dr Karol Dąbrowski zagadnienia na olimpiadę historyczno

advertisement
dr Karol Dąbrowski
zagadnienia na olimpiadę historyczno-prawną
PT Studentki i Studenci, poniżej podaję zagadnienia związane z przygotowaniami do Olimpiady
Historyczno-Prawnej im. Michała Sczanieckiego. Olimpiada odbędzie się 23 maja (wtorek).
Wcześniej odbędą się eliminacje, których termin zostanie podany do Państwa wiadomości przed
długim weekendem majowym.
Olimpiada będzie przeprowadzana w ten sposób, że uczestniczki i uczestnicy wystąpią parami po
dwie osoby, losując trzy pytania: z historii prawa rzymskiego, historii prawa polskiego oraz
powszechnej historii prawa, po czym będą odpowiadać publicznie przed jury i innymi uczestnikami.
Przed odpowiedzią zespół otrzyma czas na sporządzenie notatek i przedyskutowanie odpowiedzi.
Jury weźmie pod uwagę nie tylko treść, ale i formę wypowiedzi, jak też czas. Zwyczajowo pytania
mają charakter przekrojowy i wymagają znajomości ewolucji instytucji ustrojowych i prawnych.
W pierwszej kolejności przedstawiam Państwu zagadnienia odnoszące się przede wszystkim do
historii ustroju. Dla Państwa wygody podałem podręczniki a nierzadko nawet i zakres stron typując
podręcznik, do którego sugerowałbym sięgnąć. Dodatkowo wskazałem słowa kluczowe, na które
warto byłoby zwrócić uwagę.
Pierwsze eliminacje wydziałowe będą miały formę testu na uzupełnienie, drugie – odpowiedzi
ustnej. Test będzie dotyczyć zagadnień z części pierwszych historii prawa polskiego i powszechnej
historii prawa, a odpowiedź ustna – części drugich.
podręczniki:

Bardach J., Leśnodorski B., Pietrzak M., Historia ustroju i prawa polskiego, Warszawa 2009.

Dziadzio A., Powszechna historia prawa, Warszawa 2012.

Klementowski M., Powszechna historia ustroju, Warszawa 2012.

Korobowicz A., Witkowski W., Historia ustroju i prawa polskiego (1772–1918), Warszawa 2012.

Sójka-Zielińska K., Historia prawa, Warszawa 2008.

Sczaniecki M., Powszechna historia państwa i prawa, Warszawa 2009.

Uruszczak W., Historia państwa i prawa polskiego, t. 1 (966–1795), Warszawa 2015.
1
historia prawa polskiego – część 1

zasady ustrojowe monarchii piastowskiej
[Uruszczak, s. 39-71]

zasady ustrojowe monarchii Andegawenów i Jagiellonów
[Uruszczak, s. 121-157]

zasady ustrojowe Rzeczypospolitej Obojga Narodów
[Uruszczak, s. 190-223]

źródła prawa dawnej Polski
[Uruszczak, s. 70-91, 157-184, 223-250]

przemiany władzy monarszej: od Mieszka I do Stanisława Augusta Poniatowskiego
[Bardach, Leśnodorski, Pietrzak, s. 79-85, 106-109, 124-126, 237-241, 339]
Korona Królestwa Polskiego, suwerenność i monarcha jako suweren, relacje z cesarstwem i papiestwem, elekcyjność
a status monarchy

relacje między Koroną a Litwą

bezkrólewie – charakterystyka, przyczyny, skutki ustrojowe

dzieje parlamentaryzmu dawnej Polski: od wieców do Sejmu Wielkiego
[Bardach, Leśnodorski, Pietrzak]

przywileje szlacheckie

Konstytucja 3 Maja

instytucje władzy ustawodawczej na ziemiach polskich pod zaborami
[Korobowicz, Witkowski]

instytucje władzy wykonawczej na ziemiach polskich pod zaborami
[Korobowicz, Witkowski]

kodyfikacja prawa w Polsce międzywojennej
Kodeks postępowania karnego / Kodeks karny / Rozporządzenie o postępowaniu karno-administracyjnym / Kodeks
postępowania cywilnego / Kodeks zobowiązań / Kodeks handlowy / Prawo upadłościowe i prawo o postępowaniu
układowym / prawo autorskie / prawo wekslowe i czekowe / prawo prywatne międzydzielnicowe i prawo prywatne
międzynarodowe /

porównanie konstytucji marcowej i kwietniowej

kodyfikacja prawa w Polsce ludowej
dekrety z lat 1945–1946: przepisy ogólne prawa cywilnego, prawo osobowe, prawo małżeńskie osobowe, prawo
małżeńskie majątkowe, prawo rodzinne, prawo opiekuńcze, akta stanu cywilnego, prawo rzeczowe, prawo spadkowe,
prawo o księgach wieczystych
2
historia prawa polskiego – część 2
proszę skupić się przede wszystkim na prawie dawnej Polski

prawo rzeczowe: rzeczy ruchome i nieruchome / własność a posiadanie / proces petytoryjny
a posesoryjny / pierwotne i pochodne nabycie prawa własności / własność zwierzchnia a
własność użytkowa / ograniczenia prawa własności

zastaw i hipoteka – zasady prawa hipotecznego dawnej Polski – prawo hipoteczne XIX
wieku obowiązujące na ziemiach polskich

prawo zobowiązań: pojęcie zobowiązania, sposoby powstawania zobowiązań, rodzaje umów
i sposoby ich umacniania, odpowiedzialność indywidualna i solidarna, wygaśnięcie
zobowiązania

recepcja prawa francuskiego na ziemiach polskich

charakterystyka Kodeksu Cywilnego Królestwa Polskiego

Kodeks Karzący Królestwa Polskiego a Kodeks Kar Głównych i Poprawczych
powszechna historia prawa – część 1

leges barbarorum i leges romanae barbarorum

recepcja prawa rzymskiego
[Dziadzio, s. 112-121] [Sczaniecki, s. 271-275]

szkoły prawa karnego: od włoskiej szkoły prawa karnego do szkoły socjologicznej

historyczna szkoła prawa – pandektystyka – pozytywizm – prawo natury
[Dziadzio, s. 203-208]
Thibaut, Savigny, Windscheid, Georg Jellinek, Ihering

ewolucja ustroju Anglii
[Dziadzio, s. 165-173]

charakterystyka sądownictwa i źródeł prawa w Anglii
[Dziadzio, s. 173-184]

ustrój państwa frankońskiego
[Sczaniecki, s. 60-74]

ustrój Francji w okresie monarchii stanowej
[Sczaniecki, s. 112-121]

ustrój Francji w dobie absolutyzmu
[Sczaniecki, s. 230-244]
+ pojęcie absolutyzmu, uzasadnienie doktrynalne, stopniowe umacnianie się władzy monarszej, merkantylizm,
gallikanizm

cechy charakterystyczne absolutyzmu oświeconego
3

ustrój Austro-Węgier
[Korobowicz, Witkowski, s. 197-224] [Sczaniecki, s. 432-435]
akty konstytucyjne, prawa obywatelskie, Trybunał Państwa i Trybunał Stanu, autonomia galicyjska, prawo
swojszczyzny

ustrój Stanów Zjednoczonych

ewolucja prawa wyborczego
konstytucjonalizm, monarchia konstytucyjna a republika, wybory kurialne, wybory powszechne, instytucja wirylistów,
cenzusy wyborcze (wiek, płeć, majątek, wykształcenie, zasługi), Izba Lordów i Izba Parów, „zgniłe miasteczka”, prawa
wyborcze kobiet, kształtowanie się partii politycznych, partie robotnicze i chłopskie
powszechna historia prawa – część 2
proszę zwrócić uwagę na:
- porównanie instytucji prawa feudalnego i XIX-wiecznych kodyfikacji
- porównanie wybranych instytucji prawa prywatnego w Kodeksie Napoleona, BGB i ABGB

prawo osobowe: zdolność prawna, zdolność do czynności prawnych, zdolność sądowa,
zdolność procesowa

prawo małżeńskie i rodzinne: status prawny kobiety i wdowy / zawarcie – rozwiązanie –
ustanie małżeństwa / majątkowe ustroje małżeńskie / opieka a kuratela

prawo spadkowe: dziedziczenie beztestamentowe i testamentowe / testament / swoboda
testowania i jej ograniczenia / porządek dziedziczenia / pozycja małżonka i krąg
spadkobierców / dziedzice konieczni, zachowek i rezerwa / niegodność dziedziczenia a
wydziedziczenie

charakterystyka Kodeksu Napoleona / ABGB / BGB

kodyfikacje napoleońskie: Kodeks cywilny – Kodeks postępowania cywilnego – Kodeks
handlowy – Kodeks postępowania karnego – Kodeks karny

kodeksy karne: Karolina – Terezjana – Leopoldina – Józefina – Franciszkana – Landrecht

charakterystyka Kodeksu bawarskiego z 1813 r.

charakterystyka Zwodu Praw Cesarstwa Rosyjskiego

porównanie procesu karnego skargowego, inkwizycyjnego i mieszanego [Dziadzio, s. 442]

porównanie procesu cywilnego rzymsko-kanonicznego i nowożytnego

procedura „glaserowska” i procedura „kleinowska”

ogólna charakterystyka prawa karnego XIX i XX wieku [Sójka-Zielińska, s. 315-330]
Karol Dąbrowski
4
Download