Analiza matematyczna I. Pula jawnych zadań na kolokwia.

advertisement
Analiza matematyczna I.
Pula jawnych zadań na kolokwia.
Wydział MIiM UW, 2010/11
24 października 2012
ostatnie poprawki: 9 czerwca 2013
Szanowni Państwo,
zgodnie z zapowiedzią, na każdym kolokwium w pierwszym semestrze co najmniej 3–4 zadania zostaną wybrane z poniższej jawnej puli. W drugim semestrze co
najmniej 3–4 zadania będą pochodzić z tego zestawu lub będą drobnymi modyfikacjami zadań z tego zestawu.
Wśród zamieszczonych niżej zadań są łatwiejsze i trudniejsze.
Podkreślamy: proszę się nie zrażać, jeśli nie będą Państwo umieli zrobić wszystkich od razu. Materiał jest obszerny i dla większości z Państwa trudniejszy, niż w
szkole, szczególnie na samym początku studiów. Ponadto, w matematyce jest rzeczą
normalną, że człowiek pewnych rzeczy nie potrafi zrobić. Skuteczna nauka wymaga
czasu, regularnego treningu i cierpliwości, a także bieżącego kontaktu z materiałem
z wykładu. Taka inwestycja przynosi praktycznie zawsze pozytywne skutki.
1
Liczby rzeczywiste. Kresy zbiorów. Indukcja.
1. Udowodnić, że dla wszystkich x ≥ 1000 zachodzi nierówność
x3 ≥ 5x2 + 14x + 17.
2. Udowodnić, że liczba
p
√
7 + 2 jest niewymierna.
3. Wykazać, że równanie x/1 = (1 − x)/x na liczbę złotego podziału x ∈ (0, 1) nie ma
pierwiastków wymiernych.
4. Płaszczyznę parametrów a, b ∈ R podzielić na podzbiory odpowiadające stałej liczbie pierwiastków równania
abx2 + (a + b)x + 1 = 0.
1
p√
p√
5+3+
5 − 2 jest wymierna.
p√
p√
5+3±
5 − 2.
Wskazówka. Zbadać sumę i iloczyn liczb
5. Rozstrzygnąć, czy liczba
6. Niech A ⊂ R będzie zbiorem ograniczonym i λ ∈ R. Zbiór λA określamy wzorem
λA := {λa : a ∈ A} .
Oznaczmy sup A = M i inf A = m. Wyznaczyć kresy zbioru λA.
7. Udowodnić, że dla każdego n ∈ N zachodzi nierówność
1
1
1
1
+
+ ··· +
≥ .
n n+1
2n
2
8. Udowodnić, że dla każdego n ∈ N zachodzi nierówność
1
1
1
7
+
+ ··· +
≥ .
n n+1
2n
12
9. Wykazać, że dla każdego n naturalnego liczba 13n − 7 jest podzielna przez 6.
10. Wykazać, że jeśli n jest liczbą naturalną parzystą, to liczba n3 + 20n dzieli się
przez 48 (= 3 · 24 ).
11. Udowodnić, że dla liczb całkowitych 0 ≤ k < l ≤ n/2 mamy nk < nl .
12. Czy zbiór A = {2n /3k , gdzie k, n naturalne i k ≥ n} jest ograniczony z góry? A z
dołu? Proszę uzasadnić obie odpowiedzi. Jeśli któraś z nich jest twierdząca, wyznaczyć odpowiedni kres zbioru A.
13. Dane są liczby an ∈ [0, 1], gdzie n = 1, 2, . . . . Udowodnić, że zbiór
o
na
n
: n = 1, 2, . . .
A=
n
jest ograniczony i inf A = 0.
14. Udowodnić, że (n!)2 ≥ nn+1 dla n ≥ 7.
15. Udowodnić, że zbiór
nn
: n = 1, 2, . . .
(n!)2
jest ograniczony. Wyznaczyć jego kresy.
16. Wyznaczyć kresy zbiorów
A = {|x − 1| + |x + 1| : x ∈ R oraz |x| < 2} ,
2
B = {|x − 1| − |x + 1| : x ∈ R} .
17. Znaleźć inf A i sup A, gdzie
A = {x + y + z : x, y, z > 0, xyz = 1} .
18. Zbiór niepusty A ⊂ R ma tę własność, że dla każdego a ∈ A istnieje element b ∈ A
taki, że b ≤ a2 + 1. Wykazać, że inf A ≤ 2.
19. Wyznaczyć kres górny i dolny zbioru {(x + y)(x−1 + y −1 ) | x, y > 0} .
20. Wyznaczyć kres górny i dolny zbioru
n − k2
A=
: n, k ∈ N .
n2 + k 3
21. Wyznaczyć kres górny i dolny zbioru
2
m −n
: n, m ∈ N, m > n .
m2 + n2
22. Zbiór niepusty A ⊂ (0, ∞) ma tę własność, że jeśli a ∈ A, to
jeśli A jest ograniczony z góry, to inf A · sup A = 1.
1
a
∈ A. Wykazać, że
23. Ciąg (an ) jest określony rekurencyjnie:
a1 = 2,
a2 = 7,
an+2 = 7an+1 − 10an
dla n=1,2,. . .
Udowodnić, że an = 2n−1 + 5n−1 dla wszystkich n ∈ N.
24. Wykazać, że dla każdego n ∈ N zachodzi nierówność
1
1
1
1
1
+ 4 + 4 + ··· + 4 ≤ 2 − √ .
4
1
2
3
n
n
25. Znaleźć wzór na
n
X
n
k
k
k=1
i udowodnić go.
26. Udowodnić, że prawdziwy jest następujący wzór:
n
n
n
n
+
+
+ ··· +
= 2n−1 .
0
2
4
2 [n/2]
27. Wykazać, że
2 n
2 n
2 n
2 n
0
+1
+2
+ ··· + n
= n(1 + n) · 2n−2 .
0
1
2
n
Wskazówka. Zauważyć, że k 2 = k(k − 1) + k i obliczyć dwie sumy.
3
28. Załóżmy, że (sk ) jest ciągiem liczb rzeczywistych nieujemnych, s1 ≤ 1, i dla każdego k ≥ 1 spełniona jest nierówność
sk+1 ≤ 2k + 3
k
X
sj .
j=1
Wykazać, że sk < 7k dla wszystkich k naturalnych.
Wskazówka. 2k < 1 + 2k ≤ (1 + 2)k na mocy nierówności Bernoulli’ego.
29. Niech n będzie liczbą całkowitą dodatnią. Udowodnić nierówność
(n + 1)n+1 > (n + 2)n .
30. Znaleźć kres górny zbioru
2012
a
+ b2012 + c2012 | a + b + c = 1, a, b, c > 0 .
2
Ciągi i granice.
31. Obliczyć granice następujących ciągów:
an =
1 + 2 + ··· + n
,
n2
bn =
9 + 16 + · · · + (7n + 2)
.
n2
32. Obliczyć granice następujących ciągów:
√
√
3 + (−1)n + 9 n − 7n5 − 2[ 3 n ]n
an =
,
(3n − 1)(n − 2)(2n − 3)(n − 4)(4n − 5) + 2−n
r
1
3
6
3
n
bn = −3n + 9n + 7n + (−1) 1 +
− 10n2 .
n
33. Obliczyć granicę
lim
n→∞
1
1
1
+
+
.
.
.
n2 + 2 n2 + 4
n2 + 2n
34. Obliczyć granice następujących ciągów:
√
n2
an = √n ,
7
3 n
bn = n .
2
35. Znaleźć granicę ciągu
an =
√
n+1−
√
4
√
n−1
2n + 1 .
n.
36. Obliczyć granicę
q
q
√
√
lim n
n + n + 2012 − n + n + 2010 .
n→∞
37. Obliczyć granicę
p
p
√
√
n + n + 2012 − n + n + 2010
√
√
lim
.
3
3
n→∞
n3/2 + 2012 − n3/2 + 2010
38. Niech, dla wszystkich k naturalnych,
sk =
2k−1
X
n=k
n
.
2n
Wykazać, że
(2k + 2)2k − 4k − 2
sk =
22k
i obliczyć granicę ciągu (sk ).
dla k ∈ N
39. Niech, dla wszystkich k naturalnych,
k−1 n
X
4
sk =
n
.
3
n=0
Wykazać, że
k
4
sk = 12 + (3k − 12)
3
dla k ∈ N
i obliczyć granicę ciągu ck = sk /2k/2 .
40. Niech an będzie ciągiem zadanym rekurencyjnie: a1 jest pewną liczbą rzeczywistą, a ponadto
an+1 = a2n − 1
dla n = 1, 2, . . .
√
Udowodnić,
że gdy |a1 | ≤ (1 + 5)/2, to ciąg (an ) jest ograniczony, a gdy |a1 | > (1 +
√
5)/2, to ciąg (an ) jest rozbieżny (do +∞.)
41. Udowodnić, że ciąg
a1 = 3,
a2 = 3 −
2
,
3
. . . , an = 3 −
jest zbieżny i znaleźć jego granicę.
5
2
an−1
,
...
42. Dany jest ciąg (an )n≥1 taki, że a1 = a2 = 1 oraz 2an+2 = 2an+1 +an dla n = 1, 2, 3 . . ..
Wykazać, że
√
√
1 h 1 + 3 n 1 − 3 n i
.
an = √
−
2
2
3
√
Obliczyć limn→∞ n an .
43. Niech (Fn )n≥0 będzie ciągiem spełniającym warunki F0 = 0, F1 = 1, Fn+2 = Fn+1 +
Fn , n ≥ 0. Udowodnij, że dla n ≥ 2 prawdziwa jest równość
Fn4 = 1 + Fn−2 Fn−1 Fn+1 Fn+2 .
44. Obliczyć granicę
(n!)n
lim
2 .
n→∞ nn
45. Obliczyć granicę
ln(3n2 + 20n + 5)
.
n→∞ ln(n9 − 3n + 12)
lim
46. Obliczyć granicę
lim n(1 −
√
n
n→∞
ln n) .
47. Obliczyć granicę
lim
n→∞
√
n
n ln(n2 + 1) − 2n(ln n) ln n .
48. Obliczyć granicę
lim (1 +
√
n→∞
2+
√
3
3 + ··· +
√
n
n) ln
2n + 1
.
n
49. Obliczyć granicę
lim
n→∞
√
√
gdzie bn = ( n + 1 − n − 1)−2 .
n−1
n+1
bn
,
50. Ciąg (an ) jest określony rekurencyjnie:
1
a1 = ,
2
a2 = 1,
1
√
an = an−1 + an−2
2
dla n ≥ 3.
Wykazać, że ciąg (an ) jest rosnący i ograniczony, a następnie znaleźć jego granicę.
51. Ciąg (xn ) jest określony rekurencyjnie:
x1 = 2,
xn+1 = f (f (xn )) dla n = 1, 2, . . . ,
gdzie f (x) = 1 + x1 . Wykazać, że xn jest monotoniczny i ograniczony i obliczyć jego
granicę.
6
52. Ciąg {an }∞
n=1 ma wyrazy dodatnie i jest ograniczony. Wykazać, że jeśli ciąg (cn )
ma granicę równą 0, to ciąg dany wzorem
p
bn := cn n ln(1 + a1 ) · ln(1 + a2 ) · . . . · ln(1 + an )
też ma granicę równą 0.
Wskazówka. Wykorzystać nierówność ln(1 + x) ≤ x dla x > 0.
53. Obliczyć granicę
lim
n→∞
√ n
1 + n n ln n
.
2
54. Wykazać, że jeśli ciąg liczb rzeczywistych (an ) spełnia jednocześnie dwa warunki:
lim (an+1 − an ) = 0,
n→∞
a ponadto
∀ε>0
∃N ∈N
∀n,m>N
|a3m − a3n | ≤ ε,
to (an ) jest zbieżny. Podać przykłady świadczące o tym, że żaden z powyższych warunków z osobna nie jest warunkiem wystarczającym zbieżności ciągu an .
55. Wykazać, że jeśli
A = {an : n ∈ N}
jest zbiorem wyrazów zbieżnego ciągu liczb rzeczywistych (an ), to sup A ∈ A lub
inf A ∈ A.
Podać przykład takiego ograniczonego ciągu rozbieżnego (bn ), dla którego ani
sup B, ani inf B nie są elementami zbioru B wszystkich wyrazów ciągu (bn ).
56. Obliczyć granicę
1 · 4 · 7 · . . . · (3n + 1)
.
n→∞ 2 · 5 · 8 · . . . · (3n + 2)
lim
Wskazówka: przydatne mogą być (ale nie muszą) różne własności logarytmu naturalnego.
57. Niech x > 0. Definiujemy ciąg (an )n≥1 wzorem
√
n
xn + xn−1 + . . . + x + 1.
(a) Wyznaczyć limn→∞ an .
(b) Zbadać monotoniczność ciągu an .
58 (trudniejsze). Niech x1 , x2 , . . . , xn będą rzeczywiste i dodatnie. Przyjmijmy xn+1 =
x1 . Proszę udowodnić, że
n
n
X
X
x3i
x2i
≥
.
x2
x
i=1 i+1
i=1 i+1
7
3
Szeregi liczbowe i okolice
Uwaga: wszędzie w tym podrozdziale symbol bxc oznacza część całkowitą (tzn. entier) liczby rzeczywistej x, inaczej podłogę x, a symbol dxe – tzw. sufit liczby x, tzn.
dxe = bxc dla x ∈ Z oraz dxe = bxc + 1 dla x ∈ R \ Z.
59. Zbadać zbieżność szeregów
a)
∞
X
n n2
,
2
n+1
n=1
n
∞
X
(n!)3
,
(3n)!
n=1
b)
c)
∞
X
2n n!
n=1
nn
.
60. Zbadać zbieżność szeregów
a)
∞
X
n=1
61. Zbadać zbieżność szeregu
1
ln nln n
b)
∞
X
2(1−
√
n
2)
n=1
∞
X
1
n=2
(ln ln n)ln n
.
62. Znaleźć wszystkie wartości parametru a ∈ R, dla których szereg
∞
X
aε n ,
n=1
1
,
gdzie εn = √
n
2−1
jest zbieżny.
63. Znaleźć wszystkie wartości parametru p ∈ R, dla których szereg
∞ X
1 p
n=1
n!
jest zbieżny.
P
64. Niech ∞
n=1 an będzie dowolnym szeregiem zbieżnym o wyrazach dodatnich. Czy
szeregi:
∞
∞
X
X
p
4
a)
a5n ,
b)
an sin an
n=1
n=1
są zbieżne? Uzasadnić odpowiedź, podając dowód lub kontrprzykład.
P
65. Niech ∞
n=1 an będzie dowolnym szeregiem zbieżnym o wyrazach dodatnich. Czy
szereg
∞ √
X
an an
(n − 1)
ln n
n=1
jest zbieżny? Uzasadnić odpowiedź.
8
66. Zbadać zbieżność szeregu
∞
X
n=2
ln5 (2n7 + 13) + 10 sin(n)
.
√
7
n ln6 (n 8 + 2 n − 1) ln(ln(n + (−1)n ))
67. Zbadać zbieżność szeregu
∞
X
d1+sin2
(−1)
n5 e
n=2
n2 + 3n + 10
n2 + 5n + 17
n2 (√n+1−√n−1)
.
68. Zbadać zbieżność szeregu
q
q
∞ X
√
√
3
3
3
3
cos n + n + 7 − cos n − 2 n + 3 .
n=2
69. Zbadać zbieżność szeregu
∞
X
n=2
exp n
.
√
exp(n n n) ln2 n
70. Zbadać zbieżność szeregu
∞
X
(n + 1)!(n + 1)n−1
n2n
n=2
.
71. Zbadać zbieżność szeregu
j 3
k
∞
X
n +n+1 ln n
2 −1
3n
.
(−1)
n
n=2
72. Niech
k
X
√
1
Sk :=
(−1)b nc
.
ln
n
n=2
Czy ciąg S(2k)2 jest zbieżny? Czy ciąg Sk jest zbieżny? Obie odpowiedzi proszę uzasadnić.
P
73. Dany jest ciąg (an ) o wyrazach zespolonych taki, że szereg ∞
n=1 an jest zbieżny.
Niech σ : N → N będzie bijekcją, o której wiadomo, że istnieje takie M ∈ N, że dla
każdego n ∈ N zachodzi nierówność |σ(n) − n| ≤ M . Wykazać, że wówczas szereg
∞
X
aσ(n)
n=1
jest zbieżny.
9
74. Zbadać zbieżność szeregu
∞ X
√
√
3
n2 + 7 − n3 + 8n + 1 (ln(n + 1) − ln n) .
n=1
75. Zbadać zbieżność szeregu
∞
X
(−1)b 13 c
n
n=13
76. Czy szereg
ln n
.
n ln(ln n)
∞
X
ln n2
(2n + 1)π
√
sin
2
n+1
n=1
jest zbieżny? Uzasadnić odpowiedź.
P∞
P
√
77. Dany jest zbieżny szereg ∞
n=1 an / n jest
n=1 an . Czy wynika stąd, że szereg
a) zbieżny, b) bezwzględnie zbieżny? Odpowiedź uzasadnić, podając dowód lub kontrprzykład.
P∞
P
n
n
78. Szereg ∞
n=1 (−1) an ?
n=1 (−i) an , gdzie an > 0 jest zbieżny. Czy jest zbieżny szereg
Odpowiedź uzasadnić, podając dowód lub kontrprzykład.
79. Zbadać zbieżność szeregów
a)
b)
1 1 1 1 1 1 1
1
1
+ − + + − + +
− + ...
1 3 2 5 7 4 9 11 6
1
1
1
1
1
1
1
1
√ + √ − √ − √ + √ + √ − √ − √ + ...
1
2
3
4
5
6
7
8
80. Wykazać, że iloczyn Cauchy’ego szeregów
∞
X
1
(−1)n √
4
n3
n=1
i
∞
X
1
(−1)n √
4
n
n=1
jest
Czy odpowiedź zmieni się, gdy pierwszy szereg szereg zamienimy na
P∞ rozbieżny.
n −5/4
?
n=1 (−1) n
81. Wykazać tożsamość
∞
X
n=2
∞
2
1 4X 1
=
−
+
.
(n3 − n)3n
2 3 n=1 n · 3n
82. Zbadać zbieżność szeregu
∞
X
n=2
√
3
(−1)n
n + (−1)n(n+1)/2
10
.
83. Udowodnić tożsamość
cos
4π
6π
8π
2π
+ cos
+ cos
+ cos
= −1.
5
5
5
5
84. Udowodnić, że liczby zespolone z, w ∈ C są równe wtedy i tylko wtedy, gdy zachodzi następujący warunek:
(∗) exp z = exp w i dla pewnego α ∈ C\R spełniona jest równość exp(α·z) = exp(α·w).
85. Wykazać, że każda liczba zespolona w ∈ C należy do zbioru wartości funkcji
cos : C → C.
86. Dla ε > 0 połóżmy
Sε := {z = x + iy ∈ C : εy > |x|, |z| < ε} ⊂ C .
Niech f (z) = exp(1/z) dla z 6= 0. Wykazać, że f : Sε → C \ {0} jest surjekcją.
P
87. Szereg ∞
n=1 an o wyrazach zespolonych jest zbieżny.
P∞Udowodnić, że istnieje ciąg
∞
nieograniczony (bn )n=1 liczb dodatnich taki, że szereg n=1 an bn też jest zbieżny.
4
Granica i ciągłość funkcji
Uwaga: w rozwiązaniach zadań o granicach proszę posługiwać się wyłącznie faktami
znanymi z wykładu.
88. Obliczyć granicę
limπ
x→ 4
cos 2x
.
cos x − sin x
89. Obliczyć granicę
ln(cos 2x)
.
x→0 x · sin(sin x)
lim
90. Obliczyć granicę
lim x · sin
x→∞
√
√
x2 + 3 − x2 + 2 .
91. Obliczyć granicę
lim x−
x→∞
√
x
.
92. Obliczyć granicę
1 − x1/π
.
x→1 1 − x1/e
lim
11
93. Obliczyć granicę
lim
x→1
x2 + x + 1
2x + 1
1/(x2 −1)
94. Obliczyć granicę
√
3
cos x − 1
.
lim
x→0
x2
95. Obliczyć granicę
√
lim
x→7
96. Obliczyć
.
√
x + 2 − 3 x + 20
√
.
4
x+9−2
√ 1/x
lim cos x
.
x→0
Wskazówka: Można wykorzystać wzór cos x = 1 − x2 /2 + x4 /24 − . . ., a także jedną
z wersji lematu o potęgach ciągów szybko zbieżnych do 1.
97. Obliczyć
√
m
x−1
lim √
n
x→1
x−1
dla m, n ∈ N.
98. Dla jakich parametrów a, b, c ∈ R funkcja
√
x 2 + a2
dla
f (x) =
2
ax + bx + c dla
|x| > 1,
|x| ≤ 1
jest ciągła na R?
99. Niech P (x) i Q(x) będą wielomianami takimi, że P (0) = Q(0) = 0. Jakie możliwe
wartości (włączając +∞ i −∞) może przyjąć wyrażenie
P (x)
?
Q(x)
lim
x→0
Scharakteryzować te pary (P, Q) , dla których powyższa granica istnieje i jest różna
od 0 i ±∞.
100. Niech f (x) = ln(1 − x2 ), |x| < 1. Naszkicować wykres tej funkcji i scharakteryzować wszystkie wielomiany Q, dla których granica
Q(x)
x→0 f (x)
lim
istnieje i jest liczbą rzeczywistą.
12
101. Podać przykład funkcji f : R → R, która ma granicę tylko w punktach 0 i 1.
102. Wyznaczyć stałe rzeczywiste a, c tak, by funkcja
a · exp(tg x)/ 1 + exp(tg x)
dla |x| < π/2,
f (x) =
exp(c · x) − 2
dla |x| ≥ π/2
była ciągła na prostej R.
103. Niech
(
0, x < 0;
f (x) =
1, x ≥ 0
i niech g(x) = x2 dla x ∈ R. Zbadać ciągłość funkcji f ◦ g oraz g ◦ f na całej prostej
rzeczywistej.
104. Wyznaczyć stałe dodatnie A, B, C, dla których istnieje funkcja ciągła f : (0, ∞) →
R taka, że
√
A x−B
dla x > 2,
f (x) =
x2 − 4
ln(Cx)
dla 0 < x < 2.
f (x) =
x−2
105. Dla jakich stałych rzeczywistych A funkcja
f (x) = [x] cos(Ax) ,
x ∈ R,
gdzie [x] oznacza część całkowitą liczby x, jest ciągła na R?
106. Zbadać, czy istnieje taka liczba a ∈ R, dla której funkcja
( x
e (cos x−a)
, x 6= 0, x ∈ (−π, π)
sin x
f (x) =
0,
x=0
jest ciągła na przedziale (−π, π).
√
√
107. Funkcja f jest ciągła na przedziale [1/(2 2), 2 2] i spełnia warunek
√
√ f (2 2) − f 1/(2 2) = 3.
Wykazać, że dla pewnej liczby x zachodzi równość f (2x) − f (x) = 1.
108. Funkcja f jest ciągła na [0, 1] i spełnia zależność
f (x + 1/3) + f (x + 2/3)
= 1.
x→0
x
lim
Udowodnić, że istnieje punkt x0 ∈ [0, 1] taki, że f (x0 ) = 0.
13
109. Bez pomocy kalkulatora wyznaczyć rzeczywisty pierwiastek wielomianu x3 +
1
x2 + 2x + 1 z dokładnością co najmniej 16
.
110. Funkcja f jest ciągła na przedziale [a, b]. Określamy
g(x) = sup f (t) .
t∈[a,x]
Dowieść, że g jest ciągła na przedziale [a, b].
111. Funkcja f jest ciągła na (−1, 1]. Dla x ∈ (−1, 1] określamy
g(x) = lim f (xn ).
n→∞
Udowodnić, że g jest funkcją ciągłą wtedy i tylko wtedy, gdy f (0) = f (1).
112. Niech [x] oznacza część całkowitą liczby x. Obliczyć granicę
1
lim x
.
x→0
x
113. Wykazać, że
lim
n→∞
5
2k lim cos(|n!πx|
=
k→∞
(
1,
0,
x ∈ Q;
x 6∈ Q.
Rachunek różniczkowy
114. Funkcja różniczkowalna f : R → R spełnia równanie f (x) = f 0 (x) dla każdego
x ∈ R. Ponadto f (0) = a. Wykazać, że f (x) = aex .
115. Wielomian W (x) ma n różnych pierwiastków rzeczywistych. Wykazać, że dla
dowolnej liczby α ∈ R wielomian αW (x) + W 0 (x) ma co najmniej n − 1 różnych pierwiastków rzeczywistych.
116. Czy funkcja
( x−1
exp(−1/|x|)
f (x) =
x
0,
x 6= 0,
x=0
jest w punkcie x0 = 0 ciagła? różniczkowalna? Odpowiedzi proszę uzasadnić. Obliczyć
kres górny i kres dolny f na zbiorze R.
117. Znaleźć wszystkie ekstrema lokalne funkcji f : R → R danej wzorem
√
√
5
f (x) = 3 x + 1 x2 − 2x + 1 .
14
118. Znaleźć wszystkie ekstrema lokalne funkcji f : R → R danej wzorem
√
√
f (x) = 5 x − 2 9 x − 7 .
119. Znaleźć kresy zbioru
A={
√
n2 + 2n + 1 | n ∈ N}.
n2
120. Niech f (x) = sin ln x dla x > 0. Proszę wyznaczyć:
(a) wszystkie a > 0, dla których f jest jednostajnie ciągła na (0, a];
(b) wszystkie b > 0, dla których f jest jednostajnie ciągła na [b, ∞),
(c) wszystkie c > 0, dla których f jest lipschitzowska na [c, ∞),
(d) wszystkie d > 0, dla których f jest lipschitzowska na (0, d].
121. Znaleźć ekstrema i zbadać wypukłość funkcji f : (0, e2 ) → R danej wzorem
f (x) =
−2
.
ln(x) − 2
Czy istnieje takie n ∈ N, że funkcja g(x) = (f (x))n jest wypukła na przedziale (0, e2 )?
Odpowiedź uzasadnić.
p
122. Niech fn (x) = n exp(x) : [0, 1] → R. Czy istnieje takie n ∈ N, że fn jest wklęsła
na przedziale [0, 1]? Odpowiedź uzasadnić.
123. Niech f : [a, b] → R będzie ciągła, wypukła i ściśle rosnąca oraz f (a) = c i
f (b) = d. Wykazać, że funkcja odwrotna f −1 : [c, d] → [a, b] jest wklęsła.
124. Niech f : [a, b] → R będzie funkcją wypukłą. Wiadomo, że istnieje punkt x ∈
(a, b) taki, że dla każdego y ∈ [a, b] zachodzi f (x) ≥ f (y). Udowodnić, że f jest funkcją
stałą.
125. Niech f, g : (a, b) → R będą funkcjami ciągłymi i wypukłymi. Wykazać, że funkcja h : (a, b) → R dana wzorem
h(x) = max{f (x), g(x)}
też jest wypukła.
126. Niech f : [a, b] → R będzie funkcją wypukłą i ciągłą. Wykazać, że funkcja m :
[a, b] → R dana wzorem
m(x) = max{f (y) : y ∈ [a, x]}
też jest wypukła.
15
127. Znaleźć wszystkie pary liczb rzeczywistych a i b, dla których funkcja

dla x ≥ 0
 a(x + 1) + sin(bx)
f (x) =
 cos x − 1
dla x ∈ (−π, 0)
x sin x
jest różniczkowalna na przedziale (−π, ∞).
128. Wyznaczyć kresy zbioru wartości funkcji f (x) =
x2 +1
.
x2 +x+1
129. Wykazać, że równanie
√
√
√
√
(x − 2) ln(x − 2) + (x + 2) ln(x + 2) = 2x
ma co najwyżej dwa rozwiązania w R.
130. Znaleźć minimum objętości stożków opisanych na kuli o promieniu r.
131. Spośród wszystkich deltoidów o obwodzie l wskazać ten o największym polu.
132. Wśród wszystkich trójkątów o obwodzie równym 3 znaleźć trójkąt o największym polu.
133. Obliczyć kres dolny na przedziale (0, ∞) funkcji
f (x) = ln(ex − 1) +
2
− x.
x
sin 2x
dla x ∈ (0, π2 ). Wykazać, że f osiąga swój kres dolny na
134. Niech f (x) = tg x
π
przedziale (0, 2 ) w dokładnie jednym punkcie u ∈ (0, π2 ) oraz osiąga swój kres górny
w dokładnie jednym punkcie v tego przedziału. Obliczyć u + v.
135. Dana jest funkcja f (x) = e−|2x+1| (x2 + 2x + 3).
(a) wyznaczyć przedziały monotoniczności f ;
(b) wskazać przedziały, na których f jest wypukła;
(c) rozstrzygnąć, czy f jest jednostajnie ciągła na R.
136. Wykorzystując wzór Taylora dla n = 3, wyznaczyć przybliżoną wartość
Oszacować błąd przybliżenia.
137. Niech
√
5
√
3
3
x + 3 x8
√
f (x) =
x· 6x
dla x > 0.
Dowieść, że jeśli a, b, c > 0 i a + b + c = 3, to f (a) + f (b) + f (c) ≥ 12.
Wskazówka. Sprawdzić, na jakich przedziałach f jest wypukła.
16
√
3
e.
138. Wykazać, że
1 + exp
a+b+c+d
≤
4
q
4
1 + ea · 1 + eb · 1 + ec · 1 + ed
dla wszystkich a, b, c, d ∈ R.
139. Wykazać, że dla |x| < 1 błąd przybliżenia
cos x ≈ 1 −
nie przekracza
x2 x4
+
2
24
1
.
720
140. Udowodnić, że dla wszystkich x > 0 spełniona jest nierówność
ln(1 + x) >
arc tg x
.
1+x
141. Wykazać, że dla dowolnych liczb dodatnich x i y zachodzi nierówność
x+y
x+y
x
y
x ·y ≥
.
2
142. Niech h : R → R będzie funkcją wypukłą. Załóżmy, że h0 (0) istnieje i jest liczbą
większą od 1, a h(0) ≥ 0. Wykazać, że h(x) > x dla x > 0.
143. Zbadać przebieg zmienności funkcji f (x) = (2 + x) exp(1/x).
144. Wykazać, że dla x ∈ 0, π2 zachodzi nierówność
x2
2 ln(cos x)
<
− 1.
x2
12
145. Wykazać, że jeśli e < y < x, to
xy < y x .
146. Niech f (x) = x−1 ex dla x > 0 i niech
M (t) = sup f (x),
t > 0.
x∈[t,t+1]
Wyznaczyć kres dolny funkcji M : (0, ∞) → R.
147. Obliczyć n-tą pochodną funkcji xn e−x w zerze.
148. Znaleźć rozwinięcie Taylora wokół x = 2 funkcji f (x) = x5 + x4 + 2x + 1.
149. Znaleźć piąty wyraz rozwinięcia Taylora funkcji sin(tg x) wokół x = 0.
17
150. Wyznaczyć trzeci wyraz rozwinięcia Taylora wokół x = 0 funkcji
(1 + x)4
f (x) =
.
(1 + 2x)3 (1 − 2x)2
151. Niech
(
sin(1/x) · exp(−1/x2 )
dla x 6= 0
0
dla x = 0.
f (x) =
Czy f 00 (0) istnieje? Czy x0 = 0 jest punktem przegięcia f ? Odpowiedzi proszę uzasadnić.
152. Posługując się tylko wzorem Taylora, obliczyć ln 3−ln 2 z dokładnością do trzech
miejsc po przecinku.
153. Wyznaczyć wszystkie pary liczb a, b ∈ R, dla których granica
lim
x→0
x − (a + b cos x) sin x
x5
jest skończona.
154. Obliczyć granicę
√
√ lim n3/2 arc tg ( n + 1 ) − arc tg n .
n→∞
155. Obliczyć granicę
lim
x→0
arc tg x
x
12
x
.
156. Obliczyć granicę
etg x − ex
.
x→0 tg x − x
lim
157. Obliczyć granicę
lim
x→∞
π
2
− arc tg x
.
ln(1 + x1 )
158. Obliczyć granicę ciągu
n
1 n 1
1 n2 · 1−
· 1+
an =
1+ 2
n
n
n
159. Obliczyć granicę


lim 
x→∞ 

1
sin
1
x + ϕ(x)
1
−
sin
18
1
x + ψ(x)


,
gdzie
x
1
ϕ(x) = 1 +
,
x
ψ(x) =
√
x
x
dla x > 0.
Wskazówka: wykorzystać twierdzenie Lagrange’a o wartości średniej dla funkcji
1/ sin(1/x).
160. Udowodnić, że jeśli funkcja różniczkowalna f : R → R spełnia warunek
lim f 0 (x) = g ∈ R,
x→±∞
to f jest jednostajnie ciągła na całej prostej R.
Wskazówka. Czy f spełnia warunek Lipschitza na przedziale [a, ∞), gdy liczba a
jest dostatecznie duża?
161. Obliczyć granicę
lim
x→0
1
1
− 2 2
x sin x tg(x sin x) x sin x
.
1
162. Niech f (x) = 2 − 2 cos x − x · sin(sin x) i niech
P awn = f ( n ) dla n ∈ N. Wyznaczyć
wszystkie wykładniki w > 0, dla których szereg
an jest zbieżny.
163. Obliczyć granicę
arc sin (x) − x
.
x→0 tg(2x) − 2 ln(1 + x) − x2
lim
164. Obliczyć granicę
2 sin(1 − cos(x)) − tg2 (sin(x))
.
x→0
(cos(x) − 1)2
lim
165. Obliczyć granicę
tg(sin(ln(arc tg (exp(x) − 1) − sin(x) + 1)))
.
x→0
(arc sin (x) − sin(x))2/3
lim
166. Obliczyć granicę
lim
x→0
1
1−sin(x)
− cos(x) − tg(x) − 23 arc tg 2 (x)
arc tg 3 (sin x)
19
.
6
Zbieżność jednostajna i szeregi potęgowe
167. Wykazać, że jeśli an jest ciągiem monotonicznie zbieżnym do a, zaś f : R → R
funkcją ciągłą i monotoniczną, to ciąg funkcji
fn (x) := f (x + an )
jest zbieżny jednostajnie na każdym przedziale [−M, M ] ⊂ R.
168. Podać przykład ciągu funkcji
P∞ fn : R → R takiego, że szereg
jednostajnie, ale szereg norm n=1 kfn k∞ jest rozbieżny.
P∞
n=1
fn jest zbieżny
169. Wykazać, że granica punktowa ciągu funkcji wypukłych jest funkcją wypukłą.
170. Zbadać zbieżność jednostajną szeregu
∞
X
n=2
sin(nx)
.
(n + x2 ) ln2 n
171. Zbadać zbieżność jednostajną szeregu
∞
X
1
(−1)n √
x+n
n=1
na przedziale [0, +∞).
172. Znaleźć zbiór X ⊂ R punktów zbieżności szeregu funkcyjnego
∞
X
sin( n2n+1 )
q
n
x
2n+3
√
)
cos( 5n
.
2 −7
1+x2
n=1
173. Znaleźć zbiór X ⊂ R punktów zbieżności szeregu funkcyjnego
∞
X
x
.
x sin
1 + n2 x2
n=1
Czy szereg ten jest zbieżny jednostajnie na zbiorze X? Odpowiedź proszę uzasadnić.
174. Niech fn : R → R będzie ciągiem funkcyjnym, zbieżnym jednostajnie na R do
funkcji f : R → R. Dla n ∈ N kładziemy
gn (x) = exp(−(fn (x))2 ) ,
hn (x) = (fn (x))2 ,
g(x) = exp(−(f (x))2 ) ,
h(x) = (f (x))2 .
Czy ciag gn zbiega jednostajnie na R do funkcji g? A czy ciag hn zbiega jednostajnie
na R do funkcji h? Obie odpowiedzi proszę uzasadnić.
20
175. Zbadać, czy suma szeregu
∞
X
sin(nx)
nx
n=1
cos
x
n
jest ciągła na zbiorze (0, π).
176. Zbadać zbieżność jednostajną i punktową ciągu
x
2 1 − cos n
fn (x) = n
x
na zbiorach (0, +∞) i (0, a], gdzie a > 0.
177. Zbadać zbieżność jednostajną i punktową ciągu funkcyjnego
!
x
1
n
+ cos
fn (x) = exp x + √
1 + n1
ln n
na prostej rzeczywistej R.
178. Zbadać zbieżność jednostajną i punktową ciągu funkcyjnego
fn (x) = n3 x exp(−nx2 ),
n = 1, 2, . . .
na odcinku [0, 1].
179. Rozważmy funkcję f (x) =
krotne składanie funkcji f :
x
.
exp(2x)
Definiujemy ciąg funkcyjny (fn ) przez wielo-
fn (x) := f ◦n (x) = f ◦ f ◦ . . . ◦ f (x).
Zbadać zbieżność jednostajną tego ciągu na zbiorze x ≥ 0.
180. Wykazać, że funkcja
f (x) =
∞
X
n=1
x3
x5 + n 5
jest dobrze określona i klasy C 1 na [0, +∞).
181. Wykazać, że funkcja
f (x) =
∞
X
exp(−n2 x)
n=1
jest dobrze określona i klasy C 1 na (0, +∞).
21
P
n
182. Funkcja analityczna f (x) = ∞
n=0 an x (szereg ma promień zbieżności R > 0)
spełnia w przedziale (−R, R) równanie
f 0 (x) = x2 f (x)
i ponadto f (0) = π. Wyznaczyć a6 .
183. Wyznaczyć promienie zbieżności następujących szeregów potęgowych:
a)
b)
c)
d)
2
3
∞
X
2n · 3n · 4n 2n3
x ,
n + n2 + n3
n=0
∞
X
(3 + (−1)n 2)2n
n=1
∞
X
n=1
∞
X
n
n
x2n+(−1) ,
(5n + (−1)n )n x2n ,
√
8n nxn+1 .
n=1
P∞
184. Szereg potęgowy n=3 an xn ma skończony promień zbieżności R > 0. Proszę
P
n2
wyznaczyć promień zbieżności szeregu ∞
n=3 an x .
185. Czy szereg
∞
X
n=1
1
n(1 + (x − n)2 )
jest zbieżny jednostajnie na (0, +∞)? Odpowiedź proszę uzasadnić.
P
n
promień zbieżności R > 0. Proszę
186. Szereg potęgowy ∞
n=3 an x ma skończony
P∞ n
3
wyznaczyć promień zbieżności szeregu n=3 3 an xn .
187. Rozwinąć w szereg Taylora–Maclaurina funkcję f (x) = sin(x2 ) · cos(x2 ).
188. Rozwinąć szereg Taylora–Maclaurina funkcję
f (x) = sin x · cos x · arc tg x2 .
Obliczyć promień zbieżności tego szeregu.
189. Zbadać zbieżność jednostajną i niemal jednostajną szeregu
dziale (0, 1), gdzie
 1
 n dla x ≤ n1 ,
fn (x) =

0 dla x > n1 .
22
P∞
n=1
fn (x) na prze-
190. Wykazać, że funkcja
f (x) =
∞
X
nxn
,
n
+
1
n=0
x ∈ (−1, 1)
spełnia tożsamość
x
+ ln(1 − x),
1−x
xf (x) =
Wskazówka. n/(n + 1) = 1 −
x ∈ (−1, 1) .
1
.
n+1
191. Czy suma szeregu
S(x) =
∞ X
x
n=1
x x
− 1+
ln 1 +
n
n
n
jest funkcją dobrze określoną i różniczkowalną na (0, +∞)? Odpowiedzi proszę uzasadnić.
√
P
n
192. Udowodnić, że funkcja f (x) = ∞
jest ciągła na (−1, 1). Zbadać jej
n=1 | sin x|
różniczkowalność na tym przedziale.
P
193. Załóżmy, że ∞
n=1 |an | < ∞. Zbadać ciągłość i różniczkowalność funkcji
f (x) =
∞
X
an arc tg nx,
x ∈ R.
n=1
194. Zbadać ciągłość i różniczkowalność funkcji
f (x) =
∞
X
π
1 √ arc tg nx −
,
2
n
n=1
x > 0.
195. Wykazać, że funkcja
∞
X
xn
,
n n2
3
n=1
−3 < x < 3,
jest różniczkowalna i wyrazić jej pochodną jawnym, prostym wzorem.
196. Obliczyć sumę szeregu 1/2 − 1/5 + 1/8 − 1/11 + · · · .
Wskazówka. Rozważyć funkcję F (x) = x2 /2 − x5 /5 + · · · .
197. Załóżmy, że f ∈ C([0, ∞)) nie jest funkcją stałą. Udowodnić, że rodzina fn (t) :=
f (nt), n ∈ N, nie jest równociągła na [0, 1].
23
198. Udowodnić, że
lim
x→∞
√
∞
X
x2 arc tg nx
n=1
1 + n 2 x2
=
π3
.
12
199. Dla x ∈ R i n ∈ N połóżmy fn (x) := x2 + n−1 sin nx. Udowodnić, że ciąg fn jest
zbieżny jednostajnie na całej prostej R, ale nie jest rodziną równociągłą na R, tzn. nie
jest prawdą, że dla każdego ε > 0 istnieje δ > 0 takie, że nierówność |fn (x)−fn (y)| < ε
zachodzi dla wszystkich n ∈ N i wszystkich x, y ∈ R, |x − y| < δ.
200 (z gwiazdką, tylko dla zainteresowanych). Funkcja f : R → R jest klasy C 1
i okresowa z okresem T = 1. Ponadto f (0) = 0 i |f 0 | ≤ 1 na całej prostej R. Dla n ∈ N
kładziemy
f (2n x)
fn (x) = √ n
2
oraz
F (x) =
∞
X
fn (x) .
n=0
θ
1. Niech k, n ∈ N, θ ∈ (0, 1). Połóżmy x = 2kn oraz y = x + 2n+1
. Wykazać, że istnieje
stała C1 , niezależna od k, n i θ, taka że
|F (x) − F (y)| ≤ C1 2−n/2 .
2. Wywnioskować z poprzedniego punktu, że F spełnia warunek Höldera z wykładnikiem 21 , tzn. istnieje taka stała C2 , że
|F (x) − F (y)| ≤ C2 |x − y|1/2
dla wszystkich x, y ∈ R.
3. Zbadać różniczkowalność F .
201. Sumę szeregu potęgowego
∞
X
n=0
xn
4n + 3
przedstawić wyraźnym, konkretnym wzorem jako funkcję zmiennej x. Na jakim przedziale słuszny jest otrzymany wzór?
7
Rachunek całkowy
202. Rozłożyć na ułamki proste funkcję wymierną
x3 + 4x2 − 2x + 6
f (x) = 4
.
x − 2x3 + 3x2 − 4x + 2
203. Obliczyć całkę nieoznaczoną
Z
(2x3 + x) (arc tg x)2 dx.
24
204. Obliczyć całkę nieoznaczoną
Z
exp(2x) cos3 (x) dx.
205. Obliczyć całkę nieoznaczoną
Z
cos x
dx
sin x − cos x
206. Obliczyć całkę nieoznaczoną
Z
sin2 x · ctg x
dx
(1 + sin2 x) cos2 x
√
207. Znaleźć funkcję pierwotną funkcji f (x) = x2 4 − x2 .
208. Funkcja f (x) dana jest wzorem
√
Z
x2 +1
sin(t2 ) dt.
f (x) =
x
Obliczyć f 0 (x).
209. Znaleźć kres dolny i górny funkcji
Z x
5t + 3
F (x) =
dt
3
2
0 t − 7t + 16t − 12
na przedziale [−1, 1].
210. Obliczyć granicę
R sin x √
tg x dx
lim R 0tg x √
.
x→0
sin x dx
0
211. Obliczyć granicę
lim
n→∞
n
X
n→∞
2
k
k
2−
· 2.
n
n
k=1
212. Obliczyć granicę
lim
s
n
X
k=0
√
2n2 + kn − k 2
.
n2
213. Obliczyć granicę
r
lim
n→∞
n2
(n + 1)n+1 (n + 2)n+2 · . . . · (2n)2n
.
nn+1 nn+2 · . . . · n2n
25
214. Obliczyć granicę
n
X
lim
n→∞
k=0
n5
.
(n2 + k 2 )3
215. Skonstruować przykład ciągu funkcji ciągłych fn : [0, 1] → R takiego, że limn→∞ fn (x) =
0 dla każdego x ∈ [0, 1], ale
Z 1
lim
fn (x) dx = +∞.
n→∞
0
216. Wykazać, że
Z
2
ex
2 −x
dx
0
należy do przedziału [2e−1/4 , 2e2 ].
217. Wykazać, że dla n = 3, 4, 5, . . . prawdziwa jest równość
Z
Z π/2
n − 1 π/2
n
cosn−2 x dx.
cos x dx =
n
0
0
218. Niech f będzie funkcją dodatnią, ciągłą i rosnącą na przedziale [a, b] i niech
a0 = f (a), b0 = f (b). Wykazać, że
Z b
Z b0
f (x)dx +
f −1 (y)dy = bb0 − aa0 ,
a0
a
gdzie f −1 oznacza funkcję odwrotną do f .
Wskazówka: Wykorzystać geometryczną interpretację całek.
219. Niech f : [0, +∞) → R będzie funkcją ciągłą o wartościach dodatnich. Wykazać,
że dla każdego x > 0 prawdziwa jest nierówność
2
Z x
Z x
Z x
2
f (t) dt ≥
tf (t) dt .
t f (t) dt ·
0
0
0
Wskazówka: zróżniczkować badane wyrażenie względem x.
220. Niech
R 1 f0 : R → R będzie funkcją ciągłą okresową, o okresie T = 1 i całce oznaczonej 0 f0 (x) dx = 1. Dla n ∈ N definiujemy
fn (x) =
f0 (5n x)
,
2n
f (x) =
fn (x)
n=1
Z
oraz
∞
X
F (x) =
x
f (t) dt .
0
Wykazać,
f (x) =
P że Rszereg
x
F (x) = ∞
f
(t)
dt
n=1 0 n
P∞
n=1
fn (x) jest zbieżny jednostajnie na całej prostej R i
26
221. Obliczyć granicę
F (x)
,
x→∞
x
gdzie F jest funkcją z poprzedniego zadania.
lim
222. Funkcja f , ciągła i nieujemna na przedziale [a, b], ma na tym przedziale kres
górny M . Dowieść, że ciąg
Z b
1/n
n
f (x) dx
a
ma granicę równą M .
√
223. Obliczyć całkę funkcji f (x) = x exp(− x) po maksymalnym przedziale półosi
dodatniej, na którym ta funkcja jest wklęsła.
224. Wyznaczyć liczbę dodatnią x, dla której wartość całki
Z √x
sin (2πt/(t + 2)) dt
0
jest największa.
225. Wykazać, że jeśli funkcja f jest ciągła na przedziale [a, b], to
n
n−1
Z b
Z x
Z b
f (x)dx
f (y)dy
dx =
n
f (x)
a
a
a
dla każdej liczby naturalnej n.
226. Punkt A znajduje się w środku układu współrzędnych w R2 . Prosta ` przechodzi
przez A. W chwili t0 = 0 punkt A zaczyna się poruszać po prostej ` ze stałą prędkością 1 m/s, a jednocześnie prosta ` zaczyna się obracać ze stałą prędkością kątową 1
radiana na sekundę. Obliczyć długość krzywej, jaką punkt A zakreśli, poruszając się
od t0 = 0 do t1 = 1 s.
227. Zbadać zbieżność całki niewłaściwej
a
Z π
sin x
0
xb + π − x
c dx ,
gdzie a, b, c ∈ R.
228. Zbadać zbieżność całki niewłaściwej
Z ∞ a
x · | sin x|b
dx ,
exp(x2 ) − 1
0
gdzie (wariant 1) a, b > 0, (wariant 2, trudniejszy) a, b ∈ R.
27
R1
229. Niech f ∈ C((0, 1]) będzie taka, że 0 |f (x)| dx jest zbieżna. Niech α ∈ (0, 1)
będzie dowolną liczbą. Wykazać, że
Z r
1
|f (x)|α dx = 0 .
lim
r→0+ r 1−α 0
Wskazówka: Zastosować nierówność Höldera z wykładnikiem p = 1/α.
230. Niech α ∈ (0, 1). Obliczyć granicę
Z r
1
| ln x|α exp(−x2 ) dx .
lim
r→0+ r| ln r|α 0
Poszczególne kroki w obliczeniach proszę starannie uzasadnić.
Wskazówka: Można zastosować nierówność Höldera z wykładnikiem p = 1/α, a następnie spróbować wykorzystać twierdzenie o 3 funkcjach i monotoniczność logarytmu.
231. Niech f ∈ C(R) i niech M > 0. Udowodnić, że ciąg funkcyjny
n
fn (z) =
2
Z
1
z+ n
f (y) dy
1
z− n
jest zbieżny do f jednostajnie na [−M, M ].
232. Załóżmy, że f : [0, 2π] → R spełnia warunek Lipschitza. Wykazać, że istnieje
stała C > 0 taka, że dla każdego k = 1, 2, . . . jest
Z 2π
C
f (x) sin(kx) dx ≤ .
k
0
28
Download
Random flashcards
123

2 Cards oauth2_google_0a87d737-559d-4799-9194-d76e8d2e5390

66+6+6+

2 Cards basiek49

Create flashcards