Wymagania edukacyjne klasa I gimnazjum

advertisement
Wymagania edukacyjne klasa I gimnazjum
Temat lekcji
1.
Co to jest historia?
Wymagania podstawowe:
- poprawnie posługuje się terminami: historia, źródło historyczne, archeologia, epoki
historyczne, chronologia, nasza era, przed naszą erą, wiek, prahistoria
- dokonuje prostej klasyfikacji źródeł historycznych
- podaje przykłady źródeł pisanych i niepisanych
- wymienia nazwy epok historycznych w kolejności chronologicznej: starożytność,
średniowiecze, nowożytność, współczesność
- określa wiek danego wydarzenia i umiejscawia je w odpowiedniej epoce historycznej
Wymagania ponadpodstawowe:
- wyjaśnia, na czym polega praca historyka i archeologa
- omawia rolę źródeł historycznych w procesie poznawania dziejów
- wymienia stosowane w przeszłości sposoby mierzenia czasu
- rozumie potrzebę tworzenia systemu datacji i posługiwania się nim
- określa ramy chronologiczne epok historycznych
ROZDZIAŁ I: POCZĄTKI CYWILIZACJI
2.
Prahistoria człowieka
3.
Czas wielkich przemian
4.
W kraju Sumerów
5.
Babilonia i Asyria
- poprawnie posługuje się terminami: ewolucja, australopitek, homo habilis, homo erectus,
homo neandertalensis, homo sapiens, paleolit, koczowniczy tryb życia
- wymienia w kolejności etapy ewolucji człowieka
- wskazuje na mapie kolebkę ludzkości
- opisuje warunki życia ludzi w czasach prahistorycznych
- podaje nazwy najważniejszych wynalazków człowieka z czasów prahistorycznych
- wymienia sposoby krzesania ognia stosowane przez człowieka pierwotnego
- poprawnie posługuje się terminami: neolit, rewolucja neolityczna, osiadły tryb życia, osada,
megalit, dolmen, epoka brązu, epoka żelaza
- określa ramy chronologiczne rewolucji neolitycznej
- opisuje życie codzienne ludzi przed rewolucją neolityczną
- przedstawia zmiany, które zaszły w życiu człowieka w okresie neolitu
- podaje nazwy metali wykorzystywanych przez praludzi do wytopu broni, narzędzi, ozdób
- omawia sposób wytopu brązu i żelaza
- wymienia rodzaje narzędzi i ozdób wytwarzanych w epoce brązu
- podaje ramy chronologiczne istnienia cywilizacji sumeryjskiej
- poprawnie posługuje się terminami: cywilizacja, Żyzny Półksiężyc, Mezopotamia, system
irygacyjny, Sumerowie, miasto-państwo, król-kapłan, zikkurat
- lokalizuje na mapie Mezopotamię
- omawia położenie geograficzne i warunki naturalne panujące w Mezopotamii
- określa rolę rzek w starożytnej Mezopotamii
- opisuje wygląd miast sumeryjskich
- wymienia osiągnięcia Sumerów
- zna wydarzenia związane z datami: ok. 2 tys. lat p.n.e., XVIII w. p.n.e., VII w. p.n.e., 612 r.
p.n.e., VI w. p.n.e.
- poprawnie posługuje się terminami: Babilon, Kodeks Hammurabiego, politeizm, Aszur,
Niniwa, wiszące ogrody, rydwan
- prezentuje najważniejsze fakty z historii Asyrii i Babilonii
- przedstawia dokonania postaci: Hammurabiego, Nabuchodonozora II, Sargona II Wielkiego,
- określa ramy chronologiczne kolejnych etapów ewolucji człowieka
- podaje najistotniejsze cechy wyglądu różnych gatunków człowiekowatych i
ich umiejętności- wskazuje na mapie kierunki i trasy ekspansji gatunku
ludzkiego - omawia znaczenie tworzenia i praktycznego zastosowania narzędzi
oraz opanowania umiejętności krzesania ognia dla rozwoju człowieka
- wyjaśnia, na czym polegała zależność człowieka od przyrody
- wymienia przyczyny powstania pierwszych dzieł sztuki praludzi
- przedstawia wpływ zmian klimatycznych na tryb życia człowieka
pierwotnego
- uzasadnia słuszność określenia rewolucja dla zmian, które zaszły w życiu
człowieka w okresie neolitu- omawia tryb życia i zajęcia ludzi epoki neolitu
- nazywa i lokalizuje na mapie pozostałości najstarszej znanej osady ludzkiej
- charakteryzuje wygląd osad neolitycznych
- wskazuje na mapie miejsce położenia najbardziej znanej budowli
megalitycznej- opisuje wygląd i funkcje budowli megalitycznych
- wyjaśnia, jakie zmiany nastąpiły w życiu człowieka dzięki opanowaniu
umiejętności wytopu metali
- charakteryzuje oddziaływanie warunków naturalnych na życie mieszkańców
Mezopotamii
- wyjaśnia, jaki wpływ na organizację pierwszych państw miało ich położenie
geograficzne oraz warunki naturalne
- przedstawia związek między budową i utrzymaniem sieci irygacyjnej a
powstaniem pierwszych państw
- omawia organizację państwa Sumerów
- omawia organizację państwa babilońskiego
- wyjaśnia znaczenie kodyfikacji prawa dla sprawnego funkcjonowania
państwa
- interpretuje zasadę „oko za oko, ząb za ząb”
- ocenia starożytny system prawny
- opisuje wygląd Babilonu za panowania Nabuchodonozora II
Asurbanipala
- lokalizuje na mapie państwo babilońskie i asyryjskie
- omawia najważniejsze zasady prawne zapisane w Kodeksie Hammurabiego
- wymienia rodzaje wojsk wschodzących w skład armii asyryjskiej
6.
W Egipcie faraonów
7.
Piramidy, mumie i
hieroglify
8.
Starożytny Izrael
9.
Indie i Chiny
10. Od rysunków
naskalnych do alfabetu
- zna wydarzenia związane z datami: ok. 3 tys. lat p.n.e., XIII w. p.n.e., 31 r. p.n.e.
- podaje ramy chronologiczne istnienia cywilizacji egipskiej
- poprawnie posługuje się terminami: Egipt Górny, Egipt Dolny, faraon
- przedstawia najważniejsze dokonania Ramzesa II
- lokalizuje na mapie Egipt- omawia położenie geograficzne i warunki naturalne panujące w
Egipcie- charakteryzuje strukturę społeczeństwa egipskiego- określa zakres władzy faraona
- zna wydarzenia związane z datami: ok. 2500 r. p.n.e., 1313 r. p.n.e.
- poprawnie posługuje się terminami: politeizm, mumia, mumifikacja, sarkofag, piramida,
sfinks, hieroglify, Dolina Królów
- wymienia imiona najważniejszych bogów egipskich
- podaje nazwy najsłynniejszych piramid egipskich
- przedstawia największe osiągnięcia cywilizacji egipskiej
- określa ramy chronologiczne istnienia państwa żydowskiego
- poprawnie posługuje się terminami: Hebrajczycy, Kanaan, Palestyna, Jahwe, Juda, Izrael,
niewola babilońska, prorok, Mesjasz, monoteizm, judaizm, dekalog, menora, Biblia, Tora, Arka
Przymierza
- przedstawia dokonania postaci: Abrahama, Mojżesza, Dawida, Salomona, Cyrusa II
Wielkiego
- lokalizuje na mapie Izrael- omawia położenie geograficzne i warunki naturalne Palestyny
- określa różnice między religią Żydów a wierzeniami pozostałych cywilizacji starożytnych
- określa czas powstania cywilizacji Indii i Chin
- poprawnie posługuje się terminami: Harappa, Mohendżo Daro, cytadela, Ariowie, kasta,
system kastowy, buddyzm, hinduizm, nirwana, Wielki Mur Chiński, terakotowa armia,
humanitaryzm
- przedstawia dokonania postaci: Buddy, Konfucjusza
- lokalizuje na mapie Indie i Chiny
- omawia położenie geograficzne oraz warunki naturalne cywilizacji indyjskiej i chińskiej
- wymienia osiągnięcia cywilizacji indyjskiej i chińskiej
- podaje daty powstania poszczególnych rodzajów pisma
- poprawnie posługuje się terminami: piktogram, pismo klinowe, hieroglif, pismo demotyczne,
papirus, alfabet, Fenicjanie
- wymienia rodzaje pisma, którymi posługiwały się ludy starożytne
- podaje nazwy materiałów piśmienniczych stosowanych w starożytności
- określa rolę pisma w starożytności
- opisuje znaczenie alfabetu stworzonego przez Fenicjan
ROZDZIAŁ II: ANTYCZNA GRECJA
- omawia system religijny starożytnej Babilonii
- przedstawia osiągnięcia cywilizacji asyryjskiej
- wymienia czynniki, które umożliwiły Asyryjczykom prowadzenie skutecznej
polityki podbojów
- wymienia rodzaje wojsk wchodzących w skład armii asyryjskiej
- opisuje organizację armii asyryjskiej
- wyjaśnia rolę Nilu w rozwoju cywilizacji egipskiej
- uzasadnia słuszność określenia „Egipt – darem Nilu”
- omawia organizację państwa egipskiego
- tłumaczy, jaką rolę odgrywały poszczególne warstwy społeczeństwa
egipskiego- opisuje państwo egipskie za panowania Ramzesa II
- prezentuje dzieje Egiptu w I tysiącleciu p.n.e.
- wymienia cechy charakterystyczne wyglądu wybranych bogów egipskich
- omawia rolę religii w życiu starożytnych Egipcjan
- podaje przyczyny mumifikacji zwłok- opisuje etapy procesu mumifikacji
- tłumaczy, czym były i jak budowano egipskie piramidy
- określa system wartości starożytnych Egipcjan
- ocenia wkład mieszkańców Egiptu w rozwój cywilizacji
- wyjaśnia przeznaczenie Doliny Królów
- wskazuje na mapie szlak wędrówki Izraelitów z Egiptu do Kanaan i omawia
jej przebieg- opisuje okoliczności powstania państwa Izrael
- omawia sytuację narodu żydowskiego po śmierci Salomona
- przedstawia okoliczności upadku państwa żydowskiego
- określa rolę proroków i Mesjasza w życiu Hebrajczyków
- charakteryzuje system wierzeń Izraelitów- opisuje wygląd świątyni
jerozolimskiej- ocenia rolę Biblii jako źródła historycznego
- omawia pierwsze cywilizacje powstałe w dolinie Indusu
- przedstawia zasady funkcjonowania społeczeństwa indyjskiego za rządów
Ariów- określa system wartości wyznawców buddyzmu i hinduizmu
- prezentuje zasięg terytorialny buddyzmu w przeszłości i współcześnie
- opisuje organizację państwa chińskiego
- wyjaśnia przyczyny budowy Wielkiego Muru Chińskiego
- charakteryzuje system filozoficzny stworzony przez Konfucjusza
- tłumaczy, dlaczego konfucjanizm stał się religią państwową
- wymienia przyczyny powstania pisma
- przedstawia historię pisma
- omawia znaczenie powstania pisma dla rozwoju cywilizacji ludzkiej
- opisuje sposób produkcji papirusu
- tłumaczy, na czym polega wyższość pisma alfabetycznego nad pismem
obrazkowym
- wyjaśnia znaczenie pisma dla cywilizacji współczesnej
11. Świat Hellenów
12. Demokratyczne Ateny
13. W starożytnej Sparcie
14. Wojny perskie
15. Wierzenia starożytnych
Greków
16. Igrzyska olimpijskie
- lokalizuje na mapie Grecję
- omawia położenie geograficzne i warunki naturalne Grecji
- określa ramy chronologiczne istnienia kultury minojskiej i mykeńskiej
- poprawnie posługuje się terminami: Hellada, Hellenowie, kultura minojska, kultura mykeńska,
polis, agora, kolonizacja, kolonia, metropolia
- opisuje życie i zajęcia mieszkańców Grecji
- wskazuje na mapie zasięg kolonizacji greckiej
- wymienia czynniki jednoczące Greków
- zna wydarzenia związane z datą 508 r. p.n.e.
- przedstawia dokonania Peryklesa
- poprawnie posługuje się terminami: Ateny, Attyka, demokracja, zgromadzenie ludowe
(eklezja), demagog, strateg, ostracyzm, Akropol, agora, stoa
- lokalizuje na mapie Ateny
- charakteryzuje społeczeństwo Aten
- wymienia nazwy organów władzy ateńskiej polis
- opisuje życie codzienne i zajęcia Ateńczyków
- przedstawia dokonania Likurga
- poprawnie posługuje się terminami: Sparta, Lakonia, heloci, periojkowie, geruzja (rada
starszych), eforzy, zgromadzenie ludowe- lokalizuje na mapie Spartę
- charakteryzuje społeczeństwo spartańskie
- opisuje życie i zajęcia Spartan- omawia ustrój Sparty i zadania organów władzy w polis
- przedstawia okoliczności upadku państwa spartańskiego
- wyjaśnia znaczenie powiedzeń: „z tarczą lub na tarczy”, „mówić lakonicznie”
- tłumaczy, na czym polegało wychowanie spartańskie- wyjaśnia, kto i dlaczego podlegał
wychowaniu spartańskiemu- omawia współczesne znaczenie słowa spartański
- zna wydarzenia związane z datami: VI w. p.n.e., 490 r. p.n.e., 480 r. p.n.e., 479 r. p.n.e.
- przedstawia dokonania postaci: Dariusza, Kserksesa, Miltiadesa, Leonidasa i Temistoklesa
- poprawnie posługuje się terminami: hoplita, hoplon, falanga, Persja, Nieśmiertelni, Maraton,
Termopile, Salamina, Plateje, triera
- lokalizuje na mapie Persję i Grecję
- wymienia przyczyny wojen grecko-perskich
- wskazuje na mapie trasy wypraw Persów przeciwko Grekom oraz miejsca najważniejszych
bitew - opisuje taktykę walki stosowaną przez Greków
- podaje podstawowe informacje dotyczące państwa perskiego
- poprawnie posługuje się terminami: tytani, Olimp, wyrocznia, Pytia, Akropol, mit, heros
- lokalizuje na mapie Olimp i Delfy
- podaje imiona głównych bogów i bogiń greckich oraz dziedziny życia, którym patronowali
- wskazuje atrybuty poszczególnych bóstw
- wymienia imiona najsłynniejszych herosów greckich i ich czyny
- wyjaśnia rolę mitów w życiu Greków- charakteryzuje system wierzeń starożytnych Greków
- omawia rolę religii jako czynnika jednoczącego Greków
- zna wydarzenia związane z datami: 776 r. p.n.e., 393 r. n.e., 1896 r.
- poprawnie posługuje się terminami: gimnazjon, agon, hipodrom, igrzyska, olimpiada,
Olimpia, pięciobój olimpijski- lokalizuje na mapie Olimpię
- wyjaśnia rolę sportu w życiu Greków- wymienia dyscypliny sportowe znane starożytnym
Grekom- opisuje przebieg starożytnych igrzysk olimpijskich
- wyjaśnia wpływ warunków naturalnych na życie i zajęcia Greków, a także na
organizację państwowości greckiej
- charakteryzuje kulturę minojską i mykeńską
- opisuje wygląd greckiej polis
- omawia sposób powstawania państw greckich
- tłumaczy, jaką funkcję pełniła agora
- wymienia przyczyny i skutki kolonizacji greckiej
- przedstawia przebieg kolonizacji greckiej
- prezentuje proces kształtowania się demokracji ateńskiej
- wskazuje podobieństwa i różnice między demokrację ateńską a współczesną
- ocenia dokonania Peryklesa i jego zasługi w rozwoju demokracji ateńskiej
- wyjaśnia, jaką rolę w demokracji ateńskiej odgrywał ostracyzm
- opisuje wygląd starożytnych Aten
- określa, które warstwy społeczne w ateńskiej polis posiadały prawa
polityczne, a które były ich pozbawione
- omawia cechy charakterystyczne demokracji ateńskiej
- określa rolę i zadania królów spartańskich
- dokonuje oceny ustroju Sparty
- tłumaczy, jaką pozycję w społeczeństwie spartańskim zajmowały kobiety
- przedstawia związek między małą liczbą Spartan a ich sposobem wychowania
i życia
- ocenia reguły, którym podlegało życie Spartan
- opisuje ustrój spartański i zasady jego funkcjonowania
- wskazuje różnice między ustrojem Sparty i Aten
- wymienia etapy wychowania spartańskiego
- omawia wygląd i uzbrojenie greckiego hoplity
- opisuje wygląd triery- przedstawia przebieg konfliktu grecko-perskiego
- omawia dokonania greckich dowódców
- wyjaśnia pochodzenie tradycji biegu maratońskiego
- ocenia postawę wojowników spartańskich walczących pod Termopilami
- tłumaczy, jakie czynniki zadecydowały o ostatecznym sukcesie Greków
- wyjaśnia symboliczne znaczenie słów: „Termopile”, „Przechodniu, powiedz
Sparcie, że tu leżymy, wierni jej prawom”- określa okoliczności wybuchu
wojen grecko-perskich
- określa rolę wyroczni w życiu Greków
- opisuje wygląd ateńskiego Akropolu
- wyjaśnia znaczenie mitu o Prometeuszu
- tłumaczy, na czym polega postawa prometejska
- odszukuje w mitach wartości uniwersalne
- opisuje, w jaki sposób starożytni Grecy wyobrażali sobie bogów
- wyjaśnia wpływ mitologii greckiej na cywilizację współczesną
- charakteryzuje sposób traktowania zwycięzców igrzysk przez Greków
- omawia ideę starożytnych i współczesnych igrzysk olimpijskich
- przedstawia podobieństwa i różnice między starożytnymi a współczesnymi
igrzyskami olimpijskimi
17. Kultura starożytnej
Grecji
18. Filozofowie i wynalazcy
19. Podboje Aleksandra
Macedońskie-go
- zna wydarzenia związane z datami: ok. 750 r. p.n.e., ok. 534 r. p.n.e.
- przedstawia dokonania postaci: Sofoklesa, Arystofanesa, Homera, Fidiasza i Myrona
- poprawnie posługuje się terminami: Wielkie Dionizje, koturny, dramat, tragedia, komedia,
skene, proskenion, orchestra, theatron, „Iliada”, „Odyseja”, meandry, malarstwo
czarnofigurowe i czerwonofigurowe, porządek dorycki, joński, koryncki- opisuje przebieg
Wielkich Dionizji
- przedstawia okoliczności narodzin teatru greckiego- omawia rolę teatru w życiu starożytnych
Greków- prezentuje najważniejsze osiągnięcia kultury greckiej
- podaje nazwy stylów malarskich stosowanych przez starożytnych Greków
- wymienia nazwy greckich porządków architektonicznych
- zna wydarzenia związane z datami: VII–VI w. p.n.e., V w. p.n.e., IV w. p.n.e., III w. p.n.e., II
w. n.e.
- przedstawia dokonania postaci: Sokratesa, Platona, Arystotelesa, Heraklita z Efezu,
Demokryta z Abdery, Talesa z Miletu, Pitagorasa, Euklidesa, Herodota, Tukidydesa,
Klaudiusza Ptolemeusza, Archimedesa
- poprawnie posługuje się terminami: filozofia, logika, Akademia Platońska, Liceum, klepsydra
- wymienia zagadnienia będące przedmiotem zainteresowania filozofów
- opisuje dokonania przedstawicieli nauki greckiej
- zna wydarzenia związane z datami: 338 r. p.n.e., 334 r. p.n.e., 333 r. p.n.e., 331 r. p.n.e., 323 r.
p.n.e.- przedstawia dokonania postaci: Filipa II, Aleksandra Wielkiego, Dariusza III
- poprawnie posługuje się terminami: Związek Morski, wojna peloponeska, Cheronea, Issos,
Gaugamela, kultura hellenistyczna, węzeł gordyjski- omawia przyczyny i skutki wojny
peloponeskiej- lokalizuje na mapie Macedonię
- wskazuje na mapie trasę wyprawy Aleksandra Wielkiego, miejsca najważniejszych bitew i
zajęte terytoria- wyjaśnia sytuację w Grecji po zakończeniu wojen z Persją
- podaje przyczyny podboju Persji przez Aleksandra Wielkiego
- omawia skutki powstania imperium Aleksandra Macedońskiego
- wyjaśnia zasady obowiązujące w teatrze greckim
- przedstawia różnice między grecką tragedią a komedią
- opisuje wygląd teatru greckiego
- przytacza najważniejsze informacje dotyczące treści „Iliady” i „Odysei”
- wskazuje cechy charakterystyczne rzeźby i malarstwa greckiego
- określa różnice pomiędzy porządkami architektonicznymi występującymi w
starożytnej Grecji
- opisuje okoliczności narodzin filozofii
- przedstawia poglądy najsłynniejszych filozofów greckich
- wyjaśnia rolę filozofii w życiu starożytnych Greków
- ocenia wkład greckich filozofów i wynalazców w rozwój różnych dziedzin
nauki
- przedstawia dokonania Filipa II i Aleksandra Macedońskiego
- wyjaśnia znaczenie klęski Greków w bitwie pod Cheroneą
- opisuje przebieg wyprawy Aleksandra przeciwko Persom
- omawia organizację imperium macedońskiego
- prezentuje okoliczności zakończenia wyprawy Aleksandra Wielkiego
- wymienia okoliczności powstania państw hellenistycznych
- podaje cechy charakterystyczne kultury hellenistycznej
- ocenia wpływ jednostki na proces kształtowania dziejów
ROZDZIAŁ III: IMPERIUM RZYMSKIE
20. Początki Rzymu
21. Tajemnice sprzed
wieków – Jak poznano
pochodzenie Etrusków?
- zna wydarzenia związane z datami: 753 r. p.n.e., 509 r. p.n.e., 389 r. p.n.e.
- prezentuje postacie legendarnych założycieli Rzymu: Romulusa i Remusa
- poprawnie posługuje się terminami: Etruskowie, Italikowie, Latynowie, Lacjum, wilczyca
kapitolińska, patrycjusz, plebejusz, Galowie
- lokalizuje na mapie Italię i Rzym
- omawia położenie geograficzne i warunki naturalne panujące w Italii
- określa ramy chronologiczne istnienia monarchii w Rzymie
- wskazuje na mapie terytoria w Italii podbite przez Rzymian
- wymienia nazwy warstw społecznych w starożytnym Rzymie
- wyjaśnia znaczenie wyrażenia „pyrrusowe zwycięstwo”
- przedstawia dokonania postaci: Herodota, Dionizjusza z Halikarnasu
- lokalizuje na mapie siedziby Etrusków w Italii
- wskazuje na mapie prawdopodobne miejsca pochodzenia Etrusków
- wymienia osiągnięcia cywilizacji etruskiej
- porównuje wpływ warunków naturalnych na rozwój cywilizacji rzymskiej i
greckiej
- opowiada legendę o założeniu Rzymu
- wymienia imiona królów panujących w Rzymie
- charakteryzuje panowanie kolejnych władców rzymskich
- omawia okoliczności obalenia monarchii w Rzymie
- określa rolę i zadania poszczególnych warstw społecznych starożytnego
Rzymu
- przedstawia etapy podboju Italii przez Rzymian
- podaje nazwy ludów italskich podbitych przez wojska rzymskie
- omawia organizację państwa etruskiego
- opisuje tryb życia i zajęcia Etrusków
- dostrzega rolę współczesnych technologii w procesie poznawania dziejów
22. Republika rzymska
23. Podboje Rzymu
24. Upadek republiki
rzymskiej
25. Cesarstwo rzymskie
26. Życie w Wiecznym
Mieście
27. Osiągnięcia Rzymian
- poprawnie posługuje się terminami: republika, zgromadzenie ludowe, senat, kolegialność,
konsul, dyktator, pretor, cenzor, edyl, kwestor, liktor, trybun ludowy, veto
- wymienia nazwy najważniejszych instytucji władzy w starożytnym Rzymie
- omawia zadania zgromadzenia ludowego, senatu i poszczególnych urzędników rzymskich
- przedstawia dokonania Cyncynata
- zna wydarzenia związane z datami: 264–241 r. p.n.e., 218–201 r. p.n.e., 216 r. p.n.e., 202 r.
p.n.e., 149–146 r. p.n.e., 52 r. p.n.e.
- przedstawia dokonania postaci: Hannibala, Scypiona, Juliusza Cezara, Wercyngetoryksa
- poprawnie posługuje się terminami: legion, oddział inżynieryjny, wojny punickie, Kartagina,
Kanny, Zama, Alezja, Imperium Rzymskie- wymienia typy oddziałów wchodzących w skład
armii rzymskiej - określa przyczyny i skutki wojen punickich- wskazuje na mapie terytoria
zajęte przez Rzymian podczas wojen punickich oraz w II i I w. p.n.e.
- zna wydarzenia związane z datami: 71 r. p.n.e., 60 r. p.n.e., 48 r. p.n.e., 44 r. p.n.e., 31 r. p.n.e.
- przedstawia dokonania postaci: Spartakusa, Gajusza Juliusza Cezara, Pompejusza Krassusa,
Marka Antoniusza, Oktawiana, Kleopatry
- poprawnie posługuje się terminami: prowincja, namiestnik, łuk triumfalny, triumf, gladiator,
sieciarz, samnita, arystokracja, Farsalos, Akcjum
- lokalizuje na mapie miejsca bitew z okresu wojen domowych
- wymienia korzyści, jakie Rzym czerpał z posiadania prowincji
- omawia rolę triumfu w starożytnym Rzymie- wyjaśnia, skąd pochodzili niewolnicy rzymscy
- przedstawia przyczyny i skutki wybuchu powstania gladiatorów
- podaje przyczyny i przejawy kryzysu republiki rzymskiej
- omawia skutki podbojów rzymskich dla mieszkańców Italii
- przedstawia dokonania postaci: Oktawiana Augusta, Trajana
- poprawnie posługuje się terminami: pax romana, pryncypat, cesarz, cesarstwo, romanizacja,
bursztynowy szlak, barbarzyńcy, limes, Wał Hadriana, Dakowie
- określa znaczenie dróg dla funkcjonowania Imperium Rzymskiego
- wymienia nazwy towarów sprowadzanych do Rzymu
- wskazuje na mapie prowincje podbite przez Rzymian w okresie cesarstwa
- lokalizuje na mapie bursztynowy szlak- przedstawia organizację państwa rzymskiego za
czasów cesarstwa- przedstawia ludy sąsiadujące z państwem Rzymian
- wyjaśnia przyczyny budowy limes i Wału Hadriana
- omawia znaczenie szlaku bursztynowego dla gospodarki rzymskiej
- zna wydarzenia związane z datą 72 r. n.e.
- poprawnie posługuje się terminami: Forum Romanum, łaźnia (termy), amfiteatr, atrium,
perystyl, Ołtarz Pokoju, westalki, kuria
- omawia funkcje Forum Romanum i łaźni rzymskich
- wymienia rozrywki starożytnych Rzymian- podaje imiona najważniejszych bogów rzymskich
- określa podobieństwa między religią rzymską a grecką- opisuje wygląd starożytnego Rzymu
- wyjaśnia wpływ religii greckiej na rzymską
- zna wydarzenia związane z datami: 449 r. p.n.e., 125 r. n.e., 70–82 r. n.e.
- przedstawia dokonania postaci: Galena, Wespazjana, Tytusa, Justyniana, Wergiliusza,
Horacego, Owidiusza, Liwiusza, Tacyta, Swetoniusza, Mecenasa
- poprawnie posługuje się terminami: mozaika, Koloseum, akwedukt, Prawo XII tablic, Kodeks
Justyniana, mecenas
- wymienia osiągnięcia kultury i architektury rzymskiej
- przedstawia zasady funkcjonowania republiki rzymskiej
- wskazuje podobieństwa i różnice między demokracją ateńską a republiką
rzymską
- określa istotę sporu o prawa polityczne plebejuszy i sposób jego rozwiązania
- podaje cechy, które powinien posiadać wzorowy obywatel Rzymu
- opisuje przebieg wojen punickich
- prezentuje dokonania Hannibala- omawia zasady organizacji armii rzymskiej
- opisuje wygląd i elementy uzbrojenia rzymskiego legionisty
- charakteryzuje taktykę walki stosowaną przez Rzymian
- przedstawia podboje Rzymian na przełomie II i I w. p.n.e.
- przedstawia dzieje podboju Galii- wyjaśnia, jakie były przyczyny sukcesów
podbojów prowadzonych przez Rzymian
- charakteryzuje sposób organizacji prowincji rzymskich
- opisuje przebieg uroczystości triumfu
- wyjaśnia, na czym polegały walki gladiatorów
- omawia przyczyny wojen domowych w Rzymie
- prezentuje przebieg wojen domowych w Rzymie
- przedstawia sytuację niewolników w państwie rzymskim
- omawia przebieg powstania Spartakusa
- wymienia dokonania Juliusza Cezara
- przedstawia okoliczności śmierci Kleopatry
- omawia sytuację w państwie rzymskim po zakończeniu wojen domowych
- wyjaśnia zasady pryncypatu
- charakteryzuje politykę cesarstwa w okresie pax romana
- omawia relacje cesarstwa z barbarzyńskimi sąsiadami
- uzasadnia słuszność twierdzenia, że cesarstwo było „komedią republiki”
- określa zakres władzy cesarza
- omawia sposób funkcjonowania gospodarki rzymskiej
- opowiada, w jaki sposób budowano drogi w państwie rzymskim
- wyjaśnia znaczenie powiedzenia: „Wszystkie drogi prowadzą do Rzymu”
- określa warunki życia w mieście
- porównuje Forum Romanum z ateńską agorą
- wskazuje różnice w sposobie życia zamożnych i ubogich Rzymian
- opisuje wygląd domu bogatego Rzymianina
- omawia zmiany w wyglądzie Rzymu wprowadzone za panowania Oktawiana
Augusta- opisuje wygląd rzymskiej świątyni
- wyjaśnia przyczyny popularności kultu bogów przejętego od ludności z
terenów podbitych- przedstawia system wierzeń rzymskich
- wskazuje przejawy oddziaływania kultury greckiej na rzymską
- opisuje wygląd i funkcje Koloseum
- przedstawia sposób budowy akweduktów
- omawia osiągnięcia rzymskie w dziedzinie prawa
- wyjaśnia rolę prawa rzymskiego jako podstawy współcześnie
funkcjonujących systemów prawnych
28. Pierwsi chrześcijanie
29. Koniec świata
starożytnego
- wyjaśnia, do czego służyły Koloseum i akwedukty
- podaje nazwy rzymskich zbiorów praw
- omawia najważniejsze zasady prawne obowiązujące w starożytnym Rzymie
- wymienia przedstawicieli rzymskiej literatury i historii
- wyjaśnia etymologię słowa mecenat
- zna wydarzenia związane z datami: 7–4 r. p.n.e., 303–304 r., 313 r., 380 r., 392 r.
- przedstawia dokonania postaci: Jezusa z Galilei, Heroda Wielkiego, Poncjusza Piłata, Pawła z
Tarsu, Trajana, Konstantyna Wielkiego, Teodozjusza Wielkiego
- poprawnie posługuje się terminami: Mesjasz, apostołowie, chrześcijaństwo, chrystogram,
Pismo Święte, Ewangelia, teologia, katolicy, sobór, papież, heretyk, zabobon, edykt
mediolański
- charakteryzuje działalność Jezusa- wymienia imiona autorów Ewangelii
- omawia najważniejsze zasady wiary chrześcijańskiej- określa symbole chrześcijaństwa
- lokalizuje na mapie zasięg chrześcijaństwa do V w. n.e.- podaje nazwy ksiąg wchodzących w
skład Nowego Testamentu- wyjaśnia przyczyny ogłoszenia edyktu mediolańskiego
- zna wydarzenia związane z datami: 235 r., 395 r., 451 r., 476 r.
- przedstawia dokonania postaci: Dioklecjana, Konstantyna Wielkiego, Teodozjusza Wielkiego,
Attyli, Odoakra, Romulusa Augustulusa
- poprawnie posługuje się terminami: wielka wędrówka ludów, barbarzyńcy, Wandal, wandal,
Hun, Got- wskazuje na mapie linię podziału cesarstwa rzymskiego na część wschodnią i
zachodnią- wymienia nazwy plemion barbarzyńskich atakujących cesarstwo
- lokalizuje na mapie tereny cesarstwa objęte wędrówką ludów
- określa wewnętrzne i zewnętrzne przyczyny upadku cesarstwa zachodniorzymskiego
- wyjaśnia etymologię słowa wandal
- wymienia dokonania przedstawicieli rzymskiej literatury i historii
- ocenia wkład Rzymian w rozwój kultury i jej wpływ na współczesną
cywilizację
- tłumaczy, na czym polegał wpływ kultury greckiej na rzymską
- określa sytuację narodu żydowskiego pod panowaniem Rzymian
- omawia działalność apostołów
- wyjaśnia przyczyny popularności chrześcijaństwa w starożytnym Rzymie
- opisuje organizację Kościoła chrześcijańskiego w pierwszych wiekach jego
istnienia- podaje przyczyny prześladowań chrześcijan
- wskazuje przyczyny i konsekwencje sporów wewnątrz Kościoła
chrześcijańskiego- wymienia nazwy odłamów religii chrześcijańskiej
- przedstawia okoliczności, w których chrześcijaństwo stało się religią panującą
w Rzymie
- omawia sytuację w państwie rzymskim w III i IV w.
- wskazuje przejawy kryzysu w państwie rzymskim
- charakteryzuje próby reform podejmowane przez cesarzy rzymskich:
Dioklecjana, Konstantyna i Teodozjusza
- określa sytuację Rzymu w czasie wędrówki ludów
- opisuje tryb życia Hunów
- wyjaśnia, w jaki sposób barbarzyńcy przyczynili się do zniszczenia Rzymu
- omawia symboliczne znaczenie daty 476 r.
ROZDZIAŁ IV: POCZĄTKI ŚREDNIOWIECZA
30. Bizancjum
31. Początki islamu
- zna wydarzenia związane z datami: 330 r., 395 r., 527 r.
- przedstawia dokonania Justyniana I Wielkiego
- poprawnie posługuje się terminami: Bizancjum, Hagia Sophia, ogień grecki, ikona,
katolicyzm, prawosławie, bazylika- lokalizuje na mapie Konstantynopol i cesarstwo
bizantyjskie
- wymienia nazwy terytoriów podbitych przez Justyniana I Wielkiego
- wyjaśnia znaczenie określenia Nowy Rzym
- prezentuje osiągnięcia Bizancjum w dziedzinie kultury i nauki
- poprawnie stosuje nazwy katolicyzm i prawosławie dla poszczególnych odłamów Kościoła
chrześcijańskiego- określa wpływ warunków geograficznych na znaczenie Konstantynopola
- zna wydarzenia związane z datami: 622 r., 630 r., 632 r., 711 r.
- przedstawia dokonania Mahometa
- poprawnie posługuje się terminami: islam, Allach, muzułmanie, hidżra, Koran, szariat, dżihad,
meczet, świątynia Kaaba, minaret, kalif, arabeska
- lokalizuje na mapie Półwysep Arabski oraz miasta: Mekkę i Medynę
- omawia położenie geograficzne i warunki naturalne panujące na Półwyspie Arabskim
- opisuje warunki życia i zajęcia Arabów
- wymienia filary wiary arabskiej
- wskazuje na mapie kierunki i zasięg podbojów Arabów
- prezentuje osiągnięcia arabskie w dziedzinie kultury i nauki
- opisuje okoliczności powstania Konstantynopola
- charakteryzuje sytuację w Bizancjum po upadku Rzymu
- wymienia reformy wprowadzone przez Justyniana I Wielkiego
- omawia ustrój Bizancjum
- opisuje wygląd świątyni Hagia Sophia
- określa czynniki decydujące o sile militarnej Bizancjum
- przedstawia sytuację Kościoła chrześcijańskiego po upadku cesarstwa
zachodniorzymskiego
- wskazuje różnice między Kościołem wschodnim a zachodnim
- przedstawia okoliczności, w których doszło do powstania islamu
- charakteryzuje związki między islamem, chrześcijaństwem i judaizmem
- dostrzega znaczenie idei świętej wojny dla rozprzestrzeniania się religii
arabskiej
- opisuje wygląd meczetu
- omawia organizację państwa arabskiego
- charakteryzuje stosunek Arabów do podbitych narodów
- określa rolę Arabów w rozpowszechnianiu osiągnięć ludów podbitych oraz
rozwoju spuścizny starożytnych cywilizacji
32. Państwo Franków
33. Rzesza Ottonów
34. Najazdy Normanów
35. Słowianie i Węgrzy
36. Między papiestwem a
cesarstwem
- zna wydarzenia związane z datami: 496 r., 732 r., 751 r., 756 r., 800 r., 814 r.
- przedstawia dokonania postaci: Chlodwiga, Karola Młota, Pepina Krótkiego, Karola
Wielkiego i Einharda
- poprawnie posługuje się terminami: arianizm, majordom, marchia, margrabia, hrabia,
hrabstwo, siedem sztuk wyzwolonych, minuskuła, renesans karoliński, retoryka, dialektyka,
kaligrafia, manuskrypt, miniatura
- lokalizuje na mapie pierwotne siedziby Franków- opisuje życie codzienne i zajęcia Franków
- określa zasięg terytorialny państwa Franków- wyjaśnia znaczenie przyjęcia chrztu przez
Chlodwiga- wskazuje na mapie terytoria podbite przez Karola Wielkiego
- przedstawia rozwój kultury i nauki za panowania Karola Wielkiego
- określa znaczenie koronacji cesarskiej Karola Wielkiego w średniowiecznej Europie
- prezentuje dokonania Karola Wielkiego
- zna wydarzenia związane z datami: 843 r., 962 r., 995 r., 1000 r.
- przedstawia dokonania postaci: Ludwika Pobożnego, Ludwika Niemieckiego, Karola Łysego,
Lotariusza (Lotara), Ottona I, Ottona III, Henryka II
- poprawnie posługuje się terminami: traktat w Verdun, Rzesza Niemiecka, uniwersalizm
- wymienia postanowienia traktatu w Verdun
- lokalizuje na mapie państwa powstałe w wyniku podziału monarchii Karola Wielkiego
- wyjaśnia, w jaki sposób powstała Rzesza Niemiecka
- omawia znaczenie koronacji cesarskiej Ottona I
- zna wydarzenia związane z datą 1066 r.- przedstawia dokonania postaci: Leifa Erikssona,
Roberta Giuscarda i Wilhelma Zdobywcy - poprawnie posługuje się terminami: Normanowie
(wikingowie), runy, drakkary, snekkary, kościół klepkowy- lokalizuje na mapie siedziby
Normanów- omawia warunki naturalne i położenie geograficzne Półwyspu Skandynawskiego
- opisuje warunki życia i zajęcia ludności normańskiej
- podaje przyczyny wypraw organizowanych przez Normanów
- wskazuje na mapie kierunki ekspansji wikingów
- wymienia państwa powstałe na terenie Skandynawii
- omawia osiągnięcia Normanów w dziedzinie sztuki i rzemiosła
- zna wydarzenia związane z datami: IV–V w., VII w., IX w., 863 r., 885 r., 955 r., 988 r., 1001
r.- przedstawia dokonania postaci: Samona, Rościsława, Cyryla, Metodego, Świętopełka,
Włodzimierza Wielkiego, Stefana Wielkiego- poprawnie posługuje się terminami: Słowianie,
głagolica, cyrylica, latopis, Lechowe Pole, Korona św. Stefana
- dokonuje podziału Słowian na grupy (zachodnią, wschodnią, południową)
- wskazuje na mapie położenie pierwszych państw słowiańskich i Węgier
- omawia warunki życia i zajęcia Słowian
- wyjaśnia przyczyny przyjęcia chrztu przez władców słowiańskich
- zna wydarzenia związane z datami: X w., 1054 r., 1075 r., 1077 r., 1122 r.
- przedstawia dokonania postaci: Sylwestra II, Grzegorza VII i Henryka IV
- poprawnie posługuje się terminami: Cluny, prawo kanoniczne, schizma wschodnia,
ekskomunika, prawosławie, dyktat papieski, inwestytura, Canossa, konkordat wormacki, synod
- wymienia przejawy kryzysu w Kościele w X w.
- lokalizuje na mapie Cluny
- wskazuje na mapie zasięg wpływów Kościoła katolickiego i prawosławnego
- podaje najistotniejsze treści zawarte w Dyktacie papieskim Grzegorza VII
- przedstawia sytuację polityczną w Europie zachodniej po upadku cesarstwa
zachodniorzymskiego
- omawia organizację państwa Franków
- wyjaśnia znaczenie zwycięstwa Franków w bitwie pod Poitiers
- opisuje sposób przejęcia władzy w państwie Franków przez dynastię
Karolingów
- uzasadnia słuszność określenia renesans karoliński dla zmian w kulturze i
nauce, które nastąpiły w VIII i IX w.
- omawia związek między rozwojem kultury i nauki a utrzymaniem silnego
państwa- ocenia wpływ dokonań Karola Wielkiego na proces kształtowania się
średniowiecznej Europy- charakteryzuje postać Karola Wielkiego
- przedstawia okoliczności, w których doszło do podziału państwa Karola
Wielkiego
- ocenia znaczenie traktatu w Verdun dla dalszych losów politycznych Europy
- charakteryzuje sytuację polityczną państwa niemieckiego po wygaśnięciu
dynastii Karolingów- omawia dokonania Ottona I i Ottona III
- tłumaczy, na czym polega idea uniwersalizmu
- ocenia rolę Ottona I i Ottona III w kształtowaniu się średniowiecznej Europy
- opisuje politykę następców Ottona III
- przedstawia system wierzeń Normanów
- wskazuje czynniki, które zadecydowały o sukcesie podbojów normańskich
- opisuje wygląd łodzi wikingów i uzbrojenia wojowników normańskich
- prezentuje okoliczności, w których doszło do powstania państw
skandynawskich
- dostrzega związek między przyjęciem chrześcijaństwa a zaprzestaniem
wypraw rabunkowych Normanów
- opisuje okoliczności, w których Normanowie pojawili się w Ameryce
- omawia organizację plemion słowiańskich
- wymienia okoliczności powstania pierwszych państw słowiańskich i państwa
węgierskiego
- opisuje działalność misyjną Cyryla i Metodego
- wyjaśnia, jakie znaczenie dla utrzymania i rozwoju państwowości
słowiańskiej miała decyzja władców o przyjęciu chrztu
- przedstawia dokonania Włodzimierza Wielkiego i Stefana Wielkiego
- charakteryzuje powstanie państwa ruskiego
- charakteryzuje sytuację w Kościele chrześcijańskim w X w.
- omawia dokonania papieża Sylwestra II
- przedstawia okoliczności, w których doszło do schizmy wschodniej
- wyjaśnia, na czym polegał spór o inwestyturę
- opisuje przebieg sporu i sposób, w jaki został rozwiązany
- tłumaczy znaczenie powiedzenia: „pójść do Cannosy”
- określa przyczyny i konsekwencje schizmy wschodniej dla Kościoła oraz jego
wyznawców
ROZDZIAŁ V: POLSKA PIERWSZYCH PIASTÓW
37. Pradzieje ziem polskich
- określa ramy chronologiczne istnienia kultur archeologicznych na ziemiach polskich
- zna wydarzenia związane z datami: 120 tys. lat p.n.e., VIII w p.n.e., VI w. p.n.e.
- poprawnie posługuje się terminami: kurhan, kamienne kręgi, kultura archeologiczna, kultura
oryniacka, kultura pucharów lejkowatych, kultura ceramiki sznurowej, kultura unietycka,
kultura łużycka, kultura przeworska, dymarka
38. Początki państwa
polskiego
- zna wydarzenia związane z datami: IX w., 960 r., 965 r., 966 r., 972 r., 991 r., 992 r.
- przedstawia dokonania postaci: Mieszka I, Dobrawy, Ibrahima ibn Jakuba, Jordana
- poprawnie posługuje się terminami: „Geograf Bawarski”, drużyna książęca, woj, szyszak,
kolczuga, danina, Dagome iudex, kmieć, ludność służebna
- wymienia nazwy plemion słowiańskich zamieszkujących ziemie polskie i wskazuje na mapie
ich siedziby- lokalizuje na mapie główne grody w państwie Mieszka I
- opisuje okoliczności przyjęcia chrztu przez Mieszka I- wymienia korzyści wynikające z
przyjęcia chrztu - określa, jakie informacje znalazły się w dokumencie Dagome iudex
- wskazuje na mapie tereny podbite przez Mieszka I- charakteryzuje strukturę społeczną w
państwie Mieszka I
- zna wydarzenia związane z datami: 997 r., 1000 r., 1002–1018 r., 1025 r.
- przedstawia dokonania postaci: Bolesława Chrobrego, Ody, biskupa Wojciecha, Ottona III,
Radzima Gaudentego, Galla Anonima, Thietmara, Henryka II, Świętopełka
- poprawnie posługuje się terminami: kasztelan, relikwie, czynszownik, metropolia,
kanonizacja, włócznia św. Maurycego, gród, Grody Czerwieńskie
- opisuje przebieg misji św. Wojciecha
- wymienia przyczyny i skutki zjazdu gnieźnieńskiego
- wskazuje na mapie terytoria podbite przez Bolesława Chrobrego
- omawia postanowienia pokoju w Budziszynie
- wyjaśnia znaczenie koronacji Bolesława Chrobrego
- zna wydarzenia związane z datami: 1025 r., 1031 r., 1034 r., 1039 r., 1047., 1069 r., 1076 r.,
1079 r.- przedstawia dokonania postaci: Mieszka II, Bezpryma, Konrada II, Jarosława Mądrego,
Kazimierza Odnowiciela, Miecława, Brzetysława, Bolesława Śmiałego, biskupa Stanisława ze
Szczepanowa- poprawnie posługuje się terminami: trybut, denar
- wymienia przyczyny kryzysu i upadku państwa polskiego w XI w.
- opisuje przebieg konfliktu Bolesława Śmiałego z biskupem Stanisławem
- wyjaśnia przyczyny i skutki sporu między królem a biskupem
- zna wydarzenia związane z datami: 1097 r., 1102 r., 1108 r., 1109 r., 1116 r., 1124 r., 1138 r.
- przedstawia dokonania postaci: Władysława Hermana, Bolesława Krzywoustego, Zbigniewa,
Sieciecha, Henryka V, Warcisława, Bernarda Hiszpana, Ottona z Bambergu, Władysława
Wygnańca, Bolesława Kędzierzawego, Mieszka Starego, Henryka Sandomierskiego,
Kazimierza Sprawiedliwego, Salomei
- poprawnie posługuje się terminami: wojewoda, statut, seniorat, senior, dzielnica senioralna
- wyjaśnia przyczyny sporu między Bolesławem Krzywoustym a Zbigniewem
- wskazuje na mapie terytoria podbite przez Bolesława Krzywoustego
- lokalizuje na mapie grody oblegane przez Niemców
- wymienia postanowienia statutu Bolesława Krzywoustego
39. Państwo Bolesława
Chrobrego
40. Kryzys i odbudowa
państwa Piastów
41. Panowanie Bolesława
Krzywoustego
- przedstawia najważniejsze odkrycia archeologiczne na ziemiach polskich
- wyjaśnia, na czym polega trudność w badaniu historii kultur
archeologicznych na ziemiach polskich- opisuje wygląd osady w Biskupinie
- charakteryzuje kontakty gospodarcze mieszkańców ziem polskich z
przedstawicielami cywilizacji śródziemnomorskich
- omawia system wierzeń słowiańskich- wymienia nazwy plemion
słowiańskich zamieszkujących ziemie polskie
- omawia organizację plemion słowiańskich na ziemiach polskich
- przedstawia okoliczności powstania państwa polskiego
- wyjaśnia znaczenie decyzji Mieszka I o przyjęciu chrztu
- prezentuje rozwój terytorialny państwa Mieszka I
- opisuje wygląd i uzbrojenie woja z drużyny książęcej
- tłumaczy, dlaczego książę przyjął chrzest z rąk czeskich
- określa przyczyny powstania dokumentu Dagome iudex
- przedstawia okoliczności przejęcia władzy przez Bolesława Chrobrego
- omawia dokonania Bolesława Chrobrego
- charakteryzuje organizację państwa polskiego za panowania Bolesława
- opisuje żywot św. Wojciecha na podstawie płaskorzeźb na drzwiach katedry
gnieźnieńskiej
- wyjaśnia znaczenie zjazdu gnieźnieńskiego dla rozwoju organizacji kościelnej
i państwowej
- porównuje relacje źródłowe na temat zjazdu władców w 1000 r.
- opisuje wygląd Gniezna w czasach Bolesława Chrobrego
- ocenia skutki polityki zagranicznej Bolesława dla państwa polskiego
- opisuje sytuację w państwie polskim po śmierci Bolesława Chrobrego
- omawia działalność Kazimierza Odnowiciela i Bolesława Śmiałego
- porównuje relacje źródłowe na temat sporu między królem Bolesławem a
biskupem Stanisławem- wyjaśnia, dlaczego w sporze o inwestyturę Bolesław
Śmiały opowiedział się po stronie papieża- dokonuje oceny skutków polityki
zagranicznej prowadzonej przez Bolesława Śmiałego
- ocenia obiektywizm źródeł historycznych dotyczących wydarzeń z 1079 r.
- charakteryzuje sytuację polityczną państwa polskiego za panowania
Władysława Hermana
- przedstawia okoliczności najazdu niemieckiego na Polskę
- opisuje podbój i chrystianizację Pomorza
- wyjaśnia znaczenie przyłączenia Pomorza do Polski
- ocenia konsekwencje decyzji Bolesława o podziale państwa polskiego
- wskazuje na mapie dzielnicę senioralną oraz ziemie przyznane poszczególnym synom i
wdowie po Bolesławie Krzywoustym
- omawia dokonania Bolesława Krzywoustego
- podaje przyczyny powstania statutu Bolesława Krzywoustego
Download
Random flashcards
ALICJA

4 Cards oauth2_google_3d22cb2e-d639-45de-a1f9-1584cfd7eea2

Create flashcards