Pierwsza Pomoc
Przedmedyczna
Pierwsza Pomoc
Przedmedyczna
Agenda
•
Podstawowe definicje
•
Regulacje prawne
•
Łańcuch przeżycia
•
Ewakuacja z miejsca zagrożenia, transport
•
Wezwanie pomocy
•
Reanimacja a resuscytacja
•
Ocena stanu poszkodowanego
•
RKO – resuscytacja krążeniowo-oddechowa
−
−
−
−
•
Udrożnienie dróg oddechowych
Masaż serca
Sztuczne oddychanie
Stymulacja elektryczna AED
Pozycje bezpieczne
Agenda
•
Krwotok i krwawienie
•
Wstrząs
•
Ciała obce
−
Zadławienia
•
Złamania i zwichnięcia
•
Oparzenia
•
Epilepsja - padaczka
•
Zatrucia
Podstawowe definicje
• Czynności życiowe – to czynności organizmu
decydujące o jego przeżyciu.
1. Czynność oddechowa – pobieranie tlenu z powietrza
atmosferycznego i wydalania dwutlenku węgla
2. Czynność serca i krążenia krwi – transport tlenu i substancji
odżywczych do poszczególnych komórek oraz wydalania resztek
przemiany materii
3. Regulacja składu płynów ustrojowych (wody i zawartych w niej
elektrolitów) – zachowanie homeostazy
Spis
treści
Triada życia
Życie
Kręgosłup
Kości
Spis
treści
Podstawowe definicje
• Każdy ratujący powinien znać podstawowe ABC życia:
A. Airway- Drożność dróg oddechowych – staraj się udrożnić
drogi oddechowe przez odchylenie głowy do tyłu,
B. Breathing- Oddech – staraj się ocenić oddech przez użycie
trzech zmysłów: WIDZĘ, SŁYSZĘ, CZUJĘ – prawidłowowy
oddech to co najmniej 2 na 10 sekund,
C. Cirkulation – krążenie – oceń tętno (tylko dla znających
anatomię), zabarwienie skóry, znajdź krwotok .
D. Drugs – leki
E. Electrostimulation – stymulacja elektryczna AED
Spis
treści
Podstawowe definicje
• Ocena świadomości wg AVPU:
A - Alert – przytomny
V – Responds to Verbal stimuli – reaguje na głos
P – Respons to Pain – reaguje tylko na ból
U – Unresponsive – nieprzytomny nie reaguje
Ocena stanu poszkodowanego
Spis
treści
Podstawowe definicje
• Ocena poszkodowanego wg SAMPLE:
S (Signs/Symptoms) – symptomy / objawy
A Allegies– alergie
M Medicines – lekarstwa, medykamenty
P Past Medical history – przebyte choroby
L Lunch – ostatni posiłek
E Events leading up – ewentualnie co
doprowadziło do wypadku
Ocena stanu poszkodowanego
Spis
treści
Podstawowe definicje
• Ocena poszkodowanego wg SAMPLE:
S
A
M
P
L
E
(Signs/Symptoms) – symptomy / objawy
Allegies– alergie
Medicines – lekarstwa, medykamenty
Past Medical history – przebyte choroby
Lunch – ostatni posiłek
Events leading up – ewentualnie co
doprowadziło do wypadku
Ocena stanu poszkodowanego
Spis
treści
Regulacje prawne
• prawny obowiązek udzielenia pomocy jest określony
artykułem 162 Kodeksu Karnego (Ustawa z dnia
6.07.1997)
− § 1. Kto człowiekowi znajdującemu się w położeniu
grożącym bezpośrednim niebezpieczeństwem utraty
życia, ciężkiego uszkodzenia ciała lub ciężkiego rozstroju
zdrowia nie udziela pomocy, mogąc jej udzielić bez
narażenia siebie lub innej osoby na niebezpieczeństwo
utraty życia lub poważnego uszczerbku na zdrowiu –
podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
Spis
treści
Regulacje prawne
• prawny obowiązek udzielenia pomocy jest określony
artykułem 162 Kodeksu Karnego (Ustawa z dnia
6.07.1997)
− § 1. Kto człowiekowi znajdującemu się w położeniu
grożącym bezpośrednim niebezpieczeństwem utraty
życia, ciężkiego uszkodzenia ciała lub ciężkiego rozstroju
zdrowia nie udziela pomocy, mogąc jej udzielić bez
narażenia siebie lub innej osoby na niebezpieczeństwo
utraty życia lub poważnego uszczerbku na zdrowiu –
podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
Spis
treści
Regulacje prawne
• § 2. Nie podlega karze, kto nie udziela pomocy, do
której jest konieczne poddanie się zabiegowi
lekarskiemu, albo w warunkach, w których jest
możliwa natychmiastowa pomoc ze strony instytucji
lub osoby bardziej do tego powołanej.
Spis
treści
Regulacje prawne
• Ust. o PRM, art. 5.1. Osoba udzielająca pierwszej
pomocy, kwalifikowanej pierwszej pomocy oraz
podejmująca
czynności
ratunkowe
korzysta
z
ochrony przewidzianej w ustawie z dn. 6 czerwca
1997 r. - Kodeks Karny (Dz. U. Nr. 88, poz. 553, z
późn. zm. 2) dla funkcjonariuszy publicznych.
Spis
treści
Regulacje prawne
• Ust. o PRM, Art. 5. 2. Osoba, o której mowa w ust.
1, może poświęcić dobra osobiste innej osoby, inne
niż życie lub zdrowie, a także dobra majątkowe w
zakresie, w jakim jest to niezbędne dla ratowania
życia lub zdrowia osoby znajdującej się w stanie
nagłego zagrożenia zdrowotnego.
Spis
treści
Regulacje prawne
•Kilka przykładów :
•Dz.U.2009.139.1132
•Przygotowanie nauczycieli do prowadzenia zajęć edukacyjnych w zakresie udzielania pierwszej pomocy.
•Dz.U.2009.104.868
•Bezpieczeństwo i higiena pracy przy gospodarowaniu odpadami komunalnymi.
•Dz.U.2007.128.897
•Bezpieczeństwo i higiena pracy w uczelniach.
•Dz.U.2006.22.169 -j.t.
•Obiekty hotelarskie i inne obiekty, w których są świadczone usługi hotelarskie.
•Dz.U.2004.262.2609 -zał.
•Bezpieczeństwo eksploatacji statków powietrznych.
•Dz.U.2004.160.1669
•Bezpieczeństwo i higiena pracy w zakładach przemysłu piwowarskiego i napojów gazowanych.
•Dz.U.2004.4.26
•Bezpieczeństwo i higiena pracy w ogrodach zoologicznych.
•Dz.U.2003.47.401
•Bezpieczeństwo i higiena pracy podczas wykonywania robót budowlanych.
•Dz.U.2003.32.262
•Warunki techniczne pojazdów oraz zakres ich niezbędnego wyposażenia.
•Dz.U.2003.6.69
•Bezpieczeństwo i higiena w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach.
Spis
treści
Łańcuch przeżycia
Spis
treści
BLS – pierwsza pomoc
Celem podstawowych czynności resuscytacyjnych (BLS - Basic Life Support)
jest zapewnienie krążenia i oddechu do czasu przybycia ekipy
wykwalifikowanych ratowników, które rozpoczną zaawansowanymi
zabiegami reanimacyjnymi (ALS - Advanced Life Support).
Nieodwracalne zmiany w mózgu u poszkodowanego przebywającego w
normalnych warunkach termicznych zaczynają się już po 4-6 min.
niedotlenienia, a zmiany w sercu po 15-30 min.
4-6 min
15-30 min
Ewakuacja z miejsca
zagrożenia
Najlepszy ratownik
to żywy ratownik
Najważniejsze jest bezpieczeństwo własne
ratującego
Spis
treści
Ewakuacja z miejsca
zagrożenia
Najlepszy ratownik
to żywy ratownik
Najważniejsze jest bezpieczeństwo własne
ratującego
Pamiętaj o rękawiczkach
Spis
treści
10 kroków ratujących
życie
1. Sprawdź czy jest bezpiecznie,
Spis
treści
10 kroków ratujących
życie
2. Poszukaj kogoś do pomocy,
Spis
treści
10 kroków ratujących
życie
3. Sprawdź czy poszkodowany jest przytomny,
Spis
treści
10 kroków ratujących
życie
4. Udrożnij drogi oddechowe
Spis
treści
10 kroków ratujących
życie
5. Oceń czy poszkodowany oddycha,
Oceny dokonuj przez 10 sekund
Spis
treści
10 kroków ratujących
życie
6. Oceń czy nie występuje krwotok,
7. Wezwij pomoc,
Spis
treści
Wezwanie pomocy
• już w trakcie czynności doraźnych należy wezwać
pomoc. Pamiętać należy, iż wzywanie pomocy nie
może przerywać czynności ratowniczych. Dlatego też
konieczna jest współpraca innych osób.
W sytuacji, w której brak jest chętnych do
pomocy należy powierzyć to zadanie
konkretnej osobie, błędem jest zdanie: „niech
ktoś wezwie karetkę” – w takiej sytuacji
najczęściej nikt z gapiów nie poczuje się
zobligowany do wezwania pomocy.
Spis
treści
Wezwanie pomocy
Numery ratunkowe :
• 997- Policja
• 998- Straż Pożarna
• 999- Pogotowie Ratunkowe
• 112- numer ratunkowy z komórki
Spis
treści
Wezwanie pomocy
Numery ratunkowe :
• 997- Policja
• 998- Straż Pożarna
• 999- Pogotowie Ratunkowe
• 112- numer ratunkowy z komórki
Spis
treści
Wezwanie pomocy
• Wezwanie musi zawierać następujące informacje:
− Gdzie się to stało?
− Co się wydarzyło?
− Ile jest ofiar?
− Jaki jest stan poszkodowanego?
− Kto wzywa pomocy?
− Numer kontaktowy.
NIGDY NIE ODKŁADAJ PIERWSZY TELEFONU !!
• W sytuacjach, w których z powodu lokalizacji karetka
może mieć problemy z odnalezieniem miejsca zdarzenia,
ważne jest, by ktoś czekał na pogotowie w miejscu, do
którego łatwo trafić.
Spis
treści
Wezwanie pomocy
• Wezwanie musi zawierać następujące informacje:
− Gdzie się to stało?
− Co się wydarzyło?
− Ile jest ofiar?
− Jaki jest stan poszkodowanego?
− Kto wzywa pomocy?
− Numer kontaktowy.
NIGDY NIE ODKŁADAJ PIERWSZY TELEFONU !!
• W sytuacjach, w których z powodu lokalizacji karetka
może mieć problemy z odnalezieniem miejsca zdarzenia,
ważne jest, by ktoś czekał na pogotowie w miejscu, do
którego łatwo trafić.
Spis
treści
10 kroków ratujących
życie
8. Resuscytacja Krążeniowo – Oddechowa,
Spis
treści
10 kroków ratujących
życie
Resuscytację przeprowadzaj do przyjazdu
Karetki Pogotowia Ratunkowego lub
Ratowników GOPR
Spis
treści
10 kroków ratujących
życie
9. Gdy poszkodowany oddycha ułóż go w
pozycji bocznej bezpiecznej
Spis
treści
10 kroków ratujących
życie
10. Kontroluj stan poszkodowanego
Spis
treści
Ewakuacja z miejsca
zagrożenia
• W wypadku komunikacyjnym natychmiast
zabezpieczyć miejsce zdarzenia trójkątem
ostrzegawczym (bez takiego ostrzeżenia zagrożenie
może się rozszerzać).
• W wypadku innego rodzaju usunąć przeszkody
utrudniające lub uniemożliwiające czynności
ratownicze.
Spis
treści
Ewakuacja z miejsca
zagrożenia
Przed opuszczeniem pojazdu
załóż kamizelkę odblaskową
Bądź widoczny na drodze
Spis
treści
Zabezpieczenie miejsca
W obszarze zabudowanym będzie to odpowiednio odległość 1 metra.
Dla autostrad i dróg szybkiego ruchu jest to odległość 100 metrów.
Dla dróg poza obszarem zabudowanym to odległość około 50 metrów.
Weź pod uwagę ukształtowanie terenu miejsca wypadku, a także układ drogi.
Jeżeli wypadek będzie tuż za zakrętem, ustaw trójkąt przed nim!
Wykorzystaj swoją wyobraźnię i zabezpiecz to miejsce w sposób zapewniający jak
najlepszą widoczność dla pozostałych uczestników drogi.
1.
2.
3.
4.
Spis
treści
Transport
• Jeśli to możliwe, poszkodowanego należy jak
najdelikatniej wydobyć, by ułatwić dalsze czynności
ratownicze.
• Służy temu np. chwyt
• Rauteka,
UWAGA!!
Nie ruszamy poszkodowanego podejrzanego o uszkodzenie kręgosłupa
o ile nie zagraża to bezpośrednio jego życiu !!
Spis
treści
Transport
• Jeśli to możliwe, poszkodowanego należy jak
najdelikatniej wydobyć, by ułatwić dalsze czynności
ratownicze.
• Służy temu np. chwyt
• Rauteka,
UWAGA!!
Nie ruszamy poszkodowanego podejrzanego o uszkodzenie kręgosłupa
o ile nie zagraża to bezpośrednio jego życiu !!
Spis
treści
Transport
• jedynymi środkami komunikacji, nadającymi się do
transportu chorych w stanach zagrożenia życia, jak
również ciężko rannych, są karetki pogotowia
ratunkowego.
Należy
unikać
transportowania
poszkodowanych innymi środkami transportu, nawet
jeśli wiązałoby się to z wydłużeniem czasu dotarcia
do szpitala.
Spis
treści
Reanimacja a
resuscytacja
• Jeżeli w wyniku czynności ratowniczych oprócz
przywrócenia krążenia, oddychania i czynności
układu
nerwowego,
choremu
wraca
świadomość, to jest to stan reanimacji.
• Jeżeli
uzyskamy
tylko
przywrócenie
podstawowych funkcji życiowych bez powrotu
świadomości, to jest to stan resuscytacji.
Występuje on wtedy, gdy czynności ratownicze
zostały podjęte po upływie dłuższego okresu
czasu od momentu zaniknięcia objawów życia.
Spis
treści
Ocena stanu
poszkodowanego
•
Podejdź ostrożnie do poszkodowanego od strony nóg.
•
Delikatnie prawą ręką potrząśnij ramię i głośno zapytaj:
„czy Pan/Pani mnie słyszy”. Oceń ogólny stan poszkodowanego – skorzystaj z AVPU
1.
Jeśli poszkodowany reaguje, jest przytomny, zostaw poszkodowanego w pozycji zastanej –
rozpoznaj stan poszkodowanego (przeprowadź wywiad poszkodowanym – SAMPLE) zabezpiecz
krwotoki, złamania, zapewnij komfort cieplny),
2.
Jeśli poszkodowany nie reaguje wezwij pomoc i podejmij dalsze kroki.
•
UWAGA !!!
•
Unikaj podchodzenia do poszkodowanego od strony głowy (odruch bezwarunkowy
poszkodowanego przy urazie kręgosłupa na odcinku szyjnym może zagrażać życiu
poszkodowanego).
•
Nigdy nie poklepuj poszkodowanego po twarzy – u osoby nieprzytomnej przy braku napięcia
mięśniowego łatwo jest uszkodzić nerwy twarzowe.
Spis
treści
Ocena stanu
poszkodowanego
•
Podejdź ostrożnie do poszkodowanego od strony nóg.
•
Delikatnie prawą ręką potrząśnij ramię i głośno zapytaj:
„czy Pan/Pani mnie słyszy”. Oceń ogólny stan poszkodowanego – skorzystaj z AVPU.
1.
Jeśli poszkodowany reaguje, jest przytomny, zostaw poszkodowanego w pozycji zastanej –
rozpoznaj stan poszkodowanego (przeprowadź wywiad poszkodowanym – SAMPLE) zabezpiecz
krwotoki, złamania, zapewnij komfort cieplny),
2.
Jeśli poszkodowany nie reaguje wezwij pomoc i podejmij dalsze kroki.
•
UWAGA !!!
•
Unikaj podchodzenia do poszkodowanego od strony głowy (odruch bezwarunkowy
poszkodowanego przy urazie kręgosłupa na odcinku szyjnym może zagrażać życiu
poszkodowanego).
•
Nigdy nie poklepuj poszkodowanego po twarzy – u osoby nieprzytomnej przy braku napięcia
mięśniowego łatwo jest uszkodzić nerwy twarzowe.
Spis
treści
Ocena stanu
poszkodowanego
• Udrożnij drogi oddechowe.
• Przybliż policzek i ucho do nosa i ust poszkodowanego, dłoń połóż na
przeponie.
• Oceń prawidłowość oddechu wzrokiem, słuchem i czuciem.
Oceny dokonuj przez 10 sekund
(prawidłowy oddech to minimum 2 oddechy).
1. Jeśli poszkodowany nie oddycha, albo masz wątpliwości, czy oddech jest
prawidłowy (np. charczenie – oddech agonalny) podejmij dalsze kroki.
2. Gdy poszkodowany oddycha, zabezpiecz mu rany, złamania i zapewnij
komfort cieplny.
Spis
treści
Ocena stanu
poszkodowanego
• Udrożnij drogi oddechowe.
• Przybliż policzek i ucho do nosa i ust poszkodowanego, dłoń połóż na
przeponie.
• Oceń prawidłowość oddechu wzrokiem, słuchem i czuciem.
Oceny dokonuj przez 10 sekund
(prawidłowy oddech to minimum 2 oddechy).
1. Jeśli poszkodowany nie oddycha, albo masz wątpliwości, czy oddech jest
prawidłowy (np. charczenie – oddech agonalny) podejmij dalsze kroki.
2. Gdy poszkodowany oddycha, zabezpiecz mu rany, złamania i zapewnij
komfort cieplny.
Spis
treści
Ocena stanu
poszkodowanego
UWAGA !!
Nie należy podejmować czynności
resuscytacyjnych jeśli widoczne są duże
ubytki krwi przed ich zabezpieczeniem.
Zbyt duży ubytek krwi u poszkodowanego
może doprowadzić do wstrząsu lub
całkowitego wzkrwawienia!!
Spis
treści
ABC reanimacji
A – airway – czyli udrożnienie dróg oddechowych
B – breath – oddech (wspomaganie oddechu)
C – circulation – krążenie (masaż serca)
Spis
treści
RKO
Resuscytacja
krążeniowo oddechowa
Spis
treści
Podstawowe zabiegi resuscytacyjne
u osób dorosłych
NIE REAGUJE?
Zawołaj o pomoc
Udrożnij drogi oddechowe
Brak prawidłowego oddechu
Sprawdź
oddech
Prawidłowy oddech
Zadzwoń pod nr 999 lub 112
Ułóż w pozycji bocznej
30 ucisków klatki piersiowej
Zadzwoń pod nr 999 lub 112
2 oddechy ratownicze
Spis
treści
Udrażnianie górnych dróg
oddechowych
Zanim rozpoczniesz udrażnianie górnych dróg oddechowych sprawdź:
1. Czy w jamie ustnej nie ma ciał obcych, płynów – gdy się tam znajdują
usuń je (kolczyka w języku, sztucznej szczęki nie usuwaj),
2. Krwawe wycieki z nosa i z uszu ( krwawa galaretka wskazuje na
pęknięcie podstawy czaszki i wypływanie płynu około mózgowego – nie
wolno tamować wypływu tego płynu, tamowanie może spowodować ucisk
płynów na korę mózgową)
3. Czy tchawica jest na swoim miejscu,
4. Czy kręgi szyjne nie są pęknięte i znajdują się na swoim miejscu,
5. Czy czaszka nie jest pęknięta.
UWAGA !!!
W przypadku zaistnienia w\wym. okoliczności
nie wolno udrażniać górnych dróg
oddechowych przez odchylenie głowy do
tyłu.
Spis
treści
Udrażnianie górnych dróg
oddechowych
Zanim rozpoczniesz udrażnianie górnych dróg oddechowych sprawdź:
1. Czy w jamie ustnej nie ma ciał obcych, płynów – gdy się tam znajdują
usuń je (kolczyka w języku, sztucznej szczęki nie usuwaj),
2. Krwawe wycieki z nosa i z uszu ( krwawa galaretka wskazuje na
pęknięcie podstawy czaszki i wypływanie płynu około mózgowego – nie
wolno tamować wypływu tego płynu, tamowanie może spowodować ucisk
płynów na korę mózgową)
3. Czy tchawica jest na swoim miejscu,
4. Czy kręgi szyjne nie są pęknięte i znajdują się na swoim miejscu,
5. Czy czaszka nie jest pęknięta.
UWAGA !!!
W przypadku zaistnienia w\wym. okoliczności
nie wolno udrażniać górnych dróg
oddechowych przez odchylenie głowy do
tyłu.
Spis
treści
Udrażnianie górnych dróg
oddechowych
•
W przypadku, gdy poszkodowany nie doznał urazu kręgosłupa odcinka szyjnego oraz urazu
czaszki, udrażnianie górnych dróg oddechowych wykonujemy poprzez odchylenie głowy do
tyłu, kładąc dłoń na czole, a palcami drugiej dłoni popychamy podbródek.
Ruch odginający głowę musi być delikatny, do oporu, jednak nie gwałtowny. W tym bowiem
przypadku u osób starszych z kruchymi kośćmi może dojść do złamania zęba kręgu
obrotowego. Siła prawej ręki wywierana na czaszkę musi podczas dalszych zabiegów działać
nieprzerwanie, ponieważ głowa ma zawsze tendencję do powrotu do pozycji wyjściowej. To
położenie przez napięcie mięśni szyi powoduje przesunięcie ku górze nasady języka,
zapobiegając jego zapadaniu i zamykaniu wejścia do krtani.
• Niekiedy jednak konieczne jest
dodatkowo uniesienie żuchwy. W
tym celu należy uchwycić żuchwę
w jej części środkowej kciukiem i
palcem wskazującym, pociągając
ku górze.
Spis
treści
Udrażnianie górnych dróg
oddechowych
Rękoczyn Esmarcha stosuje się w przypadku uszkodzenia kręgosłupa i
czaszki, polega on na oburęcznym uchwyceniu żuchwy w okolicy jej kątów,
tak aby małe palce IV i V opierały się na jej ramionach, kciuki uciskały
okolicę bródkową, a pozostałe palce II i III obejmowały trzon. Następnie
przesuwa się żuchwę do przodu i ku górze w ten sposób, żeby zęby dolne
znalazły się przed przednimi.
Później wystarcza już zwykłe przetrzymywanie żuchwy w okolicy bródkowej.
Najlepiej wykonać go od tyłu głowy.
UWAGA !!! Jeszcze raz sprawdź czy poszkodowany oddycha
Spis
treści
RKO
Resuscytacja
krążeniowooddechowa (w skrócie RKO lub CPR)
(ang.Cardio-Pulmonary Resuscitation)
– zespół zabiegów, których zadaniem
lub skutkiem jest przywrócenie
podstawowych funkcji życiowych, tj.
co
najmniej
krążenia
krwi
i oddychania.
Nazywana jest także podstawowym
podtrzymaniem życia
Spis
treści
RKO
Nasadę dłoni ułóż na
środku mostka
(ok. 2 palców powyżej
dolnej części mostka –
wgłębienie pomiędzy
żebrami).
Spis
treści
RKO
• Drugą dłonią spleć palce unosząc
je do góry (palce nie powinny
opierać się o żebra)
Głębokość
ucisku
od 5
do 6 cm
• Wyprostuj ręce w łokciach i masą
własnego ciała uciskaj mostek na
głębokość od 5 do 6 cm, w
tempie od 100 do 120 razy na
minutę, 30 razy.
• Prawidłowy ucisk powinien
ucisnąć serce i zwolnić ucisk
serca.
Spis
treści
RKO
• W celu uzyskania
właściwego tępa
ucisku licz
mówiąc:
• i raz, i dwa, i trzy,
.........., i
trzydzieści.
Spis
treści
RKO
Spis
treści
RKO - dzieci
Miejsce ucisku
w połowie mostka
Technika masażu
noworodek, małe niemowlę
dwoma palcami jednej ręki
kciukami
Spis
treści
RKO - dzieci
Częstość ucisków:
noworodek, niemowlę: 120/min
dziecko większe: 100/min.
Siła ucisku:
ugięcie klatki piersiowej ok. 2-3 cm
fala tętna na tętnicach udowych
Spis
treści
RKO - dzieci
Mostek uciska się kłębem
prawego nadgarstka,
podtrzymując plecy dziecka
lewą dłonią.
Częstotliwość ucisków: ok.
100/min.
Co 5 ucisków 1 wdech.
Spis
treści
Sztuczne oddychanie
Udrożnij górne drogi oddechowe
Nabierz powietrza.
Przytrzymaj głowę
C
poszkodowanemu
A
Palcami dłoni zaciśnij płatki
nosa. Obejmij ustami, usta
poszkodowanego i wtłocz
powoli powietrze do płuc
B
poszkodowanego.
Odchyl głowę na bok. Zobacz, czy
klatka piersiowa podniosła się i opadła.
Nasłuchuj i czuj wydmuchiwane powietrze
przez poszkodowanego.
UWAGA !!!
Wtłoczenie powietrza do
żołądka może spowodować
wypchnięcie treści żołądkowych
do tchawicy i jej poparzenie
kwasem żołądkowym (grozi
powikłaniami i śmiercią)
Spis
treści
Sztuczne oddychanie
Spis
treści
RKO
30 x uciśnięć
2 x wdechy ratownicze
Spis
treści
Sztuczne oddychanie u
dzieci
Częstość oddechów:
noworodek, niemowlę:
40/min (1 wdech na 3 uciski mostka)
dziecko większe:
20-30/min
Głębokość wdechów:
wg oceny ruchomości klatki piersiowej
zazwyczaj ciśnienie ok. 20-30 cm H2O
noworodkowy worek Ambu:
1 palec  5 cm H2O
Czas trwania wdechu:
ok. 0,5 sek.
Spis
treści
RKO
Resuscytację krążeniowo – oddechową wykonujemy do momentu:
1.Przybycia fachowej pomocy medycznej,
2.Przejęcia czynności resuscytacji przez drugą osobę,
3.Nadmiernego zmęczenia,
4.Przywrócenia krążenia i oddechu u poszkodowanego.
Rozpoznanie przywrócenia krążenia i oddechu możemy poprzez:
•zaobserwowanie grymasu na twarzy (odruch na ból z powodu ucisku na klatkę),
•sprawdzenie oddychania (ocena wzrokiem, słuchem i czuciem),
•sprawdzenie tętna,
•nawiązanie kontaktu z poszkodowanym.
Spis
treści
RKO - błędy
Zbyt długa przerwa w czynnościach reanimacyjnych (nie powinna trwać
powyżej 5s, wyjątek – intubacja, <15s)
Uciskanie górnej części mostka
Uciskanie okolicy serca (na lewo od mostka)
Odrywanie dłoni od klatki piersiowej pomiędzy uciśnięciami
Ucisk żeber pacjenta palcami ratownika
Brak kontroli efektów reanimacji w krótkich i regularnych odstępach czasu
Brak synchronizacji wentylacji i masażu serca
Spis
treści
RKO - AED
Spis
treści
RKO - AED
Spis
treści
RKO - AED
Spis
treści
RKO - AED
Jest w zasadzie zarezerwowana dla wykwalifikowanego personelu, choć od 2005
roku jest również częścią pierwszej pomocy przedlekarskiej z uwagi na
dostępność półautomatycznych urządzeń (defibrylatorów AED).
Polega na przywróceniu rytmu serca przy użyciu bodźca elektrycznego
Kardiowersja – (zawsze w znieczuleniu), z koordynacją z czynnością serca
Defibrylacja – bez koordynacji z czynnością serca (w migotaniu komór)
Używając AED słuchaj poleceń
wydawanych przez urządzenie !!
Spis
treści
RKO - AED
Programy publicznego dostępu do defibrylacji są zalecane w miejscach, w których
spodziewane użycie automatycznego defibrylatora zewnętrznego przez świadków
NZK przekracza 1 raz w ciągu 2 lat.
Po jednej defibrylacji należy podjąć RKO i prowadzić ją przez 2 minuty bez
sprawdzania oznak życia czy analizy tętna.
Warunkiem powodzenia reanimacji jest dostatecznie wczesne podjęcie zabiegów
reanimacyjnych, prawidłowe ich wykonanie, a następnie wezwanie
kwalifikowanej pomocy medycznej.
Decyzja zaniechania akcji ratowniczej należy do lekarza.
Spis
treści
RKO - AED
Podczas udzielania pierwszej pomocy należy usunąć z bezpośredniego otoczenia
chorego wszystkie osoby, których obecność nie jest potrzebna, a które mogą
utrudniać sprawność działania.
Należy zatrzymać te, które mogą pomóc w czynnościach ratowniczych,
transporcie, unieruchomieniu itp.
Spis
treści
Pozycje bezpieczne
• Przy zachowanym oddechu – pozycja boczna bezpieczna
• Przy braku oddechu – na wznak na twardym podłożu (i reanimacja)
• Po udanej reanimacji – pozycja boczna bezpieczna
• Pacjent przytomny może być pozostawiony w pozycji dla niego
wygodnej, ale wymaga wnikliwej obserwacji
Spis
treści
Pozycje bezpieczne
UWAGA !!!!
W przypadku:
• uszkodzeń kręgosłupa,
• podstawy czaszki i samej czaszki,
• złamania żeber, kończyn, miednicy,
• podejrzenia uszkodzenia: trzustki, wątroby, dróg moczowych
u poszkodowanego
nie wolno stosować pozycji bocznej ustalonej
Spis
treści
Pozycje bezpieczne
UWAGA !!!!
W przypadku:
• uszkodzeń kręgosłupa,
• podstawy czaszki i samej czaszki,
• złamania żeber, kończyn, miednicy,
• podejrzenia uszkodzenia: trzustki, wątroby, dróg moczowych
u poszkodowanego
nie wolno stosować pozycji bocznej ustalonej
Spis
treści
Pozycje bezpieczne
1
• Na boku
• Usta stanowią najniższy punkt ciała
• Tchawica przebiega skośnie w dół
• Należy odciągnąć szyję i odgiąć
głowę
2
7
6
3
5
4
Spis
treści
Pozycje bezpieczne
Spis
treści
Pozycje bezpieczne
• Kobietę w widocznej ciąży układamy na
lewym boku !!!!!
Takie postępowanie jest związane
z anatomicznym położeniem dużych naczyń
krwionośnych (żyła główna dolna).
• U nieprzytomnej ciężarnej leżącej na plecach
lub na prawym boku, płód oraz macica mogą
wywierać ucisk na duże naczynia krwionośne.
Niesie to ze sobą ryzyko dodatkowych
powikłań z zatrzymaniem krążenia włącznie.
Ułożenie kobiety na lewym boku pozwala
zminimalizować to zagrożenie.
Spis
treści
Pozycje bezpieczne
• Na wznak z lekko uniesioną głową – pozycja relaksowa
• Na wznak z wałkiem pod kolanami – przy urazie (bólu) brzucha
• Z uniesionymi nogami (30-40 cm) – pozycja przeciwwstrząsowa (lub całe
ciało głową w dół
– 10-15°)
• Z uniesionym tułowiem – urazy czaszkowo-mózgowe, lekka duszność
• Pozycja półsiedząca (z podparciem rękami) – znaczna duszność, uraz
klatki piersiowej
• Płasko na wznak – uraz kręgosłupa
KONIEC
Spis
treści
Krwotok i krwawienie
•
•
Woda
utleniona
Uwaga!!! Przy zaopatrywaniu ran
przestrzegaj poniższych zasad:
nie kładź bezpośrednio na ranę waty,
ligniny, chusteczek higienicznych, itp.
nie dotykaj rany bezpośrednio palcami ani
żadnymi środkami niejałowymi, może dojść
do zainfekowania rany, nie usuwaj ciał
obcych tkwiących w ranie (może dojść do
gwałtownego niemożliwego do opanowania
krwotoku!), próbuj je ustabilizować aby
uchronić przed przemieszczaniem, nie
wymywaj rany ani nie posypuj czy polewaj
środkami odkażającymi,
Spis
treści
Krwotok i krwawienie
•
załóż na ranę wyjałowiony opatrunek.
•
kontroluj tętno poniżej miejsca założenia opatrunku, w
przypadku przemoknięcia opatrunku nie zdejmuj
przesiąkniętego opatrunku tylko dołóż kolejną warstwę
materiału chłonącego i zamocuj bandażem.
•
ułóż poszkodowanego w pozycji przeciwwstrząsowej
(płasko na plecach, nogi uniesione do góry), aby zapobiec
rozwijaniu się wstrząsu pourazowego,
•
kontroluj czynności życiowe poszkodowanego (oddech i
tętno),
•
zapewnij poszkodowanemu komfort termiczny (chroń
przed utratą ciepła, bądź przed przegrzaniem) i
psychiczny,
Spis
treści
Krwotok i krwawienie
•
Jeśli widzisz masowy wypływ krwi z ciała poszkodowanego
(w przypadku kończyny – unieś kończynę do góry), przyłóż
do rany grubą warstwę czystego materiału (np.)
wyjałowiony kompres) przyłóż coś, co będzie stanowiło
ucisk na miejsce krwawienie np. rozpakowany bandaż,
następnie przybandażuj ranę najlepiej elastycznym
bandażem.
•
Jeśli opatrunek przecieka, nie zdejmuj go, ale dołóż
kolejną warstwę opatrunku i przybandażuj go.
Jeśli widzisz masowy wypływ krwi z ciała poszkodowanego
(w przypadku kończyny – unieś kończynę do góry), przyłóż
do rany grubą warstwę czystego materiału (np. wyjałowiony
kompres) przyłóż coś, co będzie stanowiło ucisk na
miejsce krwawienie np. rozpakowany bandaż, następnie
przybandażuj ranę najlepiej elastycznym bandażem.
Jeśli opatrunek przecieka, nie zdejmuj go, ale dołóż kolejną
warstwę opatrunku i przybandażuj go.
Spis
treści
Wstrząs
• Objawy wstrząsu są proporcjonalne do ciężkości i
okresu działania jego przyczyny:
−
−
−
−
szybki, płytki oddech,
bladość i chłód skóry,
wargi przybierają odcień bladosiny,
bledną łożyska paznokci, po ich uciśnięciu bardzo powoli
różowieją,
− chory jest niespokojny i lękliwy, drży,
− na czole występuje zimny, lepki pot,
− bardzo wysokie tętno (180-200 uderzeń na minutę).
Spis
treści
Wstrząs
• Czynności ratujące:
− tamujemy krwawienia (jeśli jest to krwawienie
zewnętrzne),
− układamy chorego w pozycji przeciwwstrząsowej (nogi
uniesione na wysokość około 30-40 cm powyżej poziomu
głowy),
− chronimy przed utratą ciepła,
− uspokajamy chorego,
− systematycznie kontrolujemy tętno i oddech (co 1
minutę),
− zakaz palenia oraz podawania pokarmu i alkoholu,
− nie wolno przewozić chorego przypadkowym środkiem
transportu.
Spis
treści
Wstrząs – pozycja przeciwwstrząsowa
Spis
treści
Wstrząs
• Ułożenie
przeciwwstrząsowe
nie
powinno
być
urazach
czaszkowo-mózgowych,
stosowane
przy
duszności, nagłych bólach w klatce
piersiowej i nadbrzuszu.
Spis
treści
Wstrząs
• Inną postać ma wstrząs sercopochodny (kardiogenny)
spowodowany spadkiem wydajności serca. Występuje on
nieraz w trakcie długotrwałej choroby serca, a powstaje na
skutek zawału serca mięśniowego lub zatoru tętnicy
płucnej. Charakteryzuje się bólem w klatce piersiowej i
śmiertelną trwogą, wzmożonym wypełnianiem się żył
szyjnych, pacjent odczuwa duszność, może wystąpić
rzężący oddech i wydzielina przy kaszlu podbarwiona
krwią. Ciśnienie krwi spada, nieraz obserwuje się
zwolnienie akcji serca.
Spis
treści
Wstrząs
• Czynności ratujące:
− sprawdzamy podstawowe funkcje życiowe,
− układamy poszkodowanego z lekko uniesioną górną
częścią ciała (podobnie jak w przypadku zawału serca),
− chronimy przed utratą ciepła,
− uspokajamy chorego.
• Przy wstrząsie kardiogennym nie wolno stosować
pozycji przeciwstrząsowej, która dodatkowo obciąży
krwią niewydolne serce.
Spis
treści
Ciała obce
• Ciała obce pozostawia się w ranie. Wyjąć je
może tylko lekarz
• Ciała obce mogą być usuwane z rany tylko
przez lekarza i ta czynność nie wchodzi w
zakres pierwszej pomocy. Niewprawne próby
usuwania grożą pozostawieniem w ranie
fragmentów ciała obcego, a także stanowią
niebezpieczeństwo wprowadzenia
dodatkowego zakażenia.
• Większe ciała obce o gładkich brzegach często
tamponują ranę i zapobiegają tym samym
powstaniu dużego krwawienia.
Spis
treści
Ciała obce
• Gdy ciało obce znajduje się pod górną
powieką, polecamy pacjentowi kierować wzrok
ku dołowi. Górną powiekę nakładamy na
dolną. Wówczas rzęsy dolnej powieki
"wymiatają" wewnętrzną stroną powieki
górnej.
• W przypadku gdy ciało obce znajduje się pod
dolna powieką, polecamy pacjentowi patrzeć w
górę. Odchylamy powiekę na około 0,5 cm i
usuwamy ciało obce wilgotnym rożkiem
chusteczki do nosa, kierując się od strony
zewnętrznej do nosa.
Spis
treści
Ciała obce
• Nie usuwać szkieł kontaktowych.
• Ciała obce znajdujące się w gałce
ocznej usunąć może tylko lekarz.
Należy pamiętać, że nieumiejętne
usuwanie grozi ciężkim
uszkodzeniem oka.
Spis
treści
Ciała obce
• Ciało obce w nosie
− Jedyne co może zrobić poszkodowany to zatkać druga
dziurkę i spróbować wydmuchnąć.
− Użycie jakichkolwiek narzędzi grozi wystąpieniem
krwawienia.
• Ciało obce w uchu
− Należy spróbować przez zwyczajne potrząsanie głową.
− Nie wolno manipulować w przewodzie słuchowym.
Spis
treści
Ciała obce
• Utkwienie w przełyku ciała obcego
jest brane pod uwagę w przypadku
ściskającego bólu i trudności w
przełykaniu. W takiej sytuacji
chorego należy sprowokować do
wymiotów.
Spis
treści
Ciała obce
• Najskuteczniejszą metodą jest tzw. Chwyt
Heimlicha, nazywany też tłocznią brzuszną.
• Uwaga! Upewnij się, że masz do czynienia z
udławieniem, a nie z atakiem serca!
− Ratujący staje z tyłu za pacjentem. Obejmuje go oburącz
za brzuch tak, aby dłonie zetknęły się na brzuchu powyżej
pępka. Nagłym ruchem przyciska go mocno do siebie
powodując gwałtowne zwiększenie się tłoczni brzusznej
działającej z kolei na klatkę piersiową. Ciało obce bywa w
ten sposób gwałtownie "wyciśnięte" z tchawicy na
zewnątrz.
Spis
treści
Ciała obce
• Najskuteczniejszą metodą jest tzw. Chwyt
Heimlicha, nazywany też tłocznią brzuszną.
• Uwaga! Upewnij się, że masz do czynienia z
udławieniem, a nie z atakiem serca!
− Ratujący staje z tyłu za pacjentem. Obejmuje go oburącz
za brzuch tak, aby dłonie zetknęły się na brzuchu powyżej
pępka. Nagłym ruchem przyciska go mocno do siebie
powodując gwałtowne zwiększenie się tłoczni brzusznej
działającej z kolei na klatkę piersiową. Ciało obce bywa w
ten sposób gwałtownie "wyciśnięte" z tchawicy na
zewnątrz.
Spis
treści
Ciała obce
− Można również tą czynność wykonać u pacjenta
leżącego. Ratujący klęka przed pacjentem i
kładzie mu obydwie ręce na nadbrzusze ponad
pępkiem. Teraz przez gwałtowne ściśnięcie
zwiększa się ciśnienie tłoczni brzusznej.
− Gdy się dławisz, a jesteś sam, spróbuj wykonać
manewr na sobie, kładąc zaciśniętą pięść
wewnętrzną stroną na brzuchu nieco powyżej
pępka i obejmując ją drugą dłonią. Możesz też
posłużyć się czymkolwiek, co popchnie przeponę
od dołu.
Spis
treści
Zadławienia
Ciało obce może być przyczyną częściowej lub całkowitej niedrożności dróg
oddechowych.
Objawy pozwalające na różnicowanie częściowej i całkowitej niedrożności
zostały omówione w tabeli. Bardzo ważne jest zapytanie przytomnego
poszkodowanego: „Czy się zadławiłeś?”
Objaw
„Czy się
zadławiłeś?”
Inne objawy
Łagodna
niedrożność
„tak”
Ciężka niedrożność
nie może mówić
może kiwać głową
może mówić,
nie może oddychać/świsty
kaszleć, oddychać oddechowe/cisza/
próby kaszlu/nieprzytomny
Jeżeli poszkodowany ma objawy częściowej niedrożności
dróg oddechowych:
- zachęcaj go do kaszlu i nie rób nic więcej
Spis
treści
Zadławienia
Jeżeli poszkodowany ma objawy całkowitej niedrożności, ale jest przytomny:
- zastosuj do 5 uderzeń w okolicę międzyłopatkową zgodnie z zasadami:
1. Stań z boku i nieco za poszkodowanym
2. Połóż jedną˛ dłoń na klatce piersiowej poszkodowanego
i pochyl go do przodu tak, aby przemieszczone ciało
obce mogło przedostać się do ust, a nie przesuwało się
w głąb dróg oddechowych
3. Wykonaj do 5 energicznych uderzeń nadgarstkiem
drugiej ręki w okolicę międzyłopatkową
Po każdym uderzeniu sprawdź, czy ciało obce przypadkiem nie
wydostało się i czy drogi oddechowe są nadal niedrożne. Celem jest
zlikwidowanie niedrożności energicznym uderzeniem, co nie oznacza
konieczności wykonywania wszystkich 5 prób
Spis
treści
Zadławienia
Jeżeli 5 uderzeń w okolicę międzyłopatkową nie spowoduje usunięcia ciała obcego,
zastosuj 5 uciśnięć nadbrzusza (rękoczyn Heimlicha) zgodnie z zasadami:
1. Stań za poszkodowanym i obejmij go ramionami na wysokości
nadbrzusza
2. Pochyl go do przodu
3. Zaciśnij pięść i umieść ją pomiędzy pępkiem i wyrostkiem
mieczykowatym
4. Wolną ręką złap za zaciśniętą pięść i silnie pociągnij do
wewnątrz i ku górze
5. Powtórz tę czynność do 5 razy
Jeżeli te czynności nie spowodują usunięcia ciała obcego z dróg
oddechowych, kontynuuj uderzenia w okolicę międzyłopatkową
w połączeniu z uciśnięciami nadbrzusza. Jeżeli poszkodowany
straci przytomność:
- bezpiecznie ułóż go na ziemi
- natychmiast wezwij fachową pomoc
Spis
treści
- rozpocznij resuscytację
Ciała obce
• Rękoczyn Heimlicha – przeciwwskazania
− Kobiety w ciąży
− Ludzie o znacznej otyłości
− Pacjenci nieprzytomni
− Dzieci
Spis
treści
Złamania i zwichnięcia
Spis
treści
Złamania i zwichnięcia
Objawy złamania:
• Ból i obrzęk - objawy domniemane*
• Ograniczenie ruchomości - objaw domniemany*
• Unikanie ruchów kończyną w miejscu złamania lub brak w ogóle możliwości
wykonania jakichkolwiek ruchów - objawy pewne*
• Nieprawidłowe ustawienie lub/i patologiczna ruchomość kości (której nie wolno
oczywiście prowokować) - objawy pewne*
• Obecność fragmentów kostnych lub końców złamanej kości w otwartej ranie objawy pewne.*
1. Złamania zamknięte - nie stwierdza się widocznej rany
w okolicy miejsca złamania, nie następuje przerwanie
ciągłości skóry.
2. Złamania otwarte - w okolicy złamania stwierdza się
obecność jednej lub kilku, w mniejszym lub większym
stopniu krwawiących ran, następuje przerwanie
ciągłości skóry. W niektórych przypadkach widoczne są
w ranie fragmenty kostne.
Spis
treści
Złamania i zwichnięcia
1. W przypadku złamań otwartych postępujemy na początku jak z ranami.
Nakładamy na ranę jałowy opatrunek i przytrzymujemy przy pomocy bandaża
2. Unieruchamiamy kończynę tak, aby nie nastąpiło dalsze uszkodzenie tkanek
i nerwów.
3. Zabezpieczamy poszkodowanego i zapewniamy mu odpowiednią opiekę,
zawiadamiamy pogotowie lub jeśli to możliwe jedziemy do szpitala.
UWAGA!!!
Przy złamaniach otwartych nie dotykamy, nie przemywamy
rany – grozi to zakażeniem szpiku kostnego i wywołaniem
zakażenia ogólnoustrojowego (sepsa).
Spis
treści
Złamania i zwichnięcia
Unieruchamianie o własne ciało.
Jeśli nie dysponujemy żadnym specjalistycznym sprzętem (szyny lub łupki),
i często nie mamy pod ręką chusty trójkątnej najłatwiej kończynę można
unieruchomić o naturalny szkielet jakim jest ciało człowieka. Jeśli złamaniu uległa
kończyna dolna możemy ją unieruchomić przy pomocy bandaży "dowiązując" ją do
zdrowej nogi w trzech miejscach, na wysokości ud, pod kolanami i przy kostkach.
Spis
treści
Złamania i zwichnięcia
a
b
c
Najprostsze, prowizoryczne sposoby unieruchamiania rannej kończyny górnej:
a - zawieszenie na pole marynarki, b – na chuście, c - na opasce elastyczne
Spis
treści
Oparzenia
W zależności od głębokości oparzenia
wyróżniamy trzy stopnie:
stopień I - objawem jest
zaczerwienienie skóry (rumień),
obrzęk i uczucie pieczenia,
stopień II - na zaczerwienionej
i obrzękniętej skórze pojawiają się
pęcherze z żółtawym płynem
surowiczym, towarzyszy temu ostry
ból.
stopień III - niebolesny, cechuje się
martwicą całej grubości skóry, a także
uszkodzeniem tkanek położonych
głębiej (mięśnie, ścięgna). skrajną
postacią oparzenia jest zwęglenie
tkanek.
Głębokość urazu w zależności od stopnia
oparzeń
1 st.
naskórek
2 st.
skóra
właściwa
3 st.
tkanka
podskórna
4 st.
mięśnie
Spis
treści
Oparzenia
Postępowanie przy oparzeniach termicznych:
• jak najszybciej schłodzić oparzone miejsce przez minimum 15
minut,
• w trakcie schładzania usunąć odzież poprzez rozcięcie,
• w trakcie schładzania usunąć pierścionki, kolczyki, itp.,
• po zakończeniu schładzania rany oparzeniowe osłonić
opatrunkiem jałowym,
• w miarę możliwości unieruchomić i unieść oparzoną część ciała,
• w przypadku stwierdzenia objawów wstrząsu - blada spocona
skóra, szybkie tętno, pobudzenie psychoruchowe - należy
poszkodowanego ułożyć w pozycji na wznak z uniesionymi
kończynami dolnymi,
• zapewnić komfort cieplny,
• oparzonego należy chronić przed urazami wtórnymi,
• w cięższych przypadkach (rozległe oparzenie, objawy wstrząsu)
natychmiast powiadomić pogotowie ratunkowe.
minimu
m
15 minut
Spis
treści
Oparzenia
W żadnym wypadku nie wolno !!!
•odrywać przylgniętej do rany odzieży,
•przekłuwać pęcherzy,
•dotykać rany oparzeniowej,
•smarować oparzonej skóry maściami, kremami,
tłuszczami, piankami, białkiem jaja kurzego ani
alkoholem,
•przy
oparzeniach
wewnętrznych
i
rozległych
oparzeniach zewnętrznych podawać doustnie płynów
lub pokarmów,
•pozostawić poszkodowanego bez nadzoru.
Spis
treści
Oparzenia
Oparzenia chemiczne są spowodowane kontaktem skóry
z substancjami żrącymi. Najczęstszymi związkami chemicznymi
powodującymi oparzenia są: zasady, kwasy, związki organiczne.
Związki chemiczne uszkadzają skórę, dopóki się na niej znajdują,
dlatego powinny być jak najszybciej usunięte.
Substancje chemiczne suche
Usuń związek chemiczny z powierzchni skóry.
Spłukuj wodą przez około 20 minut.
Zdejmij odzież i biżuterię.
Nie próbuj neutralizować substancji chemicznej.
Poszukaj pomocy medycznej.
Substancje chemiczne płynne
Niezwłocznie spłukuj je wodą przez około 20 minut.
Zdejmij odzież i biżuterię.
Nie próbuj neutralizować substancji chemicznej.
Poszukaj pomocy medycznej.
Spis
treści
Epilepsja - padaczka
Pierwsza pomoc
•nie powstrzymujemy drgawek na siłę
•staramy się ochronić głowę chorego przed urazami (np. uklęknąć za głową
chorego i przytrzymać ją mocno między kolanami)
•jeśli chory wymiotuje, układamy go na boku (pamiętajmy o ochronie głowy)
•rozluźniamy pasek i kołnierzyk, aby ułatwić oddychanie
•nie wkładamy niczego między zęby (wielu ratowników utraciło w ten sposób
palce: chorzy zaciskają szczęki z ogromną siłą)
•zachowujemy spokój, pogotowie wzywamy tylko wtedy, kiedy napad nie mija po
2–3 minutach
Napad padaczkowy jest dla organizmu ogromnym wysiłkiem.
Osoba po napadzie może mieć problem z mówieniem,
kojarzeniem, wstaniem z pozycji leżącej i samodzielnym
chodzeniem, dlatego zawsze trzeba delikatnie i taktownie
zaoferować pomoc.
Spis
treści
Zatrucia
Spis
treści
Zatrucia
Spis
treści
Łatwo jest zostać
bohaterem…
Spis
treści
Łatwo jest zostać
bohaterem…
Spis
treści
ICE - In Case of Emergency
Zadbaj o siebie i zaopatrz się w kartę ICE.
Niektóre telefony umożliwiają zapis
informacji ICE
Spis
treści
Zapraszamy do sekcji
Pierwsza Pomoc
Polskiego Towarzystwa
Sportów Ekstremalnych
Spis
treści
Zapraszamy do sekcji
Pierwsza Pomoc
Polskiego Towarzystwa
Sportów Ekstremalnych
Spis
treści
Download

Pierwsza Pomoc Przedmedyczna