Ćwiczenie 5
Związki kompleksowe metali przejściowych
Zakres materiału
1. Związki kompleksowe.
2. Budowa i właściwości kompleksów, liczba koordynacyjna, czynniki wpływające na
trwałość kompleksów, izomeria związków kompleksowych.
3. Znajomość równań reakcji chemicznych zachodzących podczas wykonywania ćwiczenia.
Literatura:
1. A. Bielański, „Podstawy chemii nieorganicznej”, PWN, 2002 – rozdz. 15.1, 15.2, 15.5.
2. Minczewski, Marczenko “Chemia analityczna”, t.1, p. 4.1, 4.2, (bez 4.2.3, 4.2.4), 4.3, 4.4
Wykonanie ćwiczenia
Część A
Do probówki wprowadzamy 1cm3 0,05mol/dm3 chlorku żelaza(III). Następnie
dodajemy kilka kropli roztworu heksacyjanożelazianu(II) potasu. Obserwujemy
zmianę barwy.
Część B
Do probówki wprowadzamy 0,1g chlorku niklu(II) i rozpuszczamy w 4cm3
wody. Następnie dodajemy kilka kropli amoniakalnego wodno-alkoholowego roztworu
dwumetyloglioksymu. Reakcja przebiega z wydzieleniem się
nierozpuszczalnego osadu dwumetyloglioksymu niklu. Zwracamy uwagę na jego
zabarwienie.
Część C
Do probówki wlewamy 1cm3 nasyconego roztworu soli azotanu(V) kobaltu(II) i
3cm3 nasyconego roztworu tiocyjanianu (rodanku) potasowego; powstaje roztwór
Tetratiocyjanianokobaltanu (II) potasu - K2[Co(SCN)4]. Otrzymany roztwór
rozcieńczamy wodą aż do zmiany zabarwienia, następnie dodajemy 1cm3 mieszaniny
alkoholu etylowego z eterem dwuetylowym, mieszamy roztwór bagietką i
obserwujemy zmianę zabarwienia
Część D
Do probówki wprowadzamy 2cm3 nasyconego roztworu azotanu(V) kobaltu(II) i
0,2g krystalicznego azotanu(III) potasu. Dodajemy kilka kropli 2mol/dm3 kwasu
octowego, podgrzewamy nad palnikiem. Obserwujemy zabarwienie wydzielającego
się gazu. Po kilku minutach następuje wydzielanie się osadu kompleksu
heksaazotano(V) kobaltanu(III) potasu - K3[Co(NO2)6].
Część E
Przygotowujemy dwie probówki w następujący sposób:
W probówce nr 1 umieszczamy 1cm3 0,05mol/ dm3 roztworu FeCl3. W probówce nr 2
umieszczamy 1cm3 0,05mol/ dm3 roztworu FeCl3 oraz dodajemy 2cm3 0,05mol/dm3
roztworu EDTA. Następnie do obu probówek dolewamy kilka kropli 0,01mol/dm3
roztworu tiocyjanianu potasu. Obserwujemy zmiany barwy w probówkach.
Obserwacje i wyniki
Część A
Barwa roztworu przed dodaniem K4[Fe(CN)6]
Barwa roztworu po reakcji
Część B
Barwa roztworu NiCl2
Barwa powstałego osadu
Część C
Barwa roztworu Co(NO3)2
Barwa r-ru po dodaniu KSCN
Barwa r-ru po rozcieńczeniu wodą
Barwa r-ru po dodaniu mieszaniny
Alkoholu etylowego i eteru dietylowego
Część D
Barwa r-ru soli kobaltu
Barwa wydzielającego się gazu
Barwa wydzielonego osadu
Część E
Barwa roztworu chlorku żelaza
barwa roztworu w probówce nr 1 po dodaniu
tiocyjanianu amonu
barwa roztworu w probówce nr 2 po dodaniu
tiocyjanianu amonu
Pytania i zadania:
1. Oznacz stopnie utlenienia żelaza w substancjach występujących poniżej oraz
zbilansuj poniższe równanie reakcji chemicznej.
FeCl3 + K4[(Fe(CN)6]  Fe4[Fe(CN)6]3 + KCl
2. W jaki sposób można zidentyfikować obecność jonów niklu (II) w roztworze?
3. Dokończ równanie reakcji. Wyjaśnij, dlaczego roztwór powstałego kompleksu ma
inną barwę po rozcieńczeniu wodą, a inną po dodaniu mieszaniny alkoholu i eteru.
Co(NO3)2 + KSCN 
4. Na jakim stopniu utlenienia jest kobalt w substratach i produktach w podanym
poniżej procesie chemicznym?
Co(NO3)2  K3[Co(NO2)6]
5. Dokończ równanie reakcji biorąc pod uwagę, że powstaje kompleks żelaza o liczbie
koordynacyjnej 6.
FeCl3 + KSCN 
6. Dlaczego w probówce nr 2 w części E nie powstał czerwony kompleks rodanku z
jonem Fe3+ ?
7. Ćwiczenia rachunkowe – pisanie wzorów Lewisa.
Zadanie 1
Napisz wzory elektronowe (Lewisa) następujących substancji chemicznych:
H2O HCl
CO2 H2O2
Zadanie 2
Napisz wzory elektronowe kwasu azotowego(V) i kwasu azotowego(III).
Zadanie 3
Napisz wzory Lewisa następujących soli.
CaCO3 AlPO4
KClO4 CH3COONa
Zadanie 4
Napisz wzory elektronowe związków, które nie spełniają reguły oktetu.
BF3 PCl5
Download

Ćwiczenie 5 Związki kompleksowe metali przejściowych Zakres