Kompetencje kluczowe?!







Czym jest kompetencja i dlaczego
kluczowa?
Po co w szkole kompetencje kluczowe?
Ile jest kompetencji? 8?
Jak i kiedy kształtować kompetencje
kluczowe?
Czy jest to jednorazowa akcja?
Czynniki wpływające na osiągnięcia
uczniów
Kompetencje przyszłości
Czym są kompetencje i jak się je kształtuje?
Kompetencja to wiedza, umiejętności i postawy.
Jak kształtujemy kompetencje?:
1. Od nieświadomej niekompetencji do nieświadomej
kompetencji – poprzez świadome uczenie się.
2. Poprzez obserwację i naśladowanie – modelowanie.
Nieświadomie nabywamy jakieś kompetencje.
Kompetencje w szkole kształtujemy
nie poprzez to czego uczymy,
ale JAK uczymy.
Model ten obrazował etapowy proces nauczania i przyswajania wiedzy oraz umiejętności.
Sugerował, że jednostki są początkowo nieświadome jak mało wiedzą i potrafią, czyli są
nieświadomie niekompetentne. Jak tylko rozpoznają swoją niekompetencję, zaczynają świadomie
nabywać pewne umiejętności, a następnie je świadomie wykorzystywać. Bywa jednakże, że z
czasem pewne umiejętności jednostka posiada i wykorzystuje bez procesu koncentracji
(automatycznie) - mówi się wtedy o kompetencji nieświadomej.
Na szczeblu UE określono osiem kompetencji
kluczowych,
które
stanowią
połączenie
wiedzy,
umiejętności i postaw uważanych za niezbędne dla potrzeb
samorealizacji
i
rozwoju
osobistego,
aktywnego
obywatelstwa, integracji społecznej oraz zatrudnienia:
• porozumiewanie się w języku ojczystym;
• porozumiewanie się w językach obcych;
• kompetencje matematyczne i podstawowe kompetencje
naukowo-techniczne;
• kompetencje informatyczne;
• umiejętność uczenia się;
• kompetencje społeczne i obywatelskie;
• inicjatywność i przedsiębiorczość;
• świadomość i ekspresja kulturalna.
porozumiewanie się w
języku ojczystym
Definicja: porozumiewanie się w języku ojczystym to zdolność wyrażania i
interpretowania pojęć, myśli, faktów i opinii w mowie i piśmie oraz
językowej interakcji w odpowiedniej i kreatywnej formie w zakresie
kontekstów społecznych i kulturowych.
Wiedza, umiejętności, postawy: umiejętność porozumiewania się w
różnych sytuacjach komunikacyjnych, rozróżnianie i wykorzystanie różnego
typu tekstów, poszukiwanie, gromadzenie i przetwarzanie informacji,
formułowanie i wyrażanie własnych argumentów w przekonywujący
sposób, odpowiednio do kontekstu. Zdolność do krytycznego i
konstruktywnego dialogu. Świadomość oddziaływania języka na innych ludzi
oraz potrzebę rozumienia i używania języka w sposób pozytywny.
porozumiewanie się w językach
obcych
Definicja: zdolność do rozumienia, wyrażania i interpretowania pojęć,
myśli, uczuć, faktów i opinii w mowie i piśmie. Mediacja i rozumienie
różnych kultur.
Wiedza, umiejętności, postawy: znajomość słownictwa i gramatyki
funkcjonalnej. Zdolność rozumienia komunikatów słownych, inicjowania,
podtrzymywania i kończenia rozmowy oraz czytania, rozumienia i pisania
tekstów. Świadomość różnorodności kulturowej, zainteresowanie i
ciekawość języków i komunikacji międzykulturowej.
kompetencje matematyczne
i podstawowe kompetencje
naukowo-techniczne
Definicja: a. matematyczne - umiejętność rozwijania i wykorzystywania
myślenia matematycznego w celu rozwiązywania problemów
wynikających z codziennych sytuacji. b. naukowo-techniczne –
wykorzystywanie istniejącego zasobu wiedzy i metodologii do wyjaśniania
świata przyrody, w celu formułowania pytań i wyciągania wniosków
opartych na dowodach. Rozumienie zmian powodowanych przez działalność
ludzką oraz odpowiedzialność poszczególnych obywateli.
Wiedza, umiejętności, postawy: umiejętność liczenia, znajomość miar i
struktur, głównych operacji i sposobów prezentacji matematycznej.
Umiejętność stosowania głównych zasad i procesów matematycznych w
codziennych sytuacjach prywatnych i zawodowych, a także śledzenia i
oceniania ciągu argumentów. Zdolność do wykorzystania i posługiwania się
urządzeniami technicznymi do osiągnięcia celu bądź podjęcia decyzji.
kompetencje informatyczne
Definicja: umiejętne i krytyczne wykorzystanie technologii społeczeństwa
informacyjnego (TSI) w pracy, rozrywce i porozumiewaniu się. Opierają
się na podstawowych umiejętnościach z zakresu TIK: wykorzystania
komputerów do uzyskiwania, oceny, przechowywania, tworzenia,
prezentowania i wymiany informacji oraz do porozumiewania się i
uczestnictwa w sieciach współpracy za pośrednictwem Internetu.
Wiedza, umiejętności, postawy: znajomość i posługiwanie się głównymi
aplikacjami komputerowymi (edytor tekstu, arkusze kalkulacyjne itd.).
Komunikowanie się za pośrednictwem Internetu. Zdolność do
przeszukiwania, gromadzenia i przetwarzania informacji oraz ich
wykorzystywania w krytyczny i systematyczny sposób. Krytyczna i
refleksyjna postawa w stosunku do dostępnych informacji oraz
odpowiedzialne wykorzystywanie mediów interaktywnych.
umiejętność uczenia się
Definicja: zdolność konsekwentnego i wytrwałego uczenia się,
organizowania własnego procesu uczenia się, w tym poprzez efektywne
zarządzanie czasem i informacjami, zarówno indywidualnie, jak w
grupach. Stosowanie wiedzy i umiejętności w różnych kontekstach.
Wiedza, umiejętności, postawy: znajomość preferowanych strategii
uczenia się, silnych i słabych stron własnych umiejętności. Umiejętność:
czytania, pisania, liczenia i TIK. Na podstawie tych umiejętności docieranie
do nowej wiedzy i umiejętności. Motywacja i wiara we własne możliwości w
uczeniu się i osiąganiu sukcesów w uczeniu się przez całe życie.
kompetencje społeczne
i obywatelskie
Definicja: kompetencje osobowe, interpersonalne i międzykulturowe
obejmujące pełny zakres zachowań przygotowujący osoby do skutecznego i
konstruktywnego uczestnictwa w życiu społecznym i zawodowym, (…) a
także rozwiązywania konfliktów w razie potrzeby. Kompetencje
obywatelskie przygotowują do pełnego uczestnictwa w życiu obywatelskim
w oparciu o znajomość pojęć i struktur społecznych i politycznych oraz
poczuwanie się do aktywnego i demokratycznego uczestnictwa.
Wiedza, umiejętności, postawy: porozumiewanie się w różnych
środowiskach; wykazywanie się tolerancją, wyrażanie i rozumienie różnych
punktów widzenia, negocjowanie połączone ze zdolnością tworzenia
klimatu zaufania, a także zdolność do empatii; radzenie sobie ze stresem i
frustracją oraz wyrażanie ich w sposób konstruktywny; postawa
współpracy, asertywności i prawości.
inicjatywność i przedsiębiorczość
Definicja: zdolność osoby do wcielanie pomysłów w czyn. Obejmują one
kreatywność, innowacyjność i podejmowanie ryzyka, a także zdolność do
planowania przedsięwzięć i prowadzenia ich do osiągnięcia zamierzonych
celów. Powinny one obejmować świadomość wartości etycznych i promować
dobre zarządzanie.
Wiedza, umiejętności, postawy: zdolność identyfikowania dostępnych
możliwości działalności osobistej, zawodowej lub gospodarczej,
umiejętność proaktywnego zarządzania projektami (co obejmuje np.
planowanie, organizowanie, zarządzanie, kierowanie i zlecanie zadań,
analizowanie, komunikowanie, sporządzanie raportów, ocenę i
sprawozdawczość), skutecznej reprezentacji i negocjacji oraz zdolność
zarówno pracy indywidualnej, jak i współpracy w zespołach. Inicjatywność,
aktywność, niezależność i innowacyjność.
świadomość i ekspresja kulturalna
Definicja: docenianie znaczenia twórczego wyrażania idei, doświadczeń i
uczuć za pośrednictwem szeregu środków wyrazu, w tym muzyki, sztuk
teatralnych, literatury i sztuk wizualnych.
Wiedza, umiejętności, postawy: obejmują zarówno wrażliwość, jak i
ekspresję: wrażliwość i przyjemność z odbioru dzieł sztuki i widowisk, jak i
wyrażanie siebie poprzez różnorodne środki z wykorzystaniem wrodzonych
zdolności. Zdolność do odniesienia własnych punktów widzenia w zakresie
twórczości i ekspresji do opinii innych oraz rozpoznawanie i
wykorzystywanie społecznych i ekonomicznych szans w działalności
kulturalnej. Ekspresja kulturalna jest niezbędna do rozwijania twórczych
umiejętności, które mogą być wykorzystywane w wielu sytuacjach
zawodowych. Szacunek i otwarta postawa wobec różnorodności ekspresji
kulturalnej.
Kompetencje kluczowe kształtujemy
przez całe życie.
W szkole ważne jest, aby sposób ich
kształtowania odpowiadał potrzebom
rozwojowym danego etapu.
Umiejętności

Podstawa programowa kształcenia
ogólnego wyróżnia UMIEJĘTNOŚCI
uznane za konieczne do uzyskania
kompetencji kluczowych.

Umiejętności należy rozumieć jako
zadania szkoły.
Co to są kompetencje kluczowe?


Kompetencje kluczowe są te, których wszyscy
potrzebujemy do osobistego rozwoju i
zatrudnienia, a także aktywnego udziału w
życiu społecznym
Kompetencje kluczowe top połączenie wiedzy,
umiejętności i postaw odpowiednich do sytuacji
Do najważniejszych umiejętności zdobywanych przez
ucznia w trakcie kształcenia ogólnego na III i IV
etapie edukacyjnym należą:
1) czytanie – umiejętność rozumienia, wykorzystywania
i refleksyjnego przetwarzania tekstów, w tym tekstów kultury,
prowadząca do osiągnięcia własnych celów, rozwoju
osobowego oraz aktywnego uczestnictwa w życiu
społeczeństwa;
2) myślenie matematyczne – umiejętność wykorzystania narzędzi
matematyki w życiu codziennym oraz formułowania sądów
opartych na rozumowaniu matematycznym;
3) myślenie naukowe – umiejętność wykorzystania wiedzy
o charakterze naukowym do identyfikowania i rozwiązywania
problemów, a także formułowania wniosków opartych na
obserwacjach
empirycznych
dotyczących
przyrody
i społeczeństwa;
4) umiejętność komunikowania się w języku ojczystym i w
językach obcych, zarówno w mowie, jak i w piśmie;
5) umiejętność sprawnego posługiwania się nowoczesnymi
technologiami informacyjno-komunikacyjnymi;
6) umiejętność wyszukiwania, selekcjonowania i krytycznej
analizy informacji;
7) umiejętność rozpoznawania własnych potrzeb edukacyjnych
oraz uczenia się;
8) umiejętność pracy zespołowej.
Treści przedmiotowe
i umiejętności kluczowe

W
programach
nauczania
treści
przedmiotowe powinny być nierozerwalnie
splecione z umiejętnościami kluczowymi i
nauczane jednocześnie. Tak, aby uczniowie
koncentrowali się zarówno na treści, jak i na
procesie pracy.

Celem procesu dydaktycznego nie jest
jedynie przekazywanie wiedzy czerpanej
z określonych dyscyplin naukowych, lecz
również rozwijanie umiejętności, które
ułatwią absolwentowi uczestniczenie w życiu
społecznym i zawodowym
Rozmiar efektu
Rozmiar efektu (wpływu) =
średnia efektów w grupie badanej - średnia efektów
w grupie kontrolnej
-----------------------------------------------------------------------------------------odchylenie standardowe efektów


W edukacji rozmiar wpływu jest już bardzo duży jeżeli
wynosi 1,0
Średni rozmiar wpływu wszystkich badanych interwencji
wynosi 0,4
Barometr wpływu
Przykładowe czynniki wpływające na
wyniki w nauce


















Motywacja uczniów
Powtarzanie klasy
Ocenianie kształtujące nauczania
Informacja zwrotna
Pozytywne relacje nauczyciel – uczeń
Zajęcia pozalekcyjne
Uczenie się w małych grupach
Praca domowa
Cele będące wyzwaniem
Liczebność klasy
Indywidualizacja nauczania
Zaangażowanie rodziców
Doskonalenie nauczycieli
Wpływ rówieśników
Wiedza przedmiotowa nauczycieli
Samoocena
Podział grup według zdolności
Zadawanie pytań przez uczniów
Co działa? Strefa pożądanych
wpływów
Interwencja
Rozmiar efektu

Samoocena

Ocenianie kształtujące nauczania

Informacja zwrotna

Pozytywne relacje nauczyciel-uczeń
0,72

Doskonalenie nauczycieli
0,62

Cele będące wyzwaniem
0,56

Wpływ rówieśników
0,53

Zaangażowanie rodziców
0,51

Uczenie się w małych grupach
0,49

Motywacja ucznia
0,48

Zadawanie pytań
0,46
1,44
0,90
0,73
Co nie ma wpływu? 

Powtarzanie klasy

Zajęcia pozalekcyjne

Praca domowa

Liczebność klasy

Indywidualizacja nauczania

Wiedza przedmiotowa nauczycieli 0.09

Podział na grupy wg zdolności
Umiejętności przyszłości

Pojawia
się
naturalne
pytanie
jakich
umiejętności będzie potrzebował pracownik
przyszłości?
Jakich umiejętności będzie potrzebował
pracownik przyszłości?
Oczywiście wykorzystujących kompetencje kluczowe:

wnioskowanie

inteligencja emocjonalna

sprawność adaptacyjna

kompetencje międzykulturowe

przetwarzanie danych

kompetencje cyfrowe

międzydyscyplinorność

myślenie projektowe

praca w szumie

praca w wirtualu
Download

Kompetencje kluczowe III i IV etapu eduk