perspektywa psychologiczna

advertisement
DYNAMIKA SAMOORGANIZUJĄCYCH SIĘ
ZESPOŁÓW – PERSPEKTYWA
PSYCHOLOGICZNA
Wojciech Busiel
Grupa Szkoleniowa Halibut
WSTĘPNE ZAŁOŻENIA
I PODSTAWOWE POJĘCIA
(1)
Ludzie są jednocześnie racjonalni i
emocjonalni
Działamy za sprawą świadomych i
nieświadomych motywów.
Ludzie oddziałują na siebie nawzajem
za sprawą rozumu i emocji oraz własnych
świadomych i nieświadomych motywów.
WSTĘPNE ZAŁOŻENIA
I PODSTAWOWE POJĘCIA
(2)
Przeniesienie – nieświadoma reakcja
emocjonalna skierowana do autorytetu,
wpływająca na zniekształcenie rzeczywistości.
Przeciwprzeniesienie – pojawiające się
myśli i emocje (u osoby będącej w pozycji
autorytetu) jako odpowiedź na reakcję
przeniesieniową.
WSTĘPNE ZAŁOŻENIA
I PODSTAWOWE POJĘCIA
(3)
Jaki zbiór ludzi stanowi grupę?
3 i więcej osób mających świadomość
przynależności do grupy.
Zadanie lub cel, dla którego została stworzona.
Obecność lidera, pełniącego funkcję autorytetu.
WSTĘPNE ZAŁOŻENIA
I PODSTAWOWE POJĘCIA
(4)
W grupie występują podobne mechanizmy
oddziaływania co między jednostkami.
Poziom świadomy
Poziom nieświadomy
Skład grupy
Proces grupowy
Funkcje grupowe
Role grupowe
Cele jawne
Cele ukryte
Normy jawne
Normy ukryte
WSTĘPNE ZAŁOŻENIA
I PODSTAWOWE POJĘCIA
(5)
Proces grupowy – dynamika grupy




Nieświadomy proces dotyczący wzajemnych
relacji poznawczych i emocjonalnych w grupie.
Proces wpływający na sposób przeżywania przez
członków siebie samych, grupy i lidera.
Proces zmienny w czasie i jednocześnie
powtarzalny.
Silniejszy niż działania pojedynczych jednostek.
FAZY ROZWOJU GRUPY – ETAPY PROCESU
GRUPOWEGO.
1. Orientacja i
zależność
Częsty rozpad
grupy
2. Różnicowanie
5. Omnipotencja
grupy
3. Kryzys
odpowiedzialności
6. Realne
możliwości
4. Atak na lidera
7. Kończenie i
rozstawanie.
1. FAZA ORIENTACJI I ZALEŻNOŚCI
Niepewność, lęk, konformizm
Nadzieja vs lęk
Bierność, wycofanie, milczenie, powierzchownie,
wyczekiwanie, szukanie akceptacji i wspólnych cech
W przeżyciu lidera:
Nie są zmotywowani, są tu z przymusu, chyba im nie
zależy, muszę ich zaangażować, nie będzie tak łatwo,
chyba sobie z nimi nie poradzę,
1. FAZA ORIENTACJI I ZALEŻNOŚCI
Czego unikać?
Wymagania kreatywności i inicjatywy
Ekspozycji społecznej na ważne tematy
Oceny i krytyki zachowania
Co robić?
Zapewniać strukturę, normy, zasady
Dawać szansę się poznać, wypowiedzieć wszystkim
Określać swoją rolę, wartości, zadania
Określać oczekiwania
2. FAZA RÓŻNICOWANIA
Dowcip, lęk, demonstrowana „niezależność”, agresja nie
wprost
Rywalizacja i indywidualizm, kto lepszy
Dynamicznie, głośno, w zrywach, konfrontowanie się ze sobą
nawzajem, przepychanki;
Pojawiają się „role grupowe”
W przeżyciu lidera:
Jestem nieważny; to jest przeciwko mnie; chcą mi odebrać rolę,
kierowanie; tak dłużej być nie może; w ogóle się ze mną nie
liczą; trzeba to przerwać; banda dzieciaków
2. FAZA RÓŻNICOWANIA
Czego unikać?
Uciszania, upominania, pouczania.
Walki i konfrontacji
Skomplikowanych zadań, precyzyjnych rezultatów.
Co robić?
Dać się „wyszaleć” – przeczekać sytuację.
Podłączyć się do „konwencji” – pośmiać się razem.
Modelować konstruktywną komunikację.
Doceniać prorozwojowe zachowania.
Umożliwiać komunikacje między ludźmi.
3. FAZA KRYZYS ODPOWIEDZIALNOŚCI
Marudzenie i narzekanie, opór, bierna agresja,
pasywność
Zrzucanie odpowiedzialność poza siebie; nadzieja, że
lider pomoże, oczekiwanie na rozwiązanie trudności
Trzymanie się nadziei, że zmiany możliwe są bez
wysiłku i zaangażowania.
W przeżyciu lidera:
Są niedojrzali; nic im się nie chce; tylko by żądali;
roszczeniowa grupa; chyba im się nie podoba
współpraca; muszę się więcej starać; muszę dać im coś
więcej bo inaczej się grupa rozpadnie.
3. FAZA KRYZYS ODPOWIEDZIALNOŚCI
Czego unikać?
Krytykowania i pouczania.
Matkowania – czyli wyręczania w myśleniu i
zaangażowaniu.
Wspólnego narzekania.
Co robić?
Dać się wygadać.
Pokazywać strefę wpływu – odbierać iluzję.
Konfrontować z odpowiedzialnością.
Szykować się na atak na siebie.
4. FAZA ATAK NA LIDERA
Złość, rozczarowanie, sprzeciw, oskarżenia
Walka z autorytetem wprost, zarzucenie
niekompetencji, pretensje do lidera,
przypisywanie złych intencji, jawna konfrontacja
Czy złość jest możliwa w naszej grupie?
W przeżyciu lidera:
Jestem niekompetentny; nie udało mi się; straciłem
autorytet; oni uważają, że się nie nadaję; ja im
pokaże, nie to nie niech se sami pracują
4. FAZA ATAK NA LIDERA
Czego unikać?
Kontrataków na grupę.
Wyciągania konsekwencji wobec grupy.
Podporządkowywania się żądaniom i oczekiwaniom
grupy.
Rezygnacji z roli.
Co robić?
Wysłuchać do końca.
Dopytać o zdanie całej grupy.
Docenić szczerość i otwartość.
Przerzucić odpowiedzialność.
5. FAZA OMNIPOTENCJA GRUPY
Energia, radość, euforia, kreatywność
Duża ulga i zadowolenie z wyjątkowości grupy, poczucie
bycia ze sobą na dobre i na złe; wrażenie, że można
góry przenosić
Wszystko się uda, teraz nic nie jest straszne; idealizacja
grupy i odsunięcie lidera; dominacja relacji
W przeżyciu lidera:
Jestem niepotrzebny, po co ja tutaj, sami sobie dobrze
radzą, czy nie mogli tak od razu,
5. FAZA OMNIPOTENCJA GRUPY
Czego unikać?
Stopowania grupy.
Odbierania im satysfakcji.
Co robić?
Dać się grupie nacieszyć.
Przypominać cel grupy.
Podrzucać ambitne pomysły.
6. FAZA REALNYCH MOŻLIWOŚCI GRUPY
Wzajemne zaufanie, współpraca, poczucie
bezpieczeństwa i przynależności
Czerpanie z różnic pomiędzy ludźmi, to co nasz różni
jest naszym atutem; chęć wzajemnej współpracy i
przebywania ze sobą; wspólna historia
Możemy osiągnąć coś razem, możemy realizować siebie i
wspólne cele. Lider jest jednym z nas, taki jak my, ale
ma specyficzną rolę.
W przeżyciu lidera:
Mogę być sobą, moje rady są cenne, nie muszę być
uważny i nieomylny, pomogą mi, sami pracują. Czy
jestem potrzebny?
6. FAZA REALNYCH MOŻLIWOŚCI GRUPY
Czego unikać?
Nadmiernego wtrącania się.
Zachowań narzucających strukturę, normy.
Nadmiernej kontroli.
Co robić?
Zostawić decyzyjność w sprawach zadań.
Wciągać w decyzyjność w sprawie funkcjonowania
zespołu.
Dzielić się własnymi opiniami.
Doceniać osiągnięcia i traktować partnersko.
7. FAZA KOŃCZENIE PRACY I ROZSTAWANIE SIĘ
Podsumowania, refleksje, wdzięczność, satysfakcja,
smutek, strata
Grupa konfrontuje się z rozstaniem, z końcem pracy.
Uaktywniają się różne sposoby przeżywania
rozstania.
Możliwa regresja do fazy wcześniejszej. Bagatelizowanie
grupy, odcinanie się i/lub trudność z rozstaniem,
smutek.
W przeżyciu lidera:
Może jeszcze coś trzeba by im było dać? Powinniśmy się
dalej spotykać. Kończymy i do domu. Jak mogą być
tak niewdzięczni?
7. FAZA KOŃCZENIE PRACY I ROZSTAWANIE SIĘ
Czego unikać?
Nie ulec presji grupy na szybkie kończenie bez
podsumowania.
Podtrzymywania iluzji dalszej współpracy.
Co robić?
Dawać szansę na podsumowanie i refleksję.
Samemu podsumowywać pracę.
Pogodzić się z końcem grupy.
7. FAZA KOŃCZENIE PRACY I ROZSTAWANIE SIĘ
Czego unikać?
Nie ulec presji grupy na szybkie kończenie bez
podsumowania.
Podtrzymywania iluzji dalszej współpracy.
Co robić?
Dawać szansę na podsumowanie i refleksję.
Samemu podsumowywać pracę.
Pogodzić się z końcem grupy.
LITERATURA Z KTÓREJ KORZYSTAŁEM:
Poniżej znajdziecie kilka pozycji teoretycznych, z których korzystałem
opracowując wykład. Są to głownie książki specjalistyczne dla
psychologów i trenerów, ale możecie znaleźć tam fragmenty
odnośnie procesu grupowego:
„Trening interpersonalny” Krzysztof Jedliński
„Psychoterapia analityczna” Jerzy Pawlik
„Uczenie się na podstawie doświadczenia” Wilfred Bion
„Prowadzenie warsztatów szkoleniowych” Jarosław Holwek
„Psychoterapia grupowa” Irvin Yalom, Molyn Leszcz
POLECAJĄC SIĘ NA PRZYSZŁOŚĆ
Zawodowo zajmuję się prowadzeniem warsztatów i szkoleń doskonalących
umiejętności interpersonalne. Zależy mi na promowaniu mojej/naszej
firmy, co pozwolę sobie zrobić poniżej.
Jeżeli uznacie, że warto byłoby polecić mnie czy nas, będę wdzięczny. Jeżeli
będziecie mieli pytania lub będziecie chcieli się skontaktować to śmiało
zapraszam.
Wojciech Busiel
tel. 606 915 141
[email protected]
Halibut Grupa Szkoleniowa
www.halibut.pl
Download
Random flashcards
Motywacja w zzl

3 Cards ypy

Create flashcards