Plan wynikowy „Planeta Nowa 2”
Kat. – kategorie celów nauczania:
A - Zapamiętanie wiadomości,
B - Zrozumienie wiadomości,
C - Stosowanie wiadomości w typowych sytuacjach,
D - Stosowanie wiadomości w sytuacjach problemowych
Dział
programu
Materiał nauczania

I. Afryka












Położenie geograficzne Afryki
Ukształtowanie powierzchni i
budowa geologiczna
Rowy tektoniczne
Klimat
Strefy klimatyczno-roślinne
Wody powierzchniowe
Zróżnicowanie rasowe, językowe i
religijne ludności
Eksplozja demograficzna
Rozmieszczenie ludności
Problemy mieszkańców Afryki
Wskaźniki PKB i HDI
Cechy gospodarki kontynentu
afrykańskiego
Środowisko przyrodnicze, ludność i
gospodarka Egiptu, Etiopii oraz
Republiki Południowej Afryki
L.g.
6
Wymagania podstawowe
uczeń poprawnie:












określa położenie geograficzne Afryki
na kuli ziemskiej
porównuje linię brzegową Afryki z linią
brzegową innych kontynentów i
wskazuje jej elementy na mapie
określa cechy ukształtowania
powierzchni Afryki
wymienia czynniki geograficzne
kształtujące klimat Afryki
charakteryzuje klimat Afryki na
podstawie mapy klimatycznej i
klimatogramów
wymienia najważniejsze cechy
środowiska przyrodniczego Afryki
wskazuje na mapie ważniejsze obiekty
geograficzne: rzeki, jeziora, krainy
geograficzne
omawia, na podstawie mapy i danych
statystycznych, zróżnicowanie rasowe,
religijne oraz etniczne ludności Afryki
wskazuje na mapie Afryki i podaje
nazwy obszarów o dużej oraz małej
gęstości zaludnienia
analizuje poziom i warunki życia
mieszkańców Afryki
wymienia czynniki warunkujące rozwój
rolnictwa w Afryce
wylicza nazwy najważniejszych roślin
Kat.
S.w.
C
II

C
II

C
I

A
I
C
II
A
I
C
II
C
II
C
II
D
III
A
I
A
I






Wymagania ponadpodstawowe
uczeń poprawnie:
Kat.
S.w.
dowodzi symetrycznego położenia
Afryki względem równika
wykazuje związek między budową
geologiczną a ukształtowaniem
pionowym Afryki
wyjaśnia mechanizm powstawania
systemu rowów tektonicznych we
wschodniej Afryce
określa wpływ położenia
geograficznego i ukształtowania
pionowego na układ stref
klimatycznych i roślinnych w Afryce
dowodzi związku między warunkami
klimatycznymi, ukształtowaniem
pionowym a gęstością i układem sieci
rzecznej
ocenia wpływ warunków
przyrodniczych na rozmieszczenie
ludności w Afryce
wyjaśnia przyczyny i skutki
wysokiego przyrostu naturalnego
ludności
wymienia przyczyny i skutki
wybranych konfliktów zbrojnych w
Afryce
ocenia warunki środowiska
przyrodniczego Afryki pod kątem
możliwości rozwoju rolnictwa
D
IV
D
IV
B
I
C
III
D
IV
D
III
B
III
A
III
D
III










II. Ameryka
Północna i
Południowa












Położenie Ameryki Północnej i
6
Południowej
Ukształtowanie powierzchni Ameryki
Pasy rzeźby terenu
Budowa geologiczna
Warunki klimatyczne
Strefy klimatyczne i roślinne
Wody powierzchniowe
Zróżnicowanie ludności
Migracje
Rozmieszczenie ludności
Procesy urbanizacyjne
Miasta-giganty
Uwarunkowania rozwoju
gospodarczego






żywieniowych i eksportowych
uprawianych w Afryce
omawia poziom rozwoju usług w Afryce
wskazuje na mapie wybrane państwa
Afryki i podaje nazwy ich stolic
określa położenie geograficzne Egiptu,
Etiopii oraz Republiki Południowej
Afryki
wymienia główne cechy środowiska
przyrodniczego Egiptu, Etiopii oraz
RPA
podaje najważniejsze cechy społecznogospodarcze Egiptu, Etiopii oraz RPA
porównuje Egipt, Etiopię i RPA pod
względem przyrodniczym i społecznogospodarczym
odczytuje dane statystyczne dotyczące
zagadnień m.in. społecznych i
gospodarczych
dobiera źródła i wyszukuje informacje w
zależności od opracowywanych
zagadnień
stosuje poprawną terminologię
geograficzną w wypowiedziach ustnych
i pisemnych
określa położenie geograficzne Ameryki
Północnej i Południowej na kuli
ziemskiej
wyjaśnia terminy: Ameryka Łacińska
oraz Ameryka Środkowa
opisuje linię brzegową Ameryki i
wskazuje jej elementy na mapie
wymienia czynniki kształtujące klimat
Ameryki
opisuje cechy klimatu Ameryki
Północnej i Południowej na podstawie
klimatogramów i mapy klimatycznej
wymienia najważniejsze cechy
środowiska przyrodniczego Ameryki
Północnej i Południowej

C
C
I
II
C
II
A
I




A
I
C
III
B
II
D
II
C
I
C
II

B
I

C
II
A
I
C
II
A
I




omawia uwarunkowania rozwoju
gospodarczego Afryki
analizuje mapy gospodarcze Afryki i
formułuje wnioski
analizuje warunki przyrodnicze i
pozaprzyrodnicze w Afryce pod
kątem rozwoju turystyki
porównuje cechy państw o różnym
poziomie rozwoju gospodarczego
charakteryzuje środowisko
przyrodnicze oraz cechy społeczne,
gospodarcze i polityczne Egiptu,
Etiopii oraz RPA
porównuje PKB i HDI Egiptu, Etiopii
oraz RPA i formułuje wnioski
odczytuje i interpretuje dane
statystyczne dotyczące zagadnień
m.in. społecznych i gospodarczych
oraz formułuje wnioski
C
I
D
II
D
IV
C
III
C
III
C
II
C
II
wykazuje związek między budową
geologiczną a ukształtowaniem
pionowym Ameryki
wykazuje wpływ wybranych
czynników geograficznych na klimat
Ameryki
wyjaśnia wpływ rozciągłości
południkowej i ukształtowania
pionowego na układ stref
klimatycznych oraz roślinnych
Ameryki
wykazuje związki między warunkami
klimatycznymi, ukształtowaniem
pionowym a gęstością i układem sieci
rzecznej na obu kontynentach
D
IV
D
IV
B
III
D
IV


Bogata północ i biedne południe
Środowisko przyrodnicze, ludność i
gospodarka Stanów Zjednoczonych,
Meksyku oraz Brazylii
















wskazuje na mapie i podaje nazwy
najważniejszych krain geograficznych,
rzek oraz jezior
wymienia rasy ludzkie zamieszkujące
Amerykę
wyjaśnia przyczyny zróżnicowania
rasowego ludności
analizuje skutki gwałtownego wzrostu
liczby ludności w wielkich miastach
opisuje, korzystając z mapy,
rozmieszczenie ludności Ameryki
Północnej i Południowej
podaje nazwy i wskazuje na mapie
największe miasta
podaje nazwy i wskazuje na mapie
obszary o największej koncentracji
przemysłu w Ameryce Północnej i
Południowej
opisuje cechy gospodarki bogatej
północy i biednego południa
wskazuje na mapie i podaje nazwy
wybranych państw Ameryki oraz nazwy
ich stolic
wymienia najważniejsze cechy
środowiska przyrodniczego Stanów
Zjednoczonych, Meksyku i Brazylii
podaje główne cechy społecznogospodarcze USA, Meksyku oraz
Brazylii
opisuje typowe cechy miast USA,
Meksyku i Brazylii
omawia wiodące działy gospodarki
USA, Meksyku i Brazylii
wymienia główne cechy rolnictwa USA,
Meksyku i Brazylii
podaje nazwy najważniejszych roślin
żywieniowych i eksportowych
uprawianych w USA, Meksyku i
Brazylii
wymienia czynniki decydujące o
gospodarczej potędze Stanów
C
II

A
I

B
III

D
IV
C
II
C
II
C
II



C
III
C
II
A
I



A
I

C
III
C
III
A
I
A
I




A
I

wyjaśnia wpływ migracji na
zróżnicowanie rasowe i etniczne
ludności Ameryki
analizuje przyczyny wzrostu liczby
ludności i prognozuje dalsze zmiany
wyjaśnia przyczyny wysokiego
poziomu urbanizacji w Ameryce
Północnej i Południowej
wyjaśnia przyczyny zróżnicowania
poziomu rozwoju gospodarczego
pomiędzy bogatą północą i biednym
południem Ameryki
opisuje powiązania pomiędzy
warunkami przyrodniczymi a
obszarami koncentracji przemysłu w
Ameryce
wykazuje specyfikę środowiska
przyrodniczego wybranych państw
Ameryki
wyjaśnia, korzystając ze schematu,
wpływ subdukcji i wulkanizmu na
rzeźbę powierzchni Meksyku
porównuje cechy państw o różnym
poziomie rozwoju gospodarczego
wykazuje różnice w poziomie
rozwoju społeczno-gospodarczego
państw Ameryki
porównuje procesy urbanizacyjne w
USA, Meksyku i Brazylii
charakteryzuje i porównuje typy
gospodarki rolnej w USA, Meksyku i
Brazylii
udowadnia, że Stany Zjednoczone są
potęgą gospodarczą
ocenia zmiany zachodzące w
ostatnich latach w gospodarce
Brazylii i Meksyku
omawia działania podejmowane
przez mieszkańców Brazylii w celu
zagospodarowania interioru
odczytuje i interpretuje dane
B
III
D
III
B
III
B
III
C
III
D
IV
B
II
C
III
D
IV
C
III
C
III
C
III
D
IV
C
I
C
II





III. Antarktyda




Położenie Antarktydy
Warunki przyrodnicze
Pokrywa lodowa
Badania Antarktydy i działalność
człowieka
Sytuacja prawna Antarktydy
1








IV. Australia








Położenie Australii
1
Ukształtowanie powierzchni Australii
Cechy klimatu
Wody powierzchniowe
Baseny artezyjskie
Zróżnicowanie ludności
Urbanizacja
Gospodarka
Regiony geograficzne Oceanii





Zjednoczonych
opisuje genezę i znaczenie Doliny
Krzemowej
odczytuje dane statystyczne dotyczące
zagadnień m.in. społecznych i
gospodarczych
dobiera źródła i wyszukuje informacje w
zależności od opracowywanych
zagadnień
stosuje poprawną terminologię
geograficzną w wypowiedziach ustnych
i pisemnych
określa położenie Antarktydy na
podstawie mapy
omawia cechy pokrywy lodowej
Antarktydy
wymienia cechy klimatu Antarktydy
charakteryzuje bariery ograniczające
rozwój życia na Antarktydzie
omawia status prawny Antarktydy
dobiera źródła i wyszukuje informacje w
zależności od opracowywanych
zagadnień
stosuje poprawną terminologię
geograficzną w wypowiedziach ustnych
i pisemnych
określa położenie geograficzne Australii
i Oceanii na kuli ziemskiej
dokonuje podziału geograficznego
Oceanii na podstawie mapy
ogólnogeograficznej
opisuje, korzystając z mapy, linię
brzegową i ukształtowanie pionowe
Australii
charakteryzuje cechy środowiska
przyrodniczego Australii i Oceanii ze
szczególnym uwzględnieniem cech
klimatu oraz specyfiki świata roślin i
zwierząt
wskazuje na mapie główne obiekty
statystyczne dotyczące zagadnień
m.in. społecznych i gospodarczych
oraz formułuje wnioski
C
III
B
II
D
II
C
I
C
II

C
I

A
C
I
III

C
D
II
II

C
I
C
II
B
II


C
II
C
III



C
II
opisuje czynniki warunkujące klimat
Antarktydy
analizuje uwarunkowania powstania
pokrywy lodowej na Antarktydzie
ocenia celowość badań
prowadzonych przez naukowców na
Antarktydzie
odczytuje i interpretuje dane
statystyczne
C
III
D
III
D
IV
C
II
porównuje środowisko przyrodnicze
Australii i Oceanii z innymi
kontynentami, korzystając z map
ocenia warunki środowiska
przyrodniczego Australii i Oceanii z
punktu widzenia warunków życia
oraz gospodarki ludzi
określa znaczenie wód artezyjskich
dla gospodarki człowieka
analizuje uwarunkowania
rozmieszczenia ludności Australii i
Oceanii
opisuje przyczyny małej gęstości
zaludnienia oraz niskiego poziomu
C
II
D
IV
C
III
D
III
C
III







V. Azja














Położenie geograficzne Eurazji
Linia brzegowa Azji
Budowa geologiczna Azji
Strefy klimatyczno-roślinne
Kontrasty klimatyczne
Strefy roślinne
Wody powierzchniowe
Jezioro Aralskie
Zróżnicowanie etniczne, rasowe i
religijne ludności
Rozmieszczenie ludności
Urbanizacja
Konflikty zbrojne
Uwarunkowania rozwoju
gospodarczego
Azjatyckie tygrysy
Środowisko przyrodnicze, ludność i
gospodarka Chin, Japonii oraz Indii
6










geograficzne: rzeki, jeziora i krainy
geograficzne Australii
wskazuje na mapie i podaje nazwy
obszarów o największej gęstości
zaludnienia w Australii
charakteryzuje zróżnicowanie rasowe
ludności
omawia wybrane zagadnienia
gospodarcze ze szczególnym
uwzględnieniem roli górnictwa,
rolnictwa, turystyki i handlu
zagranicznego w funkcjonowaniu
Australii
odczytuje dane statystyczne dotyczące
zagadnień m.in. społecznych i
gospodarczych
dobiera źródła i wyszukuje informacje w
zależności od opracowywanych
zagadnień
stosuje poprawną terminologię
geograficzną w wypowiedziach ustnych
i pisemnych
wyjaśnia termin Eurazja
opisuje położenie geograficzne Eurazji
na podstawie mapy
wymienia i wskazuje na mapie elementy
linii brzegowej Azji
wskazuje na mapie i podaje nazwy
wybranych nizin, wyżyn i gór Azji
wymienia cechy ukształtowania
powierzchni Azji na podstawie mapy
opisuje strefy klimatyczne Azji na
podstawie mapy i klimatogramów
charakteryzuje wybrane strefy roślinne
Azji
opisuje rozmieszczenie wód
powierzchniowych na podstawie mapy
wskazuje na mapie i podaje nazwy
wybranych rzek oraz jezior
omawia zróżnicowanie rasowe i religijne
ludności Azji

C
II
C
III
C
III


B
II
D
II
C
I
B
C
I
II
C
II
C
II

A
II

C
II

C
I
C
II
C
II
C
III




urbanizacji Oceanii
wykazuje wpływ migracji na
zróżnicowanie społeczeństwa
Australii
wyjaśnia zależności między
warunkami środowiska
przyrodniczego a sposobami
gospodarowania w rolnictwie
odczytuje i interpretuje dane
statystyczne dotyczące zagadnień
m.in. społecznych i gospodarczych
oraz formułuje wnioski
opisuje przebieg granicy między Azją
i Europą na podstawie mapy
wykazuje zależności między budową
geologiczną a ukształtowaniem
pionowym Azji
charakteryzuje cechy środowiska
przyrodniczego Azji
wyjaśnia przyczyny kontrastów
klimatycznych w Azji
dowodzi zależności między
rozmieszczeniem stref klimatycznych
i roślinnych w Azji
opisuje czynniki warunkujące
występowanie wielkich systemów
rzecznych i zbiorników wodnych w
Azji
przewiduje skutki przyrodnicze i
społeczno-gospodarcze zanikania
Jeziora Aralskiego
D
IV
B
III
C
II
C
II
D
IV
C
III
B
III
D
III
C
III
D
IV












VI. Europa










Położenie geograficzne Europy
Linia brzegowa
Budowa geologiczna
Strefy klimatyczne
Wody powierzchniowe
Zróżnicowanie rasowe, językowe i
religijne ludności
Rozmieszczenie ludności
Problemy demograficzne
Urbanizacja
Potencjał gospodarczy Europy
Zróżnicowanie wskaźników PKB i
9






wymienia nazwy i wskazuje na mapie
obszary o największej gęstości
zaludnienia
wymienia nazwy i wskazuje na mapie
obszary w Azji objęte konfliktami
zbrojnymi
wyjaśnia wpływ warunków naturalnych
na działalność gospodarczą człowieka na
wybranych przykładach
wymienia cechy gospodarki azjatyckich
tygrysów
opisuje położenie geograficzne Indii,
Chin i Japonii na podstawie mapy
charakteryzuje warunki przyrodnicze
Indii, Chin i Japonii na podstawie mapy
opisuje klęski żywiołowe występujące w
wybranych państwach Azji
wymienia najważniejsze cechy
społeczno-gospodarcze Indii, Chin i
Japonii
odczytuje dane statystyczne dotyczące
zagadnień m.in. społecznych i
gospodarczych
dobiera źródła i wyszukuje informacje w
zależności od opracowywanych
zagadnień
stosuje poprawną terminologię
geograficzną w wypowiedziach ustnych
i pisemnych
omawia położenie geograficzne Europy
na podstawie mapy
charakteryzuje linię brzegową Europy na
podstawie mapy
wskazuje na mapie i podaje nazwy
wybranych wysp, półwyspów, mórz i
zatok
wskazuje na mapie i podaje nazwy
wybranych nizin, wyżyn i gór
wyjaśnia wpływ zlodowaceń na rzeźbę
powierzchni Europy
wykazuje nizinność Europy na
C
II
C
II



B
III

A
I
C
II
C
II
C
I
A
I
B
II





D
II

C
I
C
II
C
II
C
II



C
II
B
III
D
II

ocenia gospodarcze wykorzystanie
wielkich systemów rzecznych Azji
wyjaśnia przyczyny warunkujące
rozmieszczenie ludności Azji
charakteryzuje przyczyny i skutki
wybranych problemów
demograficznych Azji
wyjaśnia przyczyny i skutki
wybranych konfliktów zbrojnych i
terroryzmu w Azji
wyjaśnia przyczyny
nierównomiernego rozwoju
gospodarczego wybranych państw
Azji
opisuje środowisko przyrodnicze oraz
wybrane zagadnienia społecznogospodarcze Chin, Indii i Japonii
omawia uwarunkowania rozwoju
rolnictwa na Nizinie Chińskiej
analizuje osiągnięcia zielonej
rewolucji
przewiduje skutki gospodarcze i
społeczne wynikające z eksplozji
demograficznej w Indiach
odczytuje i interpretuje dane
statystyczne dotyczące zagadnień
m.in. społecznych i gospodarczych
oraz formułuje wnioski
D
IV
B
III
C
III
B
III
B
III
C
III
C
III
D
III
D
IV
C
II
dowodzi zależności między budową
geologiczną a ukształtowaniem
pionowym Europy
opisuje czynniki warunkujące klimat
Europy
wyjaśnia zależności między typem
klimatu a występowaniem formacji
roślinnych
analizuje czynniki warunkujące
rozmieszczenie wielkich systemów
rzecznych i zbiorników wodnych w
Europie
D
IV
C
III
B
III
D
III





HDI w Europie
Zróżnicowanie poziomu rozwoju
rolnictwa
Okręgi przemysłowe Europy
Zróżnicowanie poziomu rozwoju
przemysłu
Energetyka w Europie
Środowisko przyrodnicze, ludność i
gospodarka Rosji, Litwy, Białorusi,
Ukrainy, Czech, Słowacji, Niemiec,
Włoch i Wielkiej Brytanii


















podstawie mapy
opisuje klimat Europy na podstawie
mapy i klimatogramów
charakteryzuje wybrane strefy roślinne
opisuje rozmieszczenie wód
powierzchniowych na podstawie mapy
wskazuje na mapie i podaje nazwy
wybranych rzek i jezior
opisuje zróżnicowanie rasowe, religijne i
kulturowe ludności Europy
wyjaśnia na przykładach skutki
wybranych konfliktów na tle etnicznym
toczących się w Europie
opisuje rozmieszczenie ludności Europy
na podstawie mapy
omawia przyczyny wysokiego poziomu
urbanizacji w Europie
opisuje potencjał ekonomiczny Europy
porównuje poziom rozwoju
gospodarczego wybranych państw
europejskich na podstawie wskaźników
PKB i HDI
opisuje uwarunkowania rozwoju
rolnictwa europejskiego
wymienia nazwy głównych roślin
uprawnych w Europie
wyjaśnia zasady Wspólnej Polityki
Rolnej Unii Europejskiej
wskazuje na mapie i podaje nazwy
głównych obszarów wydobycia
surowców energetycznych w Europie
wskazuje na mapie i podaje nazwy
najważniejszych tradycyjnych okręgów
przemysłowych i ośrodków high-tech
opisuje strukturę produkcji energii
elektrycznej w wybranych krajach
Europy
opisuje poziom rozwoju usług w
Europie
opisuje położenie geograficzne
wybranych państw (Rosji, Litwy,

C
II
C
C
I
II
C
II
C
III

B
III

C
II
C
III

C
C
I
II

C
III
A
I
B
I
C
II







C
II
C
I

C
I
C
II

porównuje ustroje rzek europejskich
płynących w różnych strefach
klimatycznych
wyjaśnia genezę wybranych
europejskich jezior
wyjaśnia przyczyny i skutki
wybranych problemów
demograficznych Europy
przewiduje zmiany demograficzne w
Europie
wyjaśnia przyczyny warunkujące
rozmieszczenie ludności Europy
wyjaśnia przyczyny zróżnicowania
wskaźników PKB i HDI w
wybranych państwach europejskich
porównuje strukturę użytkowania
ziemi w wybranych państwach,
korzystając z diagramów
porównuje poziom rozwoju rolnictwa
w Europie Zachodniej i ŚrodkowoWschodniej
opisuje uwarunkowania rozwoju
przemysłu w Europie
wykazuje przyczyny zmian struktury
wydobycia surowców
energetycznych w Europie
wyjaśnia, na czym polega proces
restrukturyzacji przemysłu w
wybranych państwach europejskich
opisuje środowisko przyrodnicze oraz
zagadnienia gospodarcze, społeczne i
polityczne w wybranych państwach
Europy (Rosja, Litwa, Białoruś,
Ukraina, Czechy, Słowacja, Niemcy,
Włochy i Wielka Brytania)
ocenia środowisko przyrodnicze
europejskiej i azjatyckiej części Rosji
oraz jego wpływ na rozmieszczenie
ludności i rozwój gospodarki
wykazuje zróżnicowanie procesów i
zjawisk demograficznych w
C
III
B
I
B
III
D
IV
B
III
B
III
C
II
C
III
C
III
D
III
B
III
C
III
D
IV
D
III





Białorusi, Ukrainy, Czech, Słowacji,
Niemiec, Włoch i Wielkiej Brytanii) na
podstawie mapy
omawia warunki przyrodnicze podanych
państw na podstawie mapy
wymienia najważniejsze cechy
społeczno-ekonomiczne wybranych
państw (Rosji, Litwy, Białorusi,
Ukrainy, Czech, Słowacji, Niemiec,
Włoch i Wielkiej Brytanii)
analizuje czynniki przyrodnicze i
pozaprzyrodnicze z punktu widzenia
możliwości rozwoju turystyki w
poszczególnych krajach Europy
dobiera źródła i wyszukuje informacje w
zależności od opracowywanych
zagadnień
stosuje poprawną terminologię
geograficzną w wypowiedziach ustnych
i pisemnych
L.g. – proponowana liczba godzin lekcyjnych przeznaczonych na realizację materiału nauczania
Kat. – kategorie celów nauczania, S.w. – standardy wymagań egzaminacyjnych

C
II
A
I
D
IV
D
II
C
I

wybranych krajach Europy
omawia przemiany gospodarcze
zachodzące w wybranych państwach
Europy
odczytuje i interpretuje dane
statystyczne dotyczące zagadnień
m.in. społecznych i gospodarczych
oraz formułuje wnioski
C
III
C
II
Download

Plan wynikowy „Planeta Nowa 1”