Neuroplastyczność mózgu

advertisement
Podstawowe zagadnienia
Mgr Monika Mazurek
Instytut Psychologii
Uniwersytet Jagielloński
NEUROPLASTYCZNOŚĆ - zdolność neuronów do ulegania
trwałym zmianom w procesie uczenia się (Konorski,, 1948)
Główne cechy neuronów:
-Pobudliwość
-Plastyczność
PLASTYCZNOŚĆ - „W określonych układach neuronów
powstają trwałe przekształcenia funkcjonalne w wyniku
bodźców lub ich kombinacji. Towarzyszące im zmiany
będziemy nazywać zmianami plastycznymi.” (Konorski, 1948)
Podłożem plastyczności są morfologiczne zmiany synaptyczne.
-Pamięciowa
-Rozwojowa
-Kompensacyjna
Koncepcja Donalda Hebba – proces reorganizacji
synaptycznej występuje przede wszystkim pomiędzy
neuronami odpowiedzialnymi za percepcję poszczególnych
elementów bodźca.
2. Reorganizacja połączeń synaptycznych następuje również
pomiędzy już zorganizowanymi zespołami percepcyjnymi
neuronów.
3. Reorganizacja połączeń synaptycznych może nastąpić
pomiędzy zespołem neuronów percepcyjnych i ruchowych –
odruch warunkowy.
1.
Wzmocnienie połączenia między synapsami:
-- zwiększenie liczby synaps
-- zwiększenie sprawności działania istniejących
synaps
Strukturalne zmiany na poziomie synaptycznym:
-Wydłużenie zgrubienia postsynaptycznego
-Wzrost liczby pęcherzyków w zakończeniach synaptycznych
-Wzrost wielkości główki kolców dendrytycznych
- Wzrost liczby kolców dendrytycznych
- Wzrost liczby synaps
- Wzrost rozgałęzienia dendrytów
Sprawność synaps zwiększa się w sposób:
-Funkcjonalny – usunięcie hamowania
-Biochemiczny – więcej transmitterów
-Dystrybucyjny – zmiana wielkości i kształtu
synapsy
SYNAPTOGENEZA – podział istniejących synaps
-Bardziej prawdopodobne niż tworzenie synaps od
nowa
-Przesuwanie się synaps z jednych miejsc na drugie
-Być może jest większa lecz towarzyszy jest eliminacja
synaps
-Liczba synaps w mózgu dorosłego zwierzęcia - stała
LTP – DŁUGOTRWAŁE WZMOCNIENIE SYNAPTYCZNE
-Najczęściej w hipokampie
-Odpowiedź na bodziec zwiększa się po pobudzeniu
serią impulsów – odkrycie Terje Lomo (Oslo)
-Wzrost pobudzenia synaptycznego – może
utrzymywać się wiele dni
LTP – DŁUGOTRWAŁE WZMOCNIENIE SYNAPTYCZNE
Podstawa procesu zapamiętywania:
-Takie same warunki, w których następuje uczenie się –
powstaje także wzmocnienie odpowiedniego połączenia
synaptycznego
- Wzrost LTP – poprawa wyników testów na uczenie się
-Czynniki blokujące indukcję – uniemożliwiają
zapamiętywanie (i na odwrót)
LTD – DŁUGOTRWAŁE WZMOCNIENIE SYNAPTYCZNE
Doświadczenia z LTD:
-In vivo – zwierzęta pod narkozą lub z
zaimplantowanymi na stałe elektrodami
- In vitro – na skrawkach mózgu (dokładne
umieszczenie elektrod ale krótka trwałość)
LTD – DŁUGOTRWAŁE OSŁABIENIE SYNAPTYCZNE
-Mechanizm mniej znany niż LTP
-Być może zabezpieczenie komórki przed zbyt dużym
pobudzeniem
-Depolaryzacja błony przekracza pewien krytyczny
poziom ale pozostaje poniżej progu odblokowania
-Najczęstsze badania: móżdżek (Uniwersytet Tokijski)
LTP – związki z procesami uczenia się i pamięci
LTD – doskonalenie zdolności ruchowych
(korygowanie błędnego położenia)
Popularnym zwierzęciem doświadczalnym w badaniu
mechanizmów uczenia się jest Aplysia.
1. Mniej specyficzna niż plastyczność
pamięciowa.
2. Charakterystyczna szczególnie dla wczesnego
wieku
3. Badana przy użyciu techniki deprywacji
sensorycznej
Własności neuronu – nie tylko białka i neuroprzekaźniki
ale też położenie i połączenia.
Rozwój embrionalny:
1. Proliferacja i generacja specyficznych typów neuronów
2. Migracja komórek na specyficzne miejsca
3. Dojrzewanie i tworzenie specyficznych połączeń
APOPTOZA – zaprogramowana śmierć komórki
-40 do 80% wytworzonych neuronów
-Początkowa nadprodukcja – struktury docelowe muszą
mieć określoną ilość połączeń
- Apoptoza to ilościowe dopasowanie i eliminacja błędów
rozwojowych
1. Połączenia synaptyczne między nietypowymi
partnerami – kompensacyjne .
2. Służą częściowej lub pełnej odnowie utraconej
funkcji.
3. Coraz lepiej przebiegające procesy naprawcze
w mózgu – m.in. przez podawanie czynników
troficznych i gangliozydów.
CZYNNIKI TROFICZNE – mogą działać zarówno
neurotroficznie, jak i neurotoksycznie, np. amyloid
beta w hipokampie.
Mechanizmy plastyczności mózgu, pod red.
Małgorzaty Kossut, Wydawnictwo Naukowe PWN,
Warszawa , 1994.
Neurobiologia, Alan Longstaff, Wydawnictwo
Naukowe PWN, Warszawa, 2009.
Neuronauka poznawcza. Jak mózg tworzy umysł,
Piotr Jaśkowski, Vizja Press& IT, Warszawa, 2009.
Download
Random flashcards
ALICJA

4 Cards oauth2_google_3d22cb2e-d639-45de-a1f9-1584cfd7eea2

Motywacja w zzl

3 Cards ypy

66+6+6+

2 Cards basiek49

Pomiary elektr

2 Cards m.duchnowski

Prace Magisterskie

2 Cards Pisanie PRAC

Create flashcards