INSTYTUT MEDYCYNY PRACY im. prof. J. Nofera w ŁODZI
Zakład Środowiskowych Zagrożeń Zdrowia
CZYNNIKI BIOLOGICZNE W ŚRODOWISKU PRACY.
CHOROBY ZAWODOWE.
NADZÓR NAD STANEM ZDROWIA PRACUJĄCYCH W
NARAŻENIU NA CZYNNIKI BIOLOGICZNE .
1
INSTYTUT MEDYCYNY PRACY im. prof. J. Nofera w ŁODZI
Zakład Środowiskowych Zagrożeń Zdrowia
Medycyna pracy w zakresie zagrożeń związanych
z czynnikami biologicznymi
ƒChoroby zawodowe wywoływane przez czynniki biologiczne
ƒWybrane przykłady chorób zawodowych
ƒProfilaktyczna opieka zdrowotna nad pracownikami
narażonymi na czynniki biologiczne
badania lekarskie pracowników
szczepienia ochronne
profilaktyka poekspozycyjna zakażeń krwiopochodnych
2
INSTYTUT MEDYCYNY PRACY im. prof. J. Nofera w ŁODZI
Zakład Środowiskowych Zagrożeń Zdrowia
Narażenie na czynniki biologiczne w środowisku pracy
RODZAJE DZIAŁALNOŚCI
•
•
•
•
•
•
•
służba zdrowia
rolnictwo i leśnictwo
weterynaria
usuwanie i utylizacja odpadów, oczyszczanie ścieków
przemysł: biotechnologiczny, spożywczy, skórzany i futrzarski,
metalurgiczny
praca w instytucjach i laboratoriach naukowo-badawczych
praca w archiwach, bibliotekach i muzeach z materiałami
zanieczyszczonymi czynnikami biologicznymi
3
INSTYTUT MEDYCYNY PRACY im. prof. J. Nofera w ŁODZI
Zakład Środowiskowych Zagrożeń Zdrowia
Narażenie na czynniki biologiczne w środowisku pracy
DROGI PRZENOSZENIA
• powietrzna
(gruźlica, grypa, legionelloza, mononukleoza zakaźna, odra)
• przez
krew i inne płyny ustrojowe
(wirusowe zapalenie wątroby typu B i C, AIDS)
• pokarmowa
(fekalno-oralna)
(zapalenie wątroby typu A, zakażenia pałeczkami Shigella i
Salmonella)
• przez
bezpośredni kontakt
(opryszczka)
4
INSTYTUT MEDYCYNY PRACY im. prof. J. Nofera w ŁODZI
Zakład Środowiskowych Zagrożeń Zdrowia
Choroby zawodowe - Definicja
•
Choroba jest ujęta w wykazie chorób zawodowych
•
W wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie
lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została
spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia
występujących
w
środowisku
pracy
albo
w
związku
ze sposobem wykonywania pracy
5
INSTYTUT MEDYCYNY PRACY im. prof. J. Nofera w ŁODZI
Zakład Środowiskowych Zagrożeń Zdrowia
Jednostki uprawnione do rozpoznawania chorób
zawodowych zakaźnych lub pasożytniczych
I stopnia- przychodnie i oddziały chorób zakaźnych poziomu
wojewódzkiego
II stopnia - katedry, poradnie i kliniki chorób zakaźnych i
inwazyjnych akademii medycznych, a w odniesieniu do gruźlicy
także jednostki badawczo-rozwojowe prowadzące rozpoznawanie i
leczenie gruźlicy.
6
INSTYTUT MEDYCYNY PRACY im. prof. J. Nofera w ŁODZI
Zakład Środowiskowych Zagrożeń Zdrowia
Choroby zawodowe
kwalifikacja z uwagi na działanie alergiczne
czynników biologicznych
Pkt. 6. Astma oskrzelowa
Pkt. 7. Zewnątrzpochodne alergiczne zapalenie pęcherzyków
płucnych
Pkt. 9 Byssinoza
Pkt.12. Alergiczny nieżyt nosa
Pkt.13. Zapalenie obrzękowe krtani o podłożu alergicznym
7
INSTYTUT MEDYCYNY PRACY im. prof. J. Nofera w ŁODZI
Zakład Środowiskowych Zagrożeń Zdrowia
Choroby zawodowe
kwalifikacja z uwagi na działanie zakaźne czynników
biologicznych
Pkt.18. Choroby zakaźne skóry
•
drożdżakowe zapalenie skóry rąk u osób pracujących w
warunkach sprzyjających rozwojowi drożdżaków
chorobotwórczych
•
grzybice
skóry
u
osób
stykających
się
z
materiałem
biologicznym pochodzącym od zwierząt
8
INSTYTUT MEDYCYNY PRACY im. prof. J. Nofera w ŁODZI
Zakład Środowiskowych Zagrożeń Zdrowia
Choroby zawodowe
kwalifikacja z uwagi na działanie zakaźne czynników biologicznych
Pkt.25. Choroby układu wzrokowego wywołane czynnikami
fizycznymi, chemicznymi lub biologicznymi
• alergiczne zapalenie spojówek
• epidemiczne wirusowe zapalenie spojówek lub rogówki
Pkt.26. Choroby zakaźne lub pasożytnicze albo ich następstwa
• wirusowe zapalenie wątroby
• borelioza
• gruźlica
• bruceloza
• pełzakowica
• zimnica
• inne choroby zakaźne lub pasożytnicze
9
INSTYTUT MEDYCYNY PRACY im. prof. J. Nofera w ŁODZI
Zakład Środowiskowych Zagrożeń Zdrowia
Choroby zawodowe
kwalifikacja z uwagi na działanie rakotwórcze działanie czynników
biologicznych
Pkt.17. Nowotwory złośliwe powstałe w następstwie działania
czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za
rakotwórcze u ludzi:
• rak pierwotny wątroby
wirus zapalenia wątroby typu B i C
10
INSTYTUT MEDYCYNY PRACY im. prof. J. Nofera w ŁODZI
Zakład Środowiskowych Zagrożeń Zdrowia
Choroby zawodowe - Dane statystyczne
W 2004 r. stwierdzono w Polsce 3790 przypadków chorób zawodowych
Roczny współczynnik zapadalności wyniósł 41,0 na 100 tys. zatrudnionych
( w 2003r odpowiednio 4365 i 46,0)
11
INSTYTUT MEDYCYNY PRACY im. prof. J. Nofera w ŁODZI
Zakład Środowiskowych Zagrożeń Zdrowia
Choroby zawodowe– dane statystyczne
Choroby zawodowe zakaźne lub pasożytnicze w Polsce w 2004 r.
Choroba zawodowa
Liczba przypadków
%
1. Przewlekłe choroby narządu głosu
881
23,2
2. Pylice płuc
754
19,9
3. Choroby zakaźne lub pasożytnicze albo
ich następstwa
541
14,3
4. Obustronny trwały ubytek słuchu typu
ślimakowego
506
13,3
5. Choroby skóry
181
4,8
12
INSTYTUT MEDYCYNY PRACY im. prof. J. Nofera w ŁODZI
Zakład Środowiskowych Zagrożeń Zdrowia
Choroby zawodowe - Dane statystyczne
Choroby zawodowe zakaźne lub pasożytnicze w Polsce w 2004 r.
Nazwa jednostki chorobowej
Liczba przypadków
1. Wirusowe zapalenie wątroby
typu B
typu C
153
37
98
2. Borelioza
245
3. Gruźlica
86
4. Bruceloza
10
5. Pełzakowica
1
6. Zimnica
1
7. Inne
45
13
INSTYTUT MEDYCYNY PRACY im. prof. J. Nofera w ŁODZI
Zakład Środowiskowych Zagrożeń Zdrowia
Choroby zawodowe zakaźne lub pasożytnicze w Polsce w latach 1998-2004
Rok
Chor. zakaźne
ogółem
WZW
N
%
Gruźlica
N
%
Borelioza
N
Bruceloza
%
N
%
1998
1187
769
64,8
192
16,2
98
8,3
53
4,5
1999
877
471
53,7
151
17,2
135
15,4
61
7,0
2000
690
330
47,8
131
19,0
165
23,9
28
4,1
2001
715
304
42,5
100
14,0
247
34,5
32
4,5
2002
684
205
30,0
93
30,0
318
46,5
30
4,4
2003
550
186
33,8
93
16,9
221
40,2
21
3,0
2004
541
153
28,3
86
15,9
245
45,3
10
1,8
14
INSTYTUT MEDYCYNY PRACY im. prof. J. Nofera w ŁODZI
Zakład Środowiskowych Zagrożeń Zdrowia
Choroby zawodowe - Dane statystyczne
Wybrane choroby zawodowe wywołane przez czynniki biologiczne
w Polsce w 2004 r.
Nazwa jednostki chorobowej
Liczba przypadków
1. Zewnątrzpochodne alergiczne zapalenie
pęcherzyków płucnych
11
2. Drożdżakowe zapalenie skory rąk
3
3. Grzybice skóry spowodowane kontaktem z materiałem
biologicznym pochodzącym od zwierząt
1
4. Epidemiczne wirusowe zapalenie spojówek lub rogówki
1
3
15
INSTYTUT MEDYCYNY PRACY im. prof. J. Nofera w ŁODZI
Zakład Środowiskowych Zagrożeń Zdrowia
Choroby zawodowe - Dane statystyczne
Wybrane choroby zawodowe w Polsce w 2004r. wg sekcji PKD
Choroba zawodowa
Sekcja PKD
Zewnątrzpochodne alergiczne
zapalenie pęcherzyków płucnych
A-rolnictwo, łowiectwo,
leśnictwo
Choroby zakaźne lub pasożytnicze
A-rolnictwo, łowiectwo,
leśnictwo
N-ochrona zdrowia i
opieka społeczna
Liczba przypadków
10
(11)
266 (541)
223 (541)
16
INSTYTUT MEDYCYNY PRACY im. prof. J. Nofera w ŁODZI
Zakład Środowiskowych Zagrożeń Zdrowia
Choroby zawodowe - Wybrane przykłady
♦ służba zdrowia
- wirusowe zapalenie wątroby, gruźlica, AIDS
♦ służba weterynaryjna i zootechniczna
♦ służby leśne, drwale
♦ rolnictwo
- bruceloza, tularemia,
pryszczyca, ornitozy
- borelioza, kleszczowe zapalenie mózgu,
wścieklizna, tularemia
- alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych,
bruceloza
17
INSTYTUT MEDYCYNY PRACY im. prof. J. Nofera w ŁODZI
Zakład Środowiskowych Zagrożeń Zdrowia
Choroby zawodowe - Wybrane przykłady
Wirusowe zapalenie wątroby typu B i C
Czynnik narażenia:
wirusy pierwotnie hepatotropowe HBV i HCV
Drogi wchłaniania:
najczęściej droga krwiopochodna, ale także za pośrednictwem
zakażonych wydzielin i wydalin (wydzielina pochwowa, sperma, płyn
puchlinowy i stawowy) w trakcie zabiegów diagnostycznych
i leczniczych
18
INSTYTUT MEDYCYNY PRACY im. prof. J. Nofera w ŁODZI
Zakład Środowiskowych Zagrożeń Zdrowia
Choroby zawodowe - Wybrane przykłady
Wirusowe zapalenie wątroby typu B i C
Zawodowe grupy ryzyka:
• personel medyczny wykonujący zabiegi diagnostyczne,
lecznicze i pielęgnacyjne u pacjentów, bez względu na profil
zakładu opieki zdrowotnej
• personel zakładów fryzjerskich, gabinetów kosmetycznych
i salonów tatuażu
• policjanci, pracownicy więzień i ochrony
• pracownicy prosektoriów i domów pogrzebowych
19
INSTYTUT MEDYCYNY PRACY im. prof. J. Nofera w ŁODZI
Zakład Środowiskowych Zagrożeń Zdrowia
Choroby zawodowe - Wybrane przykłady
Wirusowe zapalenie wątroby typu B i C
Wielkość ekspozycji:
•
•
•
do zakażenia wystarcza jednorazowy kontakt zawodowy z zakażonym
człowiekiem lub materiałem biologicznym przy braku odporności
naturalnej lub poszczepiennej
do zakażenia HBV wystarcza drobina zakażonej krwi o objętości
0,00004 ml
ryzyko zakażenia zawodowego za pośrednictwem zakrwawionej igły
waha się od 10% do 40% dla HBV i od 2% do 10% dla HCV
20
INSTYTUT MEDYCYNY PRACY im. prof. J. Nofera w ŁODZI
Zakład Środowiskowych Zagrożeń Zdrowia
Choroby zawodowe - Wybrane przykłady
Wirusowe zapalenie wątroby typu B i C
Odległe skutki zdrowotne:
przewlekłe zapalenie wątroby, marskość wątroby, pierwotny rak
wątroby
Profilaktyka:
środki ochrony indywidualnej, szczepienia ochronne, stosowanie
sprzętu jednorazowego użytku i tzw. bezpiecznego sprzętu i
narzędzi, automatyzacja pracy w laboratorium, sterylizacja
sprzętu i narzędzi, badania serologiczne narażonych pracowników
21
INSTYTUT MEDYCYNY PRACY im. prof. J. Nofera w ŁODZI
Zakład Środowiskowych Zagrożeń Zdrowia
Choroby zawodowe - Wybrane przykłady
Bruceloza
Czynnik narażenia:
w Polsce prawie wyłącznie Brucella abortus (rezerwuar-bydło rogate),
ale mogą być także inne zwierzęta hodowlane i dzikie
Drogi wchłaniania:
• bezpośredni kontakt z zakażonym zwierzęciem np. poprzez uszkodzoną
skórę w tracie zabiegów położniczych u bydła
• znacznie rzadziej drogą pokarmową lub oddechową
22
INSTYTUT MEDYCYNY PRACY im. prof. J. Nofera w ŁODZI
Zakład Środowiskowych Zagrożeń Zdrowia
Choroby zawodowe - Wybrane przykłady
Bruceloza
Zawodowe grupy ryzyka:
lekarze weterynarii i zootechnicy, pracownicy rzeźni, laboranci, hodowcy
bydła
Bruceloza jest zawsze chorobą odzwierzęcą
Wielkość ekspozycji:
• do zakażenia zawodowego wystarczy jednorazowy, bliski kontakt
z zakażonym zwierzęciem, płodem, łożyskiem
• prawdopodobne są zakażenia laboratoryjne
23
INSTYTUT MEDYCYNY PRACY im. prof. J. Nofera w ŁODZI
Zakład Środowiskowych Zagrożeń Zdrowia
Choroby zawodowe - Wybrane przykłady
Bruceloza
Profilaktyka:
stosowanie środków ochrony indywidualnej, bezpieczny obieg
powietrza w rzeźniach, dezynfekcja pomieszczeń, dezynfekcja i
sterylizacja sprzętu, badania serologiczne narażonych
pracowników, wybijanie chorych sztuk, szczepienia ochronne
zwierząt
24
INSTYTUT MEDYCYNY PRACY im. prof. J. Nofera w ŁODZI
Zakład Środowiskowych Zagrożeń Zdrowia
Choroby zawodowe - Wybrane przykłady
Borelioza
Czynnik narażenia:
krętek Borrelia burgdorferi, rezerwuarem są dzikie zwierzęta różnych
gatunków. Kleszcze nie tylko przenoszą zakażenie na człowieka - raz
zakażone stają się trwałym rezerwuarem tych bakterii (odsetek
zakażonych kleszczy to kilka-kilkadziesiąt % w zależności od regionu)
Drogi wchłaniania:
poprzez ukąszenie przez zakażonego kleszcza - im dłużej trwa ten kontakt,
tym ryzyko zakażenia jest wyższe
25
INSTYTUT MEDYCYNY PRACY im. prof. J. Nofera w ŁODZI
Zakład Środowiskowych Zagrożeń Zdrowia
Choroby zawodowe - Wybrane przykłady
Borelioza
Zawodowe grupy ryzyka:
•
•
•
pracownicy leśni (szczególnie z terenów endemicznych: Mazury,
Suwalszczyzna, Puszcza Białowieska)
żołnierze z garnizonów stacjonujących na terenach zalesionych
rolnicy i pracownicy rolni z terenów bogato zalesionych
Wielkość ekspozycji:
do zakażenia wystarcza jedno ukąszenie przez zakażonego kleszcza
26
INSTYTUT MEDYCYNY PRACY im. prof. J. Nofera w ŁODZI
Zakład Środowiskowych Zagrożeń Zdrowia
Choroby zawodowe - Wybrane przykłady
Borelioza
Profilaktyka:
środki ochrony indywidualnej, repelenty, szybkie usuwanie
przyssanych kleszczy, badania serologiczne narażonych
pracowników
27
INSTYTUT MEDYCYNY PRACY im. prof. J. Nofera w ŁODZI
Zakład Środowiskowych Zagrożeń Zdrowia
Choroby zawodowe - Wybrane przykłady
Alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych
(płuco rolnika, płuco hodowcy ptaków, płuco myjących sery)
Czynnik narażenia:
•
antygeny namnażających się w wilgotnych podłożach organicznych
(siano, ziarno, kompost) bakterii termofilnych np. promieniowców
(Actinomyces) oraz grzybów np. Aspergillus fumigatus, Penicillium sp.
•
antygeny znajdujące się w surowicy i odchodach ptasich
Drogi wchłaniania:
wziewna
Profilaktyka:
środki ochrony indywidualnej (respiratory), wentylacja
pomieszczeń, ochrona produktów roślinnych przed spleśnieniem
28
INSTYTUT MEDYCYNY PRACY im. prof. J. Nofera w ŁODZI
Zakład Środowiskowych Zagrożeń Zdrowia
Profilaktyczna opieka zdrowotna nad pracownikami
narażonymi na czynniki biologiczne
¾Badania lekarskie pracowników (wstępne, okresowe)
¾Szczepienia ochronne
¾Profilaktyka poekspozycyjna zakażeń
krwiopochodnych
29
INSTYTUT MEDYCYNY PRACY im. prof. J. Nofera w ŁODZI
Zakład Środowiskowych Zagrożeń Zdrowia
Profilaktyczna opieka zdrowotna nad pracownikami
narażonymi na czynniki biologiczne - Podstawa prawna
•
Ustawa Kodeks Pracy art. 179 i art. 229
(Dz.U.98.21.94 z późn. zm.)
•
Ustawa z dn. 27 czerwca 1997r. o służbie medycyny pracy
(Dz.U.97.96.593)
•
Ustawa z dn. 6 września 2001 r. o chorobach zakaźnych i zakażeniach
(Dz.U.01.126.1384 z późn. zm.)
•
Rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dn. 30 maja
1996r.w sprawie przeprowadzenia badań lekarskich pracowników,
zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz
orzeczeń wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy
(Dz.U.96.69.332)
30
INSTYTUT MEDYCYNY PRACY im. prof. J. Nofera w ŁODZI
Zakład Środowiskowych Zagrożeń Zdrowia
Profilaktyczna opieka zdrowotna nad pracownikami
narażonymi na czynniki biologiczne
Rola i zadania lekarza sprawującego opiekę zdrowotną nad pracownikami
•
przeprowadzanie profilaktycznych badań lekarskich pracowników
•
w razie wystąpienia przypadku choroby zawodowej - wykonanie
u pracowników zatrudnionych na stanowiskach pracy stwarzających
podobne zagrożenie, badań celowanych lub testów ekspozycyjnych
ukierunkowanych na wczesną diagnostykę ewentualnych zmian
chorobowych
•
monitorowanie stanu zdrowia pracowników zaliczanych
szczególnego ryzyka (np. młodocianych, niepełnosprawnych)
do
grup
31
INSTYTUT MEDYCYNY PRACY im. prof. J. Nofera w ŁODZI
Zakład Środowiskowych Zagrożeń Zdrowia
Rola i zadania lekarza sprawującego opiekę zdrowotną nad pracownikami
•
rozpoznawanie i ocena ryzyka zawodowego oraz informowanie
pracodawców i pracowników o możliwości wystąpienia niekorzystnych
skutków zdrowotnych będących jego następstwem
•
planowanie i nadzór nad wdrażaniem w zakładzie pracy programów
profilaktyki medycznej dla pracowników (np. szczepienia ochronne)
•
uczestniczenie w zakładowej komisji bezpieczeństwa i higieny pracy
•
prowadzenie dokumentacji z przeprowadzonych badań lekarskich
pracowników
•
zgłaszanie właściwym organom przypadków podejrzenia choroby
zawodowej u pracownika oraz podejrzenia bądź rozpoznania choroby
zakaźnej lub zakażenia
32
INSTYTUT MEDYCYNY PRACY im. prof. J. Nofera w ŁODZI
Zakład Środowiskowych Zagrożeń Zdrowia
Profilaktyczna opieka zdrowotna nad pracownikami
narażonymi na czynniki biologiczne
Wskazówki metodyczne w sprawie przeprowadzania badań
profilaktycznych pracowników
(Załącznik nr 1 do Rozporządzenia MZiOS w sprawie badań lekarskich...)
•
•
•
•
•
badanie wstępne
badania okresowe
ostatnie badanie okresowe
narządy (układy) krytyczne
uwagi
: lekarskie i pomocnicze
: lekarskie i pomocnicze
: lekarskie i pomocnicze
33
INSTYTUT MEDYCYNY PRACY im. prof. J. Nofera w ŁODZI
Zakład Środowiskowych Zagrożeń Zdrowia
Wskazówki metodyczne w sprawie przeprowadzania badań
profilaktycznych pracowników
(Załącznik nr 1 do Rozporządzenia MZiOS w sprawie badań lekarskich...)
1. Wirus zapalenia wątroby typ B
2. Wirus zapalenia wątroby typ C
3. Ludzki wirus niedoboru odporności nabytej (HIV)
4. Pałeczki Brucella abortus bovis
5. Promieniowce termofilne, grzyby pleśniowe i inne pleśniowce
o działaniu uczulającym
6. Inne szkodliwe czynniki biologiczne
• prątek gruźlicy, • wirus kleszczowego zapalenia mózgu, •
Chlamydia psittaci, • Toxoplasma gondii, • Borrelia burgdorferi
34
INSTYTUT MEDYCYNY PRACY im. prof. J. Nofera w ŁODZI
Zakład Środowiskowych Zagrożeń Zdrowia
Profilaktyczna opieka zdrowotna nad pracownikami
narażonymi na czynniki biologiczne
Szczepienia ochronne - Podstawa prawna
Ustawa z dn. 6 września 2001r o chorobach zakaźnych i zakażeniach
(Dz.U 01.126.1384 z późn. zm.)
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dn. 19 grudnia 2002r. w sprawie wykazu
obowiązkowych szczepień ochronnych oraz zasad przeprowadzania i
dokumentacji szczepień
(Dz.U.02.237.2018 z późn. zm.)
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dn. 3 stycznia 2003r. w sprawie wykazu
stanowisk pracy oraz szczepień ochronnych wskazanych do wykonania
pracownikom podejmującym pracę lub zatrudnionym na tych stanowiskach
(Dz.U.03.5.60)
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dn. 22 kwietnia 2005r. w sprawie
szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz
ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki
(Dz.U.05.81.716)
35
INSTYTUT MEDYCYNY PRACY im. prof. J. Nofera w ŁODZI
Zakład Środowiskowych Zagrożeń Zdrowia
Profilaktyczna opieka zdrowotna nad pracownikami
narażonymi na czynniki biologiczne
Wykaz stanowisk pracy oraz szczepień ochronnych
wskazanych do wykonania pracownikom podejmującym pracę
lub zatrudnionym na tych stanowiskach
Określenie stanowiska pracy
Szczepienie ochronne przeciw
1. Stanowiska pracy, na których występuje
narażenie na kontakt z materiałem biologicznym
pochodzenia ludzkiego
WZW typu B
2. Stanowiska pracy, na których wykonywanie
pracy związane jest z wyjazdami na obszary
występowania zachorowań na wzw typu A
WZW typu A
3. Stanowiska pracy przy usuwaniu odpadów
komunalnych i nieczystości ciekłych lub
konserwacji urządzeń służących temu celowi
WZW typu A, tężcowi
I durowi brzusznemu
4. Stanowiska pracy wymagające częstego
kontaktu z glebą
tężcowi
36
INSTYTUT MEDYCYNY PRACY im. prof. J. Nofera w ŁODZI
Zakład Środowiskowych Zagrożeń Zdrowia
Profilaktyczna opieka zdrowotna nad pracownikami
narażonymi na czynniki biologiczne
Wykaz stanowisk pracy oraz szczepień ochronnych
wskazanych do wykonania pracownikom podejmującym pracę
lub zatrudnionym na tych stanowiskach
Określenie stanowiska pracy
5. Stanowiska pracy związane z obsługą osób
przyjeżdżających z obszarów występowania
błonicy
Szczepienie ochronne przeciw
błonicy
6. Stanowiska pracy w kompleksach leśnych na
obszarach endemicznego występowania
kleszczowego zapalenia mózgu
kleszczowemu zapaleniu
mózgu
7. Stanowiska pracy związane z diagnostyką
wścieklizny
wściekliźnie
8. Stanowiska pracy związane z diagnostyką
duru brzusznego i innych schorzeń jelitowych
durowi brzusznemu
37
INSTYTUT MEDYCYNY PRACY im. prof. J. Nofera w ŁODZI
Zakład Środowiskowych Zagrożeń Zdrowia
Profilaktyczna opieka zdrowotna nad pracownikami
narażonymi na czynniki biologiczne
Profilaktyka poekspozycyjna zakażeń krwiopochodnych
Wirus HIV
™ Natychmiastowe przemycie rany i skóry wokół wodą z mydłem, błony
śluzowej – wodą, oczu – wodą lub 0,9% roztworem NaCl
™ Leki hamujące namnażanie się wirusów: zidowudyna (AZT), lamiwudyna
(3TC)
™ Badania serologiczne w kierunku obecności wirusa HIV (po 6 tyg., 3 i 6
miesiącach od ekspozycji)
38
INSTYTUT MEDYCYNY PRACY im. prof. J. Nofera w ŁODZI
Zakład Środowiskowych Zagrożeń Zdrowia
Profilaktyczna opieka zdrowotna nad pracownikami
narażonymi na czynniki biologiczne
Profilaktyka poekspozycyjna zakażeń krwiopochodnych
Wirus HBV
™ Profilaktyka czynna - szczepienie
™ Profilaktyka bierna - immunoglobuliny anty HBs
™ Badania serologiczne – ocena miana przeciwciał anty HBs
Nie stosuje się profilaktyki poekspozycyjnej gdy:
™ miano przeciwciał anty HBs wynosi powyżej 100IU/l lub
™ od czasu ostatniego szczepienia upłynęło nie więcej niż 36 miesięcy
39
Download

Czynniki biologiczne w środowisku pracy, choroby zawodowe