Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach
Europejskiego Funduszu Społecznego
PRZEWIDYWANE OCZEKIWANIA PRACODAWCÓW ODNOŚNIE
POŻĄDANYCH KWALIFIKACJI I USŁUG SZKOLENIOWYCH
Raport z przeprowadzonego badania ankietowego wśród
pracodawców działających na terenie powiatu tomaszowskiego
Powiatowy Urząd Pracy w Tomaszowie Lubelskim
ul. Lwowska 35
22-600 Tomaszów Lubelski
www.tomaszowlub.pup.gov.pl
Tomaszów Lubelski, grudzień 2009r.
SPIS TREŚCI
Wstęp ............................................................................................................................. 3
Część I Przedmiot, metodologia i cel badania ankietowego ......................................... 5
1.1 Cel badania .................................................................................................... 5
1.2 Narzędzie badawcze ...................................................................................... 6
1.3 Charakterystyka respondentów ..................................................................... 7
Część II Analiza przewidywanych oczekiwań pracodawców odnośnie pożądanych
kwalifikacji i usług szkoleniowych ............................................................................. 12
Część III Opis form wsparcia realizowanych przez urząd pracy oraz zainteresowanie
pracodawców współpracą w zakresie ich organizacji ................................................. 24
Podsumowanie i wnioski ............................................................................................. 34
Projekt „Fachowa wiedza gwarancją jakości usług” jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej
w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.
2
WSTĘP
Współczesny rynek pracy podlega ciągłym zmianom. Nowe prawa rynku
zmuszają przedsiębiorców do wdrażania innowacji, poprawy jakości produktów i
usług, przy efektywnym wykorzystaniu zasobów ludzkich. Sprawia to, że zawody,
które dotychczas cieszyły się popularnością przestają być atrakcyjne. Obecnie
ukończenie szkoły nie zapewnia znalezienia zatrudnienia, gdyż coraz częściej
wymaga się od kandydatów spełniania wielu dodatkowych kryteriów intelektualnych
i zawodowych oraz elastycznego dostosowywania się do wymogów współczesnego
rynku pracy. W związku z tym niezbędne jest podejmowanie działań nakierowanych
na zdobycie wiedzy o prognozach dotyczących pożądanych zawodów, kwalifikacji i
umiejętności pracowniczych, dzięki którym będzie możliwa efektywna aktywizacja
zawodowa. Monitorowanie oczekiwań pracodawców umożliwi dostosowywanie
kwalifikacji bezrobotnych do wymogów współczesnego rynku pracy poprzez
przekwalifikowanie oraz doskonalenie ich umiejętności interpersonalnych.
Powiatowy Urząd Pracy w Tomaszowie Lubelskim, jako instytucja działająca
między innymi w celu pełnego i produktywnego zatrudnienia, przeprowadził badanie
ankietowe dotyczące uzyskania diagnozy zapotrzebowania na konkretne zawody i
kwalifikacje wśród pracodawców lokalnego rynku pracy. Badanie zostało
zrealizowane w terminie od 01.04.2009r. do 30.11.2009r. przez pracowników tut.
urzędu wśród 1320 podmiotów gospodarczych działających na terenie powiatu
tomaszowskiego, co stanowi próbę reprezentatywną, przy założeniu standardowego
poziomu ufności. Według danych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i Kasy
Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w Tomaszowie Lubelskim na dzień
31.12.2009r. na terenie powiatu tomaszowskiego zarejestrowanych było 5204
podmiotów gospodarczych, w tym:
Projekt „Fachowa wiedza gwarancją jakości usług” jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej
w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.
3
- 1100 pracodawców, zgłoszonych w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych, nie
zatrudniających żadnego pracownika,
- 2526 pracodawców, zgłoszonych w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych,
zatrudniających jednego pracownika,
- 1118 pracodawców, zgłoszonych w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych,
zatrudniających przynajmniej dwóch pracowników,
-
458
pracodawców
podlegających
ubezpieczeniu
społecznemu
rolników,
zgłoszonych w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego.
Raport badawczy został opracowany w oparciu o zebrane dane z
przeprowadzonego badania ankietowego stanowiącego jedno z głównych działań w
projekcie pt „Fachowa wiedza gwarancją jakości usług” współfinansowanego ze
środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. Projekt
realizowany jest w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, Priorytet VI,
Działanie 6.1, Poddziałanie 6.1.2, na podstawie Umowy Nr: POKL.06.01.02-06-025/0800 z dnia 23.12.2008 roku.
Niniejszy raport składa się z trzech części. Pierwsza część raportu opisuje
przedmiot i metodologię badania, zastosowane narzędzia badawcze, określa cel
badania i zawiera charakterystykę respondentów. Druga część raportu zawiera
analizę zebranych od respondentów ankiet pod kątem przewidywanych oczekiwań
pracodawców odnośnie pożądanych kwalifikacji potencjalnych pracowników. W
trzeciej części przedstawiono katalog form wsparcia oferowanych przez PUP wraz z
ich opisem oraz zainteresowanie pracodawców współpracą w zakresie korzystania z
nich. Raport kończy się podsumowaniem z podaniem wniosków, jakie wypływają z
analizy zebranych ankiet.
Projekt „Fachowa wiedza gwarancją jakości usług” jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej
w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.
4
CZĘŚĆ I PRZEDMIOT, METODOLOGIA I CEL BADANIA ANKIETOWEGO
1.1. Cel badania
Powiat tomaszowski charakteryzuje wysoka stopa bezrobocia, która na dzień
30.11.2009r. wyniosła 14,1% i była wyższa od stopy bezrobocia woj. lubelskiego
(12,1%) i kraju (11,4%). Istotnym problemem lokalnego rynku, obok niewystarczającej
podaży pracy, jest niedostosowanie kwalifikacji bezrobotnych do potrzeb rynku. Mimo
wysokiego poziomu bezrobocia pośrednicy pracy niejednokrotnie mają trudności z
doborem kandydatów do zgłaszanych przez pracodawców wolnych miejsc pracy,
między innymi z uwagi na brak w ewidencji Powiatowego Urzędu Pracy w Tomaszowie
Lubelskim osób o poszukiwanych przez pracodawców kwalifikacjach.
Realizacja badania ankietowego stanowi próbę zdiagnozowania lokalnego rynku
pracy pod kątem:
- zapotrzebowania na konkretne zawody, kwalifikacje i umiejętności pracownicze wśród
lokalnych pracodawców,
- rozpoznanie oczekiwań rynku w zakresie form współpracy z urzędem pracy.
Głównym celem przeprowadzonego badania ankietowego było poznanie
oczekiwań pracodawców działających na lokalnym rynku pracy odnośnie
pożądanych kwalifikacji, kompetencji, cech osobowościowych i umiejętności
pracowniczych, pod kątem jak najlepszego dostosowania kwalifikacji osób
bezrobotnych do potrzeb rynku. Uzyskane wyniki badania będą wykorzystywane
przez PUP do planowania kierunków szkoleń grupowych organizowanych przez
Powiatowy Urząd Pracy w Tomaszowie Lubelskim dla osób bezrobotnych na 2010r.
i lata następne oraz do opiniowania kierunków kształcenia zawodowego w powiecie
tomaszowskim.
Projekt „Fachowa wiedza gwarancją jakości usług” jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej
w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.
5
1.2 Narzędzie badawcze
Metodą zastosowaną do realizacji badania był indywidualny wywiad
bezpośredni prowadzony przez 10 ankieterów – pracowników tut. urzędu.
Ankietyzacja była prowadzona wśród pracodawców lokalnego rynku w oparciu o
pytania zawarte w opracowanej przez pracowników PUP ankiecie.
Respondentom zadano pytania, które dotyczyły następujących obszarów:
- dane formalne i teleadresowe – zbierane w celu uaktualnienia istniejącej bazy
danych pracodawców
- informacje o oczekiwaniach pracodawców dotyczących zatrudnienia pracowników
(m.in. nazwy zawodów, w których pracodawcy chcieliby zatrudnić pracowników,
szczegółowe kwalifikacje wymagane od pracowników, pożądane kompetencje, cechy
i umiejętności potencjalnych pracowników)
- informacje na temat form wsparcia, realizowanych przez PUP, którymi zainteresowani
są pracodawcy – zebranie tego typu danych pozwoli trafniej planować środki na
poszczególne formy wsparcia i dostosować ofertę PUP do oczekiwań pracodawców.
Założeniem
autorów
narzędzia
badawczego
była
jego
przejrzystość,
zachowanie odpowiedniej ilości pytań skategoryzowanych, dających możliwość
wyboru kilku odpowiedzi oraz pytań o charakterze zamkniętym z uwzględnieniem
opcji „inne”, dającej badanemu respondentowi możliwość przekazania dodatkowych
informacji z danej kwestii.
W trakcie prowadzonego badania ankieterzy czasami doświadczali trudności w
uzyskaniu zgody na realizację badania ankietowego. Pracodawcy zasłaniali się
brakiem czasu, niejednokrotnie brakiem wiary w przydatność takich badań itp. W
takim przypadku, jeśli ankieter nie przedstawił argumentów, które przekonały
pracodawcę do wzięcia udziału w badaniu, dany podmiot był pomijany, a jego
negatywne odpowiedzi nie były brane pod uwagę w liczebności ankiet.
Projekt „Fachowa wiedza gwarancją jakości usług” jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej
w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.
6
1.3 Charakterystyka respondentów
Badaniu zostało poddanych 1320 podmiotów gospodarczych działających na
terenie powiatu tomaszowskiego. Dobór firm i instytucji biorących udział w badaniu
został przeprowadzony w sposób zapewniający uczestnictwo pracodawców z każdej
gminy powiatu tomaszowskiego. Na mapie poniżej przedstawiono liczbę podmiotów
objętych badaniem w układzie gminnym.
Liczba podmiotów objętych badaniem w układzie gminnym
Projekt „Fachowa wiedza gwarancją jakości usług” jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej
w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.
7
Największa liczba przebadanych pracodawców ma siedzibę w mieście
Tomaszów Lubelski (49,3%), a najmniej pracodawców – uczestników badania pochodzi z
gminy Jarczów (1,4%), co wynika bezpośrednio z ilości działających podmiotów i
znaczenia rolnictwa w rozwoju gospodarczym poszczególnych gmin powiatu
tomaszowskiego.
Ze struktury przebadanych respondentów wynika, że wśród ankietowanych
największy odsetek (69,7%) stanowią osoby fizyczne prowadzące działalność
gospodarczą. W dalszej kolejności znajdują się: jednostki i zakłady budżetowe
(11,9%), spółki osobowe (9,2%), spółki kapitałowe (5,9%), spółdzielnie (1,7%),
stowarzyszenia i fundacje (1,3%) oraz przedsiębiorstwa państwowe (0,3%).
Jednym z pytań zadanych respondentom było pytanie dotyczące wielkości
zatrudnienia. Z uzyskanych danych wynika, że w badaniu wzięli udział pracodawcy
należący zarówno do mikro, małych, średnich, jak i dużych przedsiębiorstw.
Zamieszczony poniżej wykres nr 1 przedstawia szczegółową strukturę podmiotów
objętych badaniem wg kryterium wielkości zatrudnienia.
Wykres nr 1
Struktura pracodawców objętych badaniem wg kryterium
wielkości zatrudnienia
powyżej 250 pracowników
0,45%
od 51 do 250 pracowników
od 26 do 50 pracowników
od 11 do 25 pracowników
od 6 do 10 pracowników
2,88%
3,86%
10,61%
12,12%
70,08%
do 5 pracowników
0,00%
20,00%
40,00%
60,00%
80,00%
Projekt „Fachowa wiedza gwarancją jakości usług” jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej
w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.
8
Struktura
badanych
pracodawców
wynika
ze
znaczącego
udziału
mikroprzedsiębiorstw wśród firm funkcjonujących na rynku pracy powiatu
tomaszowskiego. Ankieterzy prowadzący badanie starali się dotrzeć przede
wszystkim do firm średnich i dużych z uwagi na niewielką ich liczbę w powiecie
tomaszowskim, natomiast wśród firm małych i mikroprzedsiębiorstw w pierwszej
kolejności obejmowali badaniem przedsiębiorców zatrudniających pracowników.
Miało to na celu zebranie wymiernych danych od respondentów, którzy zatrudniając
pracowników mają konkretne oczekiwania co do ich kwalifikacji i posiadają pewne
preferencje na temat kompetencji, cech osobowościowych i umiejętności potencjalnie
zatrudnianych osób.
Przeprowadzając badanie zbierano także informacje na temat branż, w których
funkcjonują respondenci. Strukturę pracodawców objętych ankietyzacją według
branż, w których funkcjonują przedstawia poniższy wykres.
Wykres nr 2
Struktura pracodawców objętych badaniem wg
profilu działalności
0,80%
4,20%
7,50%
Produkcja
7,30%
Usługi
Handel
39,10%
41,10%
Edukacja
Administracja
Spółdzielnia
Projekt „Fachowa wiedza gwarancją jakości usług” jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej
w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.
9
Przedstawiona struktura pracodawców objętych ankietyzacją odzwierciedla
strukturę pracodawców funkcjonujących w poszczególnych branżach na lokalnym
rynku pracy. Najliczniejszymi grupami wśród przebadanych firm są pracodawcy
działający w branżach związanych z handlem (41,1%) i usługami (39,1%). Znacząca
przewaga firm handlowych i usługowych wynika z położenia i uwarunkowań
naturalnych powiatu tomaszowskiego. Brak odpowiednich zasobów naturalnych
umożliwiających rozwój przemysłu oraz położenie z dala od centrów przemysłowych
sprawia, że obszar powiatu tomaszowskiego należy do terenów o słabym stopniu
rozwoju, gdzie dominują firmy, działające w branży związanej z handlem lub
usługami.
Dane dotyczące stanu zatrudnienia i rodzaju branży w której funkcjonują
badani pracodawcy potwierdzają przewagę małych, często rodzinnych firm
działających w handlu bądź usługach.
W Tabeli nr 1 przedstawionej poniżej
przedstawiono ilość zebranych ankiet z uwzględnieniem profilu działalności i
wielkości zatrudnienia badanych pracodawców.
Tabela nr 1
Liczba zebranych ankiet w poszczególnych branżach z podziałem na stan
zatrudnienia badanych pracodawców
Przedsiębiorstwa
wg stanu
zatrudnienia
do 5
pracowników
od 6 do 10
pracowników
od 11 do 25
pracowników
od 26 do 50
pracowników
od 51 do 250
pracowników
powyżej 250
pracowników
Ogółem
Branże
Produkcja
Usługi
Handel
Edukacja
Administracja
Spółdzielnia
W całym
badaniu
42
396
447
16
20
4
925
15
60
55
20
9
1
160
23
40
24
39
11
3
140
2
7
11
17
11
3
51
11
11
6
7
3
0
38
3
2
0
0
1
0
6
96
516
543
99
55
11
1320
Projekt „Fachowa wiedza gwarancją jakości usług” jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej
w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.
10
Pierwsza część ankiety, dotycząca charakterystyki badanych pracodawców
obejmuje, oprócz informacji na temat branż, wielkości i form organizacyjnoprawnych, także dane formalne i teleadresowe poszczególnych respondentów.
Posłużą one do uaktualnienia bazy danych PUP o pracodawcach i pozwolą na
utrzymanie kontaktu z partnerami lokalnego rynku.
Projekt „Fachowa wiedza gwarancją jakości usług” jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej
w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.
11
CZĘŚĆ II ANALIZA
PRZEWIDYWANYCH OCZEKIWAŃ PRACODAWCÓW ODNOŚNIE
POŻĄDANYCH KWALIFIKACJI I USŁUG SZKOLENIOWYCH
Przewidywane oczekiwania pracodawców odnośnie pożądanych kwalifikacji
pracowniczych opracowane zostały w oparciu o odpowiedzi na pytania ankietowe
dotyczące zawodów, w jakich pracodawcy chcieliby zatrudnić pracowników,
szczegółowych kwalifikacji, jakich oczekują od potencjalnych pracowników oraz
najważniejszych kompetencji, cech osobowościowych i umiejętności wymaganych
od kandydatów do pracy.
Poniżej przedstawiono listę zawodów, w których pracodawcy chcieliby
zatrudnić pracowników, z podaniem ilości wskazań poszczególnych stanowisk.
Nazwy zawodów zostały pogrupowane zgodnie z Klasyfikacją Zawodów i
Specjalności (grupy wielkie).
I grupa: Przedstawiciele władz publicznych, wyżsi urzędnicy i kierownicy
Dyrektor marketingu – 1
Kierownik administracyjny – 2
Kierownik sklepu – 2
II grupa: Specjaliści
Choreograf – 1
Dermatolog – 1
Doradca zawodowy – 2
Ekonomista – 14
Fizjoterapeuta/rehabilitant – 9
Geodeta – 9
Historyk – 1
Historyk sztuki – 1
Informatyk – 44
Inżynier budownictwa – 5
Inżynier rolnictwa – 2
Inżynier sanitarny – 3
Lekarz – 4
Lekarz psychiatra – 1
Projekt „Fachowa wiedza gwarancją jakości usług” jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej
w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.
12
Lekarz stomatolog – 1
Lekarz/technik weterynarii – 13
Logopeda – 2
Magister/technik farmacji – 18
Nauczyciel – 10
Nauczyciel j. angielskiego – 2
Nauczyciel wychowania wczesnoszkolnego – 2
Nauczyciel plastyki i muzyki – 1
Nauczyciel przedmiotów zawodowych mechanicznych – 2
Nauczyciel przedszkola – 7
Nauczyciel techniki – 1
Oligofrenopedagog – 2
Pedagog – 4
Pielęgniarka – 16
Położna – 1
Prawnik – 7
Psycholog – 6
Radca prawny – 1
Scenograf – 1
Specjalista ds. bankowości – 3
Specjalista ds. programów/specjalista ds. pozyskiwania funduszy unijnych – 8
Zootechnik – 4
III grupa: Technicy i inny średni personel
Agent celny – 2
Agent ubezpieczeniowy – 8
Animator kultury – 10
Asystent – 2
Bibliotekarz – 8
Dekorator wnętrz – 1
Florysta – 4
Fotograf – 3
Instruktor rekreacji ruchowej (fitness) – 1
Instruktor nauki jazdy – 4
Instruktor nauki jazdy konnej – 1
Instruktor tańca – 1
Księgowy – 17
Laborant – 4
Masażysta – 2
Muzyk – 3
Pracownik administracyjny – 18
Projekt „Fachowa wiedza gwarancją jakości usług” jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej
w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.
13
Pracownik księgowości – 10
Pracownik socjalny – 13
Protetyk słuchu – 1
Przedstawiciel handlowy - 26
Sekretarka – 4
Spedytor – 5
Technik budownictwa – 2
Technik dentystyczny – 2
Technik elektronik – 12
Technik elektroradiologii – 1
Technik obsługi turystycznej – 6
Technik żywienia zbiorowego – 1
Technik technolog drewna – 1
Terapeuta zajęciowy – 3
Trener sportowy (piłki nożnej/siatkowej) – 1
Zaopatrzeniowiec/dostawca – 2
IV grupa: Pracownicy biurowi
Asystent usług pocztowych – 1
Kasjer – 7
Listonosz – 4
Magazynier – 36
Operator do wprowadzania danych/kontysta – 1
Pracownik biurowy – 49
Recepcjonista – 3
V grupa: Pracownicy usług osobistych i sprzedawcy
Barman – 12
Fryzjer – 39
Intendent – 4
Kelner – 19
Kelner-barman – 16
Kosmetyczka – 13
Kucharz – 51
Opiekun/opiekunka domowa – 5
Opiekunka dziecięca – 3
Pracownik usług osobistych (pracownik ds. obsługi klienta) – 6
Pracownik ochrony – 3
Sprzedawca/handlowiec – 389
Strażak – 1
Projekt „Fachowa wiedza gwarancją jakości usług” jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej
w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.
14
VI grupa: Rolnicy, ogrodnicy, leśnicy i rybacy
Drwal-pilarz – 5
Ogrodnik-rolnik – 3
VII grupa: Robotnicy przemysłowi i rzemieślnicy
Blacharz-lakiernik – 15
Brukarz – 7
Cieśla – 4
Cukiernik – 7
Dekarz – 3
Elektromechanik – 12
Elektryk – 12
Frezer – 2
Glazurnik – 6
Kamieniarz – 6
Konserwator – 2
Krawiec/krawcowa/szwaczka – 16
Malarz – 1
Masarz wykrawacz – 3
Mechanik maszyn (rolniczych, spalinowych) – 6
Mechanik samochodowy – 65
Meliorant terenu – 1
Młynarz – 2
Modelarz form – 1
Monter okien – 3
Monter instalacji c.o. i sanitarnych – 10
Monter konstrukcji stalowych – 1
Monter reklam – 1
Murarz – 19
Parkieciarz – 1
Piekarz – 11
Spawacz – 11
Stolarz – 18
Szewc-kaletnik – 3
Szklarz – 1
Szlifierz kamienia – 2
Sztukator (wykonawca elementów architektonicznych) – 1
Ślusarz – 8
Tapicer – 6
Technolog robót wykończeniowych – 8
Tokarz – 2
Projekt „Fachowa wiedza gwarancją jakości usług” jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej
w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.
15
Tynkarz – 12
VIII grupa: Operatorzy i monterzy maszyn i urządzeń
Kierowca ciągnika – 5
Kierowca kat. B – 37
Kierowca kat. C – 24
Kierowca kat C+E – 23
Kierowca kat. D – 8
Monter elektrycznego sprzętu gospodarstwa domowego (technik naprawy
sprzętu AGD) – 1
Operator koparko-ładowarek – 11
Operator maszyn – 4
Operator sprzętu ciężkiego – 8
Operator sprzętu lekkiego/średniego – 6
Operator sprzętu rolniczego – 9
Operator traku taśmowego – 4
Palacz centralnego ogrzewania – 6
Praser – 1
Wulkanizator – 4
IX grupa: Pracownicy przy pracach prostych
Pakowacz – 1
Pokojowa – 2
Pracownik rolny – 2
Praczka/prasowaczka – 2
Robotnik budowlany – 24
Robotnik gospodarczy – 34
Robotnik produkcji – 11
Salowa – 1
Sprzątaczka – 9
Woźny (przeprowadzacz) – 1
X grupa: Siły zbrojne
brak wskazań
Projekt „Fachowa wiedza gwarancją jakości usług” jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej
w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.
16
Częstotliwość wskazywania poszczególnych zawodów w grupach wielkich
przedstawiono poniżej w tabeli nr 2.
Tabela nr 2
Podział pożądanych przez pracodawców zawodów podzielonych wg grup wielkich
Nazwa grupy wielkiej
Przedstawiciele władz publicznych, wyżsi
urzędnicy i kierownicy
Specjaliści
Technicy i inny średni personel
Pracownicy biurowi
Pracownicy usług osobistych i sprzedawcy
Rolnicy, ogrodnicy, leśnicy i rybacy
Robotnicy przemysłowi i rzemieślnicy
Operatorzy i monterzy maszyn i urządzeń
Pracownicy przy pracach prostych
Siły zbrojne
OGÓŁEM
Liczba zawodów wskazywanych
przez pracodawców w
poszczególnych grupach wielkich
3
36
33
7
13
2
37
15
10
0
156
Z uzyskanego materiału badawczego wynika, że na lokalnym rynku pracy
najbardziej poszukiwani są robotnicy (23,7%), specjaliści (23,1%) oraz średni
personel i technicy (21,1%). Dominacja zawodów robotniczych i zawodów z grupy
średniego personelu wynika ze specyfiki lokalnego rynku, na którym przeważają
pracodawcy działający w branży handlowej i usługowej. Z grup robotników,
średniego personelu i techników pracodawcy najczęściej wymieniali jako
poszukiwane: zawody związane z budownictwem, gastronomią, pracowników
administracyjno-biurowych, mechaników oraz robotników przy pracach prostych.
Zapotrzebowanie na specjalistów w powiecie tomaszowskim nie odbiega od
powszechnie znanych tendencji na krajowym, a nawet europejskim rynku pracy, co
potwierdzają wyniki badań rynku pracy prowadzone przez Polską Agencję Rozwoju
Przedsiębiorczości oraz Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej. Przeprowadzone
Projekt „Fachowa wiedza gwarancją jakości usług” jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej
w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.
17
badanie potwierdza, że wysoko wykwalifikowani pracownicy są poszukiwaną kadrą,
np. geodeta, informatyk, inżynier budownictwa, magister farmacji. Wynika to z
trudności zdobycia niezbędnej wiedzy i kwalifikacji potrzebnych przy wykonywaniu
zawodów należących do grupy specjalistów.
Analiza odpowiedzi
na pytania ankietowe dotyczące szczegółowych
kwalifikacji, jakich oczekują pracodawcy od pracowników, których chcieliby
zatrudnić pokazuje, że zatrudnienie w niektórych zawodach (najczęściej wskazywane
opisano poniżej) wymaga od kandydatów posiadania szerokiego wachlarza
umiejętności wykonywania zadań nie będących bezpośrednio powiązanych z opisem
danego zawodu zgodnym z Klasyfikacją Zawodów i Specjalności, co oznacza, że
ceniona jest tzw. wielozawodowość. Wynika to z tendencji występujących na
lokalnym rynku pracy, gdzie przeważają niewielkie firmy, w których zakresy
wykonywanych
zadań
na
poszczególnych
stanowiskach
nie
wymagają
zaangażowania odrębnych pracowników do poszczególnych zadań (np. pracownik
biurowy odpowiada jednocześnie za kadry i płace, archiwum itp.).
Sytuacja ta odnosi się w szczególności do następujących zawodów:
- agent ubezpieczeniowy – od którego wymaga się nie tylko umiejętności obsługi
klienta i znajomości branży ubezpieczeniowej, ale również umiejętności obsługi
programów komputerowych i prowadzenia biura oraz kwalifikacji w zakresie
marketingu, reklamy i sposobu pozyskiwania klientów.
- informatyk – który powinien posiadać wszechstronne umiejętności informatyczne,
zarówno
w
zakresie
obsługi
różnych
programów
komputerowych
(m.in.
wykorzystywanie baz danych, tworzenie i projektowanie stron internetowych) oraz
naprawy i konserwacji sprzętu komputerowego
- księgowy, pracownik księgowości – którzy poza umiejętnością obsługi finansowoksięgowej, w tym obsługi komputerowych programów księgowych, powinni
posiadać kwalifikacje w zakresie prac administracyjno-biurowych, kadrowych itp.
Projekt „Fachowa wiedza gwarancją jakości usług” jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej
w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.
18
- pracownik administracyjny, biurowy – którego nie określa konkretne wykształcenie
zawodowe, ale posiadane szerokie umiejętności obejmujące bardzo często zarówno
obsługę sekretariatu, archiwum, jak i wykonywanie zadań dot. kadr i płac. Poza
szczegółowymi kwalifikacjami w zakresie prac administracyjno-biurowych od
zawodu tego wymaga się również kwalifikacji w wielu innych dziedzinach
zawodowych. Pracownik ten powinien posiadać zarówno znajomość podstaw
księgowości, umiejętności informatyczne (przede wszystkim w zakresie obsługi
programów komputerowych Excel, Power Point itp. oraz wykorzystania baz danych),
a także kwalifikacje w zakresie handlu dotyczące skutecznych technik sprzedaży,
marketingu, reklamy i sposobów pozyskiwania klientów
- sprzedawca – standardowo musi być wyposażony w umiejętność obsługi kas
fiskalnych i znajomość skutecznych technik sprzedaży. Poza tym bardzo często
powinien posiadać kwalifikacje w zakresie usług informatycznych, podstaw
księgowości i uprawnień do prowadzenia pojazdów.
Na
podstawie
przeprowadzonego
badania
zaobserwowano
także,
że
zatrudnienie w niektórych zawodach bardzo często wymaga od kandydatów
posiadania konkretnych dodatkowych kwalifikacji bezpośrednio związanych z danym
zawodem. Dotyczy to m.in.:
- kierowców różnych kategorii, którzy powinni być dodatkowo wyposażeni w
uprawnienia do przewozu osób lub rzeczy
- magazyniera, który powinien posiadać umiejętność obsługi wózków jezdniowych
oraz kasy fiskalnej
- mechanika samochodowego, posiadającego uprawnienia do oceny stanu
technicznego i dopuszczenia pojazdów do ruchu
- kelnera, barmana, którzy powinni posiadać umiejętność obsługi kas fiskalnych
- kucharza, który powinien posiadać dodatkowo umiejętność obsługi klienta, gdyż
niejednokrotnie pełni funkcje kelnera czy barmana.
Projekt „Fachowa wiedza gwarancją jakości usług” jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej
w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.
19
Posiadane wykształcenie i kwalifikacje zawodowe stanowią jedynie część
wymagań stawianych przez pracodawców kandydatom do pracy. Istotną rolę
stanowią cechy psychofizyczne i interpersonalne oraz posiadane kompetencje. Nie
uprawniają one do wykonywania zawodu, ale są niezbędne do osiągnięcia
wymaganej współcześnie jakości pracy, a przez to stanowią element selektywny przy
doborze kandydatów do pracy.
Analiza odpowiedzi na pytania ankietowe dostarcza informacji na temat
najważniejszych kompetencji, cech osobowościowych i umiejętności jakich oczekują
pracodawcy lokalnego rynku pracy od przyszłych pracowników. Zestawienie
oczekiwań pracodawców w zakresie kompetencji przyszłych pracowników
przedstawia poniższy wykres.
Wykres nr 3
Zależność pożądanych kompetencji kandydatów do pracy od profilu działalności
pracodawcy
350
300
250
200
150
100
50
0
doświadczenie znajomość
zawodowe
branży
Produkcja
obsługa
komputera
Usługi
znajomość
języków
obcych
Handel
prawo jazdy
Edukacja
wiedza
zawodowa
Administracja
dodatkowe
kwalifikacje
inne
Spółdzielnia
Projekt „Fachowa wiedza gwarancją jakości usług” jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej
w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.
20
Jak wynika z przedstawionych danych badani pracodawcy najczęściej
wymieniali jako najważniejsze kompetencje oczekiwane od przyszłych pracowników
„doświadczenie zawodowe” (54,9% wskazań) oraz „znajomość branży” (50,4%
wskazań). Dla respondentów z branży edukacyjnej i administracji kompetencją o
równorzędnej randze była „wiedza zawodowa” i „obsługa komputera”. Badani
pracodawcy wszystkich branż najrzadziej wymieniali wśród pożądanych kompetencji
„dodatkowe kwalifikacje”. Może to wynikać z faktu, iż większość pracodawców
wymieniając zawody, w jakich chcieliby zatrudnić pracowników bardzo szczegółowo
dookreślała zakres dodatkowych kwalifikacji oczekiwanych od pracowników.
W dalszej kolejności respondenci pytani byli o najważniejsze cechy, jakich
oczekują od przyszłych pracowników. Uzyskane dane zostały zebrane i umieszczone
na przedstawionym poniżej wykresie nr 4.
Wykres nr 4
Zależność najbardziej cenionych cech osobowościowych kandydatów do pracy od profilu
działalności pracodawcy
300
250
200
150
100
50
0
punktualność
dyspozycyjność
Produkcja
otwartość
sumienność
Usługi
Edukacja
Handel
zaangażowanie
Administracja
wygląd zewnętrzny
inne
Spółdzielnia
Projekt „Fachowa wiedza gwarancją jakości usług” jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej
w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.
21
Najbardziej cenionymi cechami osobowościowymi wymienianymi przez
badanych pracodawców działających we wszystkich branżach były „sumienność”
(51,8% wskazań) i „zaangażowanie” (49,7% wskazań). Natomiast mniej więcej co
trzeci pracodawca wśród najważniejszych cech oczekiwanych od przyszłych
pracowników wymieniał „punktualność” i „dyspozycyjność”. Z otrzymanych danych
wynika także, że najrzadziej wskazywaną cechą był „wygląd zewnętrzny” (3,8%
wskazań), co zaprzecza stereotypowej opinii na temat dużego znaczenia wyglądu
zewnętrznego w odniesieniu sukcesu zawodowego. W kategorii „inne” zawarte są
pojedyncze cechy wskazywane przez pracodawców („dokładność”, „uczciwość” i
„zdolności plastyczne”), co jest związane z rodzajem działalności, jaką prowadzą
dane firmy.
Kolejne pytanie ankietowe dotyczyło pożądanych przez pracodawców umiejętności
pracowniczych. Strukturę najważniejszych umiejętności jakich oczekują pracodawcy od
przyszłych pracowników wymienianych przez respondentów prowadzonego badania
przedstawiono za pomocą wykresu nr 5 zamieszczonego poniżej.
Wykres nr 5
Zależność pożądanych umiejętności kandydatów do pracy od profilu działalności pracodawcy
350
300
250
200
150
100
50
0
podejmowanie
decyzji i
planowanie
kreatywność
Produkcja
zorganizowanie praca w zespole komunikatywność
Usługi
Handel
Edukacja
Administracja
empatia
inne
Spółdzielnia
Projekt „Fachowa wiedza gwarancją jakości usług” jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej
w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.
22
Z przedstawionych danych wynika, że profil działalności wpływa na układ
cenionych przez pracodawców umiejętności. Pracodawcy działający w branży
produkcyjnej, usługowej i handlowej najczęściej wymieniali „zorganizowanie” jako
najważniejszą umiejętność oczekiwaną od przyszłych pracowników, przy czym
pracodawcy z branży handlu i usług jako drugą najważniejszą umiejętność najczęściej
wymieniali „komunikatywność”.
Nieco inaczej kształtuje się wartościowanie umiejętności przez pracodawców z
dziedziny edukacji, którzy najczęściej oczekiwali od przyszłych pracowników
„kreatywności” i umiejętności „pracy w zespole”. Podobne umiejętności wymieniali
pracodawcy sektora administracji, dla których jednocześnie „podejmowanie decyzji i
planowanie” było umiejętności równie istotną. Najrzadziej wskazywaną przez
wszystkich respondentów umiejętnością okazała się „empatia”, może to jednak
wynikać z subiektywnej interpretacji znaczenia tej umiejętności. W kategorii „inne”
zawarta jest umiejętność „zdolności manualne” wskazana przez pojedynczych
pracodawców wynikająca ze specyfiki działania danych firm.
Przeprowadzone badania ujawniają więc cały wachlarz oczekiwań, jakie
pracodawcy formułują w odniesieniu do kandydatów do pracy, obejmują one
zarówno udokumentowane kwalifikacje zawodowe, jak i oczekiwania odnośnie
kompetencji, cech osobowościowych i umiejętności pracowniczych. Uzyskane
wyniki dają nie tylko obraz poszukiwanego przez pracodawców lokalnego rynku
pracy pracownika, ale również pozwalają na podejmowanie działań tut. urzędu, pod
kątem dostosowania usług rynku pracy do zaspokojenia potrzeb pracodawców w
zakresie pozyskania pożądanych pracowników.
Ma to szczególnie istotne znaczenie z uwagi na fakt, iż co trzecia z przebadanych
firm działająca na terenie powiatu tomaszowskiego planuje zwiększenie zatrudnienia w
ciągu najbliższych 12 miesięcy. Plany dotyczące zatrudnienia mogą ulec zwiększeniu o
pracodawców, którzy nie brali udziału w badaniu ankietowym.
Projekt „Fachowa wiedza gwarancją jakości usług” jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej
w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.
23
CZĘŚĆ III OPIS
FORM WSPARCIA REALIZOWANYCH PRZEZ URZĄD PRACY ORAZ
ZAINTERESOWANIE PRACODAWCÓW WSPÓŁPRACĄ W ZAKRESIE ICH ORGANIZACJI
Pracodawcy bardzo często, jako przeszkodę utrudniającą funkcjonowanie i
rozwój (m.in. tworzenie nowych miejsc pracy) wymieniają niskie zasoby finansowe i
wysokie koszty pracy przypadające na każdego zatrudnionego. Powiatowy Urząd
Pracy w Tomaszowie lub. jako instytucja rynku pracy dysponuje środkami
finansowymi na realizację działań wspierających zatrudnienie, z których mogą
korzystać pracodawcy. W związku z powyższym jedno z pytań ankietowych
dotyczyło uzyskania informacji na temat zainteresowania pracodawców lokalnego
rynku pracy współpracą z urzędem w zakresie pozyskiwania pracowników i
korzystaniem z realizowanych przez PUP form wsparcia.
Ankieterzy w trakcie badania omówili respondentom poszczególne formy
współpracy przy naborze pracowników oraz instrumenty wspierania zatrudnienia
oferowane przez PUP. Pracodawcy natomiast wymieniali formy pomocy, którymi
najbardziej są zainteresowani. Zebrane dane zostały przedstawione w Tabeli nr 3.
Projekt „Fachowa wiedza gwarancją jakości usług” jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej
w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.
24
Tabela nr 3
Formy wsparcia, którymi zainteresowani są pracodawcy z podziałem na stan
zatrudnienia badanych pracodawców
Rodzaj formy wsparcia
pośrednictwo pracy
doradztwo zawodowe
staż
przygotowanie zawodowe
dorosłych
prace interwencyjne
roboty publiczne
refundacja kosztów wyposażenia
lub doposażenia stanowiska
pracy dla skierowanego
bezrobotnego
refundacja kosztów wyposażenia
lub doposażenia stanowiska
pracy dla zatrudnianej osoby
niepełnosprawnej
prace społecznie użyteczne
przeszkolenie przyszłych
pracowników
Przedsiębiorstwa wg liczby zatrudnionych pracowników
powyżej
od 6
od 11
od 26
od 51
do 5
250
do 10
do 25
do 50
do 250
Ogółem
263
25
444
72
11
110
69
6
112
20
3
36
23
6
27
5
1
4
452
52
733
37
7
13
5
3
1
66
43
2
23
6
22
9
20
12
6
3
0
0
114
32
325
64
50
11
13
1
464
28
8
4
1
8
0
49
0
1
3
3
2
0
9
29
7
12
1
6
1
56
Proponowane przez PUP formy współpracy i wspierania zatrudnienia zostały
szczegółowo zaprezentowane przez ankieterów w trakcie badania i obejmowały:
1. Pośrednictwo pracy, w ramach którego pracodawca ma możliwość:
- uzyskania pomocy w poszukiwaniu pracowników o określonych kwalifikacjach,
- upowszechniania informacji o wolnych miejscach pracy, m.in. poprzez
przekazywanie ofert pracy do internetowej bazy ofert pracy udostępnianej przez
ministra właściwego do spraw pracy
- otrzymania informacji o kandydatach do pracy, w związku ze zgłoszoną ofertą
- otrzymania informacji o aktualnej sytuacji i przewidywanych zmianach na
lokalnym rynku pracy
- nawiązania kontaktów z bezrobotnymi i poszukującymi pracy, m.in. poprzez inicjowanie
i organizowanie przez pośredników pracy rozmów kwalifikacyjnych, giełd pracy itp.
Projekt „Fachowa wiedza gwarancją jakości usług” jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej
w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.
25
W trakcie przeprowadzonych badań co trzeci ankietowany pracodawca zgłosił
zainteresowanie korzystaniem z usług pośrednictwa pracy. Świadczy to o
zainteresowaniu pracodawców korzystaniem z usługi pośrednictwa pracy w procesie
rekrutacji pracowników. Może to wynikać z posiadanej przez pracodawców wiedzy
na temat korzyści płynących z realizacji pośrednictwa pracy oraz efektywności z
dotychczasowej realizacji tej formy wsparcia przez tut. Urząd. Jednocześnie z
przeprowadzonej analizy wynika, że zainteresowanie pracodawców korzystaniem z
pośrednictwa pracy jest wprost proporcjonalne do wielkości zatrudnienia badanych
przedsiębiorstw.
2. Poradnictwo zawodowe umożliwiające pracodawcom korzystanie z pomocy:
- w doborze kandydatów do pracy na stanowiska wymagające szczególnych
predyspozycji psychofizycznych
- we wspieraniu rozwoju zawodowego pracodawcy i jego pracowników przez
udzielanie porad zawodowych.
Poradnictwo zawodowe w doborze pracowników jest jednym z czynników
warunkujących jakim potencjałem ludzkim dysponuje przedsiębiorstwo, jakie będą
możliwości jego doskonalenia, rozwoju i poprawy efektywności pracy oraz
współdziałania ludzi. Jak wynika z przeprowadzonego badania pomoc urzędu pracy
w tym zakresie jest formą wsparcia nie docenianą przez pracodawców lokalnego
rynku, co potwierdza fakt, iż jedynie 3,9% badanych przedsiębiorców zgłosiło chęć
korzystania z usług poradnictwa zawodowego.
3. Staż, którego celem jest umożliwienie osobie bezrobotnej (potencjalnemu
kandydatowi do pracy) nabycia umiejętności praktycznych do wykonywania pracy
przez wykonywanie zadań w zakładzie pracy bez konieczności nawiązywania
stosunku pracy. Istotnym elementem tej formy wsparcia jest fakt, iż jest ona
skierowana do osób będących w szczególnej sytuacji na rynku pracy, tj:
Projekt „Fachowa wiedza gwarancją jakości usług” jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej
w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.
26
- bezrobotnych do 25 roku życia
- bezrobotnych długotrwale, po zakończeniu realizacji kontraktu socjalnego albo
kobiet, które nie podjęły zatrudnienia po urodzeniu dziecka
- bezrobotnych powyżej 50 roku życia
- bezrobotnych bez kwalifikacji zawodowych, bez doświadczenia zawodowego lub
bez wykształcenia średniego
- bezrobotnych samotnie wychowujących co najmniej jedno dziecko do 18 roku życia
- bezrobotnych, którzy po odbyciu kary pozbawienia wolności nie podjęli
zatrudnienia
- bezrobotnych niepełnosprawnych
Z analizy zebranych ankiet wynika, że chęć zorganizowania stażu wyraziło
55,5% ogółu badanych firm, przy czym ta forma wsparcia cieszyła się podobną
popularnością bez względu na wielkość zatrudnienia w badanych przedsiębiorstwach.
Duże zainteresowanie pracodawców organizacją staży wynika z faktu, że w trakcie
trwania umowy stażowej pracodawcy nie ponoszą żadnych kosztów zatrudnienia,
mają jedynie zapewnić odpowiednie warunki do nabywania umiejętności
praktycznych do wykonywania pracy według opracowanego programu stażu oraz
zapewnić opiekuna stażysty. Urząd pracy wypłaca osobie bezrobotnej stypendium,
opłaca składki na ubezpieczenie emerytalne, rentowe i wypadkowe oraz zwraca
koszty dojazdu z miejsca zamieszkania do miejsca odbywania stażu.
4. Przygotowanie zawodowe dorosłych jest formą pomocy ukierunkowaną na
nabywanie umiejętności praktycznych oraz zdobywanie wiedzy teoretycznej
niezbędnych
do
wykonywania
zadań
zawodowych
według
programu
przygotowanego przez pracodawcę lub instytucję szkoleniową we współpracy z
pracodawcą, bez nawiązywania stosunku pracy z pracodawcą. Odbywa się w formie:
- praktycznej nauki zawodu dorosłych umożliwiającej przystąpienie do egzaminu
kwalifikacyjnego na tytuł zawodowy lub egzaminu czeladniczego i może trwać od 12
Projekt „Fachowa wiedza gwarancją jakości usług” jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej
w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.
27
do 18 miesięcy. Uczestnik praktycznej nauki zawodu, który zda egzamin
kwalifikacyjny lub czeladniczy z wynikiem pozytywnym, otrzymuje świadectwo
potwierdzające uzyskanie tytułu zawodowego lub czeladniczego.
- przyuczenia do pracy dorosłych umożliwiającego uzyskanie wybranych kwalifikacji
zawodowych lub umiejętności, niezbędnych do wykonywania określonych zadań
zawodowych i może trwać od 3 do 6 miesięcy. Forma ta również kończy się
egzaminem sprawdzającym, przeprowadzonym przez komisję egzaminacyjną,
powołaną przez kuratora oświaty, lub przez instytucję szkoleniową wskazaną przez
starostę, wpisaną do rejestru prowadzonego przez wojewódzki urząd pracy.
Uczestnik przyuczenia do pracy dorosłych, który zdał egzamin sprawdzający z
wynikiem
pozytywnym,
otrzymuje
zaświadczenie
potwierdzające
nabyte
umiejętności niezbędne do wykonywania określonych zadań zawodowych.
Z przeprowadzonych badań wynika niewielkie bo 5% zainteresowanie
pracodawców korzystaniem z tej formy wsparcia. Wynika to z faktu, iż
przygotowanie zawodowe dorosłych jest nowym instrumentem aktywizacji, na
realizację którego stosunkowo niedawno wydano rozporządzenia wykonawcze.
Jednocześnie organizacja tego wsparcia wymaga od pracodawców zaangażowania w
postaci poświęcenia czasu i konieczności przygotowywania dokumentów.
5. Prace interwencyjne umożliwiające pracodawcy zatrudnienie bezrobotnego, przy
jednoczesnym zwrocie części poniesionych przez niego kosztów wypłacanego
wynagrodzenia, nagród oraz opłacanych składek na ubezpieczenia społeczne w
wysokości wynikającej z zawartej umowy pomiędzy pracodawcą i bezrobotnym.
Z badania ankietowego wynika niewielkie zainteresowanie pracodawców
organizacją prac interwencyjnych (tylko 8,6% respondentów zgłosiło chęć
organizacji tej formy wsparcia), które może być spowodowane między innymi
wysokimi
kosztami
zatrudnienia
wynikającymi
z
obowiązku
zatrudnienia
skierowanej osoby po zakończeniu trwania umowy na organizację prac
Projekt „Fachowa wiedza gwarancją jakości usług” jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej
w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.
28
interwencyjnych. Pracodawcy, nawet w sytuacji zwiększającego się popytu, wolą
usprawniać organizację pracy, często zatrudniać pracownika w godzinach
nadliczbowych, niż tworzyć dodatkowe miejsca pracy, ze względu na wysokie
obciążenia kosztami pracy przypadające na każdego zatrudnionego.
6. Roboty publiczne to forma subsydiowanego zatrudnienia, której organizatorem
mogą być gminy, organizacje pozarządowe statutowo zajmujące się problematyką:
ochrony środowiska, kultury, oświaty, kultury fizycznej i turystyki, opieki
zdrowotnej, bezrobocia oraz pomocy społecznej, a także spółek wodnych i ich
związków.
Organizator robót publicznych otrzymuje refundację poniesionych
kosztów na wynagrodzenia, nagrody i składniki na ubezpieczenia społeczne na
zatrudnienie osoby bezrobotnej w okresie nie dłuższym niż 12 miesięcy.
Ze względu na fakt, iż roboty publiczne są skierowane właściwie do
pracodawców ze sfery budżetowej, stąd w przeprowadzonych badaniach występuje
niewielkie zainteresowanie tą formą wsparcia (2,4% udziału w populacji badanych
firm), ponieważ respondentami byli głównie przedsiębiorcy.
7. Refundacja kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowiska pracy dla
skierowanego
bezrobotnego
to
forma
wsparcia umożliwiająca
pracodawcy
zrefundowanie poniesionych kosztów związanych z utworzonym stanowiskiem pracy
do wysokości 5-krotnego przeciętnego wynagrodzenia.
Z analizy przeprowadzonych ankiet wynika, że co trzeci badany pracodawca
jest zainteresowany skorzystaniem z refundacji kosztów związanych z utworzeniem
stanowiska pracy. Jest to forma wsparcia preferowana szczególnie przez małych
pracodawców zatrudniających do 5 pracowników, dla których niejednokrotnie
pokrycie kosztów stworzenia stanowiska pracy (np. zakup maszyn, urządzeń itp.)
uniemożliwia rozwój przedsiębiorstwa. Zainteresowanie pracodawców korzystaniem
z refundacji kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowiska pracy dla
Projekt „Fachowa wiedza gwarancją jakości usług” jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej
w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.
29
skierowanego bezrobotnego świadczy o przedsiębiorczości i chęci rozwoju firm
działających na lokalnym rynku pracy. Jednocześnie niweluje bariery finansowe
związane z utworzeniem stanowiska pracy.
8. Refundacja kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowiska pracy dla
zatrudnianej osoby niepełnosprawnej dotyczy zwrotu kosztów wyposażenia
stanowiska pracy ze środków PFRON, do wysokości 15-krotnego przeciętnego
wynagrodzenia kwartalnego dla pracodawcy, który zatrudni przez okres co najmniej
36 miesięcy osobę niepełnosprawną zarejestrowaną jako bezrobotna lub poszukująca
pracy. Warunkiem otrzymania refundacji jest spełnienie wymogów formalnych,
poniesienie kosztów z tytułu wyposażenia stanowiska pracy, zatrudnienie osoby
niepełnosprawnej na nowo utworzonym stanowisku pracy oraz uzyskanie pozytywnej
opinii Państwowej Inspekcji Pracy o dostosowaniu wyposażonego stanowiska pracy
do potrzeb wynikających z niepełnosprawności osoby zatrudnionej na tym
stanowisku.
Wyniki
badania
pokazują
niewielkie
zainteresowanie
pracodawców
organizacją miejsc pracy w ramach refundacji kosztów wyposażenia lub doposażenia
stanowiska pracy dla osoby niepełnosprawnej. Może to być spowodowane
stereotypowym postrzeganiem zatrudnienia osób niepełnosprawnych, które w
obiegowej opinii generuje dodatkowe koszty, zwiększa obciążenia dla osób
nadzorujących i najczęściej wynika z braku doświadczenia w pracy z osobami
niepełnosprawnymi.
9. Prace społecznie użyteczne stanowią formę pomocy organizowaną przez gminę w
jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej, organizacjach lub instytucjach
statutowo zajmujących się pomocą charytatywną lub na rzecz społeczności lokalnej.
Polegają one na kierowaniu bezrobotnego bez prawa do zasiłku korzystającego ze
świadczeń z pomocy społecznej do wykonywania prac społecznie użytecznych na
Projekt „Fachowa wiedza gwarancją jakości usług” jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej
w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.
30
terenie gminy, w której bezrobotny zamieszkuje lub przebywa, w wymiarze do 10
godzin w tygodniu. Bezrobotnemu nieposiadającemu prawa do zasiłku przysługuje
świadczenie w wysokości nie niższej niż 6,80 zł za każdą godzinę wykonywania prac
społeczne użytecznych, z czego PUP refunduje 4,00zł za każdą godzinę.
Ze względu na wąską grupę pracodawców, którzy mogą organizować prace
społecznie użyteczne oraz niską atrakcyjność oferty prac społecznie użytecznych dla
osób bezrobotnych, jest to forma pomocy, która w badaniu ankietowym była
praktycznie nie wymieniana przez pracodawców (9 z 1320 pracodawców wyraziło
zainteresowanie współpracą z urzędem w tym zakresie).
10. Szkolenia obejmują pozaszkolne zajęcia mające na celu uzyskanie, uzupełnienie
lub doskonalenie umiejętności i kwalifikacji zawodowych lub ogólnych, potrzebnych
do wykonywania pracy, w tym umiejętności poszukiwania zatrudnienia oraz
uzyskanie świadectw, dyplomów, zaświadczeń, określonych uprawnień zawodowych
i licencji niezbędnych do wykonywania danego zawodu. Z usługi szkoleniowej
finansowanej przez urząd pracy mogą korzystać pracodawcy, zatrudnieni pracownicy
i osoby bezrobotne (potencjalni przyszli pracownicy).
Pracodawca zainteresowany przeszkoleniem własnym bądź pracowników,
który utworzył zakładowy fundusz szkoleniowy i złożył stosowny wniosek do
Powiatowego Urzędu Pracy, na mocy zawartej umowy może otrzymać refundację
kosztów szkolenia pracowników lub pracodawcy w wysokości do 50%, nie więcej
jednak niż do wysokości przeciętnego wynagrodzenia obowiązującego w dniu
zawarcia umowy, na jedną osobę. W przypadku osób w wieku 45 lat i powyżej
refundacja kosztów szkoleń może wynosić do 80%, nie więcej jednak niż do
wysokości 300% przeciętnego wynagrodzenia, obowiązującego w dniu zawarcia
umowy, na jedną osobę.
Jeśli pracodawca skieruje zatrudnionego pracownika na szkolenie trwające co
najmniej 22 dni robocze w wymiarze równym czasowi pracy danego pracownika i
Projekt „Fachowa wiedza gwarancją jakości usług” jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej
w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.
31
udzieli mu na ten okres płatnego urlopu szkoleniowego, a także zatrudni na okres
szkolenia bezrobotnego skierowanego przez urząd pracy, to może uzyskać ze
środków Funduszu Pracy refundację:
- kosztów szkolenia pracownika w wysokości do 80% przeciętnego wynagrodzenia
obowiązującego w dniu rozpoczęcia szkolenia, na jednego pracownika
- wynagrodzenia osoby skierowanej przez urząd pracy wraz ze składkami na
ubezpieczenie społeczne od tego wynagrodzenia do wysokości 40% przeciętnego
wynagrodzenia obowiązującego w dniu rozpoczęcia szkolenia, za każdego skierowanego.
Wynik osiągnięty w badaniu ankietowym na temat zainteresowania
pracodawców przeszkoleniem przyszłych pracowników został osiągnięty na bardzo
niskim poziomie (4,2% badanych respondentów). Może to wynikać z faktu, że
pracodawcy traktują szkolenia jako zadanie urzędu pracy, natomiast swoją rolę
sprowadzają przede wszystkim do gwaranta zatrudnienia – odbiorcy przeszkolonych
pracowników, posiadających pożądane kwalifikacje. Sformułowanie pytania
dotyczącego zainteresowania pracodawców współpracą w zakresie szkoleń
(„przeszkolenie przyszłych pracowników”) celowo nie zawierało oferty związanej z
realizacją szkoleń dla pracowników i pracodawców, z uwagi na charakter ankiety,
której celem było zebranie opinii pracodawców odnośnie pożądanych kwalifikacji
przyszłych pracowników.
Z przeprowadzonych ankiet wynika, iż 75% przebadanych przedsiębiorców
działających na terenie powiatu tomaszowskiego jest zainteresowanych współpracą z PUP
w Tomaszowie Lub. Analiza wyników badania pokazuje ponadto, że zmienna którą jest
wielkość firmy nie ma wpływu na zainteresowanie respondentów organizacją
poszczególnych form wsparcia, co potwierdza struktura form wsparcia, jakimi
zainteresowani byli badani pracodawcy, przedstawiona na wykresie zamieszczonym
poniżej.
Projekt „Fachowa wiedza gwarancją jakości usług” jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej
w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.
32
Wykres nr 6
Zależność pomiędzi zainteresowaniem pracodawców
organizowanymi przez PUP formami wsparcia i wielkością
zatrudnienia
Pośrednictw o pracy
powyżej 250
pracowników
Doradztw o zaw odow e
Staż
od 51 do 250
pracowników
Przygotow anie zaw odow e dorosłych
od 26 do 50
pracowników
Prace interw encyjne
Roboty publiczne
od 11 do 25
pracowników
Refundacja kosztów w yposażenia lub
doposażenia stanow iska pracy dla
skierow anego bezrobotnego
Refundacja kosztów w yposażenia lub
doposażenia stanow iska pracy dla
zatrudnionej osoby niepełnospraw nej
Prace społecznie użyteczne
od 6 do 10
pracowników
do 5
pracowników
0%
20%
40%
60%
80%
100%
Przeszkolenie przyszłych
pracow ników
Przebadani pracodawcy byli najczęściej zainteresowani organizacją tych form
wsparcia, które przynoszą im bezpośrednie korzyści i są związane ze znacznym
ograniczeniem kosztów funkcjonowania firmy, tj.: pośrednictwo pracy, staż i
refundacja kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowiska pracy dla skierowanego
bezrobotnego.
Wyniki
badania
dotyczące
zainteresowania
pracodawców
korzystaniem z usług i instrumentów rynku pracy stanowią dla PUP w Tomaszowie
Lub. wskazówkę dotyczącą potrzeby zwiększenia działań promocyjnych i
upowszechniających korzyści wynikające dla pracodawców ze współpracy z PUP w
zakresie korzystania z poszczególnych form wsparcia.
Projekt „Fachowa wiedza gwarancją jakości usług” jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej
w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.
33
PODSUMOWANIE I WNIOSKI
Celem raportu było przedstawienie przewidywanych oczekiwań pracodawców
z terenu powiatu tomaszowskiego odnośnie pożądanych kwalifikacji i usług
szkoleniowych. Cel ten został zrealizowany w toku weryfikacji zebranego materiału
badawczego,
będącego podstawą do opracowania wniosków, które posłużą do
tworzenia różnego rodzaju programów pomocowych i rozwiązań systemowych
zmierzających do dostosowywania kwalifikacji i zwiększania szans na zatrudnienie
różnych grup osób, przede wszystkim osób bezrobotnych będących w szczególnej
sytuacji na rynku pracy.
Wnioski, jakie wypływają z interpretacji niniejszego raportu są następujące:
1. Na lokalnym rynku pracy najbardziej poszukiwani są pracownicy należący do II,
IV, V i VII grupy wielkiej Klasyfikacji Zawodów i Specjalności. Z tych grup
pracodawcy najczęściej wymieniali jako poszukiwanych pracowników w zawodach:
informatyk, pielęgniarka, pracownik administracyjno-biurowy, magazynier, fryzjer,
kosmetyczka, kelner-barman, kucharz, sprzedawca, mechanik samochodowy,
robotnik budowlany, murarz, tynkarz,
kierowcy wszystkich kategorii, robotnik
gospodarczy.
2. Pracodawcy z terenu powiatu tomaszowskiego poszukując pracowników w
niektórych zawodach wymagają posiadania od kandydatów do pracy konkretnych
dodatkowych kwalifikacji. Opracowując plan szkoleń na 2010 rok i lata następne w
programie planowanych do realizacji szkoleń uwzględniono także szczegółowe
kwalifikacje wskazane przez pracodawców w danych zawodach oraz zaplanowano
szkolenia dla osób posiadających konkretne poszukiwane zawody z zakresu nabycia
pożądanych przez pracodawców dodatkowych kwalifikacji.
3. Na lokalnym rynku pracy poszukiwani w niektórych zawodach pracownicy
wymagają szerokiego wachlarza umiejętności znacznie wychodzących poza zakres
Projekt „Fachowa wiedza gwarancją jakości usług” jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej
w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.
34
zadań związanych z danym zawodem. Opracowując plan szkoleń ofertę konkretnych
szkoleń poszerzono o zagadnienia szkoleniowe umożliwiające nabycie najczęściej
zgłaszanych przez pracodawców umiejętności i kompetencji pracowniczych w
konkretnych zawodach. Zostało to ujęte w ofercie szkoleniowej na rok 2010 i lata
następne.
4. Pracodawcy lokalnego rynku pracy cenią zarówno kwalifikacje zawodowe, jak
również kompetencje, cechy i umiejętności pracownicze. W zależności od specyfiki
branży i wykonywanej pracy na pierwszy plan, poza umiejętnościami typowo
zawodowymi wysuwają się kompetencje dotyczące doświadczenia zawodowego i
znajomości branży. Realizując ustawowe działania tut. Urząd wykorzysta tą
wskazówkę przy kierowaniu osób bezrobotnych na staż, w celu zdobycia przez nich
doświadczenia zawodowego w konkretnych branżach.
5. Pracodawcy lokalnego rynku pracy w zakresie współpracy z Powiatowym
Urzędem Pracy
w
Tomaszowie
Lubelskim
najczęściej
zainteresowani
są
korzystaniem z pośrednictwa pracy, stażu i refundacji kosztów wyposażenia lub
doposażenia stanowiska pracy dla skierowanego bezrobotnego. Wiedza na ten temat
zostanie wykorzystana do rozszerzenia działań promujących i upowszechniających
wszystkie usługi i instrumenty rynku pracy realizowane przez urząd, z których mogą
korzystać pracodawcy.
Projekt „Fachowa wiedza gwarancją jakości usług” jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej
w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.
35
Przeprowadzone badanie ankietowe umożliwiło w dużej mierze poznanie
oczekiwań pracodawców lokalnego rynku pracy odnośnie pożądanych kwalifikacji
potencjalnych pracowników. Jednocześnie pokazało, iż nie został wyczerpany pełny
zakres zagadnień związanych z funkcjonowaniem przedsiębiorstw i badaniem
preferencji pracodawców odnośnie aspektów związanych z zatrudnieniem na
lokalnym rynku pracy. Solidne zdiagnozowanie oczekiwań i przekonań pracodawców
stanowi podstawę do tworzenia różnego rodzaju programów pomocowych i
rozwiązań systemowych mających na celu promocję zatrudnienia, łagodzenie
skutków bezrobocia i aktywizację zawodową. Zdobyte doświadczenia będą
wykorzystywane w przyszłości do prowadzenia dalszych badań wśród pracodawców
lokalnego rynku pracy.
Zespół badawczy i osoby opracowujące powyższy raport mają nadzieję, że
zaprezentowane wyniki będą stanowić przydatną wskazówkę w podejmowaniu
działań na rzecz zwiększania zatrudnienia i rozwoju rynku pracy w powiecie
tomaszowskim.
Zespół badawczy:
Butyński Paweł
Gozdek Alicja
Grabek Wioletta
Jarczak Justyna
Kozieł Magdalena
Malinowska Ewa
Niewczas Edyta
Sołek Adam
Wachowicz Jacek
Zatorska-Nowakiewicz Monika
Opracowanie raportu:
Kozieł Magdalena
Radawska Alicja
Pod nadzorem Zofii Swatowskiej Dyrektora PUP
Projekt „Fachowa wiedza gwarancją jakości usług” jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej
w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.
36
Download

raport_6.1.2 [0.00 ] Raport z przeprowadzonego badania