1 Zasilacze: - stabilizatory o pracy ciągłej. Stabilizator prądu , napięcia

advertisement
Zasilacze:
- stabilizatory o pracy ciągłej.
Stabilizator prądu , napięcia
Napięcie
Io
niestabilizowane
E(t)
STABILIZATOR
Uo
Napięcie / prąd
stabilizowany
Parametry stabilizatorów liniowych
napięcia (prądu)
• Napięcie wyjściowe
• Zakres napięć wejściowych
• Prąd wyjściowy
maksymalny i znamionowy
• Prąd zwarcia
• Zakres temperatury pracy
• Sprawność energetyczna
• Prąd wyjściowy
• Dopuszczalny spadek
napięcia (maksymalny i
minimalny)
• Napięcie rozwarcia
• Zakres temperatury pracy
• Sprawność energetyczna
1
Podstawowe parametry „stabilizacyjne”
stabilizatorów liniowych napięcia
Niestabilność od obciążenia
Niestabilność długoterminowa
(dynamiczna rezystancja wyjściowa)
Nie można obecnie wy świetlić tego obrazu.
∆U o =
∂U o
∂U o
∂U o
∂U o
∆E +
∆I o +
∆T +
∆t
∂E
∂I o
∂T
∂t
Niestabilność od temperatury
Niestabilność od nap. zasilania
Wsp. stabilizacji
( „charakterystyka wyjściowa” jest do zapamiętania)
U0
Prawidłowy
obszar pracy
∆U0
fold-back
I0max
I0min
∂U o
∆U 0
≈
≈ Rwyjsciowa
∂I
I max − I min
Wsp. stabilizacji
(„charakterystyka przejściowa” jest do zapamiętania)
U0
∆U0
Prawidłowy
obszar pracy
U0min
Emin
Emin − U o min ≈ U DROPOUT
Emax
∂U o
∆U 0
≈
∂E
Emax − Emin
2
Podstawowe parametry „stabilizacyjne”
stabilizatorów liniowych prądu
Niestabilność od obciążenia
Niestabilność długoterminowa
(dynamiczna kondunktancja wyjściowa)
Nie można obecnie wy świetlić tego obrazu.
∆I o =
∂I o
∂I
∂I
∂I
∆E + o ∆U o + o ∆T + o ∆t
∂E
∂U o
∂T
∂t
Niestabilność od nap. zasilania
Niestabilność od temperatury
Stabilizatory parametryczne
(napięcie zależy od „parametru” przyrządu półprzewodnikowego)
Warystor
U
I
U = CI 0.14÷0.5
Stabilizatory parametryczne
(napięcie zależy od „parametru” przyrządu półprzewodnikowego)
RS
I0
E(t)
IZ
UZ
RS
I0
E(t)
Dioda Zenera
I
U
IZmin
rZ
UZ
IZmax
3
Projekt „diody Zenera”
Rs
I0=0
I
E(t)
E
IZ
UZ
U
IZ=E/RS dla IO=0
Projekt „diody Zenera”
wsp. stabilności od obciążenia
RS
I
∆Uo
I0
E(t)
Io+ ∆Io
IZ
Io
U
E
∆ IZ= -∆Io
∆U o =
∂U o
∆I o = rz ∆I o
∂I o
Projekt „diody Zenera”
wsp. stabilności od zasilania
RS
∆Uo
∆E
E(t)
Io
E+∆E
E
I0
I
IZ
U
∆U o =
∂U o
rz
∆E =
∆E
∂E
rz + RS
4
Projekt „diody Zenera”
dobór RS
RS
I
I0
E(t)
IZ
Io
U
IZmin
E
E/RS - Rs duże
E/RS - Rs małe
IZmax
Projekt „diody Zenera”
dobór RS
RS
UZ+IZmaxrz
Emax
Emin
I
UZ
I0
E(t)
IOmax
IZ
IOmin=0
IZmin
RS ≤
Emin − U Z
I O max + I Z min
IZmax
PZmax
RS ≥
Emax − (U Z + I Z max rZ )
I O min + I Z max
Zasilacz z diodą Zenera
wady i zalety
RS
I0
E(t)
IZ
- Wymagana duża różnica E-Uo (wtedy RS jest dostatecznie duże i
stabilizacja skuteczna)
- Duże straty mocy Pstrat= (E-Uo)(IZ+Io) +UZIZ
- Duże szumy diody !!!!!!
- Mała wydajność prądowa (IZmax - związane z mocą diody)
- Słaba stabilność temperaturowa
5
Parametry diod Zenera
∆U o =
∆U o =
∂U o
∂U o
∂U o
∂U o
∆E +
∆I o +
∆T +
∆t
∂E
∂I o
∂T
∂t
rz
∂U Z
∆E + rz ∆I o + (TWU Z )U Z ∆T +
∆t
rz + RS
∂t
Stabilność czasowa
UZ,=10-3÷10-5 [1/1000h]
Wymagane duże RS,
a więc duże E-Uo
Dioda Zenera o zwiększonej mocy
UZ’=UZ+UBE
Stabilizator wtórnikowy
∆U o =
rz
r
∂U BE 
∂U Z

∆E + z ∆I o +  (TWU Z )U Z −
∆t
∆T +
rz + RS
β
∂T 
∂t

RS – może być duże
RS
Uo=UZ - UBE
6
Stabilizator równoległy i szeregowy
I I ≈ IO
I I = I Z + IO
II
II
I I = I Z + IO
IZ
Io
Io
IZ
Mniejsze straty mocy
Źródła odniesienia
• Diody Zenera
• Kompensowane diody Zenera
– Scalone diody
• Band gap („napięcie baza emiter
kompensowane termicznie”)
• Termostatowane źródła odniesienia
Dioda Zenera kompensowana termicznie
(TWU Z )U Z ≈ 2 mV / K
dla U Z ≈ 6 ÷ 9V
∂U BE
≈ −2mV / K
∂T
TWUZ≈0
UZ=6÷9V
Wymagany jest stały prąd bo
współczynniki termiczne diody
Zenera i diody zależą od prądu
7
Dioda Zenera kompensowana termicznie
przykład
U O = U Z + U BE
jako funkcja prądu diody
(slajd z wykłądu – elementy)
dU D
dT
3
2.5
[mV/K]
2
- - - - idealna
1.5
------- rzeczywista
(wpływ rezystancji
szeregowej Rs)
1
-1
0
10
1
10
10
2
10
[mA]
Diodowy czujnik temperatury
(slajd z wykładu 1 – elementy)

U
I D = I S  exp D
 nϕT

+VCC
ID1
 
 − 1
 
ϕT =
kT
e
ID2
UT
D1
D2
I 
U T = U D 2 − U D1 = nϕT ln D 2 
 I D1 
dU T nk  I D 2 

=
ln 
dT
e  I D1 
8
Źródło odniesienia band-gap
(przerwa energetyczna)
∆U BE
R2
R3
∆U BE = U BE1 − U BE 2 = n
U REF =
R2
kT  I 2 
ln  
e  I1 
R2
∆U BE + U BE 3
R3
∂U REF R2 k  I 2  U BE 3 − EGO − 3ϕT
n ln   +
=
=0
∂T
R3 e  I1 
T
U − EGO − 3ϕT
R2 k  I 2 
n ln   = − BE 3
R3 e  I1 
T
I2
I1
R3
∆U BE
UREF ≈ 1,25V
Inne odmiany 2,5V i inne
Band-gap 2,5V
UREF ≈ 2,5V
Inne odmiany są możliwe
Źródła odniesienia
• Diody Zenera
• Kompensowane diody Zenera
– Scalone diody
• Band gap („napięcie baza emiter
kompensowane termicznie”)
• Termostatowane źródła odniesienia
9
Źródła odniesienia (przykłady)
Stabilizatory kompensacyjne
Element
pomiarowy
Element
regulujący
R1
 R 
U O = U REF 1 + 1 
 R2 
k
UI
Uref
R2
Wzmacniacz
błędu
Źródło
odniesienia
∆U O = ∆U I
1+ k
1
≈0
R2
R1 + R2
dla k →∝
Najprostszy stabilizator
kompensacyjny szeregowy
R1
II
k
Uref
IZ
R2
10
Stabilizator kompensacyjny 1
R1
 R 
U O = U REF 1 + 1 
 R2 
UI
UREF
R2
Stabilizator kompensacyjny 2
UREF
R1
 R 
U O = U REF 1 + 2 
 R1 
UI
R2
Typowe układy zabezpieczeń
Zab. termiczne
Zab. przed wstecznym
napięciem na wyjściu
Zab. przed
ujemnym
napięciem
Zab. przepięciowe
i przeciwnej
polaryzacji
na wyjściu
11
Elementy stosowane do zabezpieczeń
Elementy zabezpieczające:
• dioda,
• dioda Zenera,
• transil (jedno- lub dwustronny),
• triak (tyrystor),
• Iskrownik próżniowy,
• bezpiecznik topikowy (szybki lub zwłoczny),
• bezpiecznik półprzewodnikowy (PTC),
• Inne……
Układ zabezpieczenia prądowego
(najprostszy ?)
E
UO
Pmax = EI O max
IO
IOmax
U = RI I O
I O max =
U BE
RI
≈ 0,7V
RI
Układ zabezpieczenia prądowego
(fold-back)
E
E
Pmax = EI
Ozwarcia
R1
U RI = I O max RI > U BE + U R1
URI=IORI
R2
UO
R1
(U O + RI I O max )
R1 + R2
stąt :

1  R1 
R1
1 + U BE + U O 
RI  R2 
R2

gdy U O = 0
I O max =
UO
IO
IOzwarcia
U R1 =
IOmax
I Ozwarcia =
1
RI
 R1 

1 + U BE 
 R2 

12
Stabilizatory kompensacyjne
µA723 - schemat b. uproszczony
+E
Tranzystor
dużej mocy
Ograniczenie
prądu zwarcia
(fold-back)
Ogranicznik
prądu
Regulacja
napięcia
Stabilizatory trzykońcówkowe
o stałym napięciu – 78xXX
∆U
+E
1
Vin
Vout
3
Uo
GND
2
UO[V]=(XX)
3,3
5
5,2
6
8
8,5
9
12
15
18
24
Stabilizatory trzykońcówkowe
o stałym napięciu – 79xXX
∆U
-E
2
Vin
Vout
GND
1
3
-Uo
UO[V]=(XX)
-5
-6
-9
-12
-15
-18
-24
13
Stabilizatory trzykońcówkowe
o stałym napięciu serii 78xXX
Główne cechy:
• Napięcie wejściowe – 35V(40V)
• Ograniczenie prądu
0,1A/1A/3A
(TO-92/TO-220/TO-3)
• Minimalny spadek napięcia CU≈2V
• Parametry stabilizacyjne przeciętne
(temperatury, napięcia wyjściowego, obciążenia)
• Ogranicznik temperatury
Przykłady obudów
stabilizatorów monolitycznych
TO-92 – 100mA
TO-220 – 1A
TO-3 – 3÷5A
Stabilizatory napięcia stałego – możliwości
rozszerzenia zakresu zastosowań
+E
6Ω
Uo
1
Vin
Vout
Zwiększenie
dopuszczalnego prądu
3
GND
-zwiększa się minimalny
spadek napięcia
2
+E
Uo
1
Vin
Vout
3
Zwiększenie
dopuszczalnego prądu i
ograniczenie prądu
tranzystora
GND
2
-zwiększa się minimalny
spadek napięcia
14
Stabilizatory napięcia stałego – możliwości
rozszerzenia zakresu zastosowań
+E
Uo+Udz
1
Vin
Zwiększenie napięcia
wyjściowego
3
Vout
-parametry stabilizacji
mogą się pogorszyć jeśli
zastosujemy zwykłą
diodę Zenera
GND
2
Regulowane napięcie odniesiania
trzykońcówkowe LM385-ADJ
+E
R1
R2 1,24V
1,24(R2/R3 + 1) [V]
R3
Monolityczne stabilizatory o nastawnym
napięciu
R1
 R 
U O = U REF 1 + 2 
 R1 
R2
 R 
U O ≈ 51 + 2  [V ] + I SP R2
 R1 
+E
1
Vin
7805
GND
Vout
3
R1
5V
2
Isp
R2
15
Monolityczne stabilizatory o nastawnym
napięciu LM317
LM317
UO
+E
1
Vin
3
Vout
R1
GND
1,245V
2
50÷100µA
 R 
U O ≈ 1.251 + 2  [V ]
 R1 
R2
Monolityczne stabilizatory o nastawnym
napięciu ujemnym LM337
LM337
-UO
-E
1
Vin
3
Vout
R1
GND
1,245V
2
50÷100µA
 R 
U O ≈ −1.251 + 2  [V ]
 R1 
R2
Monolityczne stabilizatory o nastawnym
napięciu i prądzie maksymalnym - L200
RImax
+E
1
Vin
Vout
Imax
GND
3
Ref
 0,4 ÷ 0,5 
I O max ≈ 
 [ A]
 RIm ax 
Uo
5
2
 R 
U O ≈ 2,771 + 1  [V ]
 R2 
R1
4
R2
2,7V
16
Stabilizatory LDO
(Low DropOut)
∆U
W typowym zasilaczu
∆U>2V
W zasilaczu LDO
∆U>0,2÷0,5V
Zestawienie właściwości zasilaczy
scalonych
tranzystora zewnętrznego
b-bez zewnętrznego ogranicznika
Zasilacz dwunapięciowy
„dual tracking regulator”
+E
+Uo
R3
R2
R1
Uref
 R 
U O = −U O = U REF 1 + 2 
 R1 
Masa
wirtualna
R3
-E
-Uo
17
Zasilacz z zaciskami pomiarowymi
+U
+S
-S
Napięcie
stabilizowane
-U
Charakterystyki impulsowe
+E
Uo
1
E
Vin
3
Vout
IO
UO
GND
2
IO
E
UO
UO
Charakterystyki impulsowe
+E
Uo
1
Vin
Vout
3
GND
2
Zminimalizowanie skutków
skoków napięcia wejściowego:
Zminimalizowanie efektów skoków
prądu obciążenia:
-Dodatkowy filtr (C, L itp..)
•zmniejszenie impedancji wyjściowej
prze dodanie kondensatorów o małej
impedancji dla wysokich częstotliwości,
-Inne elementy tłumiące
(np..transil)
-Zasilacz wstępny
•kondensatory przy elementach
pobierających prąd impulsowo
18
Stabilizatory prądu
U
U
Umax
U
Umin
R
IOmax
U
I ≈ BE
R
Stabilizatory prądu
U DZ − U BE
R
U min = U DZ + U Tsat
U + U BE
I = DZ
R
U min = U DZ + U BE + U Tsat
I=
R
R
Stabilizatory prądu
LM317
1
Vin
Vout
GND
2
3
1,25V
+ I zas
R
U min ≈ 1,25 + 2 = 3,25V
I≈
R
Izas
19
Podsumowanie
• Główne parametry stabilizatorów
• Stabilizatory parametryczne oparte na
diodzie Zenera
• Źródła napięć wzorcowych
• Stabilizatory kompensacyjne
• Sposoby zabezpieczeń stabilizatorów
• Stabilizatory scalone – typy, własności
• Stabilizatory prądu
Pytania kontrolne
• Co to jest stabilizator szeregowy i
równoległy – główne cechy ?
• Jaka jest zasada działania prostego
ogranicznika prądu (z tranzystorem) ?
• Co to jest ogranicznik prądu typu „foldback” ?
• Narysuj charakterystykę przejściową i
wyjściową stabilizatora napięcia. Jakie
parametry stabilizatora można z nich
odczytać ?
20
Download