Układ pokarmowy

advertisement
Układ pokarmowy
człowieka
Spis treści
Układ pokarmowy
Jama ustna
Gardło
- Budowa ściany gardła
- Części gardła
Żołądek
- Budowa
- Podział anatomiczny
- Budowa histologiczna
- Unerwienie
- Unaczynienie
Jelito cienkie
- Podział anatomiczny
- Funkcje
- Funkcje
- Unaczynienie i unerwienie
Dwunastnica
- Funkcje
- Unaczynienie i unerwienie
Jelito czcze
Jelito kręte
Jelito grube
Jelito ślepe
Okrężnica
Odbytnica
Odbyt
Układ pokarmowy
Układem pokarmowym (systema digestorium) nazywany jest system
połączonych funkcjonalnie narządów służących zapewnieniu
organizmowi odpowiedniej ilości wody i składników odżywczych.
dostarczania
Zdecydowana większość składników pokarmowych (węglowodany, tłuszcze,
białka), aby mogła zostać przyswojona musi wcześniej zostać strawiona, co polega
na rozłożeniu wielkocząsteczkowych organicznych związków chemicznych na ich
proste składniki budulcowe.
Złożony proces czynności układu pokarmowego można podzielić na kilka
powiązanych ze sobą i skoordynowanych czynności:
przesuwanie treści pokarmowej wzdłuż przewodu pokarmowego (perystaltyka),
trawienie (połączone z wydzielaniem soków trawiennych i żółci),
wchłanianie (absorpcja),
czynność układu krążenia (krążenie krwi, chłonki, układ wrotny),
koordynacja czynności układu pokarmowego (regulacja nerwowa, hormonalna, za
pomocą autakoidów).
Spis treści
U ssaków układ pokarmowy można podzielić na
następujące części:
-
-
jama ustna / jama gębowa
gardło / gardziel
przełyk
żołądek
jelito cienkie
dwunastnica
jelito czcze
jelito kręte
jelito grube
jelito ślepe
okrężnica
odbytnica
odbyt
Budowa układu pokarmowego jest silnie zależna
od rodzaju pokarmu trawionego przez zwierzę –
na przykład u drapieżników mięsożernych jest on
krótki, natomiast u roślinożernych dłuższy z
powodu konieczności trawienia większej ilości
pokarmu trudno przyswajalnego.
Spis treści
Jama ustna
Jama ustna (łac. cavum oris) - początkowy odcinek przewodu pokarmowego i
oddechowego. Na jamę ustną składa się przedsionek jamy ustnej i jama ustna właściwa,
które oddzielone od siebie są lukami zębowymi żuchwy i szczęki. Przedsionek jamy ustnej
ograniczony jest od przodu częścią śluzową wargi górnej i dolnej, od tyłu łukami zębowymi
oraz wyrostkami zębodołowymi pokrytymi dziąsłami, od góry i od dołu zachyłkami błony
śluzowej, od której odchodzi wędzidełko górne i dolne. Jama ustna właściwa ograniczona
jest od przodu i bocznie łukami zębowymi oraz wyrostkami zębodołowymi pokrytymi
dziąsłami, od góry przez podniebienie (w początkowym odcinku podniebienie twarde kostne, w tylnym odcinku przez podniebienie miękkie), od tyłu przez wały: podniebiennojęzykowe i podniebienno-gardłowe, od dołu zaś przeponę jamy ustnej, na której spoczywa
język.
Spis treści
W niej następuje wstępna, mechaniczna obróbka
pokarmu i przygotowanie go do dalszego trawienia.
Pokarm zostaje rozdrabniany, miażdżony i
mieszany ze śliną, która zawiera enzym trawienny
amylazę ślinową. Uzębienie heterodontyczne,
difiodontyczne (dwa komp. zębów) tekodontyczne
(w zębodołach).
Dorosły człowiek ma 32 zęby - 16 w żuchwie i 16
w szczęce:
4 siekacze
2 kły
4 zęby przedtrzonowe
6 trzonowych
Siekacze służą do odgryzania kęsów, kły do
rozrywania pokarmu a zęby trzonowe i
przedtrzonowe do jego rozcierania. W trakcie żucia
pokarmu jest zwilżany śliną wydzielaną przez
ślinianki, których przewody uchodzą do jamy
ustnej. W ślinie rozpuszczane są cząsteczki
pokarmu, na których obecność wyczulone są
rozmieszczone głównie na języku kubki smakowe.
Po uformowaniu kęsa pokarmowego zostaje on
przekazany
do
dalszej
części
przewodu
pokarmowego w akcie połykania.
Spis treści
Gardło
Gardło (łac. pharynx) - jest cewą włóknisto-mięśniową, maczugowatego kształtu rozciągającą się od
podstawy czaszki do VI kręgu szyjnego. Długość gardła u dorosłego człowieka wynosi średnio 12-13
cm. Krzyżuje się tam droga pokarmowa z oddechową. Jego najszersza część znajduje się na
wysokości kości gnykowej i wynosi 5 cm.
Budowa ściany gardła
Błona śluzowa (łac.tunica mucosa) - położona najbardziej wewnętrznie, wyściela światło gardła. Jest
ona przedłużeniem błony śluzowej jamy nosowej i jamy ustnej. W części górnej tworzy ją nabłonek
migawkowy, w częściach położonych niżej nabłonek wielowarstwowy płaski.
Tkanka podśluzowa (łac. tela submucosa) jest warstwą tkanki łącznej położonej pomiędzy błoną
śluzową gardła a warstwą mięśniową. Jest ona najgrubsza i najmocniejsza w części górnej, która
pozbawiona jest mięśniówki. Górna część tkanki podśluzowej gardła nosi nazwę powięź gardłowopodstawna (łac. fascia pharyngobasilaris). Przyczepia się ona na podstawie czaszki do kości
klinowej, skroniowej i potylicznej. Do przodu od guzka gardłowego leżącego na podstawie czaszki
łączy się ona z okostną podstawy czaszki.
Błona mięśniowa (łac. tunica muscularis) - tworzą ją mięśnie gardła budujące ścianę tylną i ściany
boczne.
Błona zewnętrzna (łac. tunica adventitia vel externa) - tworzy ją cienka warstwa tkanki łącznej
zwanej powięzią gardłową (łac. fascia pharyngea). Ku górze przechodzi ona w powięź gardłowopoliczkową a ku dołowi w tkankę łączną wypełniającą przestrzeń zagardłową.
Spis treści
Części gardła
część nosowa gardła ( jama nosowo-gardłowa)
(łac. epipharynx lub nasopharynx) - górna, najwyżej
położona część gardła. Jej ścianę górną tworzy sklepienie
gardła, które przechodzi ku tyłowi w ścianę tylną. Ściana
przednia nosogardła jest otwarta do przodu i tworzą ją
nozdrza tylne, które łączą cz. nosową gardła z jamą nosową.
Na ścianie bocznej nosogardła znajduje się ujście gardłowe
trąbki słuchowej (łac. ostium pharyngeum tubae auditivae).
Przednia część wyniosłości spowodowanej wpuklaniem się
części chrzęstnej trąbki słuchowej zwana wargą przednią
przedłuża się ku dołowi tworząc krótki fałd trąbkowopodniebienny. Część górno-tylna wyniosłości zwana wałem
trąbkowym (łac. torus tubarius) jest wyższa i grubsza. Na
wale trąbkowym znajduje się małe skupisko tkanki
limfatycznej zwane migdałkiem trąbkowym (łac. tonsilla
tubaria). Wał trąbkowy przedłuża się ku dołowi w fałd
trąbkowo-gardłowy (łac. plica salpingopharyngea). Od dołu
ujście gardłowe trąbki słuchowej zwęża wyniosłość zwaną
wałem dźwigacza (łac. torus levatorius), która jest wywołana
przez biegnący pod błoną śluzową mięsień dźwigacz
podniebienia miękkiego. Za ujściem gardłowym trąbki
słuchowej pomiędzy wałem trąbkowym a tylną ścianą gardła
znajduje się niewielka zagłębiona przestrzeń zwana
zachyłkiem Rosenmüllera lub zachyłkiem gardłowym.
Ściana dolna nosogardła jest otwarta ku dołowi, jednak
zalicza się do niej tylna powierzchnia podniebienia
miękkiego.
Spis treści
Część nosowa gardła - ściana przednia. Pośrodkowo
widoczne nozdrza tylne i wejście do jamy nosowej,
bocznie ujścia gardłowe trąbek słuchowych. Na dole
podniebienie miękkie z języczkiem
część ustna gardła (gardło środkowe),
(łac. mesopharynx) jest przedłużeniem otwartej
do dołu jamy nosowo-gardłowej. Granica między
częścią nosową a ustną gardła jest poziomą linia
przechodzącą
przez
poziom
połączenia
podniebienia twardego z miękkim. Ku przodowi
łączy się ona poprzez cieśń gardzieli z jamą ustną.
W skład ściany przedniej wchodzi nasada języka
(łac. baseos linguae) wraz z migdałkiem
językowym oraz leżące tuż za nim dołki
przednagłośniowe (łac. valleculae). Ścianę
boczną ograniczają dwa łuki: przedni czyli łuk
podniebienno-językowy
(łac.
arcus
palatoglossus) oraz tylny czyli łuk podniebiennogardłowy
(łac.
arcus
palatopharyngeus).
Pomiędzy łukami znajduję się nisza migdałkowa,
w której spoczywa migdałek podniebienny. U
podstawy łuku podniebienno-językowego w
miejscu gdzie dochodzi on do nasady języka
znajduje się przestrzeń określana jako rowek
językowo-migdałkowy. Ściana tylna leżąca na
wysokości mniej więcej trzeciego kręgu szyjnego,
graniczy od tyłu z wąską przestrzenią zagardłową
i z kręgosłupem.
Spis treści
Część ustna i krtaniowa gardła - widok ściany przedniej. Na górze
widoczna nasada języka z migdałkiem językowym i dołki
przednagłosniowe (vallecula). Pośrodkowo widoczne wejście do
krtani, bocznie od niego, obustronnie zachyłki gruszkowate
część krtaniowa gardła, (łac. laryngopharynx) - stanowi przedłużenie gardła
środkowego i rozciąga się od poziomu linii przechodzącej przez górny brzeg nagłośni.
Granicę dolną stanowi krawędź dolna chrząstki pierścieniowatej krtani poniżej której
gardło przechodzi w przełyk na wysokości VI kręgu szyjnego. Część krtaniowa gardła
ku przodowi i pośrodkowo łączy się z przedsionkiem krtani (łac. vestibulum laryngis)
poprzez wejście do krtani (łac. aditus laryngis), które ograniczone jest przez:
górny brzeg nagłośni,
fałdy nalewkowo-nagłośniowe (łac. plicae arytenoepiglotticae),
nalewki (uwypuklenia błony śluzowej pokrywające chrząstki nalewkowate),
okolicę międzynalewkową.
Bocznie i nieco poniżej wejścia do krtani, obustronnie, pomiędzy fałdami nalewkowonagłośniowymi a płytką chrząstki tarczowatej znajdują się zachyłki gruszkowate
(łac. recessus piriformes). Stanowią one część drogi pokarmowej. W ich górnej części
znajduje się fałd błony śluzowej powstający przez uwypuklenie przechodzącej pod
błoną śluzową gałęzi wewnętrznej nerwu krtaniowego górnego. Przyśrodkowo od
zachyłków gruszkowatych znajduje się jeszcze jedna ważna przestrzeń anatomiczna
gardła dolnego. Jest to okolica zapierścienna, miejsce rozwoju nowotworów złośliwych
Spis treści
Żołądek
Żołądek (łac. gaster, ventriculus, stomachus) - narząd
stanowiący część przewodu pokarmowego, którego
zasadniczą rolą jest trawienie zawartych w pokarmie białek
(nie zachodzi więc trawienie tłuszczów, a trawienie cukrów
jest wręcz hamowane przez niskie pH żołądka). Żołądek
wydziela sok żołądkowy zawierający enzymy trawienne:
podpuszczka - ścina białko w mleku,
pepsyna - zapoczątkowuje trawienie białek.
Żołądek wydziela kwas solny, który uaktywnia enzymy
trawienne oraz zabija drobnoustroje.
Budowa
Przewód pokarmowy, z zaznaczonym
żołądkiem
Żołądek jest workiem mięśniowym o hakowatym kształcie,
z przełykiem łączy się przez wpust żołądka (cardia), a z
dwunastnicą łączy go odźwiernik (pylorus), otwór
otoczony silną mięśniówką okrężną, która rozszerza się i
zwęża w zależności od różnicy pH między środowiskami.
Spis treści
Podział anatomiczny
-
W budowie makroskopowej żołądka można wyróżnić następujące
elementy:
wpust żołądka (łac. cardia ventriculi),
dno żołądka (fundus ventriculi),
trzon żołądka (corpus ventriculi) :
krzywizna mniejsza (curvatura minor)
krzywizna większa (curvatura major)
część przedodźwiernikową (pars prepylorica),
odźwiernik (pylorus ventriculi).
Budowa histologiczna
Ściana żołądka zbudowana jest z następujących
warstw (od wewnątrz):
błony śluzowej
błony mięśniowej (mięśniówka)
błony surowiczej.
Mięśniówka żołądka zbudowana jest z trzech warstw mięśni;
podłużnej, okrężnej i skośnej. Warto zauważyć że różne warstwy
występują w różnych częściach żołądka:
warstwa podłużna - na krzywiźnie mniejszej i większej
warstwa okrężna - w części odźwiernikowej
warstwa skośna - w rejonie dna żołądka.
Spis treści
Funkcje rozdrabnia pokarm;
wyjaławia pokarm;
trawi białka a lipaza żołądkowa zapoczątkowuje trawienie tłuszczów;
w żołądku odbywa się trawienie cukrów przez amylazę ślinową - do momentu
obniżenia pH pokarmu do wartości deaktywującej enzym. U zdrowego
człowieka w żołądku trawione jest około 30% skrobi.
Unerwienie
Żołądek u człowieka unerwiony jest przez nerw błędny oraz dwa sploty
autonomiczne. Lewy nerw błędny unerwia przednią część żołądka a prawy
tylną (jest to spowodowane obrotem pętli jelitowej w rozwoju). Rozrusznik w
żołądku zlokalizowany jest na 2/3 górnych krzywizny większej żołądka.
Spis treści
Unaczynienie
Żołądek jest unaczyniony od tętnic pochodzących z
pnia trzewnego. Dno żołądka jest zaopatrywane przez
tętnice żołądkowe krótkie - gałązki tętnicy
śledzionowej. Reszta naczyń biegnie wzdłuż krzywizn
żołądka - tętnice żołądkowe wzdłuż krzywizny
mniejszej a tętnice żołądkowo-sieciowe wzdłuż
krzywizny większej. Tętnica żołądkowa lewa
odchodzi bezpośrednio od pnia trzewnego natomiast
tętnica żołądkowa prawa od tętnicy wątrobowej
właściwej. Tętnica żołądkowo-sieciowa lewa
odchodzi od tętnicy śledzionowej a tętnica
żołądkowo-sieciowa
prawa
od
żołądkowodwunastniczej Tak więc tętnice mające określenie
"lewa" zaopatrują górną część krzywizny natomiast
"prawa" - dolną. Tętnice łączą się pośrodku
krzywizny zespoleniami (anastomozami). Określenie
granic unaczynienia pomiędzy tętnicami prawa i lewa
jest umowne.
Szczególną budowę ma żołądek przeżuwaczy;
podobnie skomplikowany i wyspecjalizowany jest
żołądek leniwców.
Spis treści
Pień trzewny wraz z unaczynieniem żołądka
Jelito cienkie
Jelito cienkie (łac. intestinum tenue),
(na ilustracji obok w kolorze czerwonym) najdłuższa część przewodu pokarmowego, która
ciągnie się od żołądka aż do jelita grubego, od
którego oddziela się poprzez zastawkę krętniczo kątniczą. Zajmuje ono okolicę pępkową,
podbrzuszną i obie okolice biodrowe, a częściowo
i miednicę małą. Długość jego zależy od
indywidualnych genów, zmienia się także
osobniczo, w zależności od wieku i od stanu
skurczu błony mięśniowej. Najdłuższe zanotowane
ludzkie jelito cienkie miało około 11 m. Średnio
mierzy 4 - 5 m, a średnica (światło jelita) 3—5 cm.
Podczas badania endoskopowego ulega skróceniu.
U noworodków i dzieci, jelito cienkie jest
stosunkowo dłuższe, niż u dorosłych przypuszczalnie w związku z większą pojemnością
jamy brzusznej.
Przewód pokarmowy, z zaznaczonym jelitem cienkim.
* dwunastnica
* jelito czcze i kręte
Spis treści
Podział anatomiczny
Jelito cienkie dzielimy na trzy podstawowe części. Są to, kolejno: dwunastnica,
jelito czcze oraz jelito kręte. Stosunkowo ściśle daje się odgraniczyć jedynie
dwunastnica - jelito czcze przechodzi w kręte bez wyraźnej granicy
Dwunastnica
Rurkowaty narząd o długości około 30 centymetrów. Łączy się on z żołądkiem a
następnie przechodzi w jelito czcze. Tutaj wpada żółć z wątroby oraz sok
trzustkowy z trzustki (o odczynie zasadowym w ilości około 2,5 litra na dobę).
Jelito czcze
Jest to rurowaty narząd o długości 2-8 metrów. W błonie śluzowej jelita cienkiego
występują liczne gruczoły, wydzielające sok jelitowy lub zasadowy śluz (około 2
litrów na dobę). Błona śluzowa ma również mnóstwo malutkich, unerwionych
wypustek, do których dochodzą bardzo cienkie naczynia krwionośne i limfatyczne.
Każda wypustka kosmek ma na sobie mikrokosmki. Wchłania mleczko pokarmowe
i za pomocą krwi dostarcza pożywienie do każdej żywej komórki organizmu. Tutaj
odbywa się zasadnicza część trawienia.
Jelito kręte
W jelicie krętym odbywa się końcowe trawienie pokarmów. Jelito kręte kończy się
zastawką krętniczo-kątniczą i przechodzi w jelito grube.
Spis treści
Funkcje
Funkcją jelit jest wchłanianie pokarmów.
Unaczynienie i unerwienie
Jelito cienkie jest unaczynione przez tętnicę krezkową górną. Jedynie
dwunastnica posiada unaczynienie pochodzące od pnia trzewnego dzięki gałązkom tętnicy żołądkowo-dwunastniczej. Unerwienie jest
autonomiczne i niezależne od woli. Jelita posiadają własny system
rozrusznikowy, który odpowiada za perystaltykę - komórki Cajala.
Spis treści
Dwunastnica
Dwunastnica (łac. duodenum) u człowieka to rurowaty organ
Przewód pokarmowy, z zaznaczoną dwunastnicą
długości 25-30 cm, wychodzący z żołądka i stanowiący
początkowy odcinek jelita cienkiego. Początkowy odcinek
dwunastnicy łączy się z odźwiernikiem żołądka, końcowy
przechodzi w jelito czcze. Dwunastnica leży na wysokości
pierwszego kręgu lędźwiowego. Z kształtu przypomina literę C,
wklęsły obwód obejmuje głowę trzustki. Do zstępującego
odcinka dwunastnicy uchodzą wspólnie przewód żółciowy i
przewód trzustkowy.
Dwunastnica jest zazwyczaj dzielona na cztery części.
Idąc od strony żołądka są to:
najwyższa część nazywana także opuszką dwunastnicy. Jest to
jedyny fragment posiadający krezkę, dzięki której większą
swobodę ruchów ma żołądek,
część zstępującą dwunastnicy,
część poprzeczna (horyzontalna),
część wstępująca.
Dwunastnica posiada również trzy zakręty:
górny - pomiędzy żołądkiem a częścią zstępującą.
dolny - pomiędzy częścią zstępującą a horyzontalną.
dwunastniczo-czczy - na granicy z jelitem czczym, dochodzi do
niego więzadło Treitza.
Spis treści
Funkcje
Miazga pokarmowa przechodzi z żołądka do dwunastnicy i tu miesza się z
wydzieliną trzustki (sokiem trzustkowym), wątroby (żółcią) oraz dwóch typów
gruczołów jelitowych:
gruczołów dwunastniczych Brunnera
gruczołów jelitowych Lieberküha
W dwunastnicy przebiega dalszy etap trawienia i absorpcji składników
pokarmowych pożywienia. Przewód trzustkowy i wątrobowy kończą się
wspólnie w dwunastnicy, gdzie tworzą w jej świetle małą wyniosłość, zwaną
brodawką Vatera (papilla Vateri).
Unaczynienie i unerwienie
Dwunastnica jest zaopatrywana w krew głównie z dwóch tętnic:
tętnicy trzustkowo-dwunastniczej górnej (od tętnicy żołądkowodwunastniczej)
tętnicy trzustkowo-dwunastniczej dolnej (od tętnicy krezkowej górnej).
Warto zauważyć, że ten narząd unaczyniony jest zarówno z gałęzi pnia
trzewnego jak i tętnicy krezkowej. Krew żylna odpływa do żyły wrotnej
jednoimiennymi żyłami. Unerwienie pochodzi od nerwu błędnego (część
przywspółczulna) oraz od zwoju współczulnego.
Spis treści
Jelito czcze
Jelito czcze (łac. jejunum) to jedna z trzech części
jelita cienkiego, leżąca pomiędzy dwunastnicą a
jelitem krętym. W nim odbywa się wchłanianie
pokarmu. U ludzi dorosłych osiąga długość od 2-8 m.
Przewód pokarmowy, z zaznaczonym jelitem czczym i krętym
Spis treści
W błonie śluzowej jelita cienkiego występują liczne
gruczoły, wydzielające sok jelitowy lub zasadowy śluz
(około 2 litrów na dobę) - wartość pH utrzymuje się na
poziomie 7-8, czyli jest neutralna lub lekko zasadowa.
Błona śluzowa ma również mnóstwo malutkich,
unerwionych wypustek, do których dochodzą bardzo
cienkie naczynia krwionośne i limfatyczne. Każda
wypustka, kosmek ma na sobie tzw. krypty, czyli lekkie
wgłębienia na powierzchni, zaś komórki wyściełające
wnętrze jelita posiadają mikrokosmki - dlatego
powierzchnia jelita stanowi największą powierzchnię
kontaktu ze środowiskiem zewnętrznym (źródła podają
nawet do 400m2). Wchłania mleczko pokarmowe i za
pomocą krwi dostarcza pożywienie do każdej żywej
komórki organizmu. Tutaj odbywa się zasadnicza część
trawienia.
Jelito kręte
Jelito kręte (łac. ileum) - końcowy
odcinek jelita cienkiego. U człowieka
ma ono około 3 metrów długości. W
tej części przewodu pokarmowego
zachodzą końcowe etapy trawienia,
oraz wchłanianie strawionej treści
pokarmowej. Jelito to kończy się
zastawką krętniczo-kątniczą.
Przewód pokarmowy, z zaznaczonym jelitem czczym i
krętym
Spis treści
Jelito grube
Jelito grube (łac. intestinum crassum) - końcowy
Przewód pokarmowy, z zaznaczonym jelitem
grubym * jelito ślepe
* okrężnica wstępująca
* okrężnica poprzeczna
* okrężnica zstępująca
* okrężnica esowata
* odbytnica
odcinek jelita kręgowców łączący jelito cienkie z
odbytem. W jelicie grubym odbywa się końcowy
proces formowania kału. Śluzówka jelita grubego
tworzy kosmki jelitowe. Jest również silnie
pofałdowana, co zwiększa jego powierzchnię. W
jelicie grubym zachodzi końcowy etap wchłaniania
wody i soli mineralnych z resztek pokarmowych.
Jelito grube (na ilustracji zaznaczone kolorem
brązowym) ssaków dzieli się na:
jelito ślepe (cecum),
okrężnicę (wstępującą, poprzeczną i zstępującą)
(colon),
esicę (sigmoideum),
odbytnicę, czyli (jelito proste) (rectum).
Jelito grube uchodzi na zewnątrz pojedynczym
otworem (odbyt). Jelito grube oddzielone jest od
jelita cienkiego zastawką krętniczo-kątniczą.
Spis treści
Jelito ślepe
Jelito ślepe (łac. cecum, kątnica) - pierwszy
odcinek jelita grubego. Jelito ślepe leży w prawej
okolicy biodrowej. Jest ono od jelita cienkiego
oddzielone tzw. zastawką krętniczo-katniczą. Od
jelita ślepego odchodzi wyrostek robaczkowy. Jelito
ślepe przechodzi w okrężnicę wstępującą, która
znowu pod wątrobą zagina się i biegnie mniej
więcej poziomo w stronę lewą (na ilustracji w
prawo) jako okrężnica poprzeczna; ta z kolei w
lewym podżebrzu, pod śledzioną, znowu się zagina
i biegnie w dół jako okrężnica zstępująca. Wreszcie
przechodzi w esicę. Jest unaczynione przez tętnicę
krętniczo-okrężniczą odchodzącą od tętnicy
krezkowej górnej.
Przewód pokarmowy, z zaznaczonym jelitem ślepym
Spis treści
Nazwą "ślepa kiszka" określa się potocznie
także wyrostek robaczkowy lub zapalenie wyrostka
robaczkowego. Wynika to z faktu, iż w przeszłości
sądzono, że proces chorobowy obejmował kątnice i
stan ten nazywano zapaleniem "ślepej kiszki".
Okrężnica
Okrężnica (łac. colon) to najdłuższa i największa część
jelita grubego, dzieląca się na cztery części:
wstępującą (wstępnica, okrężnica wstępująca)
poprzeczną (poprzecznica, okrężnica poprzeczna)
zstępującą (zstępnica, okrężnica zstępująca)
esowatą (esica, okrężnica esowata)
Okrężnica wstępująca znajduje się po prawej stronie
jamy brzusznej. Zaczyna się od jelita ślepego, biegnie
pionowo do góry i, zaginając się pod prawym płatem
wątroby tzw. zagięciem wątrobowym, przechodzi w
okrężnicę poprzeczną. Poprzecznica biegnie mniej więcej
poziomo w stronę lewą, następnie w lewym podżebrzu,
pod śledzioną, ostro się zagina tzw. zagięciem
śledzionowym i przechodzi w okrężnicę zstępującą.
Zstępnica biegnie w dół i przechodzi w esicę w kształcie
pionowej litery S. Esica przechodzi w odbytnicę.
Charakterystyczną cechą okrężnicy są:
taśmy - są to podłużne warstwy błony mięśniowej,
ciągnące się równolegle do siebie na całej długości Jelito grube z zaznaczoną kolorem okrężnicą
okrężnicy, które nie rozkładają się równomiernie na całym 1. okrężnica wstępująca
2. okrężnica poprzeczna
obwodzie
3. okrężnica zstępująca
wypuklenia - uwypuklenia na zewnątrz
4. okrężnica esowata
fałdy półksiężycowate - wpuklenia do światła jelita
Spis treści
Odbytnica
Odbytnica (rectum z łac. rectum
Przewód pokarmowy, z zaznaczoną odbytnicą
Spis treści
intestinum, jelito proste, prostnica,
kiszka stolcowa) – końcowa część
jelita grubego kręgowców; w niej
gromadzi się kał przed jego
wydaleniem przez odbyt. U
większości kręgowców odbytnica
tworzy tzw. kloakę, do której
odprowadzany jest zarówno kał,
jak mocz i gamety. U ssaków
łożyskowych
odbytnica
jest
oddzielona od ujścia układu
moczowego i rozrodczego, w
związku z czym gromadzi się w
niej jedynie kał.
Odbyt
W anatomii odbyt (łac. anus) jest
końcowym
otworem
przewodu
pokarmowego. Odbyt zamykany jest
przez
wieniec silnych
mięśni
tworzących
zwieracz
odbytu.
Podstawową funkcją odbytu jest
wydalanie kału w procesie defekacji.
Przewód pokarmowy z zaznaczonym odbytem
Spis treści
Odbyt odgrywa także rolę w
seksualności. Jednak stosunek do
seksu analnego jest różny, a w
niektórych krajach jest on nawet
zakazany. Odbyt jest również
miejscem występowania infekcji oraz
innych schorzeń, także raka. Odbyt
jest często uważany za część ciała
będącą tematem tabu.
Download