Slide 1 - E-SGH

advertisement
Zagadnienie altruizmu w ekonomii
behawioralnej
Adam Karbowski
1
Podstawowe pojęcia
 Zachowanie prospołeczne to:
 każde działanie ukierunkowane na niesienie korzyści innej osobie
 Zachowanie altruistyczne to:
 zachowanie przynoszące istotną korzyść biorcy, wymagające znacznego
poświęcenia dawcy i zamiaru przysporzenia korzyści jedynie biorcy
 każde działanie ukierunkowane na niesienie korzyści drugiej osobie z pominięciem
własnego interesu
 ujęcie mocne a ujęcie słabe
2
Problemy teoretyczne
związane z altruizmem
 Zachowania altruistyczne a przyjmowana w teorii równowagi ogólnej hipoteza
behawioralna (ang. self-interested)
 Czy człowiek gospodarujący angażuje się w zachowania przynoszące korzyść
jedynie biorcy?
 Altruizm może istnieć, gdy altruiści będą współpracować odpowiednio częściej z
innymi altruistami. Ale jak rozpoznać altruistę?
 Tradycyjne mechanizmy ekonomii informacji:
1. sygnalizowanie: efekt zielonej brody, dokonywanie wyborów ukierunkowanych na
korzyść innych
2. badanie (ang. screening): przeznaczanie zasobów na zbieranie informacji o drugiej
osobie
3
Teorie altruizmu
 Teoria altruizmu krewniaczego: ograniczając udzielanie pomocy do krewnych
altruista zwiększa szansę, że pomaga innemu altruiście
 Teoria altruizmu zwrotnego:
1. koszt udzielenia pomocy przez altruistę jest niższy od korzyści odniesionych przez
beneficjenta
2. prawdopodobieństwo ponownego spotkania dwóch osobników jest wysokie
3. doskonała pamięć altruisty: zdolność do zapamiętywania innych połączona z
oczekiwaniem i chęcią rewanżu
 Teoria kosztownego sygnalizowania i budowania reputacji
4
Wkład ekonomii behawioralnej
do teorii altruizmu
 Żadna z omówionych koncepcji nie wyjaśnia zachowań altruistycznych w sytuacji
jednorazowych interakcji osób niespokrewnionych, gdy korzyści z reputacji są
znikome
 To właśnie takie zachowania są wolne od zarzutów interesowności
 Propozycja ekonomistów behawioralnych: teoria altruistycznego karania (Fehr i
Gächter, 2002)
5
Altruistyczne karanie
 Zachowania altruistyczne w sytuacji jednorazowych interakcji osób
niespokrewnionych, gdy korzyści z reputacji są znikome, można wyjaśnić poprzez
wprowadzenie pojęcia kary
 Karanie eksploatatorów („pasażerów na gapę”) może skutecznie zabezpieczać
altruizm w takich warunkach
 Ale kto zdecyduje się ponieść koszty ukarania „pasażera na gapę”?
 Karanie takie samo w sobie jest dobrem publicznym (dobro publiczne drugiego
rzędu)
 Karanie takie samo w sobie jest zachowaniem altruistycznym (karzący ponosi jedynie
koszty, karze ze względu na dobro innych)
 Hipoteza: Altruiści, karząc, zabezpieczają istnienie altruizmu
6
Weryfikacja empiryczna
koncepcji
 Eksperyment o strukturze dylematu dóbr publicznych
 Manipulacja eksperymentalna: możliwość karania albo brak takiej możliwości
 Dwie grupy: każda składała się z 4 osób
 Eksperyment wielokrotnie powtarzany (przebadano łącznie 240 osób)
 Każdy uczestnik badania otrzymywał darowiznę w wysokości 20 jednostek
pieniężnych (ang. MUs)
 Następnie każdy uczestnik mógł przeznaczyć od 0 do 20 MUs na projekt grupowy
 Pieniądze, które nie zostały przekazane do „wspólnej puli”, były zatrzymywane przez
uczestników badania
7
Schemat eksperymentalny
 Zainwestowanie 1 jednostki pieniężnej (przez któregokolwiek uczestnika) w projekt
grupowy przynosiło każdemu jej członkowi 0,4 MU zwrotu (indywidualny zwrot z
inwestycji: 0,4; grupowy zwrot z inwestycji: 1,6)
 Każdy z uczestników badania miał zatem indywidualną motywację do powstrzymania
się od inwestycji
 Gdy każdy z badanych powstrzymał się od inwestycji, wielkość indywidualnych
korzyści była równa 20 MUs
 Gdy każdy z badanych zainwestował całą kwotę darowizny, wielkość indywidualnych
korzyści równa była 32 MUs
 Decyzje inwestycyjne podejmowane równocześnie
8
Manipulacja
eksperymentalna
 W warunkach kontrolnych nie było możliwości karania
 W warunkach eksperymentalnych:
1. po fazie decyzji inwestycyjnych upubliczniano wysokość indywidualnych inwestycji
2. następnie uczestnicy mogli ukarać wybranych członków grupy (decyzje
równoczesne, przypisywanie punktów karnych od 0 do 10, jeden punkt karny
oznaczał stratę 3 MUs dla ukaranego i 1 MU dla karzącego)
 Jedna realizacja eksperymentu składała się z 6 iteracji
 Dla każdej iteracji zmieniano skład osobowy, aby każdy uczestnik badania spotykał w
grupie daną osobę co najwyżej 1 raz
 Uczestnicy badania nie znali się przed przystąpieniem do eksperymentu
9
Wyniki
10
Wyniki
 8 na 10 uczestników badania ukarało co najmniej raz (homo economicus nie
powinien w ogóle karać w takich warunkach)
 3 na 10 uczestników badania karało więcej niż 5 razy
 3 na 4 kary nałożono na „pasażerów na gapę”
 Karali ci, którzy zainwestowali powyżej średniej
 Im bardziej indywidualna inwestycja uczestnika odbiega od poziomu średniego, tym
częściej badany ów jest karany
 Kara sama w sobie jest aktem altruizmu
 Kara skutecznie zabezpiecza istnienie altruizmu
11
Analiza Eldakara
 Wszystkie dotychczas omówione koncepcje nakładają na zachowanie altruistów
rygorystyczne ograniczenia:
1. szacowanie współczynników pokrewieństwa
2. doskonała pamięć altruisty i „umysłowe księgowanie” kosztów i korzyści
3. publiczne sygnalizowanie
4. wykrywanie „pasażerów na gapę” i ich karanie
 Z realizacją punktów 1. – 4. wiążą się dodatkowe koszty dla altruisty
 Egoiści również mają motywację do karania: grupa składająca się z samych egoistów
staje się dla egoisty nieatrakcyjna
 Hipoteza: Egoiści, karząc, zabezpieczają istnienie altruizmu
12
Model samolubnego
karania
 N – osobowa gra ewolucyjna o strukturze dylematu dóbr publicznych
 Populacja początkowa jest nieskończona
 Osobniki różnią się jedynie skłonnością do altruizmu (zmienna A) oraz skłonnością
do karania (zmienna P)
 Początkowo zmienne te są niezależne, obie mają rozkład jednostajny na odcinku
[0,1]
 Z nieskończonej populacji losowo tworzy się T grup, każda składa się z N osobników
 Członkowie każdej grupy uczestniczą w dwuetapowej grze o strukturze dylematu
dóbr publicznych
 Symulacje przeprowadzono w pakiecie Mathematica
13
Struktura gry
 Etap 1:
1. darowizna o wartości E dla każdego członka grupy (każdy
osobnik może wpłacić dowolną proporcję E na cele wspólne
grupy; wartość każdej wpłaty jest podwajana a następnie
równo dzielona pomiędzy członków grupy; część niewpłacona
pozostaje w posiadaniu osobnika)
2. wartość zmiennej A decyduje o hojności osobnika
3. wypłata gracza i-tego po pierwszym etapie gry:
 Etap 2:
1. każdy osobnik może teraz przeznaczyć część swoich
zasobów na wykrycie i ukaranie „pasażerów na gapę”
2. inwestycję w karanie dla gracza i-tego zapiszemy:
 N 
2 E   Aj 
j 1


E (1  Ai ) 
N
N 1
(
Pi 
 1 A )
j 1, j  i
N 1
j
*C
14
Struktura gry
 Gra dwuetapowa powtarzana wielokrotnie
 W każdej iteracji można ukarać (wykluczyć) maksymalnie
dwóch „pasażerów na gapę” (najgorszego i drugiego po
najgorszym)
 Prawdopodobieństwo, że najgorszy „pasażer na gapę” nie
zostanie wykryty przez któregokolwiek członka grupy
równe jest:
N 1
(
esci  1  Pi
 1 A )
j 1, j  i
j
N 1
N 1
 Odpowiednio prawdopodobieństwo, że najgorszy „pasażer
na gapę” zostanie wykryty i wykluczony równe jest:
 Wartość zmiennej D to prawdopodobieństwo wykluczenia
wykrytego już „pasażera na gapę”
remall  (1   esci )* D
i 1
15
Wyniki symulacji
 O ile początkowo zmienne A i P nie były skorelowane, o tyle w czasie korelacja tych
zmiennych stała się ujemna
16
Wyjaśnienia zjawiska
samolubnego karania
 Propozycja inwestowania „pasażera na gapę” (szansa na osiągnięcie przyszłych
zysków)
 Hipoteza podziału altruistycznej pracy w populacji: specjalizacja „pasażerów na
gapę” (biegłość w technikach oszustwa, zdolność kamuflażu, doświadczenie w
walce)
 Konkurencja „pasażerów na gapę” w czasie (celem „monopolizacja”)
17
Podsumowanie oraz
krytyka
 Koncepcja samolubnego karania „uwalnia” altruistów od rygorystycznych ograniczeń
postulowanych przez pozostałe teorie
 Kontynuacja badań:
1. Rola kontekstu społecznego
2. Potrzeba weryfikacji empirycznej
18
Download
Random flashcards
Pomiary elektr

2 Cards m.duchnowski

Prace Magisterskie

2 Cards Pisanie PRAC

Create flashcards