Kampania Wrześniowa

advertisement
Wybuch II wojny światowej
i
Kampania Wrześniowa
Europa na drodze ku wojnie
W Europie Środkowej wydarzenia wiosną 1939 roku
toczyły się z zawrotną prędkością. W marcu wojska
niemieckie zajęły Pragę i oderwały od Litwy Kłajpedę, od
października 1938 roku wciąż aktualne były niemieckie
żądania w stosunku do Polski: włączenie Wolnego Miasta
Gdańska do Rzeszy i przeprowadzenie przez polskie
Pomorze eksterytorialnej autostrady i linii kolejowej, które
połączyłyby Prusy Wschodnie z resztą Niemiec. Przyjęcie
tych żądań oznaczałoby przekształcenie Polski w państwo
zależne – satelitę Niemiec.
Europa na drodze ku wojnie
Wielka Brytania i Francja udzieliły Polsce jednostronnych
gwarancji niepodległości, bowiem obawiały się, że państwo
polskie może ulec Rzeszy, w odpowiedzi na to kanclerz
Niemiec Adolf Hitler wypowiedział polsko – niemiecki pakt
o nieagresji. 5 maja polski minister spraw zagranicznych
Józef Beck złożył deklaracje w imieniu rządu polskiego:
„Pokój jest rzeczą cenną, ale pokój ma swoją cenę wysoką,
ale wymierną. My w Polsce nie znamy pojęcia pokoju za
wszelką cenę”. Była to jednoznaczna zapowiedź nieugięcia
się przed niemieckimi żądaniami – czyli wojny.
Tajna dyplomacja
Hitler planując atak na Polskę, obawiał się,
że Józef Stalin przywódca ZSRR może
udzielić Polakom wsparcia. Zmienił zatem
orientację swojej propagandy i przestał
atakować komunizm. Stalin właściwie
zrozumiał zmianę stanowiska Berlina i
doprowadził do spotkania ministrów spraw
zagranicznych Niemiec - Joachima von
Ribbentropa i ZSRR - Wiaczesława
Mołotowa. 23 sierpnia 1939 roku zawarto
w Moskwie układ o nieagresji pomiędzy
III Rzeszą i Związkiem Sowieckim (pakt
Ribbentrop – Mołotow) w jego tajnym
protokole wyznaczono granice stref
wpływów biegnące przez Polskę i państwa
bałtyckie. Złowrogi dla Polski pakt
komunistów i nazistów stał się faktem.
Pakt Ribbentrop - Mołotow
Podział stref wpływów
w Europie Środkowej
pomiędzy Niemcy i ZSRR.
Podział terytorium Polski
określany jest jako czwarty
rozbiór Polski
Małżeństwo z rozsądku –
karykatura sojuszu zawartego
pomiędzy Niemcami i ZSRR.
Gry wojenne
plany strategiczne Polski i Niemiec
Polska
- Nie dać się rozbić Polski plan walki z Niemcami mógł
opierać się jedynie na obronie.
Naczelny Wódz wojsk polskich
Marszałek Edward Rydz – Śmigły
główny cel walki sformułował
następująco: „nie dać się rozbić przed
rozpoczęciem działań sprzymierzonych
na Zachodzie”.
Władze Rzeczypospolitej nie liczyły
się z możliwością wojny na dwa fronty
i dlatego ochronę wschodnich granic
powierzono jedynie 10% naszych sił
zbrojnych.
Gry wojenne
plany strategiczne Polski i Niemiec
Niemcy
-Walić pięścią, a nie pukać
rozstawionymi palcami –
Niemcy planowali zająć Polskę
w wyniku wojny błyskawicznej
(niem. Blitzkrieg). Skoncentrowali
przeciw nam większość swoich sił,
w tym wszystkie jednostki pancerne
i zmotoryzowane. Zamierzali rozbić
siły polskie w ciągu jednego tygodnia.
Niemieckie siły powietrzne Luftwaffe
miały uzyskać przewagę w powietrzu,
zdezorganizować polską łączność
i komunikację. Niemiecka marynarka
miała panować na morzu, zniszczyć
polską marynarkę i blokować Zatokę
Gdańską
Kiedy wybuchła II wojna światowa ?
Atak rozpoczął się 1 września 1939 r. o godzinie 4:45 kiedy niemiecki
pancernik Schleswig-Holstein ostrzelał polską składnicę wojskową na Westerplatte,
a niemiecka piechota zaatakowała budynek Poczty Polskiej w Gdańsku. Uderzenie
lądowe rozpoczęło się wzdłuż całej granicy z Polską.
Zaatakowanie Westerplatte jest wydarzeniem - symbolem, powszechnie
opisywanym w Polsce i w Niemczech, zarówno w podręcznikach dla uczniów, jak
i w prasie, jako moment rozpoczęcia II wojny światowej. Sam Adolf Hitler, który
wszczął wojnę, wymienił godzinę 4.45 w czasie przemówienia w Reichstagu
z 1 września 1939 r.
Czy data ta jest jednak zgodna z faktami historycznymi, które wychodzą
na światło dzienne? Są dowody na to, że Niemcy przekroczyli granicę Polski już
kilkadziesiąt minut wcześniej np. ok. 4:15 ruszyło niemieckie natarcie w kierunku
Chojnic, a niemieckie samoloty rozpoczęły bombardowanie polskich miast. Jednak
pierwszy atak bombowy na Polskę miał miejsce w Wieluniu. Bombardowanie
Wielunia, które rozpoczęło się ok. godziny 4:40, jest coraz częściej wskazywane
przez historyków jako faktyczny początek II wojny światowej.
Pancernik Schleswig – Holstein przybył 25 sierpnia
1939 roku do Gdańska z wizytą kurtuazyjną. O świcie
1 września zaatakował ogniem z dział Westerplatte (półwysep
na wschód od Gdańska) na którym znajdowała się polska
Wojskowa Składnica Tranzytowa.
W momencie wybuchu wojny jego obsadę
stanowiło ok. 200 żołnierzy pod dowództwem majora
Henryka Sucharskiego. Załoga w razie niemieckiej agresji
miała się bronić 12 godzin, a stawiała opór do 7 września,
mimo olbrzymiej przewagi wroga.
Kampania Wrześniowa
Wojnę obronną Polski określa się
popularnie Kampanią Wrześniową. Trwała
ona do 5 października 1939 roku, kiedy
ostatnie zwarte oddziały Wojska Polskiego
złożyły broń pod Kockiem.
Pierwszą fazą wojny była bitwa
graniczna.
Mimo
kilku
znakomitych
epizodów, choćby pod Mokrą czy Mławą,
Polacy przegrali ją w ciągu 5 dni.
stan
Polska Niemcy
ZSRR
Żołnierzy
950
tys.
1 850
tys.
1 500
tys.
2 800
6 000
4 500
11 000
13 500
400
2 000
1 800
czołgów
dział
samoloty
okręty
600
Kampania Wrześniowa
Następny tydzień upłynął pod
znakiem ogólnego odwrotu. Część wojsk
kierowała się na Warszawę i Modlin, część
odchodziła na wschód, za rzekę Wisłę i San.
10 Armia niemiecka przełamując po drodze
opór pod Tomaszowem Mazowieckim
i Piotrkowem Trybunalskim (4 – 7 września),
już 8 września dotarła do Warszawy.
Wówczas gen. Tadeusz Kutrzeba, dowodzący
Armią „Poznań” postanowił odciążyć stolicę
i 9 września przystąpił do natarcia.
Rozpoczęła się wówczas największa bitwa
Kampanii Wrześniowej – bitwa nad Bzurą.
Mimo pewnych sukcesów w początkowej
fazie Polakom nie udało się osiągnąć
zamierzonego celu. Bitwa toczyła się do 22
września, a z okrążenia wydostały się
nieliczne polskie oddziały, które przez
Puszczę Kampinoską przedostały się do
Warszawy. Pod względem strategicznym i
operacyjnym kampania była właściwie
skończona. Niemal całe polskie wojsko
zostało okrążone, pozbawione łączności i
wspólnego kierownictwa.
Kampania Wrześniowa
Ostatnia faza kampanii stała pod
znakiem obrony bastionów (Warszawa,
Modlin, Hel , Lwów). Wkroczenie
17 września Armii Czerwonej przyspieszyło
likwidacje polskiego oporu. Pod względem
operacyjnym
najważniejszym
skutkiem
sowieckiej agresji było odcięcie dróg
ewakuacji do Rumunii. W nocy z 17 na 18
września Naczelny Wódz Edward Rydz –
Śmigły wydał rozkaz o ewakuacji do Rumunii
i na Węgry, granice z Rumunią przekroczył
również Prezydent Ignacy Mościcki i rząd
polski.
Do końca września opór został
stłumiony, w tym czasie wciąż broniły się
bastiony wolnej Polski: do 28 września
Warszawa pod bohaterskim kierownictwem
prezydenta miasta Stefana Starzyńskiego; do
2 października polski garnizon na Helu pod
dowództwem admirała Józefa Unruga.
Ostatnie bitwy stoczyła Samodzielna Grupa
Operacyjna „Polesie”, którą dowodził gen.
Franciszek Kleeberg – to właśnie ona pod
Kockiem (2 – 5 październik) stoczyła
ostatnią bitwę kampanii.
• Etapy kampanii wrześniowej
a. Bitwa o główną linię obrony 1 – 6 IX 1939
 1 IX atak Niemiec – 4.45,
 1 – 3 IX bitwa pod Mokrą, w Borach
Tucholskich, bitwa pod Mławą,
 3 IX wypowiedzenie wojny Niemcom przez
Wielką Brytanię i Francję, utrata Częstochowy,
 5 IX Niemcy zajmują Bydgoszcz.
 6 IX rozkaz wycofania si na linie Narwi, Wisły i
Sanu; utrata Krakowa i Kielc; Warszaw
opuszcza Naczelny Wódz,
b. Próby utrzymania frontu na linii Narwi i Sanu 7 – 17 IX
 7 IX kapitulacja załogi Westerplatte,
 8 IX oddziały niemieckie pod Warszawą,
 9 – 18 IX bitwa nad Bzurą,
 Do 11 IX przełamanie przez Niemców linii obrony Polski,
 14 IX kapitulacja Gdyni,
 16 IX resztki armii „Kraków” i „Lublin” otoczone pod
Tomaszowem Lubelskim
 17 IX agresja wojsk radzieckich – 5.40
 17.IX zdobycie przez Niemców Brześcia nad Bugiem.
c. Obrona pojedynczych punktów oporu 18 IX – 5 X
 18 IX przekroczenie granicy rumuńskiej przez władze RP i
ich internowanie w Rumunii,
 18 IX walki w obronie Wilna,
 19 IX kapitulacja Kępy Oksywskiej,
 19 – 21 IX obrona Grodna przed wojskami radzieckimi+,
 20 IX kapitulacja Frontu Środkowego na
Lubelszczyźnie,
 22 IX ostateczne okrążenie Warszawy przez Niemców,
 12 – 22 IX obrona Lwowa przed wojskami niemieckimi i
radzieckimi,
 22 IX wkroczenie wojsk radzieckich do Białegostoku i
Brześcia,
 28 IX kapitulacja Warszawy,
 29 IX kapitulacja twierdzy w Modlinie
 2 X kapitulacja Helu,
Jak oceniać Kampanię Wrześniową ?
Choć Kampania Wrześniowa zakończyła się klęską to Polska podjęła
ogromny wysiłek, by jako pierwsze z państw na drodze militarnej machiny
III Rzeszy, stawić jej czoła. Niemcy przyzwyczajone do zaspokajania swych
żądań (zajęcie Austrii i Czech) to po raz pierwszy na terenie Polski spotkały się
z tak zaciekłym i bohaterskim oporem, który trwał, aż miesiąc.
W tamtych okolicznościach, przy takiej przewadze niemieckiej
i bierności sojuszników, żadna ówczesna armia nie była wstanie oprzeć się
Wehrmachtowi współdziałającemu z Armią Czerwoną. Późniejsze wydarzenia
potwierdziły to, aż nadto. Hańbiąca porażka Francji w 1940 roku, czy wreszcie
niepowodzenia Armii Czerwonej w pierwszych miesiącach Barbarossy w 1941
roku.
Pokój był ważny, ale nie za wszelką cenę –
byliśmy gotowi by podjąć ryzyko ratowania
suwerenności, nawet za cenę jej utraty.
Tragiczny wrzesień na fotografiach
Hitler w otoczeniu dygnitarzy studiuje mapę
Tragiczny wrzesień na fotografiach
Wrak polskiego samolotu po niemieckim ostrzale
Tragiczny wrzesień na fotografiach
Niemcy usuwają słupy graniczne na pograniczu polsko - niemieckim
Tragiczny wrzesień na fotografiach
Aresztowanie polskiej załogi Westerplatte
Tragiczny wrzesień na fotografiach
Nalot bombowy na Warszawę
Tragiczny wrzesień na fotografiach
Wrak polskiego samolotu i ciało zabitego pilota
Tragiczny wrzesień na fotografiach
Cierpieli ludzie i zwierzęta, konie zabite podczas jednej z bitew
Tragiczny wrzesień na fotografiach
Bombardowanie dróg po których uciekała ludność cywilna
Tragiczny wrzesień na fotografiach
Aresztowanie obrońców Poczty Polskiej w Gdańsku
Tragiczny wrzesień na fotografiach
Ostrzelane przez Niemców polskie oddziały podczas bitwy nad Bzurą
Tragiczny wrzesień na fotografiach
Żołnierze polscy wzięci do niewoli
Tragiczny wrzesień na fotografiach
Chłopiec na gruzach swojego domu zniszczonego podczas bombardowania Warszawy
Tragiczny wrzesień na fotografiach
Niemieccy żołnierze wdzierają się do polskich domów
Tragiczny wrzesień na fotografiach
Egzekucja 22 Żydów obywateli miasta Końskie w odwecie za zabicie 4 żołnierzy niemieckich
przez nieznajomych sprawców, ofiary same musiały wykopać sobie groby
Download