WYBRANE
PROBLEMY
KLINICZNE
Anna Madanecka1,
Małgorzata Sznitowska2
1Zakłady
Farmaceutyczne Polpharma S.A.,
Dział Badań i Rozwoju
w Starogardzie Gdańskim
2Katedra i Zakład Farmacji Stosowanej
Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego
Postępy w wytwarzaniu
pediatrycznych produktów
leczniczych
The development of paediatric medicinal products
STRESZCZENIE
W dniach 2–3 marca 2009 roku w Londynie odbyła się zorganizowana przez brytyjską
Royal Pharmaceutical Society konferencja naukowa „Opracowywanie lepszych postaci
leków dla dzieci” (Formulating better medicines for children). Tematyka konferencji
objęła problemy bezpieczeństwa farmakoterapii dziecięcej i odpowiednich form przeznaczonych dla nich leków. W niniejszej pracy podjęto próbę streszczenia problemów
poruszanych na konferencji oraz przeprowadzono przegląd literatury cytowanej przez
prelegentów.
Forum Medycyny Rodzinnej 2009, tom 3, nr 6, 494–500
słowa kluczowe: pediatryczne produkty lecznicze, substancje pomocnicze, dawkowanie leków
pediatrycznych, maskowanie smaku substancji czynnych
ABSTRACT
A scientific conference was held in London on 2nd – 3rd March 2009 by the Royal Pharmaceutical Society entitled “Formulating Better Medicines for Children.” The theme of
the conference encompassed the problems of pharmacotherapy for children and the
appropriate forms of drugs intended for use with children. An attempt is made here to
summarise the issues raised at the conference and the review the literature referred to
by the conference speakers.
Forum Medycyny Rodzinnej 2009, vol. 3, no 6, 494–500
key words: paediatric medicinal products, excipients, dosage of paediatric medicines, disguising the
Adres do korespondencji:
mgr Anna Madanecka
al. Armii Krajowej 2 B
83–200 Starogard Gdański
tel.: 695–350–270
faks: (58) 775–16–50
e-mail: [email protected]
Copyright © 2009 Via Medica
ISSN 1897–3590
494
taste of the active ingredients
W
yniki wieloletnich badań wyka-
słych. Różnorodną populację dziecięcą cha-
zują, że pod względem absorp-
rakteryzuje dynamiczny proces wzrostu
cji, metabolizmu i eliminacji
i zmian fizjologicznych, co ma w konsekwen-
leków dzieci nie są „miniaturkami” doro-
cji wpływ na skuteczność i toksyczność podawww.fmr.viamedica.pl
Anna Madanecka, Małgorzata Sznitowska
Postępy w wytwarzaniu
pediatrycznych produktów
leczniczych
wanych im leków. Bolączką farmakoterapii
nia leku dla dzieci o różnej masie, optymal-
dziecięcej jest zarówno brak badań dotyczą-
na dla grupy wiekowej postać leku, akcepto-
cych skuteczności i bezpieczeństwa wielu
walny smak postaci leku stosowanej doust-
leków podawanych dzieciom [1], jak i niedo-
nie, łatwość podania małemu pacjentowi,
stateczna ilość postaci pediatrycznych leków
bezpieczeństwo zastosowanych substancji
dostępnych na rynku.
pomocniczych [5].
W Europie i na świecie powstają inicjatywy, by zachęcić przedstawicieli przemysłu
DAWKOWANIE LEKÓW PEDIATRYCZNYCH
farmaceutycznego oraz jednostki naukowe
Zróżnicowanie populacji dziecięcej pod
do prowadzenia badań nad skuteczno-
względem wieku, masy ciała i związana z tym
ścią i bezpieczeństwem leków stosowanych
konieczność precyzyjnego podania dawki
u dzieci oraz opracowywania pediatrycznych
leku wymaga stworzenia formy leku umożli-
produktów leczniczych. W styczniu 2007 roku
wiającej podanie jak największego zakresu
weszła w życie wydana przez Europejską
dawek. Najpopularniejsza forma leku dla do-
Agencję Leków (EMEA, European Medici-
rosłych — tabletka — jest tak zwaną postacią
nes Agency) tak zwana „Regulacja Pedia-
jednodawkową (może być co najwyżej dzie-
tryczna”. Zawarte w niej ustalenia wymu-
lona na dwie lub cztery części) i ma tu ogra-
szają na firmach rejestrujących nowe leki,
niczone zastosowanie. By umożliwić dawko-
już we wczesnej fazie badań, przedstawienie
wanie dla dzieci o różnej masie, trzeba było-
Pediatrycznemu Komitetowi EMEA strate-
by produkować wiele dawek leku przeznaczo-
gii pediatrycznej dla rozwoju leku. Również
nych dla danej populacji dziecięcej. Opraco-
w 2007 roku powstała European Paediatric
wanie technologii, proces rejestracyjny oraz
Formulation Initiative (EuPFI) — grupa
produkcja wielu dawek leku są bardzo kosz-
składająca się z przedstawicieli nauki, prze-
towne i mogłyby być nieopłacalne dla wytwór-
mysłu oraz farmacji klinicznej. W obszarze
cy. Optymalnymi pod względem dozowania
zainteresowań ekspertów EuPFI są takie
są takie postacie leku, jak roztwory lub zawie-
zagadnienia związane z lekami pediatrycz-
siny. Barierą w ich stosowaniu jest jednak
nymi, jak: bezpieczeństwo substancji po-
występujący często problem z maskowaniem
mocniczych, maskowanie ich smaku, urzą-
smaku substancji czynnej oraz niestabilność
dzenia dozujące, leki recepturowe [2–4].
chemiczna i fizyczna wielu substancji leczni-
Tematyce bezpieczeństwa farmakotera-
czych w postaci płynnej. Dodatkowym ogra-
pii dziecięcej i odpowiednich form leków
niczeniem postaci płynnych jest trudność za-
dedykowanych dzieciom została poświęco-
chowania stabilności mikrobiologicznej, co
na zorganizowana w marcu w Londynie
wiąże się z koniecznością dodawania do skła-
przez brytyjską Royal Pharmaceutical Society
du substancji konserwujących. Dla wielu le-
konferencja „Opracowywanie lepszych po-
ków pediatrycznych optymalną pod wzglę-
staci leków dla dzieci” (Formulating better
dem dozowania dla dzieci o różnej masie jest
medicines for children).
forma granulatu, z której przed użyciem two-
Postacie pediatryczne stanowią dla przemysłu duże wyzwanie. Obok wymagań, jakie
rzy się formę zawiesiny dozowanej za pomocą
specjalnej strzykawki.
stawia się lekom dla dorosłych (odpowied-
Warto zauważyć, że coraz większe zna-
nia biodostępność leku, stabilność substan-
czenie ma rozwój różnego rodzaju aplikato-
cji czynnej w formie leku), dla leków pedia-
rów czy urządzeń dozujących, tak by bez pro-
trycznych występują dodatkowe kryteria,
blemu można było odmierzać i podawać
które trzeba spełnić — możliwość dawkowa-
dawki dzieciom.
Forum Medycyny Rodzinnej 2009, tom 3, nr 6, 494–500
495
WYBRANE
PROBLEMY
KLINICZNE
Forma leku musi
uwzględniać preferencje
grupy wiekowej, u której
będzie stosowana
FORMA LEKU PEDIATRYCZNEGO
rakteryzuje się zmienną przepuszczalno-
Forma leku musi uwzględniać preferencje
ścią skóry.
grupy wiekowej, u której będzie stosowana.
Uniwersalną formą zapewniającą daw-
Dla noworodków i niemowląt zaleca się sto-
kowanie leku w szerokim zakresie oraz
sowanie leków w postaci czopków i płynów
łatwość połykania są peletki (kulisty granu-
doodbytniczych, w warunkach szpitalnych
lat) i minitabletki (o średnicy < 3 mm). For-
także w formie podania dożylnego. Nowo-
my te stanowią korzystną opcję, gdy sub-
rodki urodzone przedwcześnie często otrzy-
stancja lecznicza ma nieprzyjemny smak
mują leki przez sondę dożołądkową. Dla
(peletki mogą być powlekane) lub jest nie-
dzieci od pierwszego miesiąca życia prefero-
stabilna w formie płynnej. Dziecko, w zależ-
wane są formy płynne, tabletki, granulaty lub
ności od wieku czy masy ciała, przyjmowa-
proszki, które mogą być podane po połącze-
łoby określoną liczbę minitabletek lub pe-
niu z napojem lub pokarmem. Wśród form
letek, co eliminuje konieczność produkcji
płynnych optymalną postacią leku są krople
leku w wielu dawkach [7]. Tego typu formy
doustne, ze względu na najmniejszą obję-
„wielozbiornikowe” dopiero zaczynają się
tość, którą trzeba podać dziecku. W bada-
pojawiać wśród leków dla dzieci. Przykła-
niach dzieci przyjmujących stale leki prze-
dem jest preparat zawierający terbinafinę,
ciwwirusowe wykazano, że przejście z form
stosowany u dzieci powyżej 4. roku życia.
płynnych leków do postaci tabletek mniej-
Pojedyncza dawka to około 30, 45, 60 mini-
szych rozmiarów możliwe jest zwykle u dzie-
tabletek o wielkości 2 mm, które można po-
ci w wieku 7–8 lat, aczkolwiek wcześniejsze
łączyć z pokarmem (np. z ziemniakami lub
raporty dowodzą, że już 4–5-letnie dzieci
budyniem) [8, 9]. W badaniach wykazano,
mogą nauczyć się przyjmowania table-
że minitabletki są akceptowane przez dzieci
tek [5, 6]. Wygodną w stosowaniu postać
w wieku powyżej 4 lat, dzieci w wieku 2–4
leku stanowią tabletki ulegające rozpadowi
lat mogą je również przyjmować po odpo-
w jamie ustnej czy tabletki do rozgryzania
wiednim przyuczeniu. Niezwykle istotne
i żucia. Postacie te mogą być stosowane
jest, że takie formy wielozbiornikowe mo-
przez dzieci już od 2. roku życia.
głyby umożliwiać przedłużone uwalnianie
Bardzo korzystne w lecznictwie pedia-
W przypadku dzieci
hospitalizowanych
preferuje się dożylną
formę podania leku
ze względu na bolesność
iniekcji domięśniowych
496
i działanie.
trycznym mogłyby być postacie leków o prze-
Mówiąc o konieczności poszerzenia wy-
dłużonym działaniu, szczególnie dla dzieci,
boru form pediatrycznych, nie można zapo-
które muszą przyjmować leki w nocy lub pod-
mnieć o postaciach parenteralnych. W przy-
czas obecności w szkole. Brak leków dla dzie-
padku dzieci hospitalizowanych preferuje
ci o przedłużonym uwalnianiu, poprawiają-
się dożylną formę podania leku ze względu
cych komfort leczenia dzieci, jest proble-
na bolesność iniekcji domięśniowych. Z po-
mem często podejmowanym w piśmiennic-
wodu braku pediatrycznych stężeń leków
twie. Dla osób dorosłych najczęściej stoso-
podawanych dożylnie często konieczne jest
waną formą o przedłużonym działaniu jest
rozcieńczenie leku przeznaczonego dla do-
tabletka. Dla dzieci ta forma jest ograniczo-
rosłych za pomocą odpowiedniego roztwo-
na koniecznością wyprodukowania przez
ru. Wprowadzenie do lecznictwa form pa-
przemysł i wykonania badań klinicznych dla
renteralnych posiadających dawkę i obję-
wielu dawek pediatrycznych. Wygodne by-
tość pediatryczną odpowiednią do wieku
łyby systemy transdermalne (plastry prze-
i masy małych pacjentów zminimalizowało-
zskórne), lecz ich projektowanie do zasto-
by ryzyko błędów medycznych, umożliwiło-
sowań pediatrycznych jest również utrud-
by precyzyjne dawkowanie leku oraz zredu-
nione, ponieważ populacja dziecięca cha-
kowałoby konieczność rozcieńczania formy
www.fmr.viamedica.pl
Anna Madanecka, Małgorzata Sznitowska
Postępy w wytwarzaniu
pediatrycznych produktów
leczniczych
Podczas projektowania leków dla dzieci
przeznaczonej dla dorosłych i odrzucania
pozostałości dawki leku [7].
należy zwrócić uwagę nie tylko na bezpieczeństwo samej substancji pomocniczej, ale
BEZPIECZEŃSTWO SUBSTANCJI
również na ilość, jaka będzie przyjmowana
POMOCNICZYCH
przez małych pacjentów. Jest wiele przykła-
Bardzo ważnym aspektem jest bezpieczeń-
dów krytycznych substancji pomocniczych:
stwo substancji pomocniczych stosowanych
między innymi alkohol benzylowy, etanol,
w lekach pediatrycznych. Mimo że z defini-
glikol propylenowy czy barwniki syntetycz-
cji są to substancje farmakologicznie nieak-
ne [10]. W składzie leku, który będzie długo-
tywne, nie ma pewności, że są one metabo-
trwale przyjmowany przez dzieci, powinno
lizowane i eliminowane przez dzieci w ten
się unikać sacharozy, ze względu na jej
sam sposób, jak u dorosłych. Toksyczność
wpływ na powstawanie próchnicy zębów
wielu substancji jest u dzieci niewiadoma,
oraz otyłości. Sacharozy nie powinno się
bazuje się na informacjach pozyskanych
również stosować w składzie leków dla dzieci
z badań populacji dorosłych. Zaleca się, by
chorych na cukrzycę oraz przy nietolerancji
substancje pomocnicze w lekach dla dzie-
fruktozy. Użycie innych substancji słodzą-
ci były wybierane ze szczególną troską,
cych musi być jednak szczegółowo rozpa-
z uwzględnieniem ryzyka wrażliwości danej
trzone: sorbitol może powodować biegunki
grupy wiekowej na określoną substancję.
u dzieci, laktoza nie może być zawarta w le-
W tabeli 1 zebrano możliwe działa-
kach dla dzieci z nietolerancją laktozy,
nia niepożądane substancji pomocniczych
z kolei aspartam jest przeciwwskazany
w zależności od wieku i schorzeń dzieci.
u dzieci chorych na fenyloketonurię.
W składzie leku,
który będzie długotrwale
przyjmowany przez
dzieci, powinno się
unikać sacharozy
Tabela 1
Substancje pomocnicze o podwyższonym ryzyku dla populacji pediatrycznej [10]
Substancja pomocnicza
Sposób podania
Działania niepożądane
Dzieci poniżej 6. miesiąca życia
Alkohol benzylowy
Doustnie, parenteralnie
Neurotoksyczność, kwasica metaboliczna
Etanol
Doustnie, parenteralnie
Neurotoksyczność
Neurotoksyczność, hiperosmolarność
Glikol propylenowy
Doustnie, parenteralnie
Glikol polietylenowy
Parenteralnie
Kwasica metaboliczna
Polisorbat 20 lub 80
Parenteralnie
Uszkodzenie wątroby i nerek
Barwniki azowe
Doustnie
Pokrzywka, zwężenie oskrzeli,
obrzęk naczynioruchowy
Chlorek benzalkoniowy
Doustnie, donosowo, do oka
Zwężenie oskrzeli
Chlorokrezol
Parenteralnie
Reakcje anafilaktyczne
Dekstran
Parenteralnie
Reakcje anafilaktyczne
Parabeny
Doustnie, donosowo,
do oka, na skórę
Alergie, kontaktowe zapalenie skóry
Skrobia
Doustnie
Celiaklia indukowana glutenem
Dzieci nadwrażliwe
Dzieci ze schorzeniami metabolicznymi
Aspartam
Doustnie
Fenyloketonuria
Fruktoza
Doustnie, parenteralnie
Nietolerancja fruktozy
Laktoza
Doustnie
Nietolerancja laktozy, biegunki
Sorbitol
Doustnie
Nietolerancja fruktozy
Cukroza
Doustnie, parenteralnie
Nietolerancja fruktozy
Forum Medycyny Rodzinnej 2009, tom 3, nr 6, 494–500
497
WYBRANE
PROBLEMY
KLINICZNE
Szczególną grupę wiekową stanowią no-
skować gorzki smak substancji, jest bardzo
worodki urodzone przedwcześnie ze względu
małe — dużo niższe niż ilość słodzików i aro-
na unikalną fizjologię (wolniejsza eliminacja
matów stosowanych przy tradycyjnym ma-
ksenobiotyków). Wyniki badań wykazują, że
skowaniu smaku [12].
u wcześniaków dochodzi do kumulacji takich
Problem maskowania smaku kompliku-
substancji, jak: etanol, glikol propylenowy,
je fakt różnych preferencji smakowych
sorbitol. Mało jest informacji na temat tok-
w zależności od wieku dziecka oraz regio-
syczności tych związków w najmłodszej popu-
nu. Przykładowo smak gumy balonowej
lacji dzieci. Z tego względu postacie leków
oraz winogron jest preferowany w Stanach
przeznaczone dla wcześniaków powinny być
Zjednoczonych, smak jagodowy i cytryno-
jak najprostsze pod względem zawartości
wy w Europie, smak lukrecji w krajach
substancji pomocniczych [11].
skandynawskich [12]. Ciekawe rozwiązanie
zastosował producent niedostępnego na
498
MASKOWANIE SMAKU SUBSTANCJI
rynku polskim syropu zawierającego para-
CZYNNYCH
cetamol, który jest dostarczany wraz z sa-
Dodatkową trudnością podczas opracowy-
szetkami zawierającymi różne składniki
wania form pediatrycznych jest konieczność
smakowe. Bezpośrednio przed użyciem
zamaskowania smaku substancji czynnych,
łączy się płyn z zawartością wybranej sa-
z których większość posiada nieakceptowal-
szetki [3]. Bardzo istotne jest, by produ-
ny smak. Szczególne wyzwanie stanowi ma-
cent leku zapewnił odpowiednią stabil-
skowanie smaku substancji w roztworach, ta-
ność formy leku ze wszystkimi użytymi
bletkach lub granulatach rozpuszczających
składnikami smakowymi.
się w jamie ustnej, tabletkach do ssania oraz
Nietypowe rozwiązanie technologiczne
do rozgryzania i żucia [3]. Wśród wielu me-
zastosował również producent w jednym
tod maskowania smaku są prostsze, czyli do-
z preparatów zawierającym klarytromycynę.
danie do formulacji substancji słodzących
Formę pediatryczną stanowi słomka zawie-
i aromatów, powlekanie tabletek za pomocą
rająca dawkę antybiotyku w postaci granu-
otoczek polimerowych lub cukrowych oraz
lek. Granulki z antybiotykiem w procesie
bardziej skomplikowane i kosztowne, jak:
produkcyjnym są powlekane, by zniwelować
kompleksowanie substancji czynnej z cyklo-
nieakceptowany smak leku. Dziecko przyj-
dekstrynami, tworzenie bariery między kub-
muje lek, pijąc przez słomkę swój ulubiony
kami smakowymi a substancją czynną po-
napój i połykając jednocześnie peletki.
przez między innymi powlekanie kryształów
Przy opracowywaniu smaku form leku
substancji czynnej lub powlekanie mikro-
dla dzieci, zwłaszcza w przypadku leków wy-
zbiorników (peletki lub minitabletki).
dawanych na receptę, trzeba zwrócić uwagę,
Obok konwencjonalnych strategii ma-
by smak leku był jedynie akceptowalny. Zbyt
skowania smaku trwają obecnie prace nad
dobry może stwarzać ryzyko przedawkowa-
maskowaniem gorzkiego smaku poprzez
nia leku.
dodatek substancji blokujących receptory
Problem przy opracowaniu leków pedia-
odpowiedzialne za gorzki smak. W techno-
trycznych stanowi brak odpowiednich me-
logii preparatu, aby zamaskować gorzki
tod badania smaku. Utrudnione jest korzy-
smak substancji, wystarczy dodać taką sub-
stanie z danych uzyskanych z badań z udzia-
stancję do składu leku, bez konieczności sto-
łem dorosłych, gdyż dzieci różnią się od do-
sowania skomplikowanych technik wytwa-
rosłych w odczuwaniu smaku (np. preferują
rzania. Dodatkową zaletą jest to, że stężenie
dużo wyższy poziom słodkości niż dorośli).
substancji blokującej potrzebne, by zama-
Trwają badania nad możliwością wykorzywww.fmr.viamedica.pl
Anna Madanecka, Małgorzata Sznitowska
Postępy w wytwarzaniu
pediatrycznych produktów
leczniczych
stania do oceny smaku technologii elektro-
towywane w postaci płynnej, kapsułek lub
nicznego języka, jak również sposobów eks-
proszków. Na przykład forma zawiesiny jest
trapolowania wyników badań smaku u doro-
popularna w Anglii i Szwecji, formę kapsułek
słych na populację dziecięcą [3].
stosuje się w Polsce, Francji, Belgii oraz
w Chorwacji [13].
LEKI PEDIATRYCZNE — MODYFIKACJA
Nie ma w Polsce żadnych ograniczeń
LEKÓW PRZEZNACZONYCH DLA DOROSŁYCH
odnośnie stosowanych substancji czyn-
Brak odpowiedniej formy pediatrycznej leku
nych, nie są także sprecyzowane badania
wielokrotnie wymusza na lekarzach/opieku-
kontrolne leku recepturowego. Brakuje
nach dziecka konieczność modyfikacji leku
oficjalnego receptariusza, który opisywał-
dla dorosłych, by uzyskać postać, którą moż-
by sposób wykonania leku, jak i jego trwa-
na podać dziecku. Wiąże się z tym jednak
łość. Dla porównania w Portugalii, w 2008
wiele niebezpieczeństw. Dzielenie tabletek
roku wydano już trzecią edycję „Recepta-
nieprzeznaczonych do dzielenia powoduje, że
riusza”, a prawo nakazuje każdorazowe
występuje niejednolitość dawki podanej
badanie kontroli jakości leku recepturo-
dziecku. Rozpuszczanie/zawieszanie tabletek
wego (proste badania, np. jednolitości
w wodzie, kruszenie tabletek, wysypywanie
masy). Obecnie dyskutuje się nad koniecz-
granulatu/peletek z kapsułek może wpływać
nością harmonizacji działań związanych
na stabilność i biodostępność leku. Pokruszo-
z lekiem recepturowym w krajach europej-
ne tabletki są najczęściej podawane z sokiem
skich, między innymi nad ujednoliceniem
lub pokarmem, co również może wpływać na
sposobu wytwarzania leków recepturo-
absorpcję leku z przewodu pokarmowego
wych [14].
dziecka. Znane są przypadki podawania dzie-
Zwraca się uwagę, że w sytuacji, kiedy
ciom dzielonych lub pokruszonych tabletek
nie ma na rynku odpowiedniej formy pe-
o przedłużonym uwalnianiu wskazanych dla
diatrycznej, lek recepturowy dla dziecka
populacji dorosłych. Nie ma wiedzy, czy taka
może być zastosowany (np. zawiesina lub
modyfikacja postaci leku nie powoduje utraty
syrop przygotowane z tabletki), ale pod
właściwości przedłużonego uwalniania i nie
warunkiem, że będą dostępne dane odno-
grozi natychmiastowym uwolnieniem całości
śnie przygotowania takiej formy, jej stabil-
dawki, a tym samym przedawkowaniem leku
ności, bezpieczeństwa i skuteczności. Eu-
u dziecka.
ropejska Agencja Leków zachęca firmy
Pediatryczne postacie leku przygotowuje
farmaceutyczne, by te — wiedząc, że ich
się również w praktyce aptecznej poprzez
produkt jest poddawany różnym modyfi-
łączenie substancji aktywnych i pomocni-
kacjom w celu utworzenia formy pedia-
czych lub manipulację lekiem gotowym prze-
trycznej, opracowywały ustandaryzowaną
znaczonym dla dorosłych w celu na przykład
metodę przygotowania takiej formulacji
uzyskania mniejszej dawki albo postaci
„recepturowej” i umieszczały odpowied-
łatwiejszej do podania dziecku. Jest to na
nie dane (odnośnie sposobu sporządzania
przykład powszechna procedura w aptekach
i stabilności) w Charakterystyce Produktu
szpitali z oddziałami pediatrycznymi. Wyni-
Leczniczego lub w ulotce [7]. Wskazuje się
ki badań wskazują, że występuje bardzo duże
nawet na konieczność przeprowadzenia
zróżnicowanie w krajach europejskich
dla takich preparatów badań biodostępno-
w aspekcie leków recepturowych, zarówno je-
ści in vivo. Postuluje się, by tego typu po-
śli chodzi o grupy terapeutyczne leków, po-
stacie leku określać jako preparaty „zwe-
stacie leków i wymagania, jakie im się stawia.
ryfikowane przez przemysł” (industry veri-
Te same leki w zależności od kraju są przygo-
fied preparations), w odróżnieniu od in-
Forum Medycyny Rodzinnej 2009, tom 3, nr 6, 494–500
Dzielenie tabletek
nieprzeznaczonych
do dzielenia powoduje,
że występuje
niejednolitość dawki
podanej dziecku
499
WYBRANE
PROBLEMY
KLINICZNE
nych preparatów, dla których dane te są
PODSUMOWANIE
ograniczone. Rozwój postaci pediatrycz-
Zwiększenie oferty form leków pediatrycz-
nych „od podstaw” wymaga dużo czasu.
nych, a w konsekwencji poprawa bezpie-
Opracowanie pediatrycznych postaci leku
czeństwa farmakoterapii dziecięcej, powin-
z form leków dla dorosłych, których spo-
ny być wspólnym celem firm farmaceutycz-
sób wytworzenia, trwałość i biodostępność
nych, organów rejestracyjnych, lekarzy i far-
będą sprawdzone przez firmy farmaceu-
maceutów. Londyńska konferencja „Opra-
tyczne może przyspieszyć dostępność leku
cowywanie lepszych postaci leków dla dzie-
dla dzieci. Dodatkowo może być opcją
ci”, gdzie doszło do spotkania przedstawicie-
w przypadku, gdy populacja chorych pa-
li wszystkich tych środowisk, jest kolejnym
cjentów jest bardzo mała [15].
krokiem zbliżającym nas do celu.
PIŚMIENNICTWO
1.
2.
Kurczewska U., Szeligowski M., Orszulak-Micha-
nules) an innovative dosage form for children.
lak D. Doustne postacie leków stosowane u dzie-
Materiały z konferencji “Formulating better me-
ci. Farmacja Polska 2008; 64: 975S–986S.
dicines for children”. Royal Pharmaceutical So-
Breitkreutz J. European Perspectives of Paediatric Formulations. Clin. Ther. 2008; 30: 11.
3.
Cram A., Breitkreutz J., Desset-Brethes S., Nunn T.,
Tuleu C. Challenges of developing palatable oral
paediatric formulations. Int. J. Pharm. 2009; 365:
4.
Additives in Medications for Preterm Infants.
Materiały z konferencji “Formulating better me-
lation Initiative. Materiały z konferencji “Formu-
dicines for children”. Royal Pharmaceutical So-
Williams J. Age appropriate formulations for children. Materiały z konferencji “Formulating better medicines for children”. Royal Pharmaceuti-
8.
maceutical Society. Londyn, 2–3 marca 2009.
13. Rieutord A. Clinical Pharmaceutics and Paediatrics: hospital point of view. Materiały z konferencji “Formulating better medicines for children”.
nvert from liquid antiretroviral to solid formula-
Royal Pharmaceutical Society. Londyn, 2–3
marca 2009.
European Medicines Agency. Reflection Paper:
14. Carvalho M.J. Extemporaneous preparations.
formulations of choice for the paediatric popula-
Current practices in Europe. Materiały z konfe-
tion. Londyn, 28 lipca 2006.
rencji “Formulating better medicines for chil-
Thompson S., Tuleu C., Wong I.C.K i wsp. Mini-
dren”. Royal Pharmaceutical Society. Londyn,
school-aged children. Paediatrics 2009; 123:
500
new approaches to taste masking, Royal Phar-
Yeung V.W., Wong I.C.K. When do children co-
tablets: new modality to deliver medicines to pre-
9.
ciety. Londyn, 2–3 marca 2009.
12. Scott A. Siegel. Swallowing the better pill: old and
cal Society. Londyn 2–3 marca 2009.
tions. Pharm. World Sci. 2005; 27: 399S–402S.
7.
(1).
11. Whittaker A., Mulla H., Turner M.A. i wsp. Toxic
Tuleu C. EUPFI — European Paediatric Formu-
maceutical Society. Londyn, 2–3 marca 2009.
6.
drug delivery. Expert Opin. Drug Deliv. 2007; 4
1S–3S.
lating better medicines for children”. Royal Phar5.
ciety. Londyn, 2–3 marca 2009.
10. Breitkreutz J., Boos J. Paediatric and geriatric
2–3 marca 2009.
15. Walsh J. The use of extemporaneous paediatric
235S–238S.
products. Materiały z konferencji “Formulating
Desset-Brethes S., Novartis PHAD Pediatric ne-
better medicines for children”. Royal Pharma-
twork leader. Patient centricity: minitablets (gra-
ceutical Society. Londyn, 2–3 marca 2009.
www.fmr.viamedica.pl
Download

Postępy w wytwarzaniu pediatrycznych produktów leczniczych