Rachunkowość zakładów ubezpieczeń i
funduszy emerytalnych
Część 1
Rachunkowość zakładów ubezpieczeń
Wykład 7
Sprawozdawczość zakładów ubezpieczeń.
Sprawozdawczość.
Sprawozdawczość zakładów ubezpieczeń składa się z:
1. Bilansu
2. Rachunku zysków i strat
3. Zestawienia zmian w kapitale własnym
4. Rachunku przepływów pieniężnych (tylko metoda
bezpośrednia)
5. Informacji dodatkowej
6. Sprawozdanie z działalności jednostki

Sprawozdawczość.
Rozp. Min. Fin. z 2010 r. w sprawie kwartalnych i
dodatkowych rocznych sprawozdań finansowych i
statystycznych Z.U. nakłada dodatkowe obowiązki.
 Z.U. sporządza pełną sprawozdawczość za okresy
kwartalne.
 Z.U. sporządza dla każdego rodzaju ubezpieczeń
sprawozdanie
stosownie
do
załączników
do
rozporządzenia.

Sprawozdawczość.



Roczne sprawozdania podlegają obowiązkowemu
badaniu przez biegłych rewidentów.
Do rocznych sprawozdań Z.U. S.A. dołącza informacje o
łącznej składce przypisanej brutto dla wyliczenia
wysokości wpłat na pokrycie kosztów nadzoru i
funkcjonowania Rzecznika Finansowego i jego Biura.
Z. U. zorganizowane w formie T.U.W. do rocznych
sprawozdań finansowych dołączają informację o
wartości składki przypisanej brutto dotyczącej osób
niebędących członkami T.U.W.
Bilans.
AKTYWA
PASYWA
A.Wartości niematerialne i prawne
A. Kapitały własne
B. Lokaty
B. Zobowiązania podporządkowane
C. Aktywa netto ubezpieczeń na życie, gdy
ryzyko lokaty (inwestycyjne) ponosi
ubezpieczający
C. Rezerwy techniczno ubezpieczeniowe
D. Należności
D. Udział reasekuratorów w rezerwach
techniczno-ubezpieczeniowych (wartość
ujemna)
E. Inne składniki aktywów
E. Oszacowane regresy i odzyski (wartość
ujemna)
F. Rozliczenia międzyokresowe
F. Pozostałe rezerwy
G. Należne wpłaty na kapitał podstawowy
G. Zobowiązania z tytułu reasekuratorów
H. Akcje własne
H. Pozostałe zobowiązania i fundusze specjalne
I. Rozliczenia międzyokresowe
Rachunek zysków i strat










Z.U. działu I sporządza:
Techniczny rachunek ubezpieczeń na życie
Ogólny rachunek zysków i strat
Z.U. działu II sporządza:
Techniczny rachunek ubezpieczeń majątkowych i osobowych
Ogólny rachunek zysków i strat.
Z.R. sporządzać może:
Techniczny rachunek ubezpieczeń na życie
Techniczny rachunek ubezpieczeń majątkowych i osobowych
Ogólny rachunek zysków i strat
T. r. u. m. i o. - struktura
I. Składki
II. Przychody z lokat netto po uwzględnieniu kosztów, przeniesione
z o. r. z. i s.
III. Pozostałe przychody techniczne na udziale własnym
IV. Odszkodowania i świadczenia
V. Zmiany stanu pozostałych r. t. u. na udziale własnym
VI. Premie i rabaty na udziale własnym łącznie ze zmianą stanu
rezerw.
VII. Koszty działalności ubezpieczeniowej.
VIII. Pozostałe koszty techniczne na udziale własnym
IX. Zmiany stanu rezerw na wyrównanie szkodowości (ryzyka)
X.Wynik techniczny ubezpieczeń majątkowych i osobowych
T. r. u. na ż. - struktura
I. Składki
II. Przychody z lokat
III. Niezrealizowane zyski z lokat
IV. Pozostałe przychody techniczne na udziale własnym
V. Odszkodowania i świadczenia
VI. Zmiany stanu innych r. t. u. na udziale własnym
VII. Premie i rabaty łącznie ze zmianą stanu rezerw na udziale własnym
VIII. Koszty działalności ubezpieczeniowej
IX. Koszty działalności lokacyjnej
X. Niezrealizowane straty na lokatach
XI. Pozostałe koszty techniczne na udziale własnym
XII. Przychody z lokat netto po uwzględnieniu kosztów przeniesione do
o. r. z. i s.
XIII.Wynik techniczny ubezpieczeń na życie
O. r. z. i s. - struktura
I. Wynik techniczny ubezpieczeń majątkowych i osobowych lub
ubezpieczeń na życie
II. Przychody z lokat
III. Niezrealizowane zyski z lokat
IV. Przychody z lokat netto po uwzględnieniu kosztów przeniesione z t. r.
u. na ż.
V. Koszty działalności lokacyjnej
VI. Niezrealizowane straty na lokatach
VII. Przychody z lokat netto po uwzględnieniu kosztów przeniesione do
t. r. u. m. i o.
VIII. Pozostałe przychody operacyjne
IX. Pozostałe koszty operacyjne
X. Zysk (strata) z działalności operacyjnej
XI. Zyski nadzwyczajne
XII. Straty nadzwyczajne
O. r. z. i s. - struktura
XIII. Zysk (strata) brutto
 XIV. Podatek dochodowy
 XV. Pozostałe
obowiązkowe
(zwiększenia straty)
 XVI. Zysk (strata) netto

zmniejszenia
zysku
R. p. p. - struktura





A. Przepływy środków pieniężnych z działalności
operacyjnej
I.Wpływy
1. Wpływy z działalności bezpośredniej oraz reasekuracji
czynnej
2.Wpływy z reasekuracji biernej
3.Wpływy z pozostałej działalności operacyjnej
R. p. p. - struktura
II.Wydatki
 1. Wydatki z działalności bezpośredniej i reasekuracji
czynnej
 2.Wydatki z tytułu reasekuracji biernej
 3.Wydatki z pozostałej działalności operacyjnej
 III. Przepływy pieniężne netto z działalności operacyjnej

R. p. p. - struktura
B. Przepływy z działalności lokacyjnej
 I.Wpływy
 - zbycie lokat
 - wpływ pieniężnych korzyści z lokat
 II.Wydatki
 - nabycie lokat
 - wydatki na lokaty
 III. Przepływy pieniężne netto z działalności lokacyjnej

R. p. p. - struktura
C. Przepływy środków pieniężnych z działalności
finansowej
 I.Wpływy
 - pozyskanie źródeł finansowania
 II.Wydatki
 - wydatki z tytułu podziału zysku
 - spłata / wykupienie źródeł finansowania
 - pieniężne koszty związane ze źródłami finansowania

R. p. p. - struktura
III. Przepływy pieniężne netto z działalności finansowej
 D. Przepływy pieniężne netto razem
 E. Bilansowa zmiana środków pieniężnych
 F. Środki pieniężne na początek okresu
 G. Środki pieniężne na koniec okresu

Zestawienie zmian w kapitale własnym

Wprowadzone nowelizacją ustawy o rachunkowości z 9
listopada 2000 roku.

Jest uszczegółowieniem informacji zawartych w bilansie
przedstawiającym zwiększenia i zmniejszenia poszczególnych
składników kapitału własnego z uwzględnieniem tytułów zmian
za bieżący i poprzedni rok obrotowy.

Zakład ubezpieczeń i zakład reasekuracji sporządza je na
zasadach ogólnych, nie zawierają one charakterystycznych
pozycji właściwych tylko tym jednostkom.
Informacja dodatkowa.
Obejmuje następujące zagadnienia:
 Wprowadzenie do sprawozdania finansowego
 Informacje
dodatkowe niezbędne do lepszego
zrozumienia sytuacji finansowej i majątkowej a także
wyniku finansowego oraz wypłacalności Z.U.

Informacja dodatkowa
W odniesieniu do pozycji bilansu:
Lokat
Depozytów u cedentów
Zobowiązań z tytułu depozytów reasekuratorów
Zobowiązań podporządkowanych
Należności i zobowiązań
Instrumentów pochodnych będących zabezpieczeniem r. t. u.
Struktury kapitałów własnych
R. t. u.
Innych aktywów i pasywów jeśli ich wartość jest istotna

Informacja dodatkowa.
W odniesieniu do t. r. u. m. i o. oraz o. r. z. i s.:
Wartość składek przypisanych brutto w podziale na
ubezpieczenia i reasekurację oraz wg klas rachunkowych
Informacje o przebiegu likwidacji szkód w podziale na klasy
Informacje o strukturze kosztów i podziale na wewnętrzne i
zewnętrzne
Informacje o przychodach i kosztach działalności zaniechanej
Informacja dodatkowa.
Informacje o wynagrodzeniach
 Informacje o transakcjach z członkami zarządu i
organów nadzorczych, ze spółkami powiązanymi
kapitałowo i innych istotnych transakcjach
 Informacje o charakterze i celu gospodarczym umów
nieuwzględnionych w sprawozdaniach w zakresie
niezbędnym do oceny ich wpływu na sytuację
majątkową i finansową i wynik finansowy Z.U.

Sprawozdanie z działalności jednostki.




Sprawozdanie to nie ma wzoru.
Przepisy określają jedynie treść jaka powinna być w nim
zawarta.
Powinno być czytelne i podpisane przez wszystkich
członków zarządu, a następnie zbadane przez radę
nadzorczą lub komisję rewizyjną pod kątem rzetelności.
Ostatecznie musi być zatwierdzone przez walne
zgromadzenie i złożone w sądzie rejestrowym.
Sprawozdanie z działalności jednostki.
Winno obejmować swą treścią:
1) informacje o wydarzeniach zaistniałych w roku
obrotowym, które w sposób istotny wpłynęły na stan
majątkowy i finansowy
2) Informacje o przewidywanym rozwoju
3) Wskazanie
czynników
ryzyka
prowadzonej
działalności wraz z opisem możliwych zagrożeń

Sprawozdanie z działalności jednostki.
4) Przedstawienie aktualnej i przewidywanej sytuacji
finansowej:
- Dotyczącej
struktury
sprzedaży
produktów
ubezpieczeniowych
- Rentowności działalności lokacyjnej
- Wielkości kosztów prowadzenia działalności
- Wielkości r. t. u. na koniec roku
- Stan pokrycia r. t. u. odpowiednimi aktywami
Sprawozdanie z działalności jednostki
Ustawa z dnia 15 grudnia o zmianie ustawy o rachunkowości,
Dz. U. z 2017, poz. 61 wprowadziła modyfikacje do zawartości
tego sprawozdania
Powinno ono zawierać – o ile jest to istotne dla oceny rozwoju,
wyników i sytuacji jednostki :
1) Kluczowe finansowe wskaźniki efektywności związane z
działalnością jednostki
2) Kluczowe niefinansowe wskaźniki efektywności związane z
działalnością jednostki oraz informacje dotyczące zagadnień
pracowniczych i środowiska naturalnego
A także ewentualne odniesienia do kwot wykazanych w
sprawozdaniu finansowym a powiązanymi z wartościami
podanymi w sprawozdaniu z działalności jednostki

Sprawozdanie z działalności jednostki





Dodany został art. 49 b wprowadzający obowiązek wyodrębnienia
dodatkowego segmentu obejmującego:
1) zwięzły opis modelu biznesowego
2) kluczowe wskaźniki niefinansowe efektywności związane z
działalnością jednostki
3) opis polityk stosowanych przez jednostkę w odniesieniu do
zagadnień społecznych, pracowniczych, środowiska naturalnego
poszanowania praw człowieka oraz przeciwdziałania korupcji, a
także opis rezultatów stosowania tych polityk
4) opis procedur należytej staranności – w ramach punktu 3)
Sprawozdanie z działalności jednostki
5) opis istotnych ryzyk związanych z działalnością jednostki,
mogących wywierać niekorzystny wpływ na stosowane polityki
wymienione w punkcie 3, w tym ryzyk związanych z produktami
jednostki lub jej relacjami z otoczeniem zewnętrznym, w tym z
kontrahentami, a także opis zarządzania tymi ryzykami.
 Zadaniem wspomnianego oświadczenia jest przedstawienie
informacji niefinansowych w takim zakresie w jakim jest to
niezbędne dla oceny rozwoju, wyników i sytuacji jednostki oraz
wpływu jej działalności na zagadnienia wspomniane wyżej w
punkcie 3.
 W sytuacji gdy jednostka w odniesieniu do niektórych zagadnień
nie stosuje polityki jednostka jest zobligowana podać powody dla
których to się dzieje.

Sprawozdanie z działalności jednostki



Istotnym aspektem prezentowania tych informacji jest fakt
wprowadzenia możliwości zastosowania różnych standardów.
Jednostka może zastosować tu zarówno własne zasady, jak i
standardy/normy/wytyczne krajowe, unijne jak i międzynarodowe.
Jedynym
wymogiem
jest
podanie
informacji
jakie
zasady/standardy/normy/wytyczne jednostka zastosowała.
Sporządzenie odrębnego od sprawozdania z działalności jednostki
sprawozdania na temat informacji niefinansowych uważane jest –
zgodnie z nowowprowadzonym art. 49b ust. 9 – za wypełnienie
obowiązku sprawozdawczego. Warunkiem jest, obok sporządzenia
sprawozdania, również jego zamieszczenie na stronie internetowej
w terminie 6 miesięcy od dnia bilansowego.
Raport o stanie portfela ubezpieczeń.
Dział I – zawiera informacje o każdym produkcie
ubezpieczeniowym oraz opinie aktuariusza dotyczącą
zgodności założeń z danymi faktycznymi
 Dział II – zawiera informacje dotyczące sposobu
tworzenia r. t. u. w zakresie:
- Nazwy produktu, grupy i rodzaju ubezpieczenia lub
rodzaju rezerwy
- Składki, odszkodowań w danym roku
- Wysokości rezerw brutto i na udziale własnym

Sprawozdanie o wypłacalności i kondycji finansowej





Sporządzane jest przynajmniej raz w roku.
Zawiera:
1) opis działalności i wyników zakładu
2) opis systemu zarządzania i ocenę jego adekwatności
do profilu ryzyka zakładu
3) opis – oddzielnie dla każdej kategorii ryzyka –
ekspozycji na ryzyko, koncentracji ryzyka, ograniczania
ryzyka i wrażliwości na ryzyko,
Sprawozdanie o wypłacalności i kondycji
finansowej

4) opis – oddzielnie dla aktywów, rtu dla celów
wypłacalności i pozostałych zobowiązań – podstaw i
metod stosowanych do ich wyceny wraz z
wyjaśnieniem istotnych różnic w porównaniu z
podstawami i metodami stosowanymi do ich wyceny w
sprawozdaniach finansowych
Sprawozdanie o wypłacalności i kondycji
finansowej
5) opis zarządzania kapitałem zawierający co najmniej:
 a) strukturę i wysokość środków własnych oraz ich
jakość
 b) wysokość KWW i MWK
 c) kwotę niezgodności z MWK oraz kwotę istotnej
niezgodności z KWW w okresie sprawozdawczym
nawet jeśli została usunięta wraz z podaniem jej źródeł,
konsekwencji i środków naprawczych

Sprawozdanie o wypłacalności i kondycji finansowej
Sprawozdanie może również zawierać opis korekt
stosowanych przez ZU
 Organ nadzoru w drodze decyzji może zezwolić na
nieujawnianie informacji jeśli oznaczałoby to dla
konkurencji znaczącą nienależną korzyść bądź ZU i ZR
są zobowiązane do zachowania tajemnicy lub poufności
względem
ubezpieczających
lub
kontrahentów
(wyjątkiem jest punkt 5)

Sprawozdanie o wypłacalności i kondycji finansowej
Sprawozdanie podlega zatwierdzeniu przez radę
nadzorczą i podlega ujawnieniu po zatwierdzeniu.
 Ujawnienie następuje nie później niż w ciągu 14 tygodni
po zakończeniu roku obrotowego przypadającego
miedzy 30.06 a 31.12.
 Sprawozdanie
podlega badaniu przez podmiot
uprawniony do badania sprawozdań finansowych.

Pozostałe sprawozdania.
Rachunki techniczne dotyczące działalności technicznej i
reasekuracyjnej dla poszczególnych klas i grup ubezpieczeń
Kapitału podstawowego
R. t. u.
Lokat
Aktywów i pasywów w walutach obcych
Składek i odszkodowań w poszczególnych okresach
Struktury kosztów
Powiązań kapitałowych
Postępowań sądowych przeciwko Z.U. i postępowań regresowych
Informacje o reasekuracji biernej
Statystyki międzynarodowej
Rejestry.






Stosownie do przepisów rozporządzenia Z.U. ma
obowiązek na bieżąco rejestrować:
W ramach działalności ubezpieczeniowej:
- Zawarte umowy ubezpieczenia
- Zgłoszone szkody
- Regresy i odzyski z tytułu zawartych umów
- Ubezpieczeniowe fundusze kapitałowe
Rejestry.





W ramach działalności reasekuracyjnej zawarte
umowy reasekuracji czynnej
Z. R. ma obowiązek rejestrowania na bieżąco:
Zawarte umowy reasekuracji czynnej
Zawarte umowy reasekuracji biernej
Rejestry weryfikuje się i aktualizuje co najmniej na
koniec każdego miesiąca.
Rejestr zawartych umów ubezpieczenia.




Powinien być prowadzony tak aby umożliwić uzyskanie
informacji o każdej umowie ubezpieczenia:
Grupa i rodzaj ubezpieczenia
Dane identyfikujące umowę i ubezpieczonego oraz
pośrednika
Okres ubezpieczenia i należna składka
Rejestry funduszy.
Dział I grupa 3.
 Prowadzi się je odrębnie dla każdego funduszu w
sposób umożliwiający ustalenie składek, opłat, struktury
lokat i wartości aktywów.
 Rejestr musi umożliwiać ustalenie wartości nabycia
jednostek uczestnictwa w funduszu.
 Rejestry funduszy służą ustalaniu przychodów i kosztów
oraz aktywów i pasywów poszczególnych funduszy.

Rejestr zawartych umów reasekuracji
czynnej i biernej.
Należy prowadzić w sposób umożliwiający ustalenie:
Danych identyfikujących każdą umowę reasekuracji
Dane identyfikujące cedenta (reasekuratora),
Daty rejestracji umowy, wejścia w życie i okresu obowiązywania
Grupy i rodzaje ubezpieczeń objętych umową
Dane umożliwiające ustalenie udziałów i odpowiedzialności
reasekuratora
Salda rozliczeń
Rejestr szkód (zgłoszonych)
Powinien być tak prowadzony aby uzyskać informacje o
każdej szkodzie odrębnie:
Dane identyfikujące szkodę (daty wystąpienia, zgłoszenia
itp.) i umowę, której dotyczy oraz grupę i rodzaj
ubezpieczenia
Dane sprawcy szkody
Wartość roszczenia i odszkodowania
Rejestr prowadzi się w podziale na lata zaistnienia i
zgłoszenia szkody
Regres należnych regresów i odzysków
Powinien być prowadzony w sposób umożliwiający
identyfikację szkody, dłużnika i faktycznie otrzymane
kwoty lub przedmioty dla każdego regresu czy odzysku
odrębnie.
Rejestr prowadzi się w podziale na lata zaistnienia i
zgłoszenia szkody, których regresy i odzyski dotyczą.
Download

ru 7 2017 - e