacje zlewne
szt.
1
1
1
1
Źródło: GUS
W analizowanym okresie liczba zbiorników bezodpływowych zmniejszyła się ze 135
do 13, co stanowi spadek rzędu 90,4%.
W dniu 23 stycznia 2013 roku weszła w życie ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
(Dz. U. z 2013 r., poz. 21). Ustawa ta zastąpiła obowiązującą dotychczas ustawę z dnia
27 kwietnia 2001 r. o odpadach (t.j. Dz. U. z 2010 r., Nr 185, poz. 1243 z późn. zm.). Nowa
ustawa o odpadach zgodnie z art. 1 określa środki służące ochronie środowiska, życia
i zdrowia ludzi zapobiegające i zmniejszające negatywny wpływ na środowisko oraz zdrowie
ludzi wynikające z wytwarzania odpadów i gospodarowania nimi oraz ograniczające ogólne
skutki użytkowania zasobów i poprawiające efektywność takiego użytkowania. Nowa ustawa
określa również:
zasady gospodarki odpadami,
plany gospodarki odpadami,
uprawnienia, jakie wymagane są do gospodarowania odpadami,
zasady prowadzenia rejestrów podmiotów wprowadzających produkty,
zasady prowadzenia ewidencji odpadów.
Zgodnie z nową ustawą zostanie utworzona Baza danych o produktach i opakowaniach oraz
gospodarce odpadami (BDO). BDO zastąpi obecną bazę o nazwie Zintegrowany System
Odpadowy. W ustawie zostały określone także szczegółowe zasady prowadzenia procesów
wytwarzania odpadów. Zostały wprowadzone również następujące definicje: dealer –
sprzedawca odpadów, broker – pośrednik w obrocie odpadami, zapobieganie powstawaniu
odpadów oraz zmodyfikowano niektóre pojęcia, np. recykling.
Odpady zawierające azbest – na terenie Gminy azbest znajduje się w: pokryciach
dachowych
budynków
mieszkalnych,
elewacjach
budynków,
garażach,
budynkach
gospodarczych. Istnieje możliwość udzielania pomocy finansowej z Wojewódzkiego
Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w likwidacji wyrobów zawierających
azbest. Zgodnie z „Programem Oczyszczania Kraju z Azbestu na lata 2009-2032”
do głównych celów Programu należy:
usunięcie oraz unieszkodliwienie wyrobów zawierających azbest,
W ESTMOR CONSULTING
95
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
zminimalizowanie negatywnych skutków zdrowotnych, które wynikają z obecności
azbestu na terenie Polski oraz
likwidacja szkodliwego oddziaływania azbestu na środowisko.
8.3.2. Program operacyjny dla obszaru: Gospodarowanie odpadami
Cel strategiczny
Doskonalenie systemu gospodarowania odpadami
Cele krótkookresowe do roku 2016:
 Objęcie wszystkich właścicieli nieruchomości zamieszkałych zorganizowanym
systemem odbioru odpadów komunalnych
 Prowadzenie kampanii informacyjno-edukacyjnej
dotyczącej
nowego systemu
gospodarowania odpadami w Gminie
 Sukcesywna eliminacja azbestu z terenu Gminy
Cele długookresowe do roku 2020:
 Osiągnięcie odpowiednich poziomów ograniczenia masy odpadów komunalnych
ulegających biodegradacji zgodnie z wymogami znowelizowanej ustawy
 osiągnięcie odpowiednich poziomów recyklingu i przygotowania do ponownego
użycia papieru, metalu, tworzyw sztucznych, szkła oraz innych niż niebezpieczne
odpadów budowlanych i rozbiórkowych zgodnie z wymogami znowelizowanej ustawy
8.4. Surowce mineralne
8.4.1. Stan aktualny
Obszar Gminy Legnickie Pole jest ubogi w złoża surowców naturalnych. Charakterystykę
złóż opublikowaną w Systemie Gospodarki i Ochrony Bogactw Mineralnych MIDAS,
prezentuje tabela 25.
Tabela 25. Charakterystyka złoża wg systemu MIDAS na terenie Gminy Legnickie Pole
Id
1405
1406
Nazwa złoża
Gniewomierz
Lubień
Forma
złoża
Kopaliny
Stan
zagospodarowania
Kopaliny wg
NKZ
Powierzchnia
złoża
pokładowa
kruszywa
naturalne
złoże rozpoznane
wstępnie
złoża
mieszanek
żwirowopiaskowych
49,9 ha
pokładowa
kruszywa
naturalne
złoże rozpoznane
wstępnie
złoża
mieszanek
żwirowopiaskowych
66,25 ha
W ESTMOR CONSULTING
96
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
Id
Nazwa złoża
Forma
złoża
Kopaliny
Stan
zagospodarowania
Kopaliny wg
NKZ
Powierzchnia
złoża
950
Lubień
pokładowa
kamienie
drogowe i
budowlane
złoże
zagospodarowane
złoża bazaltów
9,77 ha
938
Mikołajowice
słupowa
kamienie
drogowe i
budowlane
złoże
zagospodarowane
złoża bazaltów
5,93 ha
3462
Nowa Wieś
Legnicka
pokładowa
kruszywa
naturalne
eksploatacja złoża
zaniechana
złoża
mieszanek
żwirowopiaskowych
4,17 ha
9620
Nowa Wieś
Legnicka I
pokładowa
kruszywa
naturalne
złoże rozpoznane
szczegółowo
złoża piasków
poza piaskami
szklarskimi
1,80 ha
116
Taczalin
żyłowa
kwarce
żyłowe
złoże eksploatowane
okresowo
-
2,30 ha
118
Taczalin II
żyłowa
kwarce
żyłowe
złoże skreślone z
bilansu zasobów
-
-
Źródło: Państwowy Instytut Geologiczny, MIDAS
http://geoportal.pgi.gov.pl/portal/page/portal/MIDASGIS
W ESTMOR CONSULTING
97
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
Tabela 26. Lokalizacja złóż na terenie Gminy Legnickie Pole wg systemu MIDAS
GNIEWOMIERZ
LUBIEŃ
MIKOŁAJOWICE
NOWA WIEŚ LEGNICKA
W ESTMOR CONSULTING
98
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
TACZALIN
TACZALIN II
Źródło: geoportal.pgi.gov.pl/portal/page/portal/MIDASGIS/
W ESTMOR CONSULTING
99
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
8.4.2. Program operacyjny dla obszaru: Ochrona zasobów kopalin
Cel strategiczny
Efektywne wykorzystywanie eksploatowanych złóż
Cele krótkookresowe do roku 2016:
 Maksymalne wykorzystanie zasobów kopalin w granicach udokumentowania.
 Ochrona
złóż
nieeksploatowanych
poprzez
uwzględnienie
ich
w
planach
zagospodarowania przestrzennego.
Cele długookresowe do roku 2020:
 Minimalizacja negatywnego wpływu na środowisko przy eksploatacji złóż
W ESTMOR CONSULTING
100
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
9. Zrównoważone wykorzystanie surowców, materiałów, wody
i energii
9.1.
Racjonalizacja
użytkowania
wody
do
celów
produkcyjnych
i konsumpcyjnych
Racjonalizacja gospodarowania zasobami wód
powierzchniowych i podziemnych na cele przemysłowe
i konsumpcyjne
Cel długookresowy
Osiągnięcie założonego celu, wynikającego bezpośrednio z Polityki Ekologicznej Państwa,
będzie możliwe w przypadku podjęcia działań przez podmioty gospodarcze funkcjonujące
na
terenie
Gminy,
zużywające
na
cele
produkcyjne
znaczne
zasoby
wody,
a także przez jednostki komunalne, gospodarujące gminną infrastrukturą techniczną.
Zgodnie z danymi GUS, zużycie wody przez wszystkich korzystających (zarówno na cele
konsumpcyjne, jak i produkcyjne) systematycznie spada. To pozytywne zjawisko może
wynikać zarówno z coraz wyższych jednostkowych cen wody, opomiarowania zużycia,
jak i wzrostu świadomości mieszkańców i wykształcenia nawyków związanych z racjonalnym
gospodarowaniem wodą.
W celu dalszego zmniejszenia wodochłonności w strefie gospodarki, zakłady korzystające
ze środowiska – pobierające wodę, surowce i energię powinny stosować najlepsze dostępne
techniki (BAT). Istotne jest wdrażanie systemów zarządzania środowiskowego w zakładach
(normy ISO 14000), wprowadzanie zasad Czystej Produkcji oraz przystępowanie
do programów sektorowych z dziedziny ochrony środowiska.
Oszczędne gospodarowanie wodą ma istotne znacznie dla środowiska naturalnego, a skala
oszczędności zależy w głównej mierze od świadomości ekologicznej i determinacji
mieszkańców
Gminy.
Proekologiczne
rozwiązania
powinny
być
także
stosowane
w budynkach użyteczności publicznej usytuowanych na terenie Gminy Legnickie Pole.
Dotychczasowe
doświadczenia
(zebrane
przez
Witolda
M.
Lewandowskiego
w opracowaniu pt. „Proekologiczne odnawialne źródła energii”), wskazują że najważniejsze
oszczędności wody uzyskuje się dzięki:
„zainstalowaniu indywidualnych liczników wody w gospodarstwach domowych;
zastąpieniu tradycyjnych spłuczek o dużej pojemności rozwiązaniami o innej
konstrukcji, umożliwiającymi 2-3 krotne zmniejszenie zużycia wody;
zastąpieniu zaworów dławicowych zaworami np. kulowymi, które mają mniejsze opory
przepływu i nie wymagają wymiany uszczelek;
W ESTMOR CONSULTING
101
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
stosowaniu w bateriach umywalkowych, prysznicowych i kuchennych mieszaczy,
które napowietrzają wodę, zwiększają jej efektywną objętość i tym samym
zmniejszają jej pobór;
zastąpieniu wanien kabinami prysznicowymi, w których pobór wody jest 3-4 razy
mniejszy;
zmianie systemu mycia w umywalkach i zlewozmywakach – nie pod bieżącą wodą;
instalowaniu pralek i zmywarek o małym poborze wody”.
Cele krótkookresowe i kierunki działań:
1. Zmniejszenie zapotrzebowania na wodę w przemyśle i rolnictwie.
2. Wprowadzanie zamkniętych obiegów wody i wodooszczędnych technologii produkcji
w przemyśle.
3. Kontynuacja modernizacji sieci wodociągowych w celu zmniejszenia strat wody
w systemach przesyłowych.
4. Wspieranie działań mających na celu zmniejszenie zużycia wody w gospodarstwach
domowych (modernizacja urządzeń, instalacja liczników wody).
5. Prowadzenie działań edukacyjno-informacyjnych, zarówno dla mieszkańców Gminy,
jak i podmiotów gospodarczych w zakresie konieczności i możliwości oszczędzania
wody.
Efekty wynikające z racjonalizacji zużycia wody:
 zwiększenie regionalnych zasobów wodnych
 przywrócenie równowagi w środowisku wodnym
 ograniczenie deficytów wody
 zmniejszenie ilości wytwarzanych ścieków, a tym samym poprawa jakości wód
 ograniczanie marnotrawstwa wody
 ograniczenie nieuzasadnionego wykorzystywania wód podziemnych.
9.2. Zrównoważone wykorzystanie energii
Cel długookresowy
Zmniejszenie zużycia energii na cele produkcyjne
i komunalno-bytowe
Do realizacji założonego celu, ze względu na wzrastające ceny energii, będą dążyć zarówno
przedsiębiorcy, jak i władze oraz mieszkańcy Gminy Legnickie Pole. Zmniejszenie zużycia
W ESTMOR CONSULTING
102
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
energii jest bowiem jedynym sposobem ograniczenia wydatków związanych z pozyskaniem
energii elektrycznej, jak i cieplnej. Jednym z warunków rozwoju współczesnego świata jest
dążenie do zmniejszenia zużycia energii w różnych procesach. Dotyczy to także procesów,
które służą do utrzymania komfortu klimatycznego i komfortu użytkowania w budynkach:
ogrzewania, wentylacji, klimatyzacji, podgrzewania wody wodociągowej.
Niżej wymienione fakty, mówiące, że:
zasoby paliw są ograniczone,
dostępność do paliw jest coraz trudniejsza,
z uwagi na powyższe, ceny paliw będą miały tendencję wzrostową,
należy ograniczać zanieczyszczenie środowiska produktami procesów spalania,
świadczą o znacznej roli działań zmierzających do oszczędzania energii i jej efektywnego
wykorzystania.
W Polsce w wyniku przyjętej polityki społeczno-gospodarczej energia nie była szanowana,
a w społeczeństwie zanikał nawyk oszczędnego jej użytkowania. Po roku 1990, wraz
z wprowadzeniem gospodarki rynkowej, nastąpiło urealnienie cen nośników energii,
co zmusiło jej odbiorców do szukania rozwiązań dających oszczędności w tym zakresie.
Ochrona środowiska poprzez zmniejszenie zużycia energii nie musi wcale odbywać się
kosztem obniżenia poziomu życia ani wiązać się z pogorszeniem warunków pracy,
rezygnacją z ogrzewania mieszkań, oświetlania ich i korzystania z coraz nowocześniejszych
urządzeń gospodarstwa domowego oraz zaprzestaniem z korzystania ze środków
transportu. Energię można bowiem zaoszczędzić następującymi metodami:
modyfikując istniejące systemy energetyczne zarówno w samym procesie jej
wytwarzania, jak i transportu;
wprowadzając nowe energooszczędne technologie w przemyśle, budownictwie,
rolnictwie i gospodarstwach domowych;
promując oszczędzanie energii akcjami propagandowymi oraz wprowadzaniem
zachęcających do oszczędzania bodźców ekonomicznych.
Działania mające na celu racjonalizację zużycia energii będą w głównej mierze prowadzone
przez podmioty gospodarcze, m.in. poprzez stosowanie energooszczędnych technologii
produkcji, władze samorządowe pragnące minimalizować rachunki związane z dostawami
paliw i energii elektrycznej na potrzeby infrastruktury publicznej. Zadaniem władz
samorządowych będzie ponadto organizacja działań edukacyjnych i informacyjnych
z zakresu upowszechniania metod racjonalizacji zużycia energii.
W ESTMOR CONSULTING
103
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
Zrównoważone
wykorzystanie
energii
dotyczy
nie
tylko
przemysłu,
energetyki
i budownictwa, ponieważ także indywidualne gospodarstwa domowe mają ogromne
możliwości ochrony środowiska poprzez energooszczędne budownictwo, energooszczędne
systemy ogrzewania oraz oszczędzanie energii elektrycznej oraz oświetlenia.
Przykładowe rozwiązania generujące oszczędności związane z oświetleniem obejmują:
korzystanie z optymalnej liczby punktów świetlnych, rozmieszczonych na właściwej
wysokości i odległości od miejsca pracy lub wypoczynku;
odpowiedni dobór rodzaju oświetlenia w danych warunkach pracy;
utrzymanie powierzchni żarówek i osłon odblaskowych we właściwej czystości;
stosowanie samoczynnych wyłączników czasowych i włączników reagujących na ruch
lub
dźwięk
do
sterowania
oświetleniem
pomieszczeń
mieszkalnych,
klatek
schodowych ulic, a nawet wystaw sklepowych.
Cele krótkookresowe i kierunki działań:
1. Restrukturyzacja gospodarki w kierunku ograniczania produkcji energochłonnej.
2. Wprowadzanie energooszczędnych technologii i urządzeń w przemyśle, energetyce
i gospodarce komunalnej.
3. Zmniejszenie strat energii, zwłaszcza cieplnej, w systemach przesyłowych oraz
obiektach mieszkalnych, usługowych i przemysłowych.
4. Poprawa parametrów energetycznych budynków, szczególnie nowobudowanych.
5. Racjonalizacja zużycia i oszczędzania energii przez społeczeństwo Gminy
6. Stymulowanie i wspieranie przedsięwzięć w zakresie zmniejszania zużycia energii
Efekty wynikające ze zmniejszenia energochłonności gospodarki obejmują:
 zmniejszenie eksploatacji zasobów naturalnych;
 spadek zużycia paliw;
 zmniejszenie emisji zanieczyszczeń powietrza;
 ograniczenie kosztów ochrony atmosfery przed zanieczyszczeniami;
 zmniejszenie negatywnych oddziaływań zanieczyszczeń powietrza na środowisko;
 zmniejszenie kosztów produkcji energii.
W ESTMOR CONSULTING
104
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
9.3. Wykorzystanie energii ze źródeł odnawialnych
Wzrost udziału odnawialnych źródeł energii w finalnym
zużyciu energii, co najmniej do poziomu 15% w 2020 r.
Cel długookresowy
Powyższy cel sformułowano w oparciu o zapisy „Polityki Energetycznej Polski do 2030 r.”
(przyjętej przez Radę Ministrów w dniu 10 listopada 2009 r. uchwałą nr 202/2009)
w zakresie rozwoju wykorzystania OZE.
Do korzyści wynikających ze stosowania odnawialnych źródeł energii można zaliczyć
zmniejszenie negatywnego wpływu energetyki na środowisko naturalne. Dotyczy to przede
wszystkim likwidacji tzw. niskiej emisji, która jest niezwykle uciążliwa dla środowiska
naturalnego. Poza tym nie można zapomnieć, że mniejsza emisja przyczynia się
do znaczącej poprawy jakości życia mieszkańców danego regionu.
Gmina
Legnickie
Pole
posiada
możliwości
w
zakresie
wykorzystania
lokalnych
i odnawialnych źródeł energii.
Energia wiatru:
Na terenie Gminy Legnickie Pole występują warunki do zlokalizowania elektrowni
wiatrowych.
Polska położona jest w strefie o przeciętnych warunkach wietrzności, z prędkościami wiatru
na poziomie 3,5-4,5 m/s. Dla obszaru Polski maksymalne sezonowe zasoby energii wiatru
dość dobrze pokrywają się z maksymalnym zapotrzebowaniem na energię cieplną, czyli
okresem występowania najniższych temperatur, trzeba zatem stwierdzić, że korzystanie
z tego źródła energii jest jak najbardziej uzasadnione.
Energia wiatru należy do odnawialnych źródeł energii, nie jest jednak dla środowiska
neutralna. W praktyce bowiem elektrownie wiatrowe mogą wywierać negatywny wpływ
na otoczenie – ludzi, ptaki oraz krajobraz. Ciągle też jest naukowo badany wpływ turbin
wiatrowych na psychikę człowieka. Nie wiadomo np. czy nie wpływa negatywnie wytwarzany
przez turbiny monotonny hałas o niskim natężeniu. Ujemnym aspektem jest wpływ elektrowni
na ptaki. Nie można też zapomnieć o wpływie farm na krajobraz, zajmują one bowiem duże
powierzchnie i zlokalizowane są często w rejonach turystycznych, co zniechęca część osób
do odwiedzenia takich miejsc. Turbiny wiatrowe widoczne są z odległości kilku kilometrów.
Instalacje wiatrowe utrudniają także rozchodzenie się fal radiowych.
Wymienia się następujące zalety siłowni wiatrowych:
bezpłatność energii wiatru;
brak zanieczyszczenia środowiska naturalnego;
W ESTMOR CONSULTING
105
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
możliwość budowy na nieużytkach.
Z kolei, jako wady wymienia się:
wysokie koszty inwestycyjne i eksploatacyjne;
zagrożenie dla ptaków;
zniekształcenie krajobrazu;
negatywny wpływ na psychikę człowieka.
Korzyścią ekologiczną wyprodukowania 1 kWh energii elektrycznej z elektrowni wiatrowej,
w stosunku do tradycyjnie wyprodukowanej w elektrowni węglowej, jest uniknięcie emisji
do atmosfery następujących zanieczyszczeń: 5,5 g SO2, 4,2 g NOx, 700 g CO2, 49 g pyłów
i żużlu.
Obecnie na terenie Gminy Legnickie Pole w miejscowości Taczalin znajduje się farma
wiatrowa, na której funkcjonują 22 turbiny. Planowana jest również budowa parku elektrowni
wiatrowych „Legnickie Pole 2233” o łącznej mocy do 6,0 MW.
Energia słoneczna (kolektory słoneczne, ogniwa fotowoltaiczne):
Przyjmuje się, że energia słoneczna powinna stanowić jedno z głównych alternatywnych
źródeł energii. Szczególnie latem może być wykorzystywana do podgrzewania wody
użytkowej, suszenia płodów rolnych, w tym np. biomasy wykorzystywanej do spalania.
Preferowanym kierunkiem rozwoju energetyki słonecznej jest instalowanie indywidualnych
kolektorów na domach mieszkalnych i budynkach użyteczności publicznej należących
do Gminy Legnickie Pole. Możliwe jest także wykorzystywanie ogniw fotowoltaicznych
do zasilania znaków ostrzegawczych ustawionych na drogach przebiegających przez
omawiany obszar, co dodatkowo poprawi bezpieczeństwo osób poruszających się tymi
szlakami komunikacyjnymi. Coraz korzystniejsze ceny kolektorów i większa świadomości
społeczna
w
zakresie
wykorzystania
energii
słonecznej
może
przyczynić
się
do dynamicznego wzrostu energii pozyskiwanej z tego źródła.
Energia z biomasy:
Ze względu na rolniczy charakter Gminy można stwierdzić, że Gmina dysponuje potencjałem
wykorzystania biomasy. W związku z powyższym istnieje możliwość rozwoju źródeł ciepła
bazujących na tym paliwie. W celu określenia
potencjału wykorzystania biomasy m. in.
z lasów, słomy, siana, drewna odpadowego, itp. należy zaktualizować „Założenia do planu
zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe dla Gminy Legnickie Pole”.
W ESTMOR CONSULTING
106
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
Rysunek 9. Potencjał i wykorzystanie biomasy na terenie województwa dolnośląskiego
Źródło: Potencjał Dolnego Śląska w zakresie rozwoju alternatywnych źródeł energii,
Dolnośląskie Centrum Zaawansowanych Technologii, 2006
Cele krótkookresowe oraz kierunki działań:
1. Sukcesywne zwiększenie udziału źródeł odnawialnych w produkcji energii.
2. Zwiększenie wykorzystania energii z regionalnych źródeł odnawialnych.
3. Pozyskanie pozabudżetowych środków finansowych na finansowanie inwestycji
w zakresie odnawialnych źródeł energii.
4. Działalność edukacyjno-informacyjna w zakresie wykorzystania energii ze źródeł
odnawialnych.
W ESTMOR CONSULTING
107
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
9.4. Zrównoważone wykorzystanie materiałów
Zmniejszenie materiałochłonności i odpadowości produkcji
Cel strategiczny
Priorytetowym
„zredukowanie
celem
zakresie
negatywnego
wykorzystywaniem
rozdzieleniem
w
zasobów
(decoupling).
zrównoważonego
oddziaływania
na
wykorzystania
środowisko
zasobów
jest
spowodowanego
w
sytuacji
wzrostu
gospodarczego-koncepcja
W
praktyce
oznacza
to
zredukowanie
zwana
oddziaływania
na środowisko będącego skutkiem wykorzystywania zasobów, przy jednoczesnej poprawie
ogólnej wydajności zasobów w obszarze gospodarki”.
Źródło: „Strategia tematyczna w sprawie zrównoważonego wykorzystywania zasobów naturalnych”
Realizacja założonego celu jest uwarunkowana podjęciem proekologicznych działań przez
zakłady produkcyjne funkcjonujące na terenie Gminy Legnickie Pole. Motywację do podjęcia
działań w tym zakresie stanowią coraz wyższe koszty zakupu materiałów oraz utylizacji
odpadów poprodukcyjnych, w związku z czym działania ograniczające materiałochłonność
oraz odpadowość produkcji przełożą się na konkretne oszczędności przedsiębiorstw.
Zadaniem władz samorządowych oraz organów publicznych będzie natomiast informowanie,
wspieranie i monitorowanie działań podejmowanych przez zakłady produkcyjne w zakresie
ograniczania materiałochłonności i odpadowości produkcji oraz kontrola zgodności tych
działań z obowiązującymi przepisami prawa.
Cele krótkookresowe oraz kierunki działań:
1. Ograniczenie odpadowości produkcji na skutek zmniejszenia liczby wadliwych
wyrobów
2. Poprawa
efektywności
produkcji
na
skutek
zastosowania
nowoczesnych
i oszczędnych technologii produkcji
3. Zwiększenie recyklingu i odzysku materiałowego i energetycznego w zakładach
produkcyjnych
4. Minimalizacja oddziaływania działalności produkcyjnej na środowisko naturalne
(ograniczanie masy odpadów i zużycia wody oraz emisji zanieczyszczeń i hałasu).
W ESTMOR CONSULTING
108
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
10. Włączanie aspektów ekologicznych do polityk sektorowych
10.1. Zagadnienia ochrony środowiska w ujęciu sektorowym
Na terenie Gminy Legnickie Pole rolnictwo jest jedną z podstawowych form działalności
gospodarczej i źródłem utrzymania większości mieszkańców. Obecność Polski w strukturach
UE stwarza ogromne możliwości, bowiem jedną z fundamentalnych zasad Wspólnoty jest
swoboda przepływu towarów (w tym m.in. płodów rolnych, przetworów itp.), z drugiej zaś
strony wymusza zmiany mające na celu podniesienie konkurencyjności rodzimej produkcji.
W przypadku zaś zmian niezbędne jest, aby uwzględniały one aspekty ochrony środowiska
i zrównoważonego rozwoju.
Należy zauważyć, że walory przyrodnicze obszarów wiejskich tworzą doskonałe warunki
dla rozwoju rolnictwa ekologicznego w związku z coraz większym zainteresowaniem
i zapotrzebowaniem na żywność ekologiczną. Rolnictwo ekologiczne jest ważnym
czynnikiem zwiększającym zatrudnienie na wsi, dostarcza nowych miejsc pracy oraz daje
rolnikom dodatkowe źródło dochodu.
Do pożądanych, planowanych do osiągnięcia cech zrównoważenia sektora rolnictwa należą:
 optymalne wykorzystanie potencjału biologicznego gleb, poprzez dostosowanie
rodzaju
produkcji
do
jakości
rolniczej
przestrzeni
produkcyjnej,
zalesienie
nieprzydatnych dla rolnictwa oraz zminimalizowanie powierzchni gruntów rolnych
przekazywanych na inne cele, zwłaszcza gruntów wysokich klas bonitacyjnych,
 podniesienie dochodowości gospodarstw rolnych dzięki poprawie jakości produkcji
rolniczej,
 powszechne wdrożenie dobrych praktyk rolniczych, zwłaszcza w zakresie stosowania
nawozów
i
mineralnych
gospodarowania
i
chemicznych
obornikiem
i
środków
gnojowicą,
ochrony
regulacji
roślin,
stosunków
nawożenia
wodnych,
mechanizacji prac polowych,
 wprowadzenie na szeroką skalę rolnictwa ekologicznego i rozwój agroturystyki,
 rozwój
infrastruktury
technicznej
na
obszarach
wiejskich
w
szczególności
infrastruktury związanej z ochroną środowiska.
Na terenie Gminy funkcjonuje 599 gospodarstw rolnych o łącznej powierzchni 6061,43 ha.
Gospodarstwa o powierzchni poniżej 5 ha stanowią 46,6% wszystkich gospodarstw rolnych
(278 gospodarstw rolnych), gospodarstwa średnie o powierzchni od 5 do 15 ha stanowią
37,0% (221 gosp. rolnych), gospodarstwa duże o powierzchni od 15 do 100 ha stanowią
W ESTMOR CONSULTING
109
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
16,4% (98 gosp. rolnych), natomiast gospodarstwa powyżej 100 ha zajmują powierzchnię
240 ha.
10.1.1. Przemysł
Obecnie zanieczyszczenie powietrza jest niewielkie. Należy jednak podkreślić, iż emisja
zanieczyszczeń do powietrza i wód, degradacja powierzchni ziemi i krajobrazu, emisja
hałasu, możliwość wystąpienia awarii może negatywnie wpłynąć na stan środowiska
naturalnego. Zgodnie z zasadą „zanieczyszczający płaci”, przedsiębiorcy powinni ponosić
całkowitą odpowiedzialność za podejmowane działania mogące pogorszyć stan środowiska
przyrodniczego. Istotne jest, aby sprawcy zanieczyszczeń i przekształceń nie ograniczali się
do naprawy zaistniałych szkód i spełnienia wymogów określonych w pozwoleniach
na korzystanie ze środowiska, ale zmierzali do zapobiegania i minimalizacji negatywnych
oddziaływań.
Na terenach przewidzianych do zagospodarowania w ramach produkcji przemysłowej, usług
i handlu proponuje się wprowadzenie następujących zasad zrównoważonego rozwoju:
1. zasada zapobiegania powstawaniu zanieczyszczeń,
2. zasada utrzymania i ochrony istniejących zasobów środowiska przyrodniczego,
3. zasada racjonalnego zagospodarowania powierzchni ziemi przy zachowaniu
wysokiego udziału terenów zielonych,
4. zasada stosowania najlepszej dostępnej techniki (BAT), w tym technologii
energooszczędnych z maksymalnym wykorzystaniem energii odpadowej oraz energii
odnawialnej,
5. zasada ograniczania ryzyka wystąpienia poważnej awarii oraz jej skutków dla ludzi
i środowiska.
10.1.2. Transport
Jednym z atutów Gminy powinien być dobry układ komunikacyjny wraz z rozwiniętym
systemem lokalnego transportu zbiorowego. Z uwagi na zwiększający się ruch pojazdów
proponuje się następujące cele dla zrównoważenia sektora transportu dla Gminy Legnickie
Pole:
 Poprawa bezpieczeństwa ruchu drogowego poprzez:
uzyskanie
przez
wszystkie
eksploatowane
środki
transportu
parametrów
w zakresie walorów użytkowych oraz w zakresie oddziaływania na środowisko,
jakie będą w tym czasie obowiązywały w Unii Europejskiej,
doprowadzenie
ogólnej
przepustowości
szlaków
i
węzłów
infrastruktury
transportowej, a także jej rozmieszczenia przestrzennego, do stanu w pełni
W ESTMOR CONSULTING
110
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
odpowiadającego rzeczywistym potrzebom przewozowym, eliminującego zarówno
„zatory” transportowe, jak i zbyt mały stopień wykorzystania stworzonego
potencjału oraz ewentualne, związane z takim zjawiskiem straty.
poprawę stanu istniejących dróg i ulic (w zależności od konieczności – poprzez
ich przebudowę, utwardzenie, modernizację, poszerzenie).
 Usprawnienie i wzmocnienie połączeń komunikacyjnych Gminy.
 Rozwój komunikacji zbiorowej oraz poprawa warunków podróżowania.
10.1.3. Gospodarka komunalna i budownictwo
Zamierzenia w zakresie uzyskania docelowych cech zrównoważenia gospodarki komunalnej
i budownictwa obejmują:
1. Spełnienie wszystkich wymagań wynikających z przepisów prawa krajowego i regulacji
Unii Europejskiej, a także określonych regułami racjonalności i dobrej praktyki
gospodarowania, dotyczących stanu infrastruktury technicznej gospodarki komunalnej
w zakresie: uzdatniania wody do picia, oczyszczania i odprowadzania ścieków,
zagospodarowania odpadów, ograniczania emisji ze spalania w lokalnych kotłowniach,
opomiarowanie zużycia wody i ciepła, zmniejszenie strat przesyłowych wody i ciepła.
2. Tworzenie bądź utrzymanie ładu przestrzennego w Gminie, obejmującego zachowanie
właściwych relacji pomiędzy terenami zabudowanymi i terenami otwartymi, zaplanowany,
zharmonizowany z krajobrazem kształt architektoniczno-urbanistyczny pojedynczych
budynków i ich zespołów, dbałość o czystość i porządek.
3. Całkowite wyeliminowanie samowoli budowlanej.
4. Szerokie wdrażanie tzw. dobrych praktyk w zakresie realizacji prac budowlanych
(organizacja zaplecza i placu budowy, stosowane technologie, jakość, a zwłaszcza
uciążliwość dla środowiska, maszyn i urządzeń oraz środków transportu, porządkowanie
i rekultywacja zajętego terenu po zakończeniu inwestycji, itp.), skuteczne wspierane
nadzorem inwestorskim i administracyjnym w pełni wykorzystującym zalecenia zawarte w
wykonanych ocenach oddziaływania projektowanych inwestycji na środowisko.
10.1.4.Turystyka i rekreacja
„Legnickie Pole jest gminą wybitnie rolniczą, jednak ze względu na walory przyrodnicze
i kulturowe (obszary objęte ochroną przyrody, zabytkowa zabudowa wsi, kompleks
klasztorny wraz z barakowym kościołem Św. Jadwigi, Muzeum Bitwy Legnickiej, rozbudowa
sieci szlaków turystycznych, trasy rowerowe) istnieją tu potencjalne możliwości rozwoju
W ESTMOR CONSULTING
111
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
funkcji rekreacyjnych, zwłaszcza turystyki rowerowej dla mieszkańców okolicznych
miejscowości, w tym miasta Legnicy.
Jedną z możliwości uzyskania przez rolników dodatkowych dochodów ze źródeł
pozarolniczych jest agroturystyka, która pozwoliłaby na wykorzystanie istniejących zasobów
mieszkaniowych oraz bezpośrednie zagospodarowanie produkowanej przez rolników
żywności. Jednak z uwagi na bliskość rozwiniętej bazy hotelarskiej miasta Legnicy, ta forma
usług ma ograniczone możliwości rozwoju na terenie gminy. Możliwe jest natomiast
zorganizowanie różnych form wypoczynku dla zorganizowanych grup młodzieży szkolnej,
w tym połączonych z terenowymi zajęciami edukacyjnymi z zakresu ochrony przyrody
i poznania dziedzictwa kulturowego z tego regionu (np. zielone szkoły, wycieczki)”.
Źródło: Plan urządzeniowo-rolny Gminy Legnickie Pole
Ruch turystyczny na analizowanym obszarze, zwłaszcza w okresie letnim, może wpływać
w znacznym stopniu na środowisko naturalne, dlatego należy podejmować działania mające
na celu ograniczenie negatywnego oddziaływania na środowisko.
Planowane do uzyskania, docelowe cechy zrównoważenia sektora rekreacji i turystyki
obejmują:
 Optymalne wykorzystanie walorów przyrodniczych Gminy do celów rekreacji
i turystyki.
 Rozwój infrastruktury turystycznej i rekreacyjnej na terenie Gminy.
 Wspieranie towarzystw i fundacji zajmujących się turystyką, rekreacją i sportem.
 Wspieranie rozbudowy szlaków pieszych, konnych i rowerowych.
 Kontynuacja i wdrażanie programów wspierających rozwój rekreacji i sportu
mieszkańców, organizacja turniejów i zawodów sportowych.
 Wspieranie towarzystw i fundacji zajmujących się turystyką, rekreacja i sportem.
 Rozszerzanie edukacji ekologicznej o przyrodę Gminy.
 Ochrona dziedzictwa kulturowo-historycznego (program ochrony zabytków).
10.1.5. Aktywizacja rynku do działań na rzecz środowiska
Cele krótkoterminowe i kierunki działań:
 Uwzględnianie w przetargach organizowanym przez administrację samorządową
wymogów ekologicznych, o ile jest to ekonomicznie uzasadnione.
 Kształtowanie równoprawnych warunków konkurencji przez pełne stosowanie zasady
„zanieczyszczający płaci” wraz z uwzględnieniem kosztów zewnętrznych.
W ESTMOR CONSULTING
112
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
 Wspieranie
powstawania
i
zachowania
tzw.
„zielonych”
miejsc
pracy,
w szczególności w: ochronie przyrody, odnawialnych źródłach energii, działaniach
na rzecz oszczędzania zasobów (zwłaszcza energii i wody).
 Integracja aspektów ekologicznych z planowaniem przestrzennym.
W ESTMOR CONSULTING
113
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
11. Edukacja ekologiczna
Zgodnie z przepisem art. 77 z ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo Ochrony
Środowiska problematykę ochrony środowiska uwzględnia się w podstawach programowych
kształcenia ogólnego dla wszystkich typów szkół. Obowiązkiem tym ustawodawca objął
również organizatorów kursów prowadzących do uzyskania kwalifikacji zawodowych.
Konstytucyjnych podstaw dla realizacji edukacji ekologicznej należy upatrywać w zasadzie
zrównoważonego rozwoju (art. 5 Konstytucji Rzeczpospolitej Polski z dnia 2 kwietnia
1997 r.) oraz w generalnym obowiązku każdego obywatela do dbałości o stan środowiska
oraz odpowiedzialności za spowodowane przez siebie jego pogorszenie określonym w art.
86 Konstytucji RP.
11.1. Dotychczasowa edukacja ekologiczna
Obecnie edukacja ekologiczna na terenie Gminy Legnickie Pole prowadzona jest przede
wszystkim w formalnym systemie kształcenia. Ponadto, w związku z wejściem w życie nowej
ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, Gmina Legnickie Pole prowadzi
kampanię informacyjno-edukacyjną na rzecz zmniejszenia się ilości odpadów, a także akcje
sprzątanie świata, odbywają się festyny ekoedukacyjne dla dzieci i dorosłych, które
przyczyniają się do zwiększania wrażliwości ekologicznej mieszkańców.
11.2. Edukacja ekologiczna formalna (szkolna)
Edukacja ekologiczna obecna jest w formalnym systemie kształcenia. Rozporządzenie
Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dn. 26 lutego 2002 r. w sprawie podstawy
programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych
typach szkół, wprowadza edukację ekologiczną w postaci oddzielnej ścieżki edukacyjnej
o charakterze wychowawczo-dydaktycznym począwszy od II etapu edukacyjnego (klasy
IV-VI).
Dzieci i młodzież są najbardziej podatną grupą, szybko przyswajającą nowe, pożądane
wzorce zachowań. Z kolei na kształcenie postaw ekologicznych tej grupy ma wpływ wiele
czynników takich jak: rodzina, proces nauczania i wychowania, zajęcia pozaszkolne, środki
masowego przekazu, grupa rówieśnicza. Od poziomu wiedzy społeczeństwa natomiast
uzależniona jest właściwa i skuteczna ochrona środowiska naturalnego. Dlatego właśnie tak
ważna jest obecność edukacji ekologicznej w programie nauczania placówek oświatowych.
Na terenie Gminy Legnickie Pole aktywnie prowadzone są działania mające na celu
edukację i promowanie działań proekologicznych. Są to działania skierowane w głównej
mierze do dzieci i młodzieży, a poprzez nie do osób dorosłych. Działania te są aktywnie
wspierane przez Gminę np. poprzez zapewnienie materiałów pomocowych, nagród itp.
W ESTMOR CONSULTING
114
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
11.3. Edukacja ekologiczna pozaszkolna
W ostatnich latach obserwuje się rosnące zainteresowanie niektórych grup osób dorosłych
zdobywaniem wiedzy na temat otaczającego ich środowiska, a także możliwości
uczestniczenia
w
działaniach
na
rzecz
jego
ochrony.
Zachowania
obserwowane
w społeczeństwie wskazują jednak, że poziom akceptacji dla działań z zakresu ochrony
środowiska maleje, a zachowania prokonsumpcyjne dominują nad proekologicznymi.
Dlatego rola edukacji ekologicznej i wprowadzanie jej nowych form są nadal bardzo istotne.
Najlepszym i najefektywniejszym sposobem podniesienia świadomości ekologicznej
dorosłych jest zaangażowanie mieszkańców w procesy decyzyjne. Wymaga to szerokiego
informowania społeczeństwa o stanie środowiska, możliwościach prawnych uczestniczenia
w podejmowaniu decyzji mających wpływ na obecny i przyszły stan.
Proponowane działania w ramach edukacji dla mieszkańców Gminy Legnickie Pole obejmują
także:
organizację szkoleń, wykładów i seminariów dla zainteresowanych osób.
opracowanie i wdrożenie programów doradczych z zakresu ochrony środowiska
i gospodarki odpadami, w tym także możliwości wdrażania technik odzysku odpadów.
współpracę z klubami ekologicznymi oraz ośrodkami doradczymi.
działania promocyjne.
doradztwo indywidualne.
11.4. Cele w zakresie edukacji ekologicznej
Cel strategiczny
Zwiększenie świadomości ekologicznej społeczeństwa
Gminy, kształtowanie postaw proekologicznych jego
mieszkańców oraz poczucia odpowiedzialności za jakość
środowiska
Cele krótkookresowy do roku 2016:
 Prowadzenie aktywnych form edukacji ekologicznej dzieci i młodzieży
 Kształtowanie prawidłowych wzorców zachowań poszczególnych grup społeczeństwa
gminy w odniesieniu do środowiska
Cel długookresowy do roku 2020:
 Kontynuacja i rozszerzanie działań edukacyjnych w szkołach z zakresu ochrony
środowiska przyrodniczego
W ESTMOR CONSULTING
115
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
12. Aspekty finansowe realizacji programu
12.1. Harmonogram rzeczowo-finansowy realizacji zadań
Dobry stan wód powierzchniowych i podziemnych.
Racjonalizacja ich wykorzystania oraz zapewnienie
wszystkim mieszkańcom Gminy wody pitnej odpowiedniej
jakości
Cel strategiczny
L.P.
NAZWA ZADANIA
1
Modernizacja sieci
wodociągowych i
kanalizacyjnych
LATA
REALIZACJI
zadanie
ciągłe
KOSZT
bd
JEDNOSTKA REALIZUJĄCA
I WSPÓŁPRACUJĄCA
Samorząd Gminy Legnickie
Pole,
Gminny Zakład Gospodarki
Komunalnej
Wojewódzki Zarząd Melioracji
i Urządzeń Wodnych,
2
Budowa / modernizacja
urządzeń melioracji wodnych
zadanie
ciągłe
bd
Agencja Restrukturyzacji i
Modernizacji Rolnictwa,
Urząd Marszałkowski,
właściciele działek przy
melioracjach szczegółowych
3
Budowa w gospodarstwach
rolnych instalacji do
bezpiecznego przechowywania
nawozów naturalnych
zadanie
ciągłe
4
Budowa nowych odcinków sieci
kanalizacyjnej i wodociągowej
na terenach rozwojowych
zadanie
ciągłe
bd
5
Kontrola przestrzegania przez
zakłady przemysłowe norm
prawnych i warunków pozwoleń
wodno-prawnych oraz
monitoring jakości wód
powierzchniowych i
podziemnych
zadanie
ciągłe
bd
WIOŚ we Wrocławiu, Delegatura
w Legnicy
6
Inwentaryzacja źródeł
zanieczyszczeń dopływających
do wód powierzchniowych
2016
bd
Samorząd Gminy Legnickie Pole
Cel strategiczny
L.P.
NAZWA ZADANIA
bd
rolnicy, Samorząd Gminy
Legnickie Pole, doradztwo
rolnicze
Samorząd Gminy Legnickie
Pole,
Gminny Zakład Gospodarki
Komunalnej
Zapewnienie dobrej jakości powietrza atmosferycznego
na terenie Gminy Legnickie Pole
LATA
REALIZACJI
KOSZT
JEDNOSTKA REALIZUJĄCA
I WSPÓŁPRACUJĄCA
CEL: OGRANICZENIE NISKIEJ EMISJI
W ESTMOR CONSULTING
116
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
1
Termomodernizacja budynków
na terenie Gminy
zadanie
ciągłe
bd
Samorząd Gminy Legnickie Pole
mieszkańcy, podmioty
gospodarcze
2
Sukcesywna likwidacja lub
modernizacja źródeł ciepła
opalanych węglem kamiennym
zadanie
ciągłe
bd
właściciele budynków
3
Racjonalizacja wykorzystania
i modernizacja istniejących
systemów grzewczych w
budynkach użyteczności
publicznej
zadanie
ciągłe
bd
Samorząd Gminy Legnickie Pole
4
Zapobieganie pożarom w lasach
zadanie
ciągłe
bd
właściciele lasów, Nadleśnictwo
Legnica
5
Modernizacja c.o.
zadanie
ciągłe
bd
Samorząd Gminy Legnickie Pole
6
Aktualizacja „Założeń do planu
zaopatrzenia w ciepło, energię
elektryczną i paliwa gazowe”
2016
15 000
Samorząd Gminy Legnickie Pole
CEL: OGRANICZENIE UCIĄŻLIWOŚCI SYSTEMU KOMUNIKACYJNEGO
I POPRAWA JAKOŚCI DRÓG PUBLICZNYCH
1
Poprawa infrastruktury drogowej
zadanie
ciągłe
bd
Samorząd Gminy Legnickie
Pole,
Starostwo Powiatowe w Legnicy
CEL: WZROST WYKORZYSTANIA ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII
1
Promocja wykorzystania paliw
alternatywnych w środkach
transportu drogowego, obsługi
rolnictwa, budownictwie i
przemyśle
zadanie
ciągłe
-
Samorząd Gminy Legnickie
Pole, doradztwo rolnicze
2
Montaż instalacji bazujących na
odnawialnych źródłach energii w
budynkach użyteczności
publicznej
zadanie
ciągłe
bd
Samorząd Gminy Legnickie Pole
3
Budowa farmy wiatrowe
2014 2016
bd
inwestorzy Wind Projekt Sp. z o.
o.
Ograniczenie uciążliwości hałasu na terenie Gminy
Cel strategiczny
L.P.
NAZWA ZADANIA
LATA
REALIZACJI
KOSZT
1
Wprowadzenie inwentaryzacji
2016
bd
W ESTMOR CONSULTING
JEDNOSTKA REALIZUJĄCA
I WSPÓŁPRACUJĄCA
Wójt Gminy Legnickie Pole we
współpracy ze Starostą
117
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
źródeł uciążliwości akustycznej
Powiatowym
w Legnicy,
WIOŚ
we Wrocławiu Delegatura w
Legnicy
2
Wymiana stolarki okiennej
w budynkach narażonych
na ponadnormatywny hałas
zadanie
ciągłe
bd
Właściciele domów
3
Modernizacja i budowa
nawierzchni dróg z infrastrukturą
zadanie
ciągłe
bd
Samorząd Gminy Legnickie
Pole, Starostwo Powiatowe w
Legnicy, GDDKiA
4
Rozbudowa i modernizacja
lokalnego układu
komunikacyjnego (parkingi,
zatoki postojowe, chodniki, itp.)
zadanie
ciągłe
bd
Samorząd Gminy Legnickie Pole
5
Utrzymanie i urządzanie
istniejących dróg gminnych
zadanie
ciągłe
bd
Samorząd Gminy Legnickie Pole
Ochrona przed działaniem promieniowania
elektromagnetycznego
Cel strategiczny
L.P.
LATA
REALIZACJI
NAZWA ZADANIA
KOSZT
JEDNOSTKA REALIZUJĄCA
I WSPÓŁPRACUJĄCA
CEL: ZACHOWANIE POZIOMÓW PÓL ELEKTROMAGNETYCZNYCH PONIŻEJ DOPUSZCZALNYCH NORM
1
Inwentaryzacja źródeł emisji
pól elektromagnetycznych i
obszarów objętych
oddziaływaniem pól
Wójt Gminy Legnickie Pole we
współpracy ze Starostą
Powiatowym w Legnicy,
2016
-
WIOŚ we Wrocławiu Delegatura
w Legnicy
Samorząd Województwa
Dolnośląskiego
2
Badania pól
elektromagnetycznych,
zgodnie z Rozporządzeniem
Ministra Środowiska w sprawie
dopuszczalnych poziomów pól
elektromagnetycznych w
środowisku oraz sposobu
sprawdzenia dotrzymywania
tych poziomów
2013-2016
-
WIOŚ we Wrocławiu Delegatura
w Legnicy
CEL: ZMNIEJSZENIE PROMIENIOWANIA ELEKTROMAGNETYCZNEGO DO POZIOMU CO NAJMNIEJ
DOPUSZCZALNEGO NA OBSZARACH, GDZIE NORMY ZOSTAŁY PRZEKROCZONE
3
Preferowanie
małokonfliktowych lokalizacji
źródeł promieniowania
elektromagnetycznego
zadanie
ciągłe
W ESTMOR CONSULTING
-
Samorząd Gminy Legnickie Pole
118
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
Zapobieganie skutkom poważnych awarii i zagrożeniom
naturalnym
Cel strategiczny
L.P.
LATA
REALIZACJI
NAZWA ZADANIA
JEDNOSTKA REALIZUJĄCA
KOSZT
I WSPÓŁPRACUJĄCA
CEL: ZAPOBIEGANIE POWAŻNYM AWARIOM
1
Aktualizacja listy instalacji
stanowiących potencjalne
zagrożenia środowiska i życia
ludzi na terenie Gminy
zadanie
ciągłe
2
Ochrona przed powodzią
poprzez budowę i modernizację
zabezpieczeń
przeciwpowodziowych (wałów
przeciwpowodziowych oraz
zbiorników retencyjnych)
zadanie
ciągłe
-
Samorząd Gminy Legnickie Pole
bd
Jednostki administracji rządowej
w województwie dolnośląskim,
Samorząd Gminy Legnickie Pole
CEL: DYSPONOWANIE SPRAWNYM SYSTEMEM ZAPOBIEGAWCZO-INTERWENCYJNO-RATUNKOWYM
NA WYPADEK WYSTĄPIENIA POWAŻNEJ AWARII LUB KLĘSKI ŻYWIOŁOWEJ
3
4
5
Współdziałanie i współpraca
z jednostkami ratowniczymi,
specjalistami i ekspertami
w zakresie wystąpienia
na terenie Gminy poważnych
awarii przemysłowych i klęsk
żywiołowych
Samorząd Gminy Legnickie Pole
zadanie
ciągłe
-
OSP
Policja
Utrzymywanie w gotowości
sprawnego systemu
zapobiegawczo-interwencyjnoratunkowym na wypadek
wystąpienia poważnej awarii
lub klęski żywiołowej
zadanie
ciągłe
Prowadzenie działań
edukacyjno-informacyjnych dla
mieszkańców Gminy
o możliwościach zapobiegania
i zasadach postępowania
w przypadku wystąpienia
poważnej awarii lub klęski
żywiołowej
zadanie
ciągłe
Samorząd Gminy Legnickie Pole
bd
Starosta Powiatu w Legnicy
OSP
Policja
Samorząd Gminy Legnickie Pole
bd
OSP
Policja
Zachowanie walorów i zasobów przyrodniczych
z uwzględnieniem bioróżnorodności oraz utrzymanie
istniejących form ochrony przyrody
Cel strategiczny
L.P.
NAZWA ZADANIA
LATA
REALIZACJI
KOSZT
1
Inwentaryzacja i waloryzacja
obszarów cennych
przyrodniczo
zadanie
ciągłe
bd
W ESTMOR CONSULTING
JEDNOSTKA REALIZUJĄCA
I WSPÓŁPRACUJĄCA
Samorząd Gminy Legnickie Pole
119
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
2
Prowadzenie gospodarki
leśnej uwzględniającej
wymogi ochrony prawnej
konkretnych obszarów
przyrodniczych
3
Ochrona lasów na terenie
Gminy oraz tworzenie
nowych obszarów leśnych
poprzez zalesianie gruntów
rolnych
o niskiej bonitacji
zadanie
ciągłe
4
Racjonalne gospodarowanie
cennymi zasobami
przyrodniczymi Gminy
zadanie
ciągłe
bd
Samorząd Gminy Legnickie Pole
5
Utrzymywanie istniejących
form ochrony przyrody
zadanie
ciągłe
bd
Regionalny Dyrektor Ochrony
Środowiska
6
Tworzenie nowych obszarów
chronionych
zadanie
ciągłe
bd
Samorząd Gminy Legnickie Pole
7
Promocja walorów
przyrodniczych Gminy
zadanie
ciągłe
bd
Samorząd Gminy Legnickie Pole
8
Zagospodarowanie
śródpolnych oczek wodnych
zadanie
ciągłe
bd
właściciele terenów
zadanie
ciągłe
Nadleśnictwo Legnica,
właściciele lasów prywatnych
właściciele gospodarstw rolnych
bd
AriMR
Lasy Państwowe
Starostwo Powiatowe
Ochrona powierzchni ziemi i gleb przed degradacją
Cel strategiczny
LATA
REALIZACJI
L.P.
NAZWA ZADANIA
1
Upowszechnianie i
praktyczne wdrażanie zasad
„Kodeksu dobrej praktyki
rolniczej”
zadanie
ciągłe
2
Wspieranie i promowanie
rolnictwa ekologicznego
3
4
KOSZT
JEDNOSTKA REALIZUJĄCA
I WSPÓŁPRACUJĄCA
Samorząd Gminy Legnickie Pole
Starostwo Powiatowe w Legnicy
-
Dolnośląski Ośrodek Doradztwa
Rolniczego
zadanie
ciągłe
-
Samorząd Gminy Legnickie Pole
Inwentaryzacja terenów
zdegradowanych
zadanie
ciągłe
-
Samorząd Gminy Legnickie Pole
Rekultywacja, ochrona i
poprawa jakości gruntów
rolnych
zadanie
ciągłe
Cel strategiczny
L.P.
bd
NAZWA ZADANIA
bd
Samorząd Gminy Legnickie Pole
Starostwo Powiatowe w Legnicy
Doskonalenie systemu gospodarowania odpadami
LATA
REALIZACJI
W ESTMOR CONSULTING
KOSZT
JEDNOSTKA REALIZUJĄCA
I WSPÓŁPRACUJĄCA
120
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
1
Realizacja zapisów Planu
Gospodarki Odpadami dla
Województwa Dolnośląskiego
bd
podmioty gospodarcze
Inwentaryzacja wyrobów
zawierających azbest
2013-2016
Systematyczne usuwanie
azbestu
zadanie
ciągłe
bd
4
Prowadzenie kampanii
edukacyjno – informacyjnej w
zakresie postępowania z
odpadami
zadanie
ciągłe
bd
5
Kontrola podmiotów
prowadzących działalność w
zakresie zbierania,
transportu, odzysku i
unieszkodliwiania odpadów
zadanie
ciągłe
-
6
Likwidacja „dzikich wysypisk
śmieci”
zadanie
ciągłe
-
2
3
Samorząd Gminy Legnickie Pole
mieszkańcy
bd
Samorząd Gminy Legnickie Pole
mieszkańcy
podmioty gospodarcze
Samorząd Gminy Legnickie Pole
mieszkańcy
podmioty gospodarcze
Samorząd Gminy Legnickie Pole
WIOŚ,
Samorząd Gminy Legnickie Pole
Samorząd Gminy Legnickie Pole
Efektywne wykorzystywanie eksploatowanych złóż
Cel strategiczny
L.P.
NAZWA ZADANIA
LATA
REALIZACJI
1
Ochrona zasobów złóż
nieeksploatowanych
zadanie
ciągłe
-
2
Rekultywacja terenów
zdegradowanych przez
eksploatację kopalin
zadanie
ciągłe
-
KOSZT
JEDNOSTKA REALIZUJĄCA
I WSPÓŁPRACUJĄCA
Samorząd Gminy Legnickie Pole
przedsiębiorstwa będące
właścicielem terenów
Samorząd Gminy Legnickie Pole
przedsiębiorstwa będące
właścicielem terenów
Racjonalizacja gospodarowania zasobami wód
powierzchniowych i podziemnych na cele przemysłowe
i konsumpcyjne
Cel strategiczny
JEDNOSTKA REALIZUJĄCA
L.P.
NAZWA ZADANIA
LATA
REALIZACJI
KOSZT
1
Wdrażanie technologii
wodooszczędnych w
przedsiębiorstwach
zadanie
ciągłe
-
Przedsiębiorcy
2
Analiza zużycia wody
podziemnej przez
mieszkańców, rolnictwo i
zadanie
ciągłe
-
Samorząd Gminy Legnickie Pole
W ESTMOR CONSULTING
I WSPÓŁPRACUJĄCA
121
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
działalność gospodarczą
3
Modernizacja sieci
wodociągowej w celu
ograniczenia strat wody na
etapie przesyłu
4
Propagowanie zachowań
sprzyjających oszczędzaniu
wody przez działania
edukacyjno-promocyjne
(akcje, kampanie skierowane
do wszystkich grup
społecznych)
zadanie
ciągłe
-
Gminny Zakład Gospodarki
Komunalnej
Samorząd Gminy Legnickie Pole
zadanie
ciągłe
-
Placówki oświatowe,
Regionalne Centrum Edukacji
Ekologicznej
Zmniejszenie zużycia energii na cele produkcyjne
i komunalno-bytowe
Cel strategiczny
JEDNOSTKA REALIZUJĄCA
L.P.
NAZWA ZADANIA
LATA
REALIZACJI
KOSZT
1
Wdrażanie technologii
energooszczędnych
w przedsiębiorstwach
zadanie
ciągłe
-
Przedsiębiorcy
2
Zastąpienie tradycyjnych lamp
ulicznych lampami
energooszczędnymi
zadanie
ciągłe
-
Samorząd Gminy Legnickie Pole,
3
Termomodernizacja budynków
na terenie Gminy
zadanie
ciągłe
I WSPÓŁPRACUJĄCA
Samorząd Gminy Legnickie Pole
-
Mieszkańcy
Przedsiębiorcy
Wzrost udziału odnawialnych źródeł energii w finalnym
zużyciu energii, co najmniej do poziomu 15% w 2020 r.
Cel strategiczny
LATA
REALIZACJI
KOSZT
JEDNOSTKA REALIZUJĄCA
L.P.
NAZWA ZADANIA
1
Motywowanie rolników
do zakładania plantacji roślin
energetycznych
zadanie
ciągłe
2
Promowanie korzyści
z produkcji roślin
energetycznych dla rolników
i środowiska
zadanie
ciągłe
-
Samorząd Gminy Legnickie Pole
Starostwo Powiatowe
w Legnicy
3
Montaż kolektorów
słonecznych na budynkach
użyteczności publicznej
zadanie
ciągłe
-
Samorząd Gminy Legnickie Pole
-
I WSPÓŁPRACUJĄCA
Samorząd Gminy Legnickie Pole
Starostwo Powiatowe
w Legnicy
Organizacje pozarządowe
W ESTMOR CONSULTING
122
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
4
Promowanie wykorzystania
odnawialnych źródeł energii
w gospodarstwach domowych
na terenie Gminy
zadanie
ciągłe
Samorząd Gminy Legnickie Pole
Organizacje pozarządowe
-
Zmniejszenie materiałochłonności i odpadowości
produkcji
Cel strategiczny
JEDNOSTKA REALIZUJĄCA
L.P.
NAZWA ZADANIA
LATA
REALIZACJI
KOSZT
1
Wdrażanie technologii
małoodpadowych w
przedsiębiorstwach
zadanie
ciągłe
-
Podmioty gospodarcze
2
Ograniczenie
materiałochłonności produkcji
zadanie
ciągłe
-
Podmioty gospodarcze
I WSPÓŁPRACUJĄCA
Zwiększenie świadomości ekologicznej społeczeństwa
Gminy, kształtowanie postaw proekologicznych jego
mieszkańców oraz poczucia odpowiedzialności za jakość
środowiska
Cel strategiczny
JEDNOSTKA REALIZUJĄCA
L.P.
NAZWA ZADANIA
LATA
REALIZACJI
KOSZT
1
Promocja walorów
przyrodniczych Gminy,
w tym publikacje na gminnej
stronie internetowej
zadanie
ciągłe
-
Samorząd Gminy Legnickie
Pole
2
Organizowanie prelekcji
i warsztatów z zakresu
edukacji ekologicznej dzieci
i młodzieży szkolnej, m.in.
w zakresie prawidłowej
gospodarki odpadami, ochrony
powietrza, ochrony przyrody,
itp.
zadanie
ciągłe
-
Samorząd Gminy Legnickie
Pole placówki oświatowe
3
Organizowanie konkursów
międzyszkolnych o tematyce
ekologicznej
zadanie
ciągłe
-
placówki oświatowe
4
Informowanie mieszkańców
o stanie środowiska
i podejmowanych działaniach
na rzecz jego ochrony
(informacje umieszczane na
stronie internetowej gminy)
zadanie
ciągłe
-
Samorząd Gminy Legnickie
Pole
W ESTMOR CONSULTING
I WSPÓŁPRACUJĄCA
123
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
5
Udział społeczeństwa
w rozpoznaniu cennych
zasobów przyrodniczośrodowiskowych (konkursy
fotograficzne itp.)
zadanie
ciągłe
-
Samorząd Gminy Legnickie
Pole
Źródło: Opracowanie własne
W ESTMOR CONSULTING
124
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
13. Analiza możliwości realizacji planowanych zadań w oparciu
o
ocenę
infrastruktury
gminy,
organizację
wewnętrzną
i zarządzanie ochroną środowiska w gminie oraz sytuację
finansową wraz z listą podmiotów do których kierowane
są obowiązki ustalone w programie
Sprawna i skuteczna realizacja planowanych zadań w zakresie ochrony środowiska
na terenie Gminy Legnickie Pole umożliwi osiągnięcie założonych celów, określonych
w ramach kilku istotnych priorytetów. Aby to osiągnąć, Gmina musi jednocześnie
dysponować zasobami: finansowymi, organizacyjnymi oraz infrastrukturalnymi.
ZASOBY FINANSOWE
Realizacja zadań Programu Ochrony Środowiska wymaga zabezpieczenia i uzyskania
środków budżetowych jak i pozabudżetowych. Wdrażanie Programu powinno być możliwe
między innymi dzięki stworzeniu sprawnego systemu finansowania ochrony środowiska,
w którym podstawowymi źródłami finansowania są fundusze ekologiczne, programy
pomocowe, środki własne inwestorów oraz budżet Gminy.
Realizacja inwestycji w zakresie ochrony środowiska może być wspierana za pomocą
funduszy zewnętrznych pozyskiwanych w formie dotacji bezzwrotnej lub preferencyjnej
pożyczki. Źródłem finansowania inwestycji z zakresu infrastruktury przyczyniającej się
do ochrony środowiska, mogą być fundusze Unii Europejskiej, WFOŚiGW, NFOŚiGW, Bank
Ochrony Środowiska S.A, EkoFundusz oraz Fundusz Ochrony Gruntów Rolnych.
ZASOBY ORGANIZACYJNE
Realizacja planowanych inwestycji, oprócz zabezpieczenia odpowiedniego finansowania,
wymaga również właściwej organizacji wewnętrznej. Ponadto problem ochrony środowiska
na analizowanym obszarze odgrywa kluczową rolę na etapie opracowywania dokumentów
planistycznych. Cele i zadania w zakresie szeroko pojętej ochrony środowiska zostały ujęte
w opracowanych planach i strategiach, obowiązujących na terenie gminy:
*
Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Legnickie
Pole;
*
Miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego,
*
Plan Rozwoju Lokalnego Gminy Legnickie Pole.
Cele zawarte w tych dokumentach są sukcesywnie realizowane przez poszczególne
Referaty
Urzędu
Gminy
Legnickie
Pole
oraz
przedsiębiorców
i
inne
jednostki,
w szczególności w zakresie edukacji ekologicznej dzieci i młodzieży oraz rozbudowy
W ESTMOR CONSULTING
125
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
i modernizacji infrastruktury technicznej Gminy. Gmina Legnickie Pole dysponuje
odpowiednio
przygotowanym
zasobem
organizacyjnym,
umożliwiającym
skuteczną
i sprawną realizację zaplanowanych zadań.
ZASOBY INFRASTRUKTURALNE
Zadania planowane do realizacji w ramach poszczególnych priorytetów i celów, zostały
określone z uwzględnieniem obecnych zasobów infrastrukturalnych Gminy oraz realnych
możliwości ich potencjalnej rozbudowy. W związku z czym, można przyjąć iż z punktu
widzenia zasobów infrastrukturalnych, realizacja planowanych zadań jest możliwa.
Analizując możliwość zastosowania przedstawionych rozwiązań na podstawie uwarunkowań
dotyczących istniejącej infrastruktury, organizacji i zarządzania ochroną środowiska oraz
sytuacji finansowej Gminy, stwierdzono, że wszystkie zaproponowane przedsięwzięcia
są możliwe do zrealizowania uwzględniając następujących warunki:
 etapowość wdrażania przewidzianych do realizacji zadań,
 powołanie zespołu konsultacyjnego, którego zadaniem byłby nadzór w zakresie
wdrażania, realizacji oraz monitoringu funkcjonowania programu,
 pozyskanie dodatkowych środków finansowych na realizację przewidzianych w planie
zadań inwestycyjnych i pozainwestycyjnych.
Pomimo, iż analizowana jednostka samorządu terytorialnego posiada niezbędne zasoby,
sprawną i skuteczną realizację planowanych zadań mogą uniemożliwić następujące czynniki:
 zmiana uwarunkowań prawnych, mających wpływ na zmianę zakresu obowiązków
dla władz gminy oraz mających wpływ na jego sytuację finansową,
 niewłaściwe zarządzanie wdrażaniem Programu, monitorowanie efektów, brak korekt
i uprzedzania ewentualnych zagrożeń,
 nieumiejętność pozyskania funduszy na realizację zamierzonych działań,
 brak koordynacji pomiędzy gminami, a także brak współpracy ponadregionalnej
w zakresie niektórych działań,
 wystąpienie nagłych, nieprzewidzianych awarii lub klęsk, które spowodują konieczność
innego rozdysponowania środków finansowych.
PODMIOTY, DO KTÓRYCH KIEROWANE SĄ OBOWIĄZKI USTALONE W PROGRAMIE
Opracowane w Programie ochrony środowiska dla Gminy Legnickie Pole cele i wytyczone
działania w zakresie ochrony środowiska na terenie Gminy wymagają określenia podmiotów
W ESTMOR CONSULTING
126
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
do których adresowane są obowiązki wynikające z realizacji tych celów i działań. Są to
grupy podmiotów, których zadaniem jest:
- organizacja i zarządzanie programem,
- realizacja celów i zadań określonych w programie,
- nadzór i monitoring realizacji programu.
Ponadto określono również obowiązki dla podmiotów korzystających ze środowiska w celu
ograniczenia ich negatywnego oddziaływania na poszczególne elementy środowiska. Bardzo
istotną rolę w realizacji programu odgrywają mieszkańcy Gminy. W związku z tym, do tej
grupy społeczeństwa kierowane są zadania.
Realizacja zadań i celów określonych w programie kierowana jest także do administracji
samorządowej i rządowej, jednostek pozarządowych i przedsiębiorstw produkcyjnych
i usługowych, prowadzących działalność na terenie Gminy, a w szczególności do:
-
Samorządu Gminy Legnickie Pole,
-
Starostwa Powiatowego w Legnicy,
-
Samorządu Województwa Dolnośląskiego,
-
Nadleśnictwa Legnica,
-
Właścicieli lasów prywatnych,
-
Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych,
-
Regionalnego Centrum Edukacji Ekologicznej,
-
Gminnego Zakładu Gospodarki Komunalnej,
-
przedsiębiorstw budowlanych,
-
przedsiębiorstw energetycznych,
-
przedsiębiorstw transportowych,
-
podmiotów gospodarczych,
-
mieszkańców.
W ESTMOR CONSULTING
127
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
14. Zarządzanie w Programie Ochrony Środowiska
14.1. Struktura zarządzania środowiskiem
Polityka ekologiczna realizowana jest na mocy wielu ustaw, wśród których najważniejsze
to: Prawo ochrony środowiska, Prawo wodne, o zagospodarowaniu przestrzennym,
o ochronie przyrody, o odpadach, Prawo geologiczne i górnicze, Prawo budowlane.
Instrumenty realizacji programu ochrony środowiska wynikające z zapisów ustawowych
można podzielić na: prawne, finansowe, społeczne, polityczne i strukturalne.
Instrumenty polityczne
Do najważniejszych instrumentów politycznych należy: Polityka ekologiczna Państwa
w latach 2009-2012 z uwzględnieniem perspektywy do roku 2016, Program Ochrony
Środowiska
Województwa
Dolnośląskiego
oraz
Strategia
Rozwoju
Województwa
Dolnośląskiego.
Instrumenty prawne
Wśród instrumentów prawnych wyróżnić można:
o
pozwolenie wodnoprawne,
o
decyzję o emisji do powietrza,
o
decyzję dotyczącą hałasu,
o
decyzję o wykonaniu oceny oddziaływania na środowisko istniejącego obiektu,
o
decyzję dotyczącą gospodarowania odpadami.
Instrumenty finansowe
Do instrumentów finansowych należą przede wszystkim: opłata za gospodarcze korzystanie
ze środowiska, administracyjna kara pieniężna oraz fundusze celowe.
Instrumenty społeczne
Można je podzielić na dwie zasadnicze grupy:
o
wewnętrzne, czyli dotyczące działań
samorządów i realizowane poprzez działania
edukacyjne,
o
zewnętrzne – polegające na budowaniu komunikacji społecznej (konsultacje, debaty
publiczne, kampanie edukacyjne).
W ESTMOR CONSULTING
128
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
Instrumenty strukturalne
Są to przede wszystkim strategie i programy wdrożeniowe oraz systemy zarządzania
środowiskowego.
14.2. Struktura zarządzania Programem
Zarządzanie Programem ochrony środowiska powinno odbywać się w strukturze zadaniowoinstrumentalnej, obejmując wszystkie jednostki organizacyjne świadomie uczestniczące
w jego realizacji.
Do podmiotów uczestniczących w organizacji i zarządzaniu Programem ochrony środowiska
należą:
Wójt Gminy Legnickie Pole
Rada Gminy Legnickie Pole.
Do grupy podmiotów monitorujących przebieg realizacji i efekty programu należą:
WIOŚ, PSSE, IMGW, RZGW,
Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska
Podmioty gospodarcze (w określonym zakresie),
Jednostki naukowo-badawcze (na zlecenia w określonym zakresie),
Podmioty finansujące realizację zadań.
Do grupy podmiotów kształtujących społeczną obudowę Programu ochrony środowiska
należą:
lokalne media,
szkoły (system edukacji ekologicznej),
organizacje pozarządowe funkcjonujące na obszarze Gminy.
Do grupy podmiotów bezpośrednio realizujących Program ochrony środowiska należą:
podmioty gospodarcze realizujące zadania własne,
samorząd gminny realizujący zadania publiczne w zakresie ochrony środowiska
na swoim terenie.
Odbiorcami Programu ochrony środowiska jest społeczeństwo gminy, które dokonuje jego
oceny: akceptacji lub krytyki zaplanowanych działań oraz uczestniczy w negocjacjach
rozwiązujących konflikty na tle lokalizacji inwestycji lub przeznaczenia określonych terenów.
W ESTMOR CONSULTING
129
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
15. Monitoring programu i środowiska
Realizatorem Programu Ochrony Środowiska dla Gminy jest Wójt. Proponuje się
wyznaczenie przez Wójta osoby odpowiedzialnej za wdrażanie Programu Ochrony
Środowiska (Kierownika Programu). Osoba ta pełniłaby rolę koordynatora pomiędzy
samorządem lokalnym, organizacjami pozarządowymi, przedsiębiorstwami i instytucjami
monitorującymi stan środowiska. Byłaby także odpowiedzialna za monitorowanie efektów
Programu Ochrony Środowiska i uruchamianie procedur korygujących.
Za realizację poszczególnych zadań odpowiadać będą osoby lub jednostki organizacyjne,
które po zakończeniu prac nad zadaniami zobowiązane będą do sporządzenia sprawozdania
z wykonania zadania, obejmujące m.in. przedmiot i poniesione nakłady.
Podstawą zarządzania Programu Ochrony Środowiska będzie stałe monitorowanie
uzyskiwanych efektów stwierdzanych jako poprawa jakości środowiska, zmniejszenie emisji
zanieczyszczeń oraz skutki podejmowanych działań. W celu monitorowania stanu
środowiska proponuje się zastosowanie wskaźników stanu środowiska, oddziaływania
na środowisko oraz wskaźników reakcji na złą jakość środowiska albo na nadmierne
oddziaływania. Przydatne jest pokazywanie tendencji zmian poszczególnych wskaźników
w latach.
Podczas opracowywania raportu należy wykorzystać wyniki badań prowadzonych w ramach:
Państwowego Monitoringu Środowiska, informacje zawarte w raportach i publikacjach
Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska we Wrocławiu, a także Wojewódzkiej
Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej we Wrocławiu, jak również informacje z pozostałych
podmiotów, które zajmują się kwestiami ochrony środowiska na terenie Gminy Legnickie
Pole.
Zgodnie z Prawem ochrony środowiska, co dwa lata będzie sporządzany przez Kierownika
Programu raport szczegółowy z wykonania Programu Ochrony Środowiska, a dotyczący
szczególnie działań, które są związane z likwidacją przekroczenia przepisów prawa,
wynikami
monitorowania
jakości
środowiska,
konieczności
wprowadzenia
korekt
do Programu itp. Raporty szczegółowe winny być przedstawiane na posiedzeniach Rady
Gminy Legnickie Pole. Wskazane jest, by korekty Programu Ochrony Środowiska były
wprowadzane w drodze uchwały Rady Gminy Legnickie Pole.
W związku z powyższym, podstawowe działania mające na celu kontrolę wdrażania
programu obejmują:
 sporządzenie raportu co dwa lata, oceniającego postęp wdrażania programu ochrony
środowiska,
 aktualizację celów krótkoterminowych na następne dwa lata,
W ESTMOR CONSULTING
130
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
 aktualizację polityki długoterminowej co cztery lata.
Nadzór i kontrola przebiegu realizacji i efektów wdrażania programu prowadzona będzie
przez:
-
Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska we Wrocławiu,
-
Wojewódzką i Powiatową Stację Sanitarno-Epidemiologiczną,
-
Urząd Gminy Legnickie Pole,
W tabeli 27 przedstawiono propozycje wskaźników monitorowania celów Programu Ochrony
Środowiska.
Tabela 27. Propozycje wskaźników monitorowania celów
Cele
Porównanie
ze stanem wyjściowym,
dokonywane w trakcie
sporządzania raportu (co 2 lata)
Wskaźniki
stan na 31.XII.
2013
Dobry stan wód
powierzchniowych
i podziemnych
Racjonalizacja ich
wykorzystania oraz
zapewnienie wszystkim
mieszkańcom Gminy
wody pitnej odpowiedniej
jakości
Ochrona powierzchni
ziemi i gleb przed
degradacją
2015
2017
2019
Długość zmodernizowanej sieci (km)
Liczba przyłączy (szt.)
Ludność obsługiwana przez
oczyszczalnie ścieków ( %)
Udział gruntów wymagających
rekultywacji (%)
2
ilość usuniętego azbestu (m , kg)
liczba zinwentaryzowanych „dzikich
wysypisk śmieci” (szt.)
Doskonalenie systemu
gospodarowania
odpadami
liczba skontrolowanych podmiotów
prowadzących działalność w zakresie
zbierania, transportu, odzysku i
unieszkodliwiania odpadów
ilość wytwarzanych odpadów na 1
mieszkańca w ciągu roku
(Mg/rok/os.)
Zapewnienie dobrej
jakości powietrza
atmosferycznego
na terenie Gminy
Zachowanie walorów
Wielkość emisji zanieczyszczeń
pyłowych, gazowych do powietrza
GUS (Mg/rok)
Drogi o utwardzonej nawierzchni asfaltowej (km)
Liczba pomników przyrody (szt.)
W ESTMOR CONSULTING
131
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
Cele
Wskaźniki
Porównanie
ze stanem wyjściowym,
dokonywane w trakcie
sporządzania raportu (co 2 lata)
stan na 31.XII.
2013
i zasobów
przyrodniczych
z uwzględnieniem
bioróżnorodności oraz
utrzymanie istniejących
form ochrony przyrody
Liczba pomników przyrody (poj.
drzewa) poddanych zabiegom
pielęgnacyjnym (szt.)
Zwiększenie
świadomości
ekologicznej
społeczeństwa Gminy,
kształtowanie postaw
proekologicznych jego
mieszkańców oraz
poczucia
odpowiedzialności za
jakość środowiska
Liczba przeprowadzonych akcji
edukacyjnych (szt./rok)
Ograniczenie
uciążliwości hałasu na
terenie Gminy
Liczba źródeł uciążliwości
akustycznej
Ochrona przed
działaniem
promieniowania
elektromagnetycznego
2015
2017
2019
Wskaźnik lesistości Gminy (%)
Długość ścieżek przyrodniczych (km)
Udział społeczeństwa w działaniach
na rzecz ochrony środowiska wg
oceny jakościowej
Liczba źródeł emisji pól
elektromagnetycznych i obszarów
objętych oddziaływaniem pól
Poziom pól elektromagnetycznych w
wybranych obszarach na terenie
Gminy
Liczba instalacji stanowiących
potencjalne zagrożenia środowiska i
życia ludzi
Zapobieganie skutkom
poważnych awarii i
zagrożeniom naturalnym
Efektywne
wykorzystywanie
eksploatowanych złóż
Racjonalizacja
gospodarowania
zasobami wód
Długość rowów poddanych melioracji
(km)
Liczba działań edukacyjnoinformacyjnych dla mieszkańców
Gminy o możliwościach
zapobiegania i zasadach
postępowania w przypadku
wystąpienia poważnej awarii lub
klęski żywiołowej w ciągu roku
Powierzchnia zrekultywowanych
terenów
Liczba wyeliminowanych
nielegalnych eksploatacji kopalin
Liczba wdrożonych technologii
wodooszczędnych w
przedsiębiorstwach w ciągu roku
W ESTMOR CONSULTING
132
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
Cele
Wskaźniki
Porównanie
ze stanem wyjściowym,
dokonywane w trakcie
sporządzania raportu (co 2 lata)
stan na 31.XII.
2013
powierzchniowych i
podziemnych na cele
przemysłowe
i konsumpcyjne
2015
2017
2019
Wielkość zużycia wody przez
3
mieszkańców w ciągu roku (m /
osoba)
Długość zmodernizowanej sieci
wodociągowej w ciągu roku (km)
Liczba działań edukacyjnych
propagujących zachowania
sprzyjające oszczędzaniu wody
Zmniejszenie zużycia
energii na cele
produkcyjne
i komunalno-bytowe
Liczba budynków poddanych
termomodernizacji w ciągu roku
Liczba lamp energooszczędnych na
terenie Gminy
Powierzchnia plantacji roślin
energetycznych (ha)
Wzrost udziału
odnawialnych źródeł
energii w finalnym
zużyciu energii, co
najmniej do poziomu 15%
w 2020 r.
Liczba działań edukacyjno –
promocyjnych o tematyce związanej
z odnawialnymi źródłami energii
Liczba kolektorów słonecznych na
budynkach użyteczności publicznej
Liczba elektrowni wiatrowych
Liczba wydanych pozwoleń
dotyczących budowy elektrowni
wiatrowych
Zmniejszenie
materiałochłonności i
odpadowości produkcji
Liczba przedsiębiorstw wdrażających
technologie małoodpadowe
Źródło: Opracowanie własne
W ESTMOR CONSULTING
133
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
16. Spis tabel
TABELA 1. DŁUGOŚĆ SEZONU GRZEWCZEGO ORAZ ŚREDNIA MIESIĘCZNA TEMPERATURA NA
OBSZARZE GMINY LEGNICKIE POLE...........................................................................14
TABELA 2. STRUKTURA DEMOGRAFICZNA GMINY LEGNICKIE POLE W LATACH 2007-2011 ...........16
TABELA 3. LICZBA LUDNOŚCI W POSZCZEGÓLNYCH MIEJSCOWOŚCIACH NA TERENIE GMINY
LEGNICKIE POLE – STAN NA 31.12.2012 R. ...............................................................18
TABELA 4. PROGNOZA LICZBY LUDNOŚCI NA TERENIE GMINY LEGNICKIE POLE DO 2020 ROKU ....19
TABELA 5. MIGRACJE NA POBYT STAŁY WEDŁUG PŁCI, TYPU I KIERUNKU NA TERENIE GMINY
LEGNICKIE POLE W LATACH 2007-2011 .....................................................................20
TABELA 6. STRUKTURA BEZROBOCIA W GMINIE LEGNICKIE POLE W LATACH 2007-2011 .............21
TABELA 7. STRUKTURA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ WEDŁUG SEKTORÓW WŁASNOŚCIOWYCH W
GMINIE LEGNICKIE POLE W LATACH 2007-2011..........................................................23
TABELA 8. STRUKTURA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ WEDŁUG SEKTORÓW W GMINIE LEGNICKIE
POLE W LATACH 2007-2009 (WG SEKCJI PKD 2004) ..................................................23
TABELA 9. PODMIOTY NOWO ZAREJESTROWANE WG SEKTORÓW WŁASNOŚCI NA TERENIE GMINY
LEGNICKIE POLE W LATACH 2009-2011 .....................................................................26
TABELA 10. W YPOSAŻENIE GMINY LEGNICKIE POLE W INFRASTRUKTURĘ TECHNICZNĄ W LATACH
2007-2011 ..............................................................................................................27
TABELA 11. PRZEPOMPOWNIE NA TERENIE GMINY LEGNICKIE POLE ..........................................29
TABELA 12. REGIONALNE INSTALACJE DO PRZETWARZANIA ODPADÓW KOMUNALNYCH W REGIONIE
PÓŁNOCNYM.............................................................................................................35
TABELA 13. W YNIKI POMIARU JAKOŚCI RZEKI W IERZBIAK W PUNKCIE POMIAROWO-KONTROLNYM
PONIŻEJ M. LUBIEŃ (KM 17,0) W 2007 R. ....................................................................52
TABELA 14. CHARAKTERYSTYKA GZWP NA TERENIE GMINY LEGNICKIE POLE ...........................53
TABELA 15. OCENA JAKOŚCI POWIETRZA POD KĄTEM OCHRONY ROŚLIN ....................................64
TABELA 16. W YNIKOWE KLASY STREF DLA POSZCZEGÓLNYCH ZANIECZYSZCZEŃ, UZYSKANE W
OCENIE ROCZNEJ DOKONANEJ Z UWZGLĘDNIENIEM KRYTERIÓW USTANOWIONYCH W CELU
OCHRONY ZDROWIA WG JEDNOLITYCH KRYTERIÓW W SKALI KRAJU, ZGODNYCH Z
KRYTERIAMI UE ........................................................................................................65
TABELA 17. CHARAKTERYSTYKA PUNKTÓW POMIAROWYCH POZIOMU HAŁASU KOMUNIKACYJNEGO
W GRANICACH GMINY LEGNICKIE POLE W 2008 R. ......................................................68
TABELA 18. W YNIKI POMIARÓW W PUNKCIE POMIAROWYM KOSKOWICE 4 W 2008 R. ..................70
TABELA 19. W YNIKI POMIARÓW W PUNKCIE POMIAROWYM GNIEWOMIERZ 56 B W 2008 R. ..........71
TABELA 20. DOPUSZCZALNE POZIOMY HAŁASU W ŚRODOWISKU POWODOWANEGO PRZEZ
POSZCZEGÓLNE GRUPY ŹRÓDEŁ HAŁASU, Z WYŁĄCZENIEM HAŁASU POWODOWANEGO
PRZEZ STARTY, LĄDOWANIA I PRZELOTY STATKÓW POWIETRZNYCH ORAZ LINIE
ELEKTROENERGETYCZNE, WYRAŻONE WSKAŹNIKAMI LAEQ D I LAEQ N ........................73
TABELA 21. DOPUSZCZALNE POZIOMY HAŁASU W ŚRODOWISKU POWODOWANEGO PRZEZ
POSZCZEGÓLNE GRUPY ŹRÓDEŁ HAŁASU, Z WYŁĄCZENIEM HAŁASU POWODOWANEGO
W ESTMOR CONSULTING
134
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
PRZEZ STARTY, LĄDOWANIA I PRZELOTY STATKÓW POWIETRZNYCH ORAZ LINIE
ELEKTROENERGETYCZNE, WYRAŻONE WSKAŹNIKAMI LDWN I LN, KTÓRE TO WSKAŹNIKI
MAJĄ ZASTOSOWANIE DO PROWADZENIA DŁUGOOKRESOWEJ POLITYKI W ZAKRESIE
OCHRONY PRZED HAŁASEM .......................................................................................74
TABELA 22. W YKAZ POMNIKÓW PRZYRODY NA TERENIE GMINY LEGNICKIE POLE ........................86
TABELA 23. W SKAŹNIK PRODUKCJI ODPADÓW ..........................................................................94
TABELA 24. DZIKIE WYSYPISKA I NIECZYSTOŚCI CIEKŁE NA TERENIE GMINY LEGNICKIE POLE W
LATACH 2008-2011 ..................................................................................................94
TABELA 25. CHARAKTERYSTYKA ZŁOŻA WG SYSTEMU MIDAS NA TERENIE GMINY LEGNICKIE
POLE .......................................................................................................................96
TABELA 26. LOKALIZACJA ZŁÓŻ NA TERENIE GMINY LEGNICKIE POLE WG SYSTEMU MIDAS ........98
TABELA 27. PROPOZYCJE WSKAŹNIKÓW MONITOROWANIA CELÓW...........................................131
W ESTMOR CONSULTING
135
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
17. Spis rysunków
RYSUNEK 1. USYTUOWANIE GMINY LEGNICKIE POLE NA TLE POWIATU LEGNICKIEGO, POWIATU
JAWORSKIEGO I WOJEWÓDZTWA DOLNOŚLĄSKIEGO ....................................................10
RYSUNEK 2. POŁOŻENIE GEOGRAFICZNE GMINY LEGNICKIE POLE .............................................11
RYSUNEK 3. DZIELNICE ROLNICZO-KLIMATYCZNE POLSKI WG R. GUMIŃSKIEGO..........................13
RYSUNEK 4. REGION PÓŁNOCNY .............................................................................................34
RYSUNEK 5. KLASYFIKACJA STANU CHEMICZNEGO ZWYKŁYCH WÓD PODZIEMNYCH W
WOJEWÓDZTWIE DOLNOŚLĄSKIM W 2011 R. NA TLE GRANIC JEDNOLITYCH CZĘŚĆ WÓD Z
UWZGLĘDNIENIEM PUNKTÓW MONITORINGU KRAJOWEGO ............................................55
RYSUNEK 6. LOKALIZACJA PUNKTÓW POMIAROWO---KONTROLNYCH MONITORINGU HAŁASU
KOMUNIKACYJNEGO NA TERENIE POWIATU LEGNICKIEGO W 2008 R. .............................72
RYSUNEK 7. OBSZAR WOJEWÓDZTWA DOLNOŚLĄSKIEGO NARAŻONY NA NIEBEZPIECZEŃSTWO
POWODZI .................................................................................................................80
RYSUNEK 8. ROZMIESZCZENIE PUNKTÓW POMIAROWO-KONTROLNYCH NA TERENIE
WOJEWÓDZTWA DOLNOŚLĄSKIEGO ............................................................................92
RYSUNEK 9. POTENCJAŁ I WYKORZYSTANIE BIOMASY NA TERENIE WOJEWÓDZTWA
DOLNOŚLĄSKIEGO ..................................................................................................107
W ESTMOR CONSULTING
136
PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY LEGNICKIE POLE NA LATA 2013-2016,
Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020
18. Spis wykresów
W YKRES 1. STRUKTURA BEZROBOCIA NA TERENIE GMINY LEGNICKIE POLE W LATACH 2007-2011
...............................................................................................................................22
W YKRES 2. STRUKTURA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ NA TERENIE GMINY LEGNICKIE POLE W
2011 ROKU ..............................................................................................................25
W YKRES 3. ODCZYN GLEB W % PRZEBADANEJ POWIERZCHNI UŻYTKÓW ROLNYCH NA TERENIE
GMINY LEGNICKIE POLE ............................................................................................90
W ESTMOR CONSULTING
137
Download
Random flashcards
123

2 Cards oauth2_google_0a87d737-559d-4799-9194-d76e8d2e5390

Create flashcards