Document 988879

advertisement
Rachunkowość
Wycena aktywów i pasywów
Wycena aktywów i pasywów
Wycena początkowa
Moment nabycia lub wytworzenia
danego składnika.
Wycena bilansowa
Wycena na dzień bilansowy.
Kategorie wyceny
Cena nabycia
Koszt wytworzenia produktu
Cena sprzedaży netto
Wartość godziwa
Trwała utrata wartości
Skorygowana cena nabycia
Cena nabycia
To cena zakupu składnika aktywów, obejmująca kwotę należną
sprzedającemu (bez podlegających odliczeniu podatku od towarów i
usług oraz podatku akcyzowego), a w przypadku importu powiększona o
obciążenia o charakterze publicznoprawnym oraz powiększona o koszty
bezpośrednio związane z zakupem i przystosowaniem składnika
aktywów do stanu zdatnego do używania lub wprowadzenia do obrotu,
łącznie z kosztami transportu, jak też załadunku, wyładunku,
składowania lub wprowadzenia do obrotu, a obniżona o rabaty, opusty,
inne podobne zmniejszenia i odzyski. Jeżeli nie jest możliwe ustalenie
ceny nabycia składnika aktywów, a w szczególności przyjętego
nieodpłatnie, w tym w drodze darowizny – jego wyceny dokonuje się
według ceny sprzedaży takiego samego lub podobnego przedmiotu.
Koszt wytworzenia
produktu
Obejmuje on:
- koszty pozostające w bezpośrednim
związku z danym produktem,
- uzasadnioną część kosztów pośrednio
związanych z wytworzeniem tego
produktu.
Koszty bezpośrednie
Obejmują one:
- wartość zużytych materiałów bezpośrednich,
- koszty pozyskania i przetworzenia związane
bezpośrednio z produkcją,
- inne koszty poniesione w związku z
doprowadzeniem produktu do postaci i miejsca, w
jakich się znajduje w dniu wyceny.
Uzasadniona część
kosztów pośrednich
Do uzasadnionej, odpowiedniej do
okresu wytwarzania produktu, części
kosztów pośrednich zalicza się:
- zmienne pośrednie koszty produkcji,
- część stałych, pośrednich kosztów
produkcji, które odpowiadają
poziomowi tych kosztów przy
normalnym wykorzystaniu zdolności
produkcyjnych.
Normalny poziom
wykorzystania zdolności
produkcyjnych
To przeciętna, zgodna z oczekiwaniami
w typowych warunkach, wielkość
produkcji za daną liczbę okresów lub
sezonów, przy uwzględnieniu planowych
remontów.
Koszt wytworzenia
produktu
W sytuacji, gdy nie można ustalić kosztu
wytworzenia produktu, jego wyceny dokonuje się
według ceny sprzedaży netto takiego samego lub
podobnego produktu, pomniejszonej o przeciętnie
osiągany przy sprzedaży produktów zysk brutto ze
sprzedaży, a w przypadku produktu w toku – także z
uwzględnieniem stopnia jego przetworzenia.
Koszt wytworzenia
produktu
Koszt wytworzenia produktów nie obejmuje kosztów:
- stanowiących konsekwencją niewykorzystanych zdolności
produkcyjnych i strat produkcyjnych;
- ogólnego zarządu, które nie są związane z doprowadzaniem
produktu do postaci i miejsca, w jakich się znajduje na dzień
wyceny;
- magazynowania wyrobów gotowych i półproduktów, chyba że
poniesienie tych kosztów jest niezbędne w procesie
produkcji;
- kosztów sprzedaży produktów.
Koszt wytworzenia
produktu - uproszczenie
W sytuacji gdy roczne sprawozdanie
finansowe jednostki nie podlega obowiązkowi
badania i ogłaszania to obliczając koszt
wytworzenia produktu podmiot gospodarczy
może do kosztów bezpośrednich doliczyć
koszty pośrednie związane z wytworzeniem
tego produktu, niezależnie od poziomu
wykorzystania zdolności produkcyjnych.
Ustalony w ten sposób koszt wytworzenia nie
może być wyższy od ceny sprzedaży netto.
Cena sprzedaży netto
To możliwa do uzyskania na dzień bilansowy cena
sprzedaży składnika aktywów, (bez podatku od
towarów i usług i podatku akcyzowego), pomniejszona
o rabaty, opusty i inne podobne zmniejszenia oraz
koszty związane z przystosowaniem składnika
aktywów do sprzedaży i dokonaniem tej sprzedaży, a
powiększona o należną dotację przedmiotową. Jeżeli
nie jest możliwe ustalenie ceny sprzedaży netto
danego składnika aktywów, należy w inny sposób
określić jego wartość godziwą na dzień bilansowy.
Wartość godziwa
To kwota, za jaką dany składnik
aktywów mógłby zostać wymieniony, a
zobowiązanie uregulowane na
warunkach transakcji rynkowej,
pomiędzy zainteresowanymi i dobrze
poinformowanymi, niepowiązanymi ze
sobą stronami.
Wartość godziwa
Wartość godziwą instrumentów finansowych znajdujących się w
obrocie na aktywnym rynku stanowi cena rynkowa pomniejszona
o koszty związane z przeprowadzeniem transakcji, gdyby ich
wysokość była znacząca. Cenę rynkową aktywów finansowych
posiadanych przez jednostkę oraz zobowiązań finansowych,
które jednostka zamierza zaciągnąć, stanowi zgłoszona na
rynku bieżąca oferta kupna, natomiast cenę rynkową aktywów
finansowych, które jednostka zamierza nabyć, oraz
zaciągniętych zobowiązań finansowych stanowi zgłoszona na
rynek bieżąca oferta sprzedaży.
Trwała utrata wartości
Zachodzi wtedy, gdy istnieje duże
prawdopodobieństwo, że kontrolowany przez
jednostkę składnik aktywów nie przyniesie w
przyszłości w znaczącej części lub w całości
przewidywanych korzyści ekonomicznych.
Uzasadnia to dokonanie odpisu aktualizującego
doprowadzającego wartość składnika aktywów
wynikającą z ksiąg rachunkowych do ceny sprzedaży
netto, a w przypadku jej braku – do ustalonej w inny
sposób wartości godziwej.
Skorygowana cena
nabycia
Skorygowana cena nabycia aktywów finansowych i zobowiązań
finansowych to cena nabycia (wartość), w jakiej składnik
aktywów finansowych lub zobowiązań finansowych został po raz
pierwszy wprowadzony do ksiąg rachunkowych, pomniejszona o
spłaty wartości nominalnej, odpowiednio skorygowana o
skumulowaną kwotę zdyskontowanej różnicy między wartością
początkową składnika i jego wartością w terminie wymagalności,
wyliczoną za pomocą efektywnej stopy procentowej, a także
pomniejszona o odpisy aktualizujące wartość.
Efektywna stopa
procentowa
Stopa za pomocą której następuje zdyskontowanie do bieżącej
wartości związanych z instrumentem finansowym
przyszłych przepływów pieniężnych oczekiwanych w okresie do terminu
wymagalności, a w przypadku instrumentów o zmiennej stopie
procentowej — do terminu następnego oszacowania przez rynek
poziomu odniesienia. Efektywna stopa procentowa stanowi wewnętrzną
stopę zwrotu składnika aktywów lub zobowiązania finansowego za dany
okres.
Przy wyliczeniu skumulowanej kwoty dyskonta aktywów finansowych i
zobowiązań finansowych za pomocą efektywnej stopy procentowej
uwzględnia się wszelkie opłaty płacone lub otrzymywane
przez strony kontraktu.
Wycena początkowa
Wartości niematerialne i prawne
Środki trwałe
Inwestycje w nieruchomości
Cena nabycia
Koszt wytworzenia
Długoterminowe
i krótkoterminowe
inwestycje finansowe
Cena zakupu
Cena nabycia
Należności i zobowiązania
Wartość nominalna
Zapasy
Cena zakupu
Cena nabycia
Koszt wytworzenia
Wycena bilansowa
aktywów i pasywów
Środki trwałe oraz wartości
niematerialne i prawne
Cena nabycia lub koszt wytworzenia,
lub wartość przeszacowana (po
aktualizacji wyceny środków trwałych),
pomniejszone o odpisy amortyzacyjne
lub umorzeniowe, a także o odpisy z
tytułu trwałej utraty wartości.
Nieruchomości oraz wartości
niematerialne i prawne zaliczane do
inwestycji
Według zasad, stosowanych do środków
trwałych oraz wartości niematerialnych
i prawnych lub według ceny rynkowej
bądź inaczej określonej wartości
godziwej.
Środki trwałe w budowie
W wysokości ogółu kosztów
pozostających w bezpośrednim związku
z ich nabyciem lub wytworzeniem,
pomniejszonych o odpisy z tytułu
trwałej utraty wartości.
Udziały w innych jednostkach oraz inne inwestycje
zaliczone do aktywów trwałych (z wyłączeniem
nieruchomości oraz wartości niematerialnych i prawnych
zaliczanych do inwestycji)
Według ceny nabycia pomniejszonej o odpisy
z tytułu trwałej utraty wartości lub według
wartości godziwej albo skorygowanej ceny
nabycia – jeżeli dla danego składnika aktywów
został określony termin wymagalności.
Wartość w cenie nabycia można
przeszacować do wartości w cenie rynkowej.
Udziały w jednostkach
podporządkowanych zaliczone do
aktywów trwałych
Według zasad określonych dla udziałów
w innych jednostkach oraz innych
inwestycji zaliczanych do aktywów
trwałych lub metodą praw własności,
pod warunkiem, że będzie ona
stosowana jednolicie wobec wszystkich
jednostek podporządkowanych.
Inwestycje
krótkoterminowe
Według ceny (wartości) rynkowej albo według ceny
nabycia lub ceny (wartości) rynkowej, zależnie od
tego, która z nich jest niższa albo według
skorygowanej ceny nabycia – jeżeli dla danego
składnika aktywów został określony termin
wymagalności, a krótkoterminowe inwestycje, dla
których nie istnieje aktywny rynek, w inny sposób
określonej wartości godziwej.
Rzeczowe składniki
aktywów obrotowych
Według cen nabycia lub kosztów
wytworzenia nie wyższych od cen ich
sprzedaży netto na dzień bilansowy.
Należności i udzielone
pożyczki
W kwocie wymaganej zapłaty, z
zachowaniem zasady ostrożności.
Należności i udzielone pożyczki
zaliczone do aktywów
finansowych
Mogą być wyceniane według
skorygowanej ceny nabycia, a jeżeli
jednostka przeznacza je do sprzedaży
w okresie do 3 miesięcy, to według
wartości rynkowej lub inaczej
określonej wartości godziwej.
Zobowiązania
W kwocie wymagającej zapłaty.
Zobowiązania finansowe
Mogą być wyceniane według
skorygowanej ceny nabycia, a jeżeli
jednostka przeznacza je do sprzedaży
w okresie do 3 miesięcy, to według
wartości rynkowej lub inaczej
określonej wartości godziwej.
Rezerwy
W uzasadnionej, wiarygodnie
oszacowanej wartości.
Udziały (akcje) własne
Według cen nabycia.
Kapitały (fundusze) własne, z wyjątkiem
udziałów (akcji) własnych, oraz
pozostałe aktywa i pasywa
W wartości nominalnej.
Przykłady
Przykłady opracowano na podstawie M. Remlein „Sprawozdanie finansowe jednostek gospodarczych.
Przykłady i zadania” Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu, 2015.
P1. Cena zakupu i cena
nabycia
Jednostka gospodarcza „Słoń” zakupiła środek trwały za 100.000 zł
+23% VAT przeznaczony na potrzeby działalności produkcyjnej.
Koszty związane z transportem maszyny wyniosły 5.000+23% VAT i
montażem 1.000 +23% VAT. Ustalić cenę nabycia środka trwałego dla
podmiotu będącego i niebędącego podatnikiem VAT.
Podatnik VAT
Wycena dokonywana jest w wartościach netto:
- cena zakupu środka trwałego (netto)
- koszty transportu netto
- koszty montażu (netto)
Razem (netto)
Cena nabycia środka trwałego wynosi …………………………………..
Podmiot niebędący
podatnikiem VAT
Cena nabycia środka trwałego:
-
cena zakupu (brutto)
koszt transportu (brutto)
koszty montażu (brutto)
Razem (brutto)
Cena nabycia środka trwałego wynosi ………………………….
P2. Koszt wytworzenia
produktu
W przedsiębiorstwie produkcyjnym ”Mrówka” koszty związane z produkcją
wyrobów gotowych (rowerów) wyniosły 400.000 zł, w tym stałe koszty
pośrednie (oświetlenie hali produkcyjnej) wyniosły 10.000 zł. Koszty zarządu w
analizowanym okresie wyniosły 30.000 zł. Wyprodukowano 800 sztuk rowerów.
Normalne zdolności produkcyjne wynoszą 2.000 sztuk
Ustalić koszt wytworzenia produktów w dwóch wariantach:
- I - Sprawozdanie finansowe podlega badaniu przez biegłego rewidenta,
- II - Sprawozdanie finansowe nie podlega obowiązkowemu badaniu przez
biegłego rewidenta.
Wariant I
W wariancie I należy uwzględnić normalny koszt wytworzenia produktu,
uwzględniając stopień wykorzystania zdolności produkcyjnych.
Kalkulacja kosztu jednostkowego:
1. Ustalenie wykorzystanych zdolności produkcyjnych
2. Uzasadnione stałe pośrednie koszty produkcji:
3. Kalkulacja kosztu jednostkowego roweru:
- Koszty bezpośrednie:
- Uzasadnione koszty pośrednie
- Koszt jednostkowy roweru
4. Koszt całkowity zapasu
Wariant I
Koszty niewykorzystanych zdolności produkcyjnych obciążą koszty okresu
(pozostałe koszty operacyjne lub koszty ogólnego zarządu).
Kosztów ogólnego zarządu w kwocie 30.000 zł nie rozlicza się na produkty,
obciążają one w całości koszty okresu.
Wariant II
Wycena może nastąpić po rzeczywistym koszcie wytworzenia produktu.
1. Koszt jednostkowy produktu
2. Koszt całkowity wyprodukowania rowerów
P3. Wycena środków
trwałych
Producent soków malinowych „Pszczółka”, będący podatnikiem VAT, zakupił w listopadzie 20XX r.
maszynę do kapslowania butelek w kwocie 105.000+23% VAT . Koszty montażu maszyny wyniosły 15.000
+23% VAT. Maszynę przyjęto do użytkowania w miesiącu grudniu 20XX r. Roczna stopa amortyzacji
wynosi 20%. Środek trwały jest amortyzowany metodą liniową.
Ile wynosi:
Wartość początkowa maszyny do kapslowania butelek,
Wartość bilansowa maszyny na koniec 20XX r., 20XX+1 r., 20XX+2 r.
Dokonując obliczeń należy przyjąć dodatkowe założenia:
1.
Amortyzacja następuje począwszy od miesiąca następującego po przyjęciu do użytkowania.
2. Na koniec 20XX+1 r. stwierdzono utratę wartości środka trwałego i ustalono wartość odzyskiwalną na
poziomie 80.000 zł. Nie nastąpiła zmiana okresu użyteczności.
3. Nie wystąpiła aktualizacja/przeszacowanie wartości środka trwałego.
4. Nie dokonano modernizacji środka trwałego.
5. Koszty napraw, remontów i konserwacji w 20XX+1 r. wyniosły 12.000+23% VAT
Wartość początkowa
Wartość początkowa maszyny do kapslowania butelek:
- Cena zakupu
- Koszty zakupu (montażu)
Razem
I ta wartość stanowi podstawę amortyzacji.
Wartość bilansowa
na 20XX+1 r.
Amortyzacja roczna:
Amortyzacja miesięczna:
Amortyzujemy od stycznia 20XX+1 r.
Amortyzacja za 20XX+1 r. wynosi
Wartość bilansowa maszyny na koniec 20XX+1 r. zgodnie z planem amortyzacji wynosi :
Uwaga:
Wartość netto
–
Wartość odzyskiwalna
–
Należy dokonać odpisu aktualizacyjnego …………………… zł (w ciężar pozostałych kosztów operacyjnych).
Koszty remontów stanowią koszty bieżącego okresu i nie wpływają na wartość środka trwałego.
Wartość bilansowa na koniec 20XX+1 r. wynosi więc:
……………………………………………………………………
Wartość bilansowa
na 20XX+2 r.
W 20XX+2 r. amortyzacji dokonuje się od kwoty ……………………………. zł.
Amortyzacja roczna:
Amortyzacja miesięczna:
Wartość bilansowa na koniec 20XX+2 r.
P4. Wycena zapasów
Hurtownia soków owocowych „Trzmiel” posiada zapas 800 butelek soku
malinowego wycenionego w momencie zakupu po cenie nabycia 12 zł za butelkę.
Na dzień bilansowy ustalono, że możliwa do uzyskania rynkowa cena sprzedaży
wynosi 9 zł za butelkę. Koszty związane ze sprzedażą oszacowano na poziomie
1 zł/butelkę.
Ustalić wartość bilansową zapasu soku malinowego (towaru).
Wycena bilansowa
Cena sprzedaży netto
Cena nabycia
=
=
Cena sprzedaży netto < Cena nabycia
Należy dokonać odpisu aktualizującego w wysokości:
Wartość bilansowa zapasu wynosi:
P5. Wycena rozrachunków
Jednostka gospodarcza „Miś” wykazuje w księgach rachunkowych na koniec okresu
sprawozdawczego następujące rozrachunki:
Należności od odbiorcy „Lew” w kwocie
15.000 PLN
Należności od odbiorcy „Pantera” w kwocie
10.000 PLN
Należności od odbiorcy „Tygrys” w kwocie
5.000 euro wg kursu 4,3 zł/euro
Zobowiązanie wobec dostawcy „Ryś” w kwocie
2.000 euro wg kursu 4,1 zł/euro
Zobowiązanie wobec dostawcy „Kot” w kwocie
6.000 PLN.
Na dzień bilansowy naliczono odsetki za zwłokę dla należności od odbiorcy „Pantera” w
wysokości 800 zł. W związku z trudną sytuacją finansową firmy „Lew” dokonano odpisu
aktualizującego dla należności od tej jednostki w wysokości 50% należnej kwoty. Dostawca
„Kot” naliczył karę umowną w wysokości 500 zł.
Średni kurs euro na dzień bilansowy wyniósł 4,2 zł za euro.
Ustalić wartość bilansową posiadanych przez jednostkę „Miś” należności i zobowiązań.
Wycena bilansowa należności
Wycena bilansowa:
-
Należności od odbiorcy „Lew”
=
-
Należności od odbiorcy „Pantera”
=
-
Należności od odbiorcy „Tygrys”
=
Razem należności
=
Wycena bilansowa zobowiązań
-
Zobowiązanie wobec dostawcy „Ryś”
=
-
Zobowiązanie wobec dostawcy „Kot”
=
Razem zobowiązania
=
P6. Wycena inwestycji
Jednostka gospodarcza „Papuga” kupiła nieruchomość inwestycyjną w centrum
Sopotu za 5.600.000 zł. Opłaty notarialne i sądowe wyniosły 140.000 zł, a
prowizja pośrednika obrotu nieruchomościami 300.000 zł. Zgodnie z operatami
szacunkowymi sporządzonymi przez rzeczoznawcę wartość nieruchomości
inwestycyjne wynosiła na koniec kolejnych lat obrotowych odpowiednio:
- 6.000.000 zł,
- 7.500.000 zł,
- 5.000.000 zł.
Ustalić wartość początkową nieruchomości oraz wartość bilansową w dwóch
wariantach:
- Wariant I – według ceny rynkowej lub inaczej określonej wartości godziwej,
- Wariant II – według ceny nabycia pomniejszonej o odpisy z tytułu trwałej
utraty wartości.
Wartość początkowa
Wartość początkowa według ceny nabycia:
- Cena zakupu nieruchomości
- Opłaty notarialne i sądowe
- Prowizja pośrednika
Razem cena nabycia
Wariant I
Wartość bilansowa na koniec kolejnych lat obrotowych:
-
1 rok
2 rok
3 rok
Wariant II
Wartość bilansowa na koniec kolejnych lat obrotowych:
-
1 rok
2 rok
3 rok
Skutki przeszacowania odnoszone są na pozostałe przychody operacyjne lub
pozostałe koszty operacyjne.
P7. Odpisy aktualizujące
wartość
Jednostka gospodarcza produkująca buty sportowe „Żyrafa: posiada maszynę
do wycinania skóry stanowiącą środek trwały, której wartość księgowa na
koniec roku wynosiła 150.000 zł. Przeprowadzono test na utratę wartości i
ustalono, że możliwa do uzyskania cena sprzedaży tej maszyny wynosi na dzień
bilansowy 120.000 zł, a wartość użytkowa środka trwałego, oszacowana na
podstawie prognozy przepływów pieniężnych wynosi 130.000 zł.
Określić czy nastąpiła utrata wartości środka trwałego oraz ustalić jego
wartość bilansową.
Wartość bilansowa
Odpis aktualizujący występuje gdy:
Wartość odzyskiwalna < Wartość księgowa
Wartość odzyskiwalna stanowi wartość wyższą z dwóch wartości:
- Ceny sprzedaży (wartość godziwa)
- Wartości użytkowej
Wartość odzyskiwalna < Wartość księgowa
Odpis z tytułu trwałej utraty wartości
Wartość bilansowa
–
-
P 8. Skorygowana cena nabycia
(zamortyzowany koszt)
Jednostka gospodarcza „Sarna” na początku 20XX roku nabyła 200 sztuk
obligacji o wartości nominalnej 100 zł każda, płacąc 85 zł za każdą obligację.
Koszty prowizji wyniosły 800 zł. Aktywa finansowe wprowadzono do ksiąg
rachunkowych w wartości godziwej poniesionych wydatków. Obligacje będą
utrzymywane do terminu wymagalności i na dzień bilansowy będą wyceniane
według skorygowanej ceny nabycia (zamortyzowanego kosztu).
Ustalić wartość początkową nabytych obligacji na dzień nabycia w 20XX roku
oraz ich wartość bilansową na koniec 20XX r. i 20XX+1 r.
Wycena
Wycena początkowa
Wycena bilansowa
Na koniec 20XX r.
Na koniec 20XX+1 r.
Download