Papieski Wydział Teologiczny we Wrocławiu PROGRAM KSZTAŁCENIA I OPIS KWALIFIKACJI PIERWSZEGO STOPNIA DLA KIERUNKU STUDIÓW „FILOZOFIA” Wrocław 2012 2 I.
OGÓLNA CHARAKTERYSTYKA STUDIÓW 1. Nazwa kierunku studiów: – filozofia 2. Poziom kształcenia: – studia pierwszego stopnia 3. Profil kształcenia: – profil ogólnoakademicki 4. Forma studiów: – studia stacjonarne 5. Tytuł zawodowy uzyskiwany przez studenta: – licencjat filozofii 6. Związek kierunku studiów z misją uczelni i jej strategią rozwoju Prowadzonym dotychczas kierunkiem studiów w Papieskim Wydziale Teolo-­‐
gicznym (dalej: PWT) była i pozostaje nadal teologia (jednolite studia magisterskie prowadzone w formie stacjonarnej i niestacjonarnej oraz studia trzeciego stopnia w zakresie teologii z prawami doktorskimi oraz habilitacyjnymi). Prowadzone przez PWT studia teologiczne (magisterskie oraz doktoranckie) od wielu lat są wzbogacane przez wąskie specjalizacje w ramach studiów podyplomowych (Podyplomowe Studia Dzien-­‐
nikarskie, Podyplomowe Studia Nauk o Rodzinie, Podyplomowe Studia Biblijne, Pody-­‐
plomowe Studia Teologii dla absolwentów innych kierunków, Podyplomowe Studia Teologii Życia Konsekrowanego, Podyplomowe Studia Turystyki Biblijnej oraz Pody-­‐
plomowe Studia Kwalifikacyjne Filozoficzno-­‐Etyczne). Naczelną misją Papieskiego Wydziału Teologicznego jest rozwój oraz propago-­‐
wanie szeroko rozumianej kultury humanistycznej z uwzględnieniem historycznego i współczesnego wkładu chrześcijaństwa (chrześcijańskiej myśli teologicznej oraz filozo-­‐
ficznej). Pogłębione jej rozumienie, zarówno w aspekcie dziejowym, jak i w świetle jej uwarunkowań aktualnych, domaga się refleksji natury filozoficznej jako niezbędnej dla badań odnoszących się do samego człowieka jako twórcy kultury we wszystkich jej integralnych składowych – nauki, sztuki, moralności i religii. W tym kontekście, planowane od roku akademickiego 2012/2013 rozpoczęcie prowadzenia studiów filozoficznych pierwszego stopnia gwarantuje badanie i analizo-­‐
wanie wiodących idei i systemów filozoficznych i ich wpływu na rodzaj i jakość zjawisk 2 3 kulturowych i społecznych. Studium filozofii obecne już we właściwym sobie zakresie w dotychczasowej ofercie edukacyjnej i programowej PWT, a obecnie planowane jego poszerzenie w obrębie kierunku studiów „filozofia”, wydaje się zatem naturalnym komponentem w strategii rozwoju uczelni i jej misji społeczno-­‐kulturowej w kręgu specjalnego zainteresowania filozofią i kulturą zachodnią (chrześcijańską) i jej dialogu z innymi tradycjami kulturowymi i filozoficznymi. 7. Przyporządkowanie kierunku studiów „filozofia” do obszarów kształcenia W zgodzie, zarówno z misją uczelni, jak i planowaną strategią jej rozwoju, reali-­‐
zacja zakładanych (wzorcowych) efektów kształcenia dla kierunku „filozofia” winna odpowiadać obszarom nauk w następujących proporcjach: a) obszar kształcenia w zakresie nauk humanistycznych (dalej: H) W zakładanych przez PWT efektach kształcenia dla kierunku „filozofia” jest to obszar dominujący (odpowiadający 75% pokrycia kierunkowych efektów kształcenia). b) obszar kształcenia w zakresie nauk społecznych (dalej: S) W zakładanych przez PWT efektach kształcenia dla kierunku „filozofia” jest to obszar dodatkowy – uzupełniający (odpowiadający 25% pokrycia kierun-­‐
kowych efektów kształcenia). 8. Dziedziny nauki i dyscypliny naukowe, do których odnoszą się efekty kształcenia Zakładane efekty kształcenia i ich realizacja opisana w programie studiów od-­‐
noszą się do następujących dziedzin i dyscyplin naukowych: a) historia (H) b) kulturoznawstwo (H) c) historia sztuki (H) d) antropologia kulturowa (H) e) mediteranistyka (H) f) teologia (H) g) religioznawstwo (H) h) naukoznawstwo (H) i) kogniwistyka (H) j) nauki o rodzinie (H) k) psychologia (S) l) pedagogika (S) m) socjologia (S) n) politologia (S) 3 4 9. Ogólne cele kształcenia, możliwości zatrudnienia i kontynuacji kształcenia absolwentów a) ogólne cele kształcenia Absolwent posiada fundamentalną wiedzę w zakresie dyscyplin stanowiących podstawy wykształcenia w dziedzinie filozofii – logika, historia filozofii, metafizyka-­‐
ontologia, epistemologia, filozofia umysłu, etyka, estetyka, antropologia, filozofia kultu-­‐
ry, filozofia społeczna, filozofia polityki. Wykazuje się także znajomością filozoficznych subdyscyplin. Cechuje się umiejętnością prezentacji filozoficznych poglądów różnych tradycji myślowych; potrafi formułować i uzasadniać swoje własne poglądy, jak rów-­‐
nież wykazywać się zdolnością analizy, jak i interpretacji oraz tłumaczenia prostych obcojęzycznych tekstów filozoficznych na język polski, jak również przekładu analo-­‐
gicznych tekstów na język obcy. Zna nowożytny język obcy na poziomie biegłości B2 Europejskiego Systemu Opisu Kształcenia Językowego Rady Europy. b) możliwość zatrudnienia Przewidywane obszary zatrudnienia absolwentów: – praca edytorska, – praca translatorska, – dialog społeczny, – wsparcie socjalne, – profesjonalna animacja stowarzyszeń, ruchów społecznych i samorządo-­‐
wych, – popularyzowanie kultury i dziedzictwa narodowego, – dialog międzykulturowy, – realizując dodatkowe standardy kształcenia: wykonywanie zawodu nauczy-­‐
ciela filozofii (i etyki) w szkolnictwie gimnazjalnym i średnim. c) możliwość kontynuacji kształcenia Absolwent jest przygotowany do podjęcia studiów na drugim stopniu kształce-­‐
nia w dziedzinie filozofii, bądź na innym kierunku studiów drugiego stopnia o zbliżo-­‐
nych zakładanych efektach kształcenia. 10. Wymagania wstępne Zgodnie z ogólnie obowiązującymi przepisami prawa podstawą ubiegania się o przyjęcie na studia pierwszego stopnia jest posiadanie świadectwa dojrzałości (tzw. „stara” matura, „nowa” matura, bądź matura międzynarodowa). 11. Zasady rekrutacji a) nowa matura Kandydaci na studia, którzy na świadectwie szkoły średniej (liceum ogól-­‐
4 5 nokształcące, uzupełniające liceum ogólnokształcące, liceum profilowane, tech-­‐
nikum lub technikum uzupełniające) posiadają ocenę̨ z przedmiotu filozofia, lub zaliczyli filozofię na egzaminie maturalnym, przyjmowani są w pierwszej kolej-­‐
ności, tzn. pozostają poza konkursem świadectw dojrzałości. Dla kandydatów, którzy nie spełniają ̨ powyższego kryterium, kwalifikacja odbywa się̨ na podstawie konkursu świadectw dojrzałości. W tym wypadku punktowane są następujące przedmioty: język polski; język obcy nowożytny; je-­‐
den przedmiot wybrany przez kandydata – obowiązkowy lub dodatkowy (jeśli kandydat zaliczył na egzaminie maturalnym więcej niż jeden przedmiot wybra-­‐
ny, punktuje się ten, na którym otrzymał najlepszy wynik. b) stara matura Kandydaci na studia, którzy na świadectwie ukończenia szkoły średniej posiadają ocenę̨ z przedmiotu filozofia, przyjmowani są ̨ w pierwszej kolejności – poza konkursem świadectw. W przypadku kandydatów, którzy nie spełniają ̨ powyższego kryterium odbywa się konkurs świadectw. Punktowane są oceny końcowe ze świadectwa ukończenia szkoły średniej z następujących przedmiotów: język polski, biologia, chemia, fizyka, geografia, historia, informatyka, matematyka, wiedza o społe-­‐
czeństwie, języki obce nowożytne. c) matura międzynarodowa Kandydaci wykazujący się dyplomem matury międzynarodowej (Interna-­‐
tional Baccalaureate – IB) wydanym przez Biuro IB z siedzibą w Genewie, są przyjmowani na podstawie wymaganych dokumentów i otrzymują maksymalną liczbę punktów w ramach planowanej liczby miejsc, o ile na egzaminie IB otrzy-­‐
mali sumę łączną punktów – przynajmniej 28. 12. Różnice względem innych programów o analogicznie określonych celach i efektach kształcenia prowadzonych na uczelni Program kształcenia na kierunku „filozofia” tylko w nieznacznym stopniu po-­‐
krywa się z programem jednolitych studiów w zakresie teologii. Na kierunku „teologia”, głównie w czterech pierwszych semestrach, studium filozofii ma charakter propedeu-­‐
tyczny i spełnia rolę nauki pomocniczej jako narzędzie terminologiczne i problemowe. 5 6 II.
OPIS ZAKŁADANYCH EFEKTÓW KSZTAŁCENIA W przyjętych uchwałą Senatu Papieskiego Wydziału Teologicznego zakładanych efektów kształcenia dla kierunku „filozofia” (28.05.2012) – z uwagi na fakt, iż jest to wprowadzany od roku akademickiego 2012/13 nowy kierunek studiów PWT – odwo-­‐
łano się całkowicie do przedstawionych przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyż-­‐
szego wzorcowych efektów kształcenia dla tego kierunku. Poniżej znajduje się matryca opisująca kolejno wskazane wyżej efekty kształcenia (dalej EK) dla studiów pierwszego stopnia o profilu ogólnoakademickim: 1. Efekty kształcenia dla studiów pierwszego stopnia o profilu ogólnoaka-­‐
demickim w zakresie wiedzy, umiejętności i kompetencji społecznych Odniesienie do efektów kształ-­‐
Symbol Absolwent po ukończeniu studiów pierwszego stopnia: cenia w obsza-­‐
rze H i S Wiedza K1_W2013 K_W02 K_W03 K_W04 K_W08 K_W09 zna i rozumie na poziomie podstawowym rolę refleksji filozoficznej w kształtowaniu kultury ma podstawową wiedzę o miejscu i znaczeniu filozofii w relacji do nauk oraz o specyfice przedmiotowej i metodologicznej filozofii zna podstawową terminologię filozoficzną w j. polskim ma wiedzę o normach konstytuujących i regulujących struktury i instytu-­‐
cje społeczne oraz o źródłach tych norm, ich naturze, zmianach i drogach wpływania na ludzkie zachowania zna podstawową terminologię filozoficzną w wybranym języku obcym zna zależności między głównymi subdyscyplinami filozoficznymi ma uporządkowaną znajomość i rozumie główne kierunki w obrębie blo-­‐
ków subdyscyplin filozoficznych: 1) logika, metafizyka, epistemologia, filozofia umysłu lub 2) etyka, filozofia polityki, filozofia społeczna, lub 3) estetyka, filozofia kultury zna i rozumie główne kierunki i stanowiska filozofii współczesnej zna i rozumie historyczny charakter kształtowania się idei filozoficznych K_W10 K_W11 K_W12 K_W13 zna idee i argumenty wybranych klasycznych autorów filozoficznych na podstawie samodzielnej lektury ich pism zna ogólne zależności między kształtowaniem się idei filozoficznych a zmianami w kulturze i społeczeństwie ma elementarną wiedzę o relacjach zachodzących między strukturami i instytucjami społecznymi oraz między ich elementami ma elementarną wiedzę o rodzajach więzi społecznych i o prawidłowo-­‐
ściach, którym podlegają K_W05 K_W06 K_W07 1 K (przed podkreślnikiem) – kierunkowe efekty kształcenia 2 W – kategoria wiedzy 3 01, 02,0n... – numer efektu kształcenia H1A4_W05 H1A_W01 H1A_W02 H1A_W05 S1A5_W06 H1A_W04 H1A_W04 H1A_W03 H1A_W04 H1A_W06 H1A_W07 H1A_W09 H1A_W04 H1A_W09 S1A_W04 S1A_W02 S1A_W03 4 H1A – efekty kształcenia dla obszaru kształcenia w zakresie nauk humanistycznych (H) dla studiów pierwszego stopnia (1), profil ogólnoakademicki (A) 5 S1A – efekty kształcenia dla obszaru kształcenia w zakresie nauk społecznych (S) dla studiów pierwszego stopnia (1), profil ogólnoakademicki (A) 6 7 K_W14 K_W15 K_W16 K_W17 K_W18 K_W19 ma elementarną wiedzę o poglądach na struktury i instytucje społeczne oraz o rodzajach więzi społecznych zna podstawowe metody badawcze i strategie argumentacyjne właściwe dla jednego z bloków głównych subdyscyplin filozoficznych: 1) logika, metafizyka, epistemologia, filozofia umysłu lub 2) etyka, filozofia polityki, filozofia społeczna, lub 3) estetyka, filozofia kultury ma podstawową wiedzę o obecności idei filozoficznych w dziejach polskiej kultury i o zaangażowaniu filozofów w życie kulturalne kraju zna metody interpretacji tekstu filozoficznego wykorzystuje narzędzia wyszukiwawcze ukierunkowane na dziedziny filozoficzne zna zasady publikacji tekstu filozoficznego i ma podstawowe informacje o odbiorcach literatury filozoficznej S1A_W09 H1A_W07 H1A_W09 H1A_W07 H1A_U602 H1A_U08 Umiejętności K_U01 K_U02 K_U03 wyszukuje, analizuje, ocenia, selekcjonuje i wykorzystuje informacje ze źródeł pisanych elektronicznych samodzielnie zdobywa wiedzę czyta i interpretuje tekst filozoficzny K_U04 słucha ze zrozumieniem ustnej prezentacji idei i argumentów filozoficz-­‐
nych poprawie stosuje poznaną terminologię filozoficzną trafnie definiuje pojęcia języka potocznego i poprawnie projektuje defini-­‐
cje własnych terminów używanych we własnych wypowiedziach analizuje argumenty filozoficzne, identyfikuje ich kluczowe tezy i założenia wykrywa zależności między tezami badanych pisemnych i ustnych wypo-­‐
wiedzi filozoficznych zna podstawy logiki oraz typowe strategie argumentacyjne uzasadnia i krytykuje uogólnienia w świetle dostępnych świadectw empi-­‐
rycznych przytacza główne tezy badanych wypowiedzi filozoficznych, stosownie do ich istotności wykrywa proste zależności między kształtowaniem się idei filozoficznych a procesami społecznymi i kulturalnymi formułuje w mowie i na piśmie problemy filozoficzne, stawia tezy oraz artykułuje własne poglądy w sprawach społecznych i światopoglądowych pisze proste rozprawki z samodzielnym doborem literatury samodzielnie tłumaczy z j. polskiego na wybrany język obcy prosty tekst filozoficzny samodzielnie tłumaczy z wybranego języka obcego na j. polski średnio trudny tekst filozoficzny dobiera strategie argumentacyjne, na poziomie elementarnym konstruuje krytyczne argumenty, formułuje odpowiedzi na krytykę identyfikuje normatywne ugruntowanie różnych instytucji społecznych oraz normatywne uwarunkowania różnych zjawisk społecznych prowadzi na poziomie podstawowym pracę badawczą pod kierunkiem opiekuna naukowego lub kierownika zespołu badawczego rozumie odmienne postrzeganie życia społecznego przez osoby pochodzą-­‐
ce z różnych środowisk i kultur rekonstruuje i konstruuje różnego rodzaju argumentacje, odwołując się do K_U05 K_U06 K_U07 K_U08 K_U09 K_U10 K_U11 K_U12 K_U13 K_U14 K_U15 K_U16 K_U17 K_U18 K_U19 K_U20 H1A_U02 H1A_U03 H1A_U03 H1A_U05 H1A_U04 H1A_U04 H1A_U04 H1A_U05 H1A_U03 H1A_U02 H1A_U05 H1A_U06 H1A_U06 H1A_U06 H1A_U07 H1A_U08 H1A_U09 H1A_U01 H1A_U08 H1A_U01 H1A_U10 H1A_U01 H1A_U10 H1A_U06 H1A_U07 S1A_U05 H1A_U04 H1A_U05 H1A_U07 6 U – kategoria umiejętności 7 8 K_U21 podstawowych przesłanek normatywnych danego stanowiska lub do zało-­‐
żeń światopoglądowych bądź wyobrażeń kulturowych H1A_U06 H1A_U09 Kompetencje społeczne K_K701 K_K02 K_K03 K_K04 K_K05 K_K06 K_K07 K_K08 K_K09 zna zakres posiadanej przez siebie wiedzy i posiadanych umiejętności, rozumie potrzebę ciągłego dokształcania się i rozwoju zawodowego jest otwarty na nowe idee i gotów do zmiany opinii w świetle dostępnych danych i argumentów na podstawie twórczej analizy nowych sytuacji i problemów samodzielnie formułuje propozycje ich rozwiązania samodzielnie podejmuje i inicjuje proste działania badawcze efektywnie organizuje własną pracę i krytycznie ocenia jej stopień zaa-­‐
wansowania rozumie problematykę etyczną związaną z odpowiedzialnością za trafność przekazywanej wiedzy, z uczciwością naukową oraz rzetelnością i uczci-­‐
wością w sytuacji prowadzenia sporu filozoficznego wykazuje motywację do zaangażowanego uczestnictwa w życiu społecz-­‐
nym posiada świadomość znaczenia europejskiego dziedzictwa filozoficznego dla rozumienia wydarzeń społecznych i kulturalnych posiada świadomość znaczenia refleksji humanistycznej dla kształtowania się więzi społecznych H1A_K01 H1A_K06 H1A_K01 H1A_K03 H1A_K03 H1A_K02 H1A_K04 H1A_K05 H1A_K04 H1A_K03 7 K (po podkreślniku) – kategoria kompetencji społecznych 8 9 III. OPIS PROGRAMU STUDIÓW 1. Liczba punktów ECTS konieczna dla uzyskania kwalifikacji: licencjat: 180 ECTS 2. Liczba semestrów: sześć (6) semestrów 3. Opis poszczególnych modułów kształcenia wraz z opisem sprawdzenia efektów kształcenia konkretnych modułów kształcenia oraz form zajęć Lp. 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. Nazwa modułu kształcenia (MK) Zagadnienia metafilozoficzne Historia filozofii Filozofia bytu Filozofia poznania Filozofia człowieka Filozofia wartości Filozofia społeczna Inne Kod modułu kształcenia MK_1(01) MK_1(02) MK_1(03) MK_1(04) MK_1(05) MK_1(06) MK_1(07) MK_1(08) Opis modułu kształcenia: „ZAGADNIENIA METAFILOZOFICZNE” 8 Nazwa modułu Nazwa w j. angielskim Język wykładowy Składniki modułu Poziom modułu ZAGADNIENIA METAFILOZOFICZNE METAPHILOSOPHICAL ISSUES j. polski / j. angielski9 A – Wstęp do filozofii (O10) – j. polski / j. angielski B – Logika formalna (O) – j. polski C – Semiotyka (O) – j. polski / j. angielski D – Ogólna metodologia nauk (O) – j. polski E – Metodologia filozofii (O) – j. polski F – Seminarium licencjackie z logiki ogólnej (F11) – j. polski G – Konwersatorium metodologiczne (F) – j. polski studia I stopnia Punkty ECTS (MK) 36 12 Zawarte tutaj opisy treści i celów kształcenia oraz wykaz literatury mają charakter ogólny – szczegółowy ich opis znajduje się w wykazie sylabusów poszczególnych składników (A,B,C…) modułów z wyodrębnieniem specyfiki zajęć dydaktycznych: wykłady, ćwiczenia, konwersatoria, seminaria naukowe. 9 Do wyboru studenta język prowadzenia zajęć: j. polski lub j. angielski. 10 Zajęcia obowiązkowe. 11 Zajęcia fakultatywne. 12 Jest to wskaźnik łączny dla modułu – szczegółowy rozkład punktów ECTS dla składników MK (wykłady, ćwiczenia, konwersato-­‐
ria, seminaria) zawiera opis planu studiów. 8
9 Kod modułu 10 MK_1(01) Koordynator Zespół dydaktycz-­‐
ny: ks. dr Jerzy Witczak ks. dr hab. Andrzej Małachowski, ks. dr Piotr Mrzygłód, ks. dr Mirosław Kiwka, dr Jan Wadowski, ks. mgr inż. Łukasz Pawicki, mgr Rafał Szopa Cele modułu i opis treści MK_1(01) A: Podstawowa wiedza o miejscu i znaczeniu filozofii w relacji do nauk oraz o jej specyfice przedmioto-­‐
wej i metodologicznej (geneza oraz etymologia filozofii; główne koncepcje filozofii, dyscypliny i kierunki filozoficzne; wartości poznawcze oraz metody filozofowania; filozofia wobec innych składowych kultury; filozofia a światopogląd). Ogólna znajomość zależności między głównymi subdyscyplinami filozoficzny-­‐
mi. Cel zajęć: rozumienie specyfiki poznania filozoficznego, poprawne formułowanie pytań filozoficz-­‐
nych; umiejętność krytycznego czytania tekstu filozoficznego i jego interpretacja; znajomość podstawo-­‐
wych problemów i dyscyplin filozoficznych. B: Znajomość klasycznej logiki formalnej oraz sylogistyki, umiejętność przeprowadzania prostych do-­‐
wodów logicznych. Cel zajęć: umiejętność poprawnego – jasnego oraz precyzyjnego formułowania myśli oraz wypowiedzi; umiejętność argumentacji i logicznej analizy; znajomość podstawowych zagadnień logicznych oraz wykorzystywania ich w praktyce poznawczej i życiowej. C: Zajęcia zawierają następujące zbiory tematów: 1) aktualne badania wokół języka (humanistyka, nauki formalne, filozoficzne oraz przyrodnicze); 2) określenie i podział semiotyki (syntaktyka, semantyka, pragmatyka); 3) semiotyczna teoria języka (definicja i struktura języka, określenie znaku, reguły stoso-­‐
wania znaków oraz funkcje języka i rodzaje języka; 4) wyrażenia językowe, funkcje językowe; 5) naczel-­‐
ne kategorie syntaktyczne: zdania, nazwy, funktory; 6) charakterystyka typowych błędów językowych – funkcje językowe a błędy językowe; 7) „natura” i charakterystyka języka naukowego. Cel: rozumienie podstawowej problematyki semiotycznej – głównie teorii języka oraz znaku; umiejętność posługiwania się wiedzą logiczną w zakresie teorii znaku. D: Porządkowanie rzeczowe oraz logiczne danej dziedziny; elementy teorii definicji oraz teorii pytań; problematyka i zasady dyskusji naukowej; relacje wiedzy naukowej wobec innych typów wiedzy; zagad-­‐
nienia ontologiczne i epistemologiczne – natura nauki; główne koncepcje rozumienia nauki w jej dzie-­‐
jach; naczelne elementy natury nauki – przedmiot, metoda oraz cel; typy metod naukowych; rola nauki (nauk) w kulturze i jej główne funkcje społeczne; metodologiczna charakterystyka podstawowych rodza-­‐
jów nauk. Cel – znajomość teorii nauki: natura nauki, jej metody, strategie poznawcze. Zapoznanie się ze specyfiką metodologiczną poszczególnych typów nauk. E: Wykład podejmuje kwestie: problem statusu metodologicznego filozofii w świetle charakterystyki innych dyscyplin naukowych oraz klasyfikacji nauk; przedstawia koncepcje historyczne, zwracając przy tym uwagę na relację filozofii do nauk szczegółowych oraz do wiedzy potocznej; prezentuje przegląd typów filozofii – autonomiczne i nieautonomiczne; omawia metodologiczną specyfikę podstawowych dyscyplin filozoficznych. Celem zajęć jest orientacja w głównych koncepcjach oraz metodach stosowa-­‐
nych w obszarze badań filozofii. Wymagania wstępne dla MK_1(01) Student rozumie (na poziomie wiedzy szkoły średniej) język naukowy, posiada umiejętność racjonalne-­‐
go myślenia, jest krytyczny; zna podstawy matematyczne logiki; orientuje się ogólnie w historii myśli humanistycznej. Opis zakładanych efektów kształcenia dla MK_1(01) W_01: ma podstawową wiedzę o miejscu i znaczeniu filozofii w relacji do nauk oraz o specyfice przedmiotowej i metodologicznej filozofii W_02: zna zależności między głównymi subdyscyplinami filozoficznymi W_03: ma uporządkowaną znajomość i rozumie główne kierunki w obrębie bloków subdyscyplin filozoficznych: logika, metafizyka, epistemologia, filozofia umysłu U_01: zna podstawy logiki oraz typowe strategie argumentacyjne U_02: trafnie definiuje pojęcia języka potocznego i poprawnie projektuje definicje własnych terminów 10 11 używanych we własnych wypowiedziach U_03: poprawie stosuje poznaną terminologię filozoficzną U_04: prowadzi na poziomie podstawowym pracę badawczą pod kierunkiem opiekuna naukowego lub kierownika zespołu badawczego K_01: zna zakres posiadanej przez siebie wiedzy i posiadanych umiejętności, rozumie potrzebę ciągłego dokształcania się i rozwoju zawodowego K_02: jest otwarty na nowe idee i gotów do zmiany opinii w świetle dostępnych danych i argumentów K_03: efektywnie organizuje własną pracę i krytycznie ocenia jej stopień zaawansowania Organizacja zajęć dydaktycznych MK_1(01) Forma zajęć Liczba godzin ogółem A (godz./ECTS) B (godz./ECTS) C (godz./ECTS) D (godz./ECTS) E (godz./ECTS) F (godz./ECTS) G (godz./ECTS) wykład 150 30 / 4 30 / 3 30 / 1 30 / 3 30 / 4 -­‐ -­‐ ćwiczenia 75 -­‐ 60 / 4 -­‐ 15 / 1 -­‐ -­‐ -­‐ konwersatorium 60 -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ 60 / 4 translatorium -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ seminarium 60 -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ 60 / 12 -­‐ praca własna -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ Bilans punktów ECTS dla MK_1(01): wykłady ćwiczenia konwersatorium translatorium seminarium praca własna 15 5 4 -­‐ 12 -­‐ Sposób weryfikacji zakładanych efektów kształcenia MK_1(01) Składnik (MK) A B C D E F G Egzamin ustny + (w13 ) + (w) + (w) Egzamin pisemny + (w) Zaliczenie + (c14) + (c) + (c) Esej + (s15 ) Referat + (k16 ) Udział w dyskusji + (s) + (k) Sposób oceniania – oceny wielowartościowe Ocena 5 (bardzo dobry) 4,5 (dobry plus) 4 (dobry) 3,5 (dostateczny plus) 3 (dostateczny) 2 (niedostateczny) Opis wybitne osiągnięcia z dopuszczeniem drugorzędnych błędów wyniki powyżej średniego standardu z pewnymi błędami solidna praca z szeregiem zauważonych błędów ogólny wynik zadowalający, lecz z istotnymi błędami wyniki spełniają ̨ minimalne kryteria podstawowe braki w opanowaniu materiału – brak zaliczenia zajęć Zalecana literatura dla realizacji efektów kształcenia dla MK_1(01) Literatura podstawowa Borkowski L., Elementy logiki formalnej, Warszawa 1976; Chandler D., Semiotics: Basics, London 20072; Literatura uzupełniająca Marciszewski W., Mała encyklopedia logiki (red.), Wrocław 1970; W – wykład C – ćwiczenia 15 S – seminarium naukowe 16 K – konwersatorium 13
14
11 12 Deely J., Basics of Semiotics, Tartu 20054; Hajduk Z., Ogólna metodologia nauk, Lublin 2011; Hołówka T., Kultura logiczna w przykładach, Warszawa 2012; Kamiński S., Metoda i język: studia z semiotyki i metodologii nauk, Lublin 1994; Kamiński S., Nauka i metoda. Pojęcie nauki i klasyfikacja nauk, Lublin 1992; Kamiński S., Filozofia i metoda: studia z dziejów metod filozo-­‐
fowania, Lublin 1993; Kiwka M., Rozumieć filozofię, Wrocław 2007; Koj L., Problemy semiotyki logicznej, Warszawa 1990; Krąpiec M.A., Zdybicka Z.J., Jaroszyński P., Wprowadzenie do filozofii, Lublin 2003; Malinowski G., Logika ogólna, Warszawa 20103; Maritain J., Introduction to Philosophy, Continuum 2005; Pelc J., Wstęp do semiotyki, Warszawa 1982; Polo L., Introducción a la Filosofía, Pamplona, 1999; Stanosz B., Wprowadzenie do logiki formalnej, Warszawa 20108; Stanosz B., Ćwiczenia z logiki, Warszawa 200816; Stępień A.B., Wstęp do filozofii, Lublin 19953; Ziembiński Z., Logika praktyczna, Warszawa 201126; Marciszewski W., Metody analizy tekstu naukowego, War-­‐
szawa 1981. Anzenbacher A., Wprowadzenie do filozofii, Kraków 2003; Pieper J., Verteidiugungsrede fur die Philosophie, Munchen 1966; Kotarbiński T., Wykłady z dziejów logiki, Warszawa 19852; Kowalewski M., Logika, Poznań 1959; Omyła M., Zarys logiki, Warszawa 1995; Stępień A.B., Elementy filozofii, Lublin 1986; Ajdukiewicz K., Język i poznanie, t. 1-­‐2, Warszawa 2006; Pieter J., Ogólna metodologia pracy naukowej, Wrocław – Warszawa 1997; Herbut J., Elementy metodologii filozofii: skrypt do wykładu, Lublin 2007; Kamiński S., Jak filozofować? Studia z metodologii filozofii klasycznej, Lublin 1989; Kisilewiecz A., Sztuczna inteligencja i logika, Warszawa 2011; Clarke D.S., Sign Leveles, Dordrecht 2003. Grobler A., Metodologia nauk, Kraków 2006; Such J., Wstęp do ogólnej metodologii nauk, Poznań 1973; Wójcicki R., Wykłady z metodologii nauk, Warszawa 1982; Wójcik S., Sztuka argumentacji, Ćwiczenia w badaniu argumen-­‐
tów, Warszawa 2003. Uwagi (inne) do MK_1(01) Moduł posiada charakter propedeutyczny wobec innych modułów kształcenia. Opis modułu kształcenia: „HISTORIA FILOZOFII” Nazwa modułu Nazwa w j. angielskim Język wykładowy Składniki modułu Poziom modułu HISTORIA FILOZOFII HISTORY OF PHILOSOPHY j. polski / j. angielski A – Wstęp do badań historycznych (F) – j. polski B – Historia filozofii starożytnej (O) – j. polski C – Historia filozofii średniowiecznej (O) – j. polski / j. angielski D – Historia filozofii nowożytnej (O) – j. polski E – Historia filozofii współczesnej (O) – j. polski / j. angielski F – Myśl filozoficzna starożytności chrześcijańskiej (O) – j. polski G – Seminarium licencjackie z historii filozofii (F) – j. polski H – Klasyczne teksty filozoficzne (O) – j. polski studia I stopnia Punkty ECTS (MK) 58 Kod modułu MK_1(02) Koordynator Zespół dydaktycz-­‐
ny: prof. PWT dr hab. Jerzy Tupikowski CMF dr hab. Maciej Manikowski, ks. dr Janusz Czarny, dr Dominik Banaś OFM, ks. dr Mirosław Kiwka, ks. dr Adam Łuźniak, dr Wojciech Rojek, dr Jan Wadowski, mgr lic. Piotr Ćwikliński, mgr Rafał Szopa Cele modułu i opis treści MK_1(02) 12 A: Treści wstępne: określenie i rozumienie, czym jest historia – jej przedmiot i zakres; określenie i rozu-­‐
mienie filozofii z uwypukleniem jej historycznego rozwoju; rozumienie i określenie historii filozofii z wyakcentowaniem jej charakterystyki w poszczególnych epokach; prezentacja podstawowych źródeł do badań dziejów filozofii w poszczególnych jej okresach; prezentacja specyfiki oraz etapów pracy na kan-­‐
wie źródeł historycznych – klasyfikacja źródeł, ich struktura, gatunki; problem wiedzy źródłowej; kwe-­‐
stia krytyki zewnętrznej, a także wewnętrzna źródeł historycznych; problem autentyczności źródła; ogólna charakterystyka warsztatu naukowego historyka; prezentacja podstawowych metod uprawiania filozofii w jej dziejach. Cel – nabycie umiejętności teoretycznych i praktycznych warsztatu pracy history-­‐
ka filozofii. B-­‐F: Zajęcia modułu obejmują następujące treści a) starożytność: wykład obejmuje filozofię przedsokra-­‐
tejską, myśl Sokratesa, Platona, Arystotelesa, szkoły hellenistyczne, filozofię neoplatońską oraz patrysty-­‐
kę (wczesnochrześcijańska myśl filozoficzna, a więc filozoficzne aspekty nauki Ojców Kościoła posiadają tutaj specjalne znaczenie); b) średniowiecze: najważniejsze postacie i problemy filozofii średniowiecznej od Boecjusza, poprzez renesans karoliński, renesans XII wieku, spór dialektyków z antydialektykami, z zaznaczeniem roli św. Anzelma, spór o uniwersalia, zarys średniowiecznej myśli arabskiej i żydowskiej, złoty wiek XIII – najważniejsze postacie epoki oraz najważniejsze tendencje i myśliciele wieku XIV; c) nowożytność: ukazanie dziejów filozofii europejskiej od XV wieku do XIX wieku, głównie myśl R. Descar-­‐
tesa, B. Spinozy, G.W. Leibniza, J. Locke’a, D. Hume’a, I. Kanta, G.H. Hegla, A. Comte’a, K. Marksa, F. Nie-­‐
tzschego; d) współczesność: głownie nurty filozofii nieanalitycznej – fenomenologia, pragmatyzm, her-­‐
meneutyka, egzystencjalizm, tomizm, filozofia dialogu, strukturalizm, postmodernizm, filozofia anali-­‐
tyczna. W poszczególnych okresach historycznych – zwrócenie uwagi na recepcję i osiągnięcia filozofii polskiej. H: Treścią kształcenia jest wypracowanie metody czytania klasycznych tekstów filozoficznych oraz pod-­‐
stawowa znajomość treści wybranych dzieł klasyków. Cel: znajomość głównych szkół, kierunków i pro-­‐
blemów filozoficznych w perspektywie ich historycznego rozwoju; umiejętność merytorycznej i histo-­‐
rycznej interpretacji i rozumienia podstawowych problemów, kierunków i pojęć filozoficznych. Wymagania wstępne dla MK_1(02) Elementarna wiedza w obszarze nauk humanistycznych (głównie historii powszechnej i historii Polski) w zakresie szkoły średniej. Opis zakładanych efektów kształcenia dla MK_1(02) W_01: ma podstawową wiedzę o obecności idei filozoficznych w dziejach polskiej kultury i o zaangażowaniu filozofów w życie kulturalne kraju W_02: zna podstawową terminologię filozoficzną w języku polskim W_03: zna i rozumie historyczny charakter kształtowania się idei filozoficznych U_01: czyta i interpretuje tekst filozoficzny U_02: wykrywa proste zależności między kształtowaniem się idei filozoficznych a procesami społecznymi i kulturalnymi U_03: samodzielnie tłumaczy z wybranego języka obcego na j. polski średnio trudny tekst filozoficzny U_04: prowadzi na poziomie podstawowym pracę badawczą pod kierunkiem opiekuna naukowego lub kierownika zespołu badawczego K_01: samodzielnie podejmuje i inicjuje proste działania badawcze K_02: posiada świadomość znaczenia europejskiego dziedzictwa filozoficznego dla rozumienia wydarzeń społecznych i kulturalnych K_03: posiada świadomość znaczenia refleksji humanistycznej dla kształtowania się więzi społecznych Organizacja zajęć dydaktycznych MK_1(02) Forma zajęć Liczba godzin ogółem A (godz./ECTS) B (godz./ECTS) C (godz./ECTS) D (godz./ECTS) E (godz./ECTS) wykład 150 15 / 1 30 / 4 30 / 4 30 / 4 30 / 4 ćwiczenia 120 -­‐ 30 / 2 30 / 2 30 / 2 30 / 2 konwersatorium -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ translatorium -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ seminarium 60 -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ praca własna 240 -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ 13 F (godz./ECTS) G (godz./ECTS) H (godz./ECTS) 15 / 1 -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ 60 / 12 -­‐ -­‐ -­‐ 240 / 20 Bilans punktów ECTS dla MK_1(02): wykłady ćwiczenia konwersatorium translatorium seminarium praca własna 18 8 -­‐ -­‐ 12 20 Sposób weryfikacji zakładanych efektów kształcenia MK_1(02) Składnik (MK) A B C D E F G H Egzamin ustny + (w) + (w) + (w) + (w) Egzamin pisemny Zaliczenie + (w) + (c) + (c) + (c) + (c) + (w) + (s) + (c) Esej Referat Udział w dyskusji + (s) Sposób oceniania – oceny wielowartościowe Ocena 5 (bardzo dobry) 4,5 (dobry plus) 4 (dobry) 3,5 (dostateczny plus) 3 (dostateczny) 2 (niedostateczny) Opis wybitne osiągnięcia z dopuszczeniem drugorzędnych błędów wyniki powyżej średniego standardu z pewnymi błędami solidna praca z szeregiem zauważonych błędów ogólny wynik zadowalający, lecz z istotnymi błędami wyniki spełniają ̨ minimalne kryteria podstawowe braki w opanowaniu materiału – brak zaliczenia zajęć Zalecana literatura dla realizacji efektów kształcenia dla MK_1(02) Literatura podstawowa Reale G., Historia filozofii starożytnej, t. 1-­‐5, Lublin 1997-­‐
2005; Reale G., Myśl starożytna, Lublin 2003; Copleston F., Historia filozofii, t. 1-­‐11, Warszawa 2004-­‐
2008; Tatarkiewicz W., Historia filozofii, t. 1-­‐3, Warszawa 201122; Legowicz J., Zarys historii filozofii, Warszawa 1980; Legowicz J., Historia filozofii starożytnej, Warszawa 1986; Legowicz J., Historia filozofii średniowiecznej, Warszawa 1986; Swieżawski S., Dzieje europejskiej filozofii klasycznej, Warszawa 2000; Gilson E., Historia filozofii chrześcijańskiej w wiekach średnich, Warszawa 1987; Kuderowicz Z., Historia filozofii nowożytnej Europy, War-­‐
szawa 1989; Gilson E., Langan T., Maurer A.A., Historia filozofii współ-­‐
czesnej, Warszawa 1979; Ayer A.J., Filozofia w XX wieku, Warszawa 1997; Tischner J., Filozofia współczesna, Kraków 1989; Gadacz T., Historia filozofii XX wieku. Nurty, Kraków 2009; W. Seńko, Jak rozumieć filozofię średniowieczną, Wydaw-­‐
Literatura uzupełniająca Diogenes Laertios, Żywoty i poglądy słynnych filozofów, Warszawa 2004; Vernant J.P., Źródła myśli greckiej, Gdańsk 1996; Colli G., Narodziny filozofii, Warszawa-­‐Kraków 1991; Heinzmann R., Filozofia średniowiecza, Kęty 1999; Tatarkiewicz W., Dzieje sześciu pojęć, Warszawa 1975; Steenberghen van F., Filozofia w wieku XIII, Lublin 2005; Bocheński J., Zarys historii filozofii, Kraków 1993; Życiński J., Teizm i filozofia analityczna, Kraków (t. I – 1985; t. II – 1988); J. Domański, „Scholastyczne” i „humanistyczne” pojęcie filozofii, Wydawnictwo Antyk, Kęty 2005; Z. Kuksewicz, Albertyzm i tomizm w XV wieku w Krako-­‐
wie i Kolonii, Wydawnictwo PAN 1973; W. Semkowicz, Paleografia Łacińska, Uniwersitas, Kra-­‐
ków 2011 (wyd. 3); F. van Steenberghen, Filozofia w wieku XIII, tłum. I. Zie-­‐
liński, Wydawnictwo KUL 2005; A. Szczudra-­‐Barszcz, Elementy pedeutologii scholastycz-­‐
nej czyli o Tomasza z Akwinu rozumieniu nauczyciela i nauczania, Wydawnictwo KUL, Lublin 2011; J. Schmidt, Teologia filozoficzna, Wydawnictwo Marek Derewiecki, Kęty 2006; Szubka T., Filozofia analityczna. Koncepcje, metody, ograniczenia, Wrocław 2009; 14 nictwo Antyk, Kęty 2011; Baldwin T., Contemporary Philosophy. Philosophy in Skoczyński J., Woleński., Historia filozofii polskiej, Kra-­‐ English since 1945, Oxford 2001. ków 2010; Dąmbska I., Zarys historii filozofii greckiej, Lublin 1993; Gajda-­‐Krynicka J., Filozofia przedplatońska, Warszawa 2007; Krokiewicz A, Zarys filozofii greckiej, Warszawa 2000; Popkin R. (red.), Historia filozofii zachodniej, Poznań 2003. Uwagi (inne) do MK_1(02) Treści modułu stanowią historyczną i poznawczą bazę w stosunku do pozostałych MK. Opis modułu kształcenia: „FILOZOFIA BYTU” Nazwa modułu Nazwa w j. angielskim Język wykładowy Składniki modułu Poziom modułu FILOZOFIA BYTU PHILOSOPHY OF BEING j. polski / j. angielski A – Metafizyka (O) – j. polski B – Filozofia Boga (O) – j. polski / j. angielski C – Metafizyka człowieka (F) – j. polski / j. angielski D – Filozofia przyrody ożywionej (F) – j. polski E – Filozofia przyrody nieożywionej (F) – j. polski F – Seminarium licencjackie z metafizyki (F) – j. polski G – Konwersatorium metafizyczne (F) – j. polski studia I stopnia Punkty ECTS (MK) 29 Kod modułu MK_1(03) Koordynator Zespół dydaktycz-­‐
ny: bp prof. dr hab. Ignacy Dec ks. dr hab. Jerzy Machnacz, dr hab. Jerzy Tupikowski CMF, dr Dominik Banaś OFM, dr Robert Goczał, ks. dr Mirosław Kiwka, ks. dr Jerzy Witczak, mgr lic. Piotr Ćwi-­‐
kliński Cele modułu i opis treści MK_1(03) A: Celem przedmiotu jest prezentacja zagadnień metafizycznych, w tym systemu reguł, do których nale-­‐
ży zastosować się przy badaniu określonych teorii bytu, formułowaniu i rozstrzyganiu problemów w zakresie ontologii tradycyjnej. Wykład obejmuje najważniejsze kategorie oraz teorie systemów metafi-­‐
zycznych, obowiązujące w poszczególnych etapach rozwoju tej wiedzy, od starożytności do nowożytno-­‐
ści. Wykłady koncentrują się na omawianiu najważniejszych pojęć metafizycznych z perspektywy meta-­‐
fizyki ogólnej i szczegółowej, włączając specyfikę historyczną, m.in.: definicje i podziały metafizyki, natu-­‐
ra bytu i jego rodzaje, akt i możność, pojęcie formy i materii, form substancjalnych, duszy, przyczyny, transcendentalia, kategorie, rodzaje analogii, pierwsze zasady poznania w metafizyce, kwestia istoty i istnienia, pojęcia rodzaju i gatunku, zasada jednostkowości, pojęcie prawdy i fałszu ontologicznego, błę-­‐
dy kategorialne, metafizyka dobra i piękna w kontekście analogii bytu, definicje i podziały substancji, podziały przypadłości. B: Przedmiot koncentruje się na omówieniu zagadnień związanych z filozofią Boga. Omawia istnienie, naturę i przymioty Boga. Ponadto pośrednio podejmuje analizę obszarów rzeczywistości, szczególnie jej metafizycznego kontekstu w odniesieniu do Boga jako najwyższej przyczyny, ostatecznego celu i pod-­‐
stawowej wartości. W zakres wykładów wchodzi analiza dowodów na istnienie Boga, analiza kryteriów i typologii teodycealnych, kategorii determinizmu przyczynowo-­‐skutkowego, ontologicznego, teleologicz-­‐
nego wyjaśniania ewolucji świata ze względu na cel ostateczny (absolutny) i pośredni (względny), deon-­‐
tologizm heteronomiczny. 15 16 C: Celem wykładów jest prezentacja nauki o człowieku w kontekście metafizycznym oraz szeroko pojętej antropologii filozoficznej. Ukazanie podstawowych aspektów strukturalnych bytu ludzkiego, jego we-­‐
wnętrznych i zewnętrznych uwarunkowań, i określenie wzajemnych zależności między człowiekiem jako organizmem a jego metafizyczną strukturą poznania. Wykłady omawiają źródła specyficznie ludz-­‐
kiej aktywności, miejsce i rolę człowieka w świecie przyrodniczym (w sferze bytu) w aspekcie gatunko-­‐
wym oraz indywidualnym. Wykłady mają także na celu ukazać znaczenie metafizyki człowieka dla wielu szczegółowych dziedzin refleksji filozoficznej, jak estetyka, aksjologia, a także w odniesieniu do psycho-­‐
logii i socjologii. D: Celem przedmiotu jest prezentacja zagadnień filozoficznych koncentrujących się na analizie związków między strukturą świata materii żywej i martwej (biofilozofia), refleksja nad światem fizykalnym, pro-­‐
blematyka życia, ontyczne warunki natury życia, ewolucja form życia, problematyka witalizmu, antropo-­‐
genezy, natura somatyczna człowieka, przyczynowość, determinizm i celowość świata przyrody. Ponad-­‐
to wykłady łączą w sobie charakterystykę nauk przyrodniczych, filozoficzną analizę przyrodoznawstwa, problemy kosmogenezy i mechanicyzmu, zagadnienia witalizmu i psychowitalizmu, hylemorfizmu, orga-­‐
nicyzmu, fizykalizmu, abiogenezy, rodzaje determinizmu i indeterminizmu. E: Celem przedmiotu jest omówienie filozofii przyrody w szerokim kontekście problemów. Zaprezento-­‐
wanie analizy własności bytów materialnych podlegających zmianie, zagadnień przestrzeni, czasu, ru-­‐
chu, struktury ciał materialnych świata nieożywionego, praw przyrody, zagadnieniem determinizmu na gruncie filozofii przyrody, indeterminizmu, przyczynowości, nieskończoności, skończoności Kosmosu. Zakres przedmiotu wyznaczają także: problematyka kreacjonizmu, ewolucjonizmu, ogólne zagadnienia kosmogonii, teorie początku Wszechświata, modele Wszechświata, teoria chaosu, teoria kwantów, teoria podzielności, teoria nieprzenikliwości, zagadnienia sił w fizyce, nowe teorie w kosmologii, teorie doty-­‐
czące istoty bytów materialnych, teoria względności, modele kosmologiczne, pozafilozoficzne założenia kosmologii, modele przestrzeni a czasoprzestrzeń, zagadnienia geometrii w kosmologii, właściwości ilościowe i jakościowe bytów materialnych, teorie ruchu, teoria ruchu geofizycznego, zagadnienie czasu. Wymagania wstępne dla MK_1(03) W ramach wstępnych wymagań zakłada się podstawowe umiejętności analityczne i kompetencje w czytaniu tekstów naukowych wraz z ich interpretacją, stawianie pytań filozoficznych i zdolność poszu-­‐
kiwania odpowiedzi, formułowanie własnego stanowiska i argumentacji. Wymaga się umiejętności w nadawaniu historycznego sensu zagadnieniom i podstawowym pojęciom filozoficznym. Opis zakładanych efektów kształcenia dla MK_1(03) W_01: zna i rozumie historyczny charakter kształtowania się idei filozoficznych W_02: zna metody interpretacji tekstu filozoficznego W_03: zna idee i argumenty wybranych klasycznych autorów filozoficznych na podstawie samodzielnej lektury ich pism U_01: poprawnie stosuje poznaną terminologię filozoficzną. U_02: dobiera strategie argumentacyjne, na poziomie elementarnym konstruuje krytyczne argumenty, formułuje odpowiedzi na krytykę. U_03: analizuje argumenty filozoficzne, identyfikuje ich kluczowe tezy i założenia. U_04: prowadzi na poziomie podstawowym pracę badawczą pod kierunkiem opiekuna naukowego lub kierownika zespołu badawczego K_01: zna zakres posiadanej przez siebie wiedzy i posiadanych umiejętności, rozumie potrzebę ciągłego dokształcania się i rozwoju zawodowego K_02: efektywnie organizuje własną pracę i krytycznie ocenia jej stopień zaawansowania. K_03: ma świadomość znaczenia europejskiego dziedzictwa filozoficznego dla rozumienia wydarzeń społecznych i kulturalnych Organizacja zajęć dydaktycznych MK_1(03) Forma zajęć Liczba godzin ogółem A (godz./ECTS) B (godz./ECTS) wykład 120 45 / 4 30 / 4 ćwiczenia 30 30 / 2 -­‐ konwersatorium 60 -­‐ -­‐ translatorium -­‐ -­‐ -­‐ seminarium 60 -­‐ -­‐ praca własna -­‐ -­‐ -­‐ 16 17 C (godz./ECTS) D (godz./ECTS) E (godz./ECTS) F (godz./ECTS) G (godz./ECTS) 15 / 1 15 / 1 15 / 1 -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ 60 / 4 -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ 60 / 12 -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ Bilans punktów ECTS dla MK_1(03): wykłady ćwiczenia konwersatorium translatorium seminarium praca własna 11 2 4 -­‐ 12 -­‐ Sposób weryfikacji zakładanych efektów kształcenia MK_1(03) Składnik (MK) A Egzamin ustny Egzamin pisemny Zaliczenie Esej Referat Udział w dyskusji + (w) + (w) + (c) + (w) + (w) + (w) + + + + + + (s) + (s) + (k) B C D E F G Sposób oceniania – oceny wielowartościowe Ocena 5 (bardzo dobry) 4,5 (dobry plus) 4 (dobry) 3,5 (dostateczny plus) 3 (dostateczny) 2 (niedostateczny) Opis wybitne osiągnięcia z dopuszczeniem drugorzędnych błędów wyniki powyżej średniego standardu z pewnymi błędami solidna praca z szeregiem zauważonych błędów ogólny wynik zadowalający, lecz z istotnymi błędami wyniki spełniają ̨ minimalne kryteria podstawowe braki w opanowaniu materiału – brak zaliczenia zajęć Zalecana literatura dla realizacji efektów kształcenia dla MK_1(03) Literatura podstawowa Arystoteles, Met., ks. IV-­‐VII, Lublin 1996; Anal. pier., ks. I, w: Arystoteles, Dzieła wszystkie, t. I, Warszawa 1990, s. 127, 144, 174-­‐175, 186-­‐190; Anal. pier., ks. II, tamże, s. 244-­‐249; Anal. wt., ks. I, tamże, s. 304-­‐310, 313, 325; Anal. wt., ks. VI, tamże, s. 424-­‐429; Anal. wt., ks. VII, tamże, s. 450-­‐452; Anal. wt., ks. VIII, tamże, s. 455-­‐458, 461-­‐462; Tomasz z Akwinu Traktat o człowieku (Summa teologii, I, 75-­‐89), Kęty 1998; Kwestia o duszy, Kraków 1994; Kwestie dyskutowane o prawdzie, t. I, Kęty 1998; Gilson E., Tomizm, Warszawa 1998; Tenże, Byt i istota, Warszawa 1964; Krąpiec M.A., Z teorii i metodologii metafizyki, Dzieła, T. IV, Lublin 1994; Tenże, Metafizyka. Zarys teorii bytu, Dzieła, T. VII, Lublin 1995; Tenże, Teoria analogii bytu, Dzieła, T. I, Lublin 1993; Metafizyka w filozofii analitycznej, red. T. Szubka, Lublin Literatura uzupełniająca Beebee H., Dodd J., Reading Metaphysics, Oxford 2007; Tempczyk M., Teoria chaosu a filozofia, Warszawa 1998; Fuliński A., O chaosie i przypadku, Znak 45(1993)5, s. 16-­‐
31; Hajduk Z., Filozofia przyrody – filozofia przyrodoznaw-­‐
stwa – metakosmologia, Lublin 2004; Heller M., Ewolucja kosmosu i kosmologii, Warszawa 1985; Heller M., Nowa fizyka i nowa teologia, Tarnów 1992; Heller M., Fizyka ruchu i czasoprzestrzeni, Warszawa 1993; Heller M., Pabian T., Elementy filozofii przyrody, Tarnów 2007; Kopczyński W., Trautman A., Czasoprzestrzeń i grawita-­‐
cja, Warszawa 1984; Krajewski W., Współczesna filozofia naukowa. Metafizyka i ontologia, Warszawa 2005; Lubański M., Heller M., Sz. Ślaga, Filozoficzne zagadnienia współczesnej nauki. Wstęp do filozofii przyrody, Warsza-­‐
wa 1992; Mutschler H.-­‐D., Wprowadzenie do filozofii przyrody, Kraków 2005; 17 18 1995; Przewodnik po metafizyce, red. S.T. Kołodziejczyk, Kraków 2011; Stróżewski W., Ontologia, Kraków 2003. R. Tokarczyk R., Klasycy praw natury, Lublin 1988; Dec. I., Tomaszowa a Marcelowa teoria człowieka, Wro-­‐
cław 1984; Tenże, Transcendencja człowieka w przyrodzie, Wrocław 1994; Kraszewski Z.J., Sto dowodów na istnienie Boga, t. 1-­‐2, Warszawa 1980; Lemańska A., Filozofia przyrody, w: „Episteme” nr 22(2001) Od kosmologii do ekofilozofii. Problemy filozo-­‐
ficzne XXI wieku, red. J.M. Dołęga, Olecko 2002; Gadacz T., Filozofia Boga w XX wieku: Od Lavelle'a do Tischnera, Kraków 2007; Gogacz M., Poszukiwanie Boga. Wykłady z metafizyki absolutnego istnienia, Warszawa 1986; Kowalczyk S., Bóg w myśli współczesnej, Wrocław 1982; Kowalczyk S., Filozofia Boga, Lublin 1980; Wciórka L., Wiedzieć, że jest Bóg, Poznań 1994; Wszołek S., Pytając o Boga, Tarnów 1996; Tarnowski K., Bóg fenomenologów, Tarnów 2000; Łysień L., Religia, ateizm, wiara. Problematyka filozofii Boga w XIX i XX wieku, Kraków 2004; Verdy P., Krótko o filozofii Boga, Kraków 2004; Bugajak G., Kukowski J. i in., Tajemnice natury. Zarys filozofii przyrody, Warszawa 2009; Heller M., Filozofia świata, Kraków 1992; Van Melsen A.G., Filozofia przyrody, Warszawa 1968; Böhme G., Filozofia i estetyka przyrody, Warszawa 2002; Heller M., Filozofia przyrody. Zarys historyczny, Kraków 2004; Wciórka L., Filozofia przyrody, Poznań 1993; Heller M., Podglądanie Wszechświata, Kraków 2008; Green B., Piękno wszechświata. Superstruny, ukryte wy-­‐
miary i poszukiwanie teorii ostatecznej, Warszawa 2001; Russell B., Nasza wiedza o świecie zewnętrznym jako pole badań dla metody naukowej w filozofii, Warszawa 2000; Życiński J., Bóg postmodernistów. Wielkie pytania filozofii we współczesnej krytyce moderny, Lublin 2001. Mutschler H.-­‐D., Fizyka i religia. Perspektywy oraz grani-­‐
ce dialogu, Kraków 2007; Such J., Szcześniak M., Szczuciński A., Filozofia kosmolo-­‐
gii, Poznań 1998; Kloskowski K, Filozofia ewolucji i filozofia stwarzania, t. 1: Między ewolucją a stwarzaniem, Warszawa 1999; Lemańska A., Filozofia przyrody a nauki przyrodnicze, Warszawa 1998; Loux M., Metaphysics: A Contemporary Introduction. London 2001; Deely J., The Tradition Via Heidegger: An Essay on the Meaning of Being in the Philosophy of Martin Heidegger, The Hague1971; Czeżowski T., O metafizyce, jej kierunkach i zagadnie-­‐
niach, Kęty 2004; Kamiński S., O naturze filozofii, w: Jak filozofować?, Lu-­‐
blin 1989, s. 45-­‐53; Kirk G. S., Raven J. E., Schofield M., Filozofia przedsokra-­‐
tejska, przeł. J. Lang, Warszawa-­‐Poznań 1999; Krąpiec M.A., Maryniarczyk A., Metafizyka, w: Powszech-­‐
na Encyklopedia Filozofii, t. 7, Lublin 2006; Paź B., Ontologia, w: Powszechna Encyklopedia Filozofii, t. 7, Lublin 2006. Uwagi (inne) do MK_1(03) Treści kształcenia proponowane w MK_1(03) ze względu na swoją specyfikę mają odniesienia do innych MK, zwłaszcza do: MK_1(02), MK_1(04), MK_1(05) oraz MK_1(06). Opis modułu kształcenia: „FILOZOFIA POZNANIA” Nazwa modułu Nazwa w j. angielskim Język wykładowy Składniki modułu Poziom modułu FILOZOFIA POZNANIA PHILOSOPHY OF KNOWLEDGE j. polski / j. angielski A – Teoria poznania (O) – j. polski B – Historia epistemologii (F) – j. polski / j. angielski C – Filozofia umysłu (O) – j. polski D – Filozofia języka (F) – j. polski / j. angielski E – Seminarium licencjackie z epistemologii (F) – j. polski F – Konwersatorium epistemologiczne (F) – j. polski studia I stopnia 18 19 Punkty ECTS (MK) 29 Kod modułu MK_1(04) Koordynator ks. dr Piotr Mrzygłód Zespół dydaktyczny: ks. dr hab. Andrzej Małachowski, dr hab. Jerzy Tupikowski CMF, dr Jan Wadowski, ks. mgr inż. Łukasz Pawicki, ks. mgr Stanisław Pawlaczek, mgr Rafał Szopa Cele modułu i opis treści MK_1(04) A-­‐B: zajęcia stanowią wprowadzenie do filozoficznej epistemologii, omawiając następujące bloki treści: koncepcje ludzkiej wiedzy; relacje pomiędzy wiedzą naukową oraz potoczną; elementy teorii pytań; problem uzasadniania wiedzy; zagadnienie źródeł poznania – pamięć, percepcja, introspekcja, indukcja, źródła wiedzy aprioryczne; postawy poznawcze – problem sceptycyzmu, agnostycyzmu i relatywizmu oraz ich rodzaje; podstawowe napięcia epistemologiczne, jak spór: realizm – idealizm, a także antyrea-­‐
lizm; racjonalność oraz irracjonalizm; problematyka poznawalności prawdy – definicje, cechy. Cel – umiejętność poruszania się po problematyce epistemologicznej w aspekcie historycznym; znajomość aktualnej problematyki; umiejętność formułowania oraz rozwiązywania problemów natury poznawczej. C: wykład obejmuje następujące zagadnienia: 1) podstawy historyczne współczesnej problematyki wie-­‐
dzy dotyczącej (poznania) innych umysłów; 2) solipsyzm – problem ontologiczny i epistemologiczny; 3) Argumenty przeciwko stanowisku solipsyzmu; 4) ujęcie problematyki innych umysłów w obrębie feno-­‐
menologii i w egzystencjalizmie; 5) debata na kanwie zagadnienia innych umysłów we współczesnej filozofii analitycznej; 6) zagadnienie źródeł intersubiektywności; 7) komunikacja między podmiotami (osobami) na płaszczyźnie egzystencjalnej oraz eschatologicznej. D: zajęcia proponują formę̨ wykładu z elementami ćwiczeń (dyskusji). Zajęcia koncentrują się̨ wokół zagadnień́ dotyczących istoty i roli języka w kształtowaniu się̨ fundamentalnych zdolności kognityw-­‐
nych, którymi cechują się ludzie. Zajęcia prezentują dane i teorie z różnych dziedzin badawczych: psy-­‐
chologii, kognitywistyki, lingwistyki i filozofii języka. Wymagania wstępne dla MK_1(04) MK epistemologii, chociaż chronologicznie pierwszy wobec całej gamy zagadnień filozoficznych, wymaga korelacji z innymi modułami wypełniającymi całość studium filozofii. Stąd też na studiach I-­‐go stopnia winny być realizowane równolegle zagadnienia metodologiczne i logiczne wchodzące bezpośrednio w skład modułu. Niezbędnym wydaje się również wykład historii filozofii będący swoistą propedeutyką w szczegółowym już omawianiu podstawowych stanowisk epistemologicznych. Skorelowanie wspomnia-­‐
nych zagadnień pomoże studentowi nie tylko zwiększyć potencjał analityczny, ale przede wszystkim, wskaże mu praktyczne cele zajmowania się kwestiami poznawczymi jednocześnie ukazując celowość i niezbędność wykładu z zakresu epistemologii rozumianego jako narzędzie (organon) w stosunku do dalszych analiz filozoficznych. Opis zakładanych efektów kształcenia dla MK_1(04) 19 20 W_01: zna podstawowe metody badawcze i strategie argumentacyjne właściwe dla jednego z bloków głównych subdyscyplin filozoficznych: 1) logika, metafizyka, epistemologia, filozofia umysłu W_02: wykorzystuje narzędzia wyszukiwawcze ukierunkowane na dziedziny filozoficzne W_03: zna podstawową terminologię filozoficzną w j. polskim U_01: wyszukuje, analizuje, ocenia, selekcjonuje i wykorzystuje potrzebne informacje ze źródeł pisanych i elektronicznych U_02: czyta i interpretuje tekst filozoficzny U_03: wykrywa proste zależności między kształtowaniem się idei filozoficznych a procesami społecznymi i kulturalnymi U_04: prowadzi na poziomie podstawowym pracę badawczą pod kierunkiem opiekuna naukowego lub kierownika zespołu badawczego K_01: zna zakres posiadanej przez siebie wiedzy i posiadanych umiejętności i jednocześnie rozumie potrzebę ciągłego dokształcania się i rozwoju zawodowego K_02: jest otwarty na nowe idee i gotów do zmiany opinii w świetle dostępnych danych i argumentów K_03: na podstawie twórczej analizy nowych sytuacji i problemów samodzielnie formułuje propozycje ich rozwiązania Organizacja zajęć dydaktycznych MK_1(04) Forma zajęć Liczba godzin ogółem A (godz./ECTS) B (godz./ECTS) C (godz./ECTS) D (godz./ECTS) E (godz./ECTS) F (godz./ECTS) wykład 120 45 / 4 15 / 1 30 / 2 30 / 2 -­‐ -­‐ ćwiczenia 45 30 / 2 -­‐ 15 / 2 -­‐ -­‐ -­‐ konwersatorium 60 -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ 60 / 4 translatorium -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ seminarium 60 -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ 60 / 12 -­‐ praca własna -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ Bilans punktów ECTS dla MK_1(04): wykłady ćwiczenia konwersatorium translatorium seminarium praca własna 9 4 4 -­‐ 12 -­‐ Sposób weryfikacji zakładanych efektów kształcenia MK_1(04) Składnik (MK) A B C D E F Egzamin ustny + (w) Egzamin pisemny Zaliczenie + (c) + (w) + (w) + (w) + (s) Esej + (s) + (k) Referat Udział w dyskusji + (s) + (k) Sposób oceniania – oceny wielowartościowe Ocena 5 (bardzo dobry) 4,5 (dobry plus) 4 (dobry) 3,5 (dostateczny plus) 3 (dostateczny) 2 (niedostateczny) Opis wybitne osiągnięcia z dopuszczeniem drugorzędnych błędów wyniki powyżej średniego standardu z pewnymi błędami solidna praca z szeregiem zauważonych błędów ogólny wynik zadowalający, lecz z istotnymi błędami wyniki spełniają ̨ minimalne kryteria podstawowe braki w opanowaniu materiału – brak zaliczenia zajęć 20 21 Zalecana literatura dla realizacji efektów kształcenia dla MK_1(04) Literatura podstawowa ADAMCZYK S., Krytyka ludzkiego poznania, Lublin 1962; AJDUKIEWICZ K., Język i poznanie, Warszawa 1960, t. 2, Warszawa 1965; CACKOWSKI Z., O teorii poznania i poznawania, Warszawa 1968; INGARDEN R., U podstaw teorii poznania, Kraków 1971; KOWALCZYK S., Teoria poznania, Sandomierz 1997; KRĄPIEC M.A., Poznawać czy myśleć?, Lublin 1994; KRĄPIEC M.A., Realizm ludzkiego poznania, Lublin 1995; KRĄPIEC M.A., Język i świat realny, Lublin 1995; PIAGET J., Psychologia i epistemologia. Warszawa 1977; STĘPIEŃ A.B., Teoria poznania. Zarys kursu uniwersytec-­‐
kiego, Lublin 1971; WCIÓRKA L., Teoria poznania, Poznań 1996; WOLEŃSKI J., Epistemologia, t. 1, Zarys historyczny i pro-­‐
blemy metateoretyczne, Kraków 2000; WOLEŃSKI J., Epistemologia, t. 2, Wiedza i poznanie, Kra-­‐
ków 2001; AUSTIN J.L., Mówienie i poznawanie, Warszawa 1993; PINKER S., The Language Instinct. How the Mind Creates Language, Harper Collins Publishers 1994. AYER A. J., The Problem of Knowledge, London 1956; BITTLE C.N., Reality and the Mind. Epistemology, Mil-­‐
waukee 1950; GILSON E., Realizm tomistyczny, Warszawa 1968; GOTTFRIED G., Teoria poznania od Kartezjusza do Witt-­‐
gensteina, tłum. T. Kubalica, Kraków 2007. Literatura uzupełniająca BITTLE C.N., Reality and the Mind. Epistemology, Milwau-­‐
kee 1950; HOCHBERG J.E., Percepcja, Warszawa 1970; KOTARBIŃSKI T., Elementy teorii poznania, logiki formalnej i metodologii nauk, Wrocław 1962; MERLEAU-­‐PONTY M., Fenomenologia percepcji, Warszawa 2001; MORTON A., Przewodnik po teorii poznania, Warszawa 2002; PÓŁTAWSKI A., Świat spostrzeżenie świadomość. Fenomeno-­‐
logiczna koncepcja świadomości a realizm, Warszawa 1978; ROŻDŻEŃSKI R., Na tropach nieznanego. Poznanie i prawda z perspektywy ludzkiej skończoności, Kraków 2003; ROŻDŻEŃSKI R., Spostrzegalne i niespostrzegalne, Kraków 1999; SCHAFF A., Teoria poznania (Główne zagadnienia i kierun-­‐
ki filozofii, cz. I), Warszawa 1958; STĘPIEŃ A.B., W związku z teorią poznania tomizmu egzy-­‐
stencjalnego, „Roczniki Filozoficzne KUL” VI(1960)1, s. 173-­‐183; WĘGRZECKI A., O poznawaniu drugiego człowieka, Kraków 1992. GILSON E., Jedność doświadczenia filozoficznego, tłum. Z. Wrzeszcz, Warszawa 2001; JUDYCKI S., Epistemologia XX wieku: przegląd stanowisk, „Roczniki Filozoficzne” 46/47(1998/1999), s. 6-­‐66; JUDYCKI S., O klasycznym pojęciu prawdy, „Roczniki Filozoficzne” 49(2001), z.1, s. 25-­‐62; PÓŁTAWSKI A., Świat – spostrzeżenie – świadomość. Fenomenologiczna koncepcja świadomości a realizm, Warszawa 1978. Uwagi (inne) do MK_1(04) Treści MK „filozofia poznania” posiadają odniesienia – formalne i merytoryczne do: MK_1(01), MK_1(02), a także MK_1(03). Opis modułu kształcenia: „FILOZOFIA CZŁOWIEKA” Nazwa modułu Nazwa w j. angielskim Język wykładowy Składniki modułu Poziom modułu FILOZOFIA CZŁOWIEKA PHILOSOPHY OF MAN j. polski / j. angielski A – Antropologia filozoficzna (O) – j. polski B – Filozofia kultury (F) – j. polski / j. angielski C – Filozofia religii (O) – j. polski D – Psychologia ogólna (O) – j. polski / j. angielski E – Pedagogika z elementami dydaktyki (F) F – Seminarium licencjackie z antropologii (F) – j. polski G – Konwersatorium antropologiczne (F) – j. polski studia I stopnia Punkty ECTS (MK) 36 Kod modułu MK_1(05) 21 22 Koordynator Zespół dydaktycz-­‐
ny: ks. prof. PWT dr hab. Jerzy Machnacz dr Dominik Banaś OFM, ks. dr Janusz Czarny, ks. dr Andrzej Jagiełło, ks. dr Miro-­‐
sław Kiwka, ks. dr Janusz Michalewski, dr Wojciech Rojek, ks. dr Robert Zapotocz-­‐
ny, mgr lic. Danuta Gawlińska, mgr Krystyna Laszyńska-­‐Fankanowska Cele modułu i opis treści MK_1(05) A: Wykład składa się̨ z trzech podstawowych części. Część I prezentuje metody prowadzenia badań nad człowiekiem koncentrując się nad specyfiką analiz filozoficznych. Następnie przedstawia się różne kon-­‐
cepcje człowieka, które pojawiły się̨ na przestrzeni dziejów filozofii oraz pozafilozoficzne interpretacje faktu ludzkiego. II część wykładu poddaje analizie strukturę bytu ludzkiego (osobowego), a zatem: pro-­‐
blem wyjaśnienia „jaźni” jako podmiotu ludzkich aktów; rozumienie duszy jako formy substancjalnej i aktu istnienia człowieka (głównie zagadnienie niematerialności i nieśmiertelności), a także problematy-­‐
ka ludzkiego ciała jako czynnika współkonstytuującego człowieka i wszelkie jego funkcje. Część III pre-­‐
zentuje bazę rozumienia i wyjaśniania człowieka jako osoby oraz jej fundamentalne właściwości. Pod-­‐
kreśla także podstawowe składowe ludzkiego działania: poznanie, działanie moralne, jak również two-­‐
rzenie społeczeństwa oraz kultury. B: Wykład ten składa się̨ z następujących zagadnień: 1) kultura – dzieje słowa i pojęcia; 2) metodolo-­‐
giczne wyodrębnienie rozmaitych nauk o kulturze (głównie – antropologia kulturalna, socjologia kultury, etnologia, etnografia, filozofia kultury); 3) filozofia kultury jako odrębny obszar filozofii; 4) podstawowe nurty filozofii kultury – neokantyzm, hermeneutyka, neomarksizm, fenomenologia, postmodernizm, filozofia klasyczna; 5) główne teorie kultury: ześrodkowane wokół koncepcji natury, bytu oraz koncepcji człowieka; 6) klasyczna koncepcja kultury; 7) główne składowe kultury: nauka, moralność́ , sztuka, reli-­‐
gia; 8) kultura – cywilizacja; 9) przegląd teorii cywilizacji; 10) cywilizacja zachodnia – chrześcijaństwo; 11) specyfika kultury polskiej. C: Wykład podejmuje następujące zespoły zagadnień: typy nauk o religii, typy filozofii religii, podstawo-­‐
we filozoficzne interpretacje religii oraz filozoficznie doniosłe aspekty różnych religii, główne koncepcje filozofii religii, fundamentalne aspekty religii, problem przekonań religijnych, kwestia wielości oraz prawdziwości religii. D: Zajęcia podejmują następujące grupy zagadnień: psychologia jako odrębna dyscyplina naukowa oraz jej przedmiot; psychologia jako dyscyplina autonomiczna (przedmiot, metody i cele); psychologia a inne dyscypliny naukowe; charakterystyka metod (opisowe i eksperymentalne) – introspekcja, obserwacja, eksperyment, kwestionariusz, ankieta, test, wywiad; analiza czynności poznawczych – świadomość, spo-­‐
strzeżenie, wyobraźnia, uwaga poznawcza, pamięć, proces myślenia; procesy emocjonalne oraz motywa-­‐
cyjne – emocje i uczucia; problem stresu i frustracji; problem osoby i osobowości; teorie typów; teorie cech; teorie rozwojowe; zagadnienie kryteriów dojrzałej osobowości. Cel – znajomość głównych zagad-­‐
nień psychologicznych z zaakcentowaniem psychologicznej teorii człowieka (jego psychiki) jako osoby. E: Wykład zawiera następujące bloki zagadnień: pedagogika w świetle pokrewnych nauk o wychowaniu; prezentacja istoty procesów wychowawczych, ich celach, podstawowych treściach; prezentacja głów-­‐
nych metodach oraz środków i form organizacji procesów wychowawczych, a także dydaktycz-­‐
nych. Celem pedagogiki połączonej integralnie z elementami dydaktyki jest zapoznanie się z głównymi teoriami na temat wychowania – jego przebiegu i celów oraz zdobycie umiejętności oceny możliwości, jak i trudności, zarówno w samym wychowaniu, jak i dydaktyce jako takiej. Wymagania wstępne dla MK_1(05) Umiejętność syntezy, analizy oraz interpretacji tekstu. Zakłada się zainteresowanie przedmiotami filozoficznymi, objawiające się w stawianiu pytań, dostrzeganiu problemów, chęci zrozumienia i rozwiązania pojawiających się problemów. Chęć uczenia się i zdobycia pogłębionego spojrzenia na własne istnienie, na własne i obce działanie w obszarze kultury i na życie duchowe. Opis zakładanych efektów kształcenia dla MK_1(05) 22 23 W_01: zna podstawową terminologię filozoficzną w j. polskim W_02: zna i rozumie główne kierunki i stanowiska filozofii współczesnej W_03: zna podstawowe metody badawcze i strategie argumentacyjne właściwe dla jednego z bloków głównych subdyscyplin filozoficznych: filozofia kultury, filozofia religii W_04: zna i rozumie na poziomie podstawowym rolę refleksji filozoficznej w kształtowaniu kultury U_01: poprawie stosuje poznaną terminologię filozoficzną U_02: samodzielnie zdobywa wiedzę U_03: przytacza główne tezy badanych wypowiedzi filozoficznych, stosownie do ich istotności U_04: słucha ze zrozumieniem ustnej prezentacji idei i argumentów filozoficznych U_04: prowadzi na poziomie podstawowym pracę badawczą pod kierunkiem opiekuna naukowego lub kierownika zespołu badawczego K_01: zna zakres posiadanej przez siebie wiedzy i posiadanych umiejętności, rozumie potrzebę ciągłego dokształcania się i rozwoju zawodowego K_02: samodzielnie podejmuje i inicjuje proste działania badawcze K_03: wykazuje motywację do zaangażowanego uczestnictwa w życiu społecznym Organizacja zajęć dydaktycznych MK_1(05) Forma zajęć Liczba godzin ogółem A (godz./ECTS) B (godz./ECTS) C (godz./ECTS) D (godz./ECTS) E (godz./ECTS) F (godz./ECTS) G (godz./ECTS) wykład 165 45 / 4 30 / 2 30 / 4 30 / 2 30 / 2 -­‐ -­‐ ćwiczenia 60 30 / 2 15 / 2 15 / 2 -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ konwersatorium 60 -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ 60 / 4 translatorium -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ seminarium 60 -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ 60 / 12 -­‐ praca własna -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ Bilans punktów ECTS dla MK_1(05): wykłady ćwiczenia konwersatorium translatorium seminarium praca własna 14 6 4 -­‐ 12 -­‐ Sposób weryfikacji zakładanych efektów kształcenia MK_1(05) Składnik (MK) A B C D E F G Egzamin ustny + (w) + (w) Egzamin pisemny Zaliczenie + (c) + (w) + (c) + (w) + (w) Esej + (k) Referat + (s) Udział w dyskusji + (s) + (k) Sposób oceniania – oceny wielowartościowe Ocena 5 (bardzo dobry) 4,5 (dobry plus) 4 (dobry) 3,5 (dostateczny plus) 3 (dostateczny) 2 (niedostateczny) Opis wybitne osiągnięcia z dopuszczeniem drugorzędnych błędów wyniki powyżej średniego standardu z pewnymi błędami solidna praca z szeregiem zauważonych błędów ogólny wynik zadowalający, lecz z istotnymi błędami wyniki spełniają ̨ minimalne kryteria podstawowe braki w opanowaniu materiału – brak zaliczenia zajęć 23 24 Zalecana literatura dla realizacji efektów kształcenia dla MK_1(05) Literatura podstawowa Arystoteles, O Duszy, Warszawa 1988; Platon, Państwo, Kęty 2003; Seneka, Myśli, Kraków 2003; Św. Augustyn, Wyznania, Kraków 1997; Plessner H., Die Stufen des Organischen und der Mensch, Berlin 1975; Gehlen A., Der Mensch. Seine Natur und seine Stellung in der Welt, Wiesbaden 1978; Gehlen A., W kręgu antropologii i psychologii społecznej, Warszawa 2001; Biser E., Der Mensch – das uneingelöste Versprechen, Düsseldorf 1995; Heschel A.J., Człowiek nie jest sam, Kraków 2001; Haeffner G., Wprowadzenie do antropologii filozoficznej, Kraków 2006; Crosby J.F., Zarys filozofii osoby, Kraków 2007; Filozofia religii. Od Schleiermachera do Eca, Kraków 2008; Wojtyła K., Osoba i czyn, Kraków 1969; Krąpiec M.A., Ja-­‐człowiek, Lublin 1991; Krąpiec M.A., Człowiek jako osoba, Lublin2005; Krąpiec M.A., Człowiek i kultura, Lublin 2008; Kiereś H., Człowiek i sztuka, Lublin 2006; Zdybicka Z.J., Człowiek i religia, Lublin 2006; Jaroszyński P., Człowiek i nauka, Lublin 2008; Kłoczowski J.A., Filozofia dialogu, Poznań 2005; Tischner J., Myślenie według wartości, Kraków 2000; Ingarden R., Książeczka o człowieku, Kraków 1987; Herzgsell J., Das Christentum im Konzert der Weltreligio-­‐
nen. Ein Beitrag zum interreligiösen Vergleich in Dialog, Regensburg 2011; Kozielecki J., Koncepcje psychologiczne człowieka, War-­‐
szawa 2002; Strelau J., Psychologia. Podręcznik akademicki, t. 1-­‐2, Gdańsk 2003; Hejnicka–Bezwińska T, Pedagogika ogólna, Warszawa 2008. Literatura uzupełniająca Wadowski J., Dramat pytań egzystencjalnych, Wrocław 1999; Kowalczyk S., Ciało człowieka w refleksji filozoficznej, Lublin 2009; Kowalczyk S., Człowiek a społeczność. Zarys filozofii spo-­‐
łecznej, Lublin 1996; Kowalczyk S., Zarys filozofii człowieka, Sandomierz 2002; Dec I., Transcendencja człowieka w przyrodzie. Ujęcie M.A. Krąpca OP i kard. K. Wojtyły, Wrocław 2011; Kiwka M., Rozumieć filozofię, Wrocław 2007; Gellner E., Uwodzicielski urok psychoanalizy czyli chy-­‐
trość antyrozumu, Warszawa 1997; Obuchowski K., Człowiek intencjonalny, Warszawa 1993; Finkielkraut A., Zagubione człowieczeństwo, Warszawa 1999; From E., Psychoanaliza a religia, Poznań 2000; Człowiek w kulturze, Lublin 1996; Wojtysiak J., Filozofia i życie, Kraków 2007; Davies B., Wprowadzenie do filozofii religii, Warszawa 1993; Śliwerski B., Współczesne teorie i nurty wychowania, Kraków 2010; Knowles M.S., Holton E.F., Swanson R.A., Edukacja doro-­‐
słych. Podręcznik akademicki, Warszawa 2009; Brzezińska A.I., Psychologiczne portrety człowieka. Prak-­‐
tyczna psychologia rozwojowa, Gdańsk 2006. Uwagi (inne) do MK_1(05) MK „filozofia człowieka” odpowiada znajomości głównych historycznych nurtów filozoficznych – MK_1(02), znajomości podstaw epistemologii – MK_1(04) i filozofii bytu – MK_1(03). Jest również po-­‐
wiązany z zagadnieniami etyczno-­‐estetycznymi – MK_1(06) oraz społeczno-­‐politycznymi – MK_1(07). Jego treści stanowią zatem punkt oparcia dla kwestii natury moralnej i aksjologicznej, ale też są swoi-­‐
stym zwieńczeniem problematyki ontologicznej i epistemologicznej. Opis modułu kształcenia: „FILOZOFIA WARTOŚCI” Nazwa modułu Nazwa w j. angielskim Język wykładowy Składniki modułu FILOZOFIA WARTOŚCI PHILOSOPHY OF VALUES j. polski / j. angielski A – Etyka ogólna (O) – j. polski B – Etyka szczegółowa (O) – j. polski / j. angielski C – Etyka społeczna i polityczna (F) – j. polski / j. angielski D – Bioetyka (O) – j. polski E – Estetyka (F) – j. polski F – Seminarium licencjackie z etyki (F) – j. polski G – Konwersatorium etyczne (F) – j. polski 24 Poziom modułu 25 studia I stopnia Punkty ECTS (MK) 33 Kod modułu MK_1(06) Koordynator Zespół dydaktycz-­‐
ny: dr Robert Goczał ks. prof. dr hab. Tadeusz Reroń, ks. dr Witold Baczyński, dr Robert Goczał, dr Mo-­‐
nika Małek, dr Kazimierz Papciak SSCC, dr Wojciech Rojek, dr Krzysztof Serafin, dr Józef Tarnówka SDS, mgr Krystyna Jaskulska-­‐Tomala, mgr Krystyna Laszyńska-­‐
Fankanowska Cele modułu i opis treści MK_1(06) A: Przedmiot koncentruje się na zasadniczych obszarach refleksji filozoficznej nad podstawami etyki, wszelkimi kategoriami moralnymi, w tym odpowiedzialnością moralną, powinnością, sumieniem, pra-­‐
wami, kryteriami wzorców moralnych, postulatów moralnych. Celem wykładów jest także określenie zróżnicowanych stanowisk prezentowanych w ramach poszczególnych etyk i kierunków, uściślenie norm refleksji etycznej, metod uzasadniania stosowanych w teoriach teleologicznych, deontologicznych, oraz innych ujęciach alternatywnych. Celem jest także ukazanie wpływu etyki na współczesne problemy moralne. Ponadto podejmuje się prezentację rozwoju problemów etyki w kontekście historii moralności, polegające na badaniu różnych systemów etycznych. Metodę heurystyczną stanowi metoda analityczno-­‐
historyczna systemów i elementów pozostających w ścisłym związku z treścią innych etyk. Pozwala to na określenie topologii wartości moralnych, ich sankcji, kryteriów, motywów, prawomocności, struktur, instancji, ocen itp. B: W ramach etyki szczegółowej przedmiot koncentruje się na formułowaniu bardziej skonkretyzowa-­‐
nych ujęć i wskazań moralnych, zorientowanych na określone sytuacje i dylematy moralne człowieka. Dotyczy również ujęć koncepcyjnych, które pozwalają na bliższe sformułowanie typowych postaw mo-­‐
ralnych i programów etycznych zorientowanych na typowe dla nich sankcje i powinności; tożsame dla wszystkich członków społeczności ludzkiej oraz nakazujące właściwą ocenę określonych motywów, czynów moralnych, jak również definiowanie adekwatnych wzorców zachowań jednostki w ramach etyki indywidualnej w relacji do etyki społecznej. Np.: w sferze prywatnej, jak moralność więzów ro-­‐
dzinnych, przyjacielskich, towarzyskich. W sferze publiczno-­‐społecznej, to jest w kontekście praw mię-­‐
dzykulturowych, wokół praw człowieka, sprawiedliwości społecznej, poprawności politycznej, w ramach etyki służby zdrowia, problemów geopolitycznych, bezpieczeństwa światowego, praw wspólnot lokal-­‐
nych, wokół etyki mediów, etyki ekonomicznej i biznesu, etyki zawodowej, jak również imperatywów ekologicznych. C: W ramach etyki społecznej i politycznej podejmuje się kwestie szeroko pojętej etyki normatywnej w obszarze myśli społecznej. Przedmiot koncentruje się na specyficznych sferach refleksji nad naturą cnót i wad moralnych, sprawiedliwością czynów i postaw, na obowiązkach jednostki ciążących na niej z tytułu funkcji w całości stanowiącej dobro wspólne. W ramach przedmiotu wskazuje się uwarunkowania czy-­‐
nów w odniesieniu do sprawności charakterologicznych człowieka opisanych w aspekcie osiągania do-­‐
bra wspólnego, ukazuje się elementarne normy moralne (obowiązki, zakazy, nakazy, zalecenia), dobór środków i ich konkretyzację, kodyfikacje hierarchii w danym środowisku ideologicznym (liberalizm, socjalizm, personalizm itd.), ale także zawodowym. Przedmiot omawia także specyfikę wartości chro-­‐
nionych, poszczególne tradycje wartości na przestrzeni dziejów, uznanych społecznie za cenne bądź konieczne. D: Przedmiot stanowi interdyscyplinarną refleksję obejmującą medycynę, etykę, biologię, socjologię, psychologię, teologię, teorię praw. Celem wykładów jest usystematyzowanie aktualnej wiedzy odnoszą-­‐
cej się do nauk biologicznych, ich technik, nowych możliwości, związanych z nimi wartości i zagadnień moralności. Przedmiot ukazuje zasadnicze normy i oceny ważne w dziedzinie ludzkiej działalności inge-­‐
rującej w powstawanie życia, jego trwanie i śmierć. Problemy poruszane w ramach przedmiotu to m.in.: definicja życia, zdrowia, kwestia śmierci, współczesnych technik przedłużania życia, inżynieria gene-­‐
tyczna (eugenika, embriologia), zagadnienia transplantologiczne, regulacja urodzin, temat antykoncepcji, aborcji, współczesne metody prokreacji, sterylizacji, problemy eksperymentów medycznych, zagadnie-­‐
nia związane z psychoterapią, psychochirurgią, psychofarmakologią, psychoanalizą, ponadto problem kary śmierci, znaczenie tajemnicy lekarskiej, kwestie opieki zdrowotnej. Przez wzgląd na szczególne 25 26 znaczenie czynników biologicznych w odniesieniu do niektórych etycznych zachowań indywidualnych i społecznych, oraz ich wpływu na jakość życia, niniejszy przedmiot podejmuje wybrane zagadnienia z dziedziny ekologicznej (ekologizm). W połączeniu z innymi etykami przedmiot pozwala na umiejętne określanie statusu ontycznego, antropologicznego i aksjologicznego człowieka w okresie prenatalnym i postnatalnym, co pozwala jednocześnie na zapoznanie krytycznej oceny argumentów i norm m.in. etyki utylitarystycznej bądź personalistycznej. Pozwala to studentowi na zdobycie wiedzy dotyczącej bardzo ważnej sfery życia ludzkości. Ponadto przedmiot pogłębia wiedzę indywidualną na temat oceny klono-­‐
wania, sztucznej prokreacji (in vitro), ale także podejścia do aborcji, selekcji eugenicznej, eutanazji, zna-­‐
czenia antykoncepcji. E: Celem przedmiotu jest kompleksowa refleksja nad twórczością artystyczną i naczelnymi kategoriami z pogranicza estetyki i aksjologii między Starożytnością a Współczesnością. W ramach wykładów przed-­‐
stawia się ogólne rozumienie twórczości artystycznej, analizuje się wpływ osobowości i warunków spo-­‐
łeczno-­‐kulturowych na procesy twórcze, bada się motywy, środki i cele jako wartości artystyczne. Po-­‐
nadto przedmiot przedstawia momenty konieczne i powszechne w refleksji nad pięknem, które mogą wiązać się z estetycznym przeżyciem, wrażliwością estetyczną, krytyką artystyczną w perspektywie aksjologicznej, ideami estetycznymi wobec świata jako całości, sankcjami różnych sposobów artystycz-­‐
nego widzenia i obrazowania świata. W ramach studiów I stopnia przedmiot prezentuje całokształt kon-­‐
cepcji estetyzmu od Starożytności do Renesansu (m.in. pitagorejska koncepcja harmonii, platońska idea piękna, Arystotelesa teoria mimesis i katharsis, średniowieczne teorie rozumienia umiaru, kształtu, pro-­‐
porcji, światła, teorie piękna u św. Augustyna, św. Tomasza, Mikołaja z Kuzy, Montaigne'a, Albertiego, Leonarda da Vinci, Dürera, Michała Anioła i innych). Wymagania wstępne dla MK_1(06) Zakłada się u studenta ogólne i podstawowe zainteresowanie literaturą, historią, problemami filozoficz-­‐
nymi, problemami kultury, zagadnieniami cywilizacyjnymi. Wymagana jest elementarna wiedza wybra-­‐
nych nurtów filozofii oraz wiedza o sposobach jej uprawiania, studiowania czy rozumienia jej specyfiki, jej odrębności od innych nauk, sztuki i potocznego myślenia, identyfikacja miejsca i znaczenia filozofii w kulturze. Zakłada się elementarne zainteresowanie w dociekaniach ogólnofilozoficznych, w tym zainte-­‐
resowanie historią rozwoju filozofii europejskiej, rozumienie swoistości tekstów filozoficznych. Opis zakładanych efektów kształcenia dla MK_1(06) W_01: ma uporządkowaną znajomość i rozumie główne kierunki w obrębie bloków subdyscyplin filozoficznych: etyka, estetyka W_02: zna idee i argumenty wybranych klasycznych autorów filozoficznych na podstawie samodzielnej lektury ich pism W_03: ma elementarną wiedzę o poglądach na struktury i instytucje społeczne oraz o rodzajach więzi społecznych U_01: wyszukuje, analizuje, ocenia, selekcjonuje i integruje informacje ze źródeł pisanych i elektronicznych. U_02: wykrywa zależności między tezami badanych pisemnych i ustnych wypowiedzi filozoficznych U_03: rekonstruuje i konstruuje różnego rodzaju argumentacje, odwołując się do podstawowych przesłanek normatywnych danego stanowiska lub do założeń światopoglądowych bądź wyobrażeń kulturowych U_04: pisze proste rozprawki z samodzielnym doborem literatury U_05: prowadzi na poziomie podstawowym pracę badawczą pod kierunkiem opiekuna naukowego lub kierownika zespołu badawczego K_01: rozumie problematykę etyczną związaną z odpowiedzialnością za trafność przekazywanej wiedzy, z uczciwością naukową oraz rzetelnością i uczciwością w sytuacji prowadzenia sporu filozoficznego K_02: wykazuje motywację do zaangażowanego uczestnictwa w życiu społecznym K_03: jest otwarty na nowe idee i gotów do zmiany opinii w świetle dostępnych danych i argumentów Organizacja zajęć dydaktycznych MK_1(06) Forma zajęć wykład ćwiczenia konwersatorium translatorium seminarium praca własna 26 27 Liczba godzin ogółem A (godz./ECTS) B (godz./ECTS) C (godz./ECTS) D (godz./ECTS) E (godz./ECTS) F (godz./ECTS) G (godz./ECTS) 135 30 / 2 30 / 3 15 / 1 30 / 4 30 / 2 -­‐ -­‐ 60 15 / 1 30 / 2 -­‐ 15 / 2 -­‐ -­‐ -­‐ 60 -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ 60 / 4 -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ 60 -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ 60 / 12 -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ Bilans punktów ECTS dla MK_1(06): wykłady ćwiczenia konwersatorium translatorium seminarium praca własna 12 5 4 -­‐ 12 -­‐ Sposób weryfikacji zakładanych efektów kształcenia MK_1(06) Składnik (MK) A B C D E F G Egzamin ustny + (w) + (w) + (w) Egzamin pisemny Zaliczenie + (c) + (c) + (w) + (c) + (w) Esej + (k) Referat + (c) + (c) + (c) + (s) Udział w dyskusji + (k) Sposób oceniania – oceny wielowartościowe Ocena 5 (bardzo dobry) 4,5 (dobry plus) 4 (dobry) 3,5 (dostateczny plus) 3 (dostateczny) 2 (niedostateczny) Opis wybitne osiągnięcia z dopuszczeniem drugorzędnych błędów wyniki powyżej średniego standardu z pewnymi błędami solidna praca z szeregiem zauważonych błędów ogólny wynik zadowalający, lecz z istotnymi błędami wyniki spełniają ̨ minimalne kryteria podstawowe braki w opanowaniu materiału – brak zaliczenia zajęć Zalecana literatura dla realizacji efektów kształcenia dla MK_1(06) Literatura podstawowa Chandrasekhar S., Prawda i piękno. Estetyka i motywacje w nauce, Warszawa 1999; Jonas H., Zasada odpowiedzialności. Etyka dla cywilizacji technologicznej, Kraków 1996, rozdz. 1, ss. 21-­‐60; rozdz. 2, ss. 61-­‐102; rozdz. 5, ss. 249-­‐316; Krąpiec M.A., Decyzja — bytem moralnym, w: Odzyskać świat realny, Lublin 1993, s. 431-­‐454; Bauman Z., Etyka ponowoczesna, Warszawa 1996; Moralność bez etyki, w: Dwa szkice o moralności ponowo-­‐
czesnej, Warszawa 1994; Bourke V.J., Historia etyki, Warszawa 1994; Tatarkiewicz W., Historia estetyki, t. 1-­‐2, Warszawa 1960; Dobro i oczywistość: pisma etyczne, red. P.J. Smoczyński, Lublin 1989; Ślipko T., Zarys etyki ogólnej, Kraków 2002; Jedynak S., Z teorii i historii etyki, Warszawa 1983; Rosimini A., Zasady etyki, Lublin 1999; Grosch P., P. Vardy, Etyka : poglądy i problemy Poznań 1995; Brożek A., Ethica: terra ubi leones : skąd się biorą roz-­‐
Literatura uzupełniająca Z. Szawarski, Rozmowy o etyce. Warszawa 1987; J. Mariański, Postawy moralne młodzieży szkolnej w wa-­‐
runkach zmiany społecznej, w: Przegląd Humanistyczny, 2006, nr 5/6, s. 39-­‐55; R. Wiśniewski, Etyka jako soteriologia, w: Edukacja Hu-­‐
manistyczna, 2006, nr 1, s. 28-­‐40; M. Żardecka-­‐Nowak, Moralna wartość jedności i zgody w kulturze ponowoczesnej, w: Edukacja Humanistyczna, 2006, nr 1, s. 53-­‐67; T. Płużański, Filozoficzna myśl zachodniego chrześcijań-­‐
stwa, Warszawa 1989; Annas, J., Cnoty, w: Jaśtal, J. (red.), Etyka i charakter, Kraków 2004; Audi R., Działanie wypływające z cnoty, w: j.w.; Audi, R., Słabość woli i osąd praktyczny, w: Hołówka, J. (red.), Filozofia moralności, Warszawa 1997; Davidson, D., „Jak jest możliwa słabość woli”, w: j.w.; Frankfurt H., „Alternatywne możliwości i odpowiedzial-­‐
ność moralna”, w: j.w.; Grzegorczyk, A., Terroryzm i religia, Etyka 35(2002); Hursthouse, R., Normatywna etyka cnót, w: Jaśtal, J. 27 28 bieżności w naszych ocenach etycznych, Przegląd Huma-­‐
nistyczny. -­‐ 2006, nr 5/6, s. 163-­‐169; Chudy W., Prawdomówność słów, czynów i postaw "lekar-­‐
stwem na zło społeczne" (cz. 3) , Wychowawca 2006, nr 4, s. 16-­‐17; Grzeszczyk E., Grzech się źle sprzedaje: przemiany we współczesnej amerykańskiej religijności, Edukacja Huma-­‐
nistyczna. -­‐ 2006, nr 1, s. 85-­‐92; Kokiel A., Rola rodziny w kształtowaniu systemu aksjo-­‐
normatywnego człowieka w dobie eskalacji zła moralne-­‐
go, Edukacja Humanistyczna, 2006, nr 2, s. 55-­‐60; Krupa J., Wartości i antywartości w interakcyjnym modelu edukacji Edukacja Humanistyczna, 2006, nr 2, s. 69-­‐75; Mikulska J., Moralność i sprawność: współczesny spór o wartości, Edukacja Humanistyczna, 2006, nr 2, s. 32-­‐40; Singer P. (red.), Przewodnik po etyce, Warszawa 2002; Teichman J., Etyka społeczna: Podręcznik dla studentów, Warszawa 2002; Williams B., Moralność: Wprowadzenie do etyki, Warsza-­‐
wa 2000; Kalita Z., Etyka renesansowego humanizmu, Wrocław 1992. (red.), Etyka i charakter, Kraków 2004; Irwin, T., Cnoty w filozofii greckiej, w: j.w.; Slote, M., Etyka cnót – odwołanie się do podmiotu, w: j.w.; Swanton, C., Słabość woli jako rodzaj braku odwagi wy-­‐
konawczej, w: Hołówka, J. (red.), Filozofia moralności, Warszawa 1997; Annas J., The Morality of Happiness, New York 1993; Anscombe G.E.M, Modern Moral Philosophy. In Virtue Ethics, ed. by R. Crisp and M. Slote. Oxford-­‐New York 1997; Brennan A., ed. The Ethics of the Environment, Brookfield 1995; Desjardins J.R. Environmental Ethics: An Introduction to Environmental Philosophy, Belmont 2001; Jamieson D., ed. A Companion to Environmental Philo-­‐
sophy, Malden 2001; Kaufman F.A, Foundations of Environmental Philosophy, New York 2003. Uwagi (inne) do MK_1(06) Treści MK „filozofia wartości” swoje metodologiczne i merytoryczne umocowanie znajdują w kontekście znajomości ogólnej problematyki filozoficznej, społecznej i kulturowej, w szczególności zaś mają odnie-­‐
sienie do treści MK_1(02) oraz MK_1(05). Opis modułu kształcenia: „FILOZOFIA SPOŁECZNA” Nazwa modułu Nazwa w j. angielskim Język wykładowy Składniki modułu Poziom modułu FILOZOFIA SPOŁECZNA SOCIAL PHILOSOPHY j. polski / j. angielski A – Filozofia społeczna (F) – j. polski B – Filozofia polityczna (F) – j. polski C – Filozoficzne podstawy ekonomii (F) – j. polski / j. angielski D – Filozofia prawa (F) – j. polski / j. angielski E – Komunikacja społeczna (F) – j. polski / j. angielski F – Seminarium licencjackie z filozofii społeczno-­‐politycznej (F) – j. polski G – Konwersatorium społeczno-­‐polityczne (F) – j. polski studia I stopnia Punkty ECTS (MK) 26 Kod modułu MK_1(07) Koordynator ks. dr hab. Bogusław Drożdż Zespół dydaktycz-­‐
ks. prof. dr hab. Waldemar Irek, dr Robert Goczał, ks. dr Bolesław Orłowski, dr ny: Kazimierz Papciak SSCC, ks. dr Grzegorz Sokołowski, dr Kazimiera Wawrzynów OSU Cele modułu i opis treści MK_1(07) A: Znajomość podstawowych zagadnień przynależnych do filozofii społecznej. Poznanie filozoficznych aspektów bytu społecznego oraz historii kierunków filozofii społecznej. Zdolność rozumienia zjawisk życia społecznego w kategoriach poznawczych i moralnych oraz umiejętność kształtowania prospołecz-­‐
nych postaw osobowych. Treści: 1. Kierunki filozofii społecznej: przyrodnicze koncepcje bytu społeczne-­‐
28 29 go, indywidualizm i liberalizm, socjologizm, materializm historyczny, humanistyczne koncepcje rzeczy-­‐
wistości społecznej. 2. Podstawy personalizmu społecznego: koncepcja osoby, osoba a społeczeństwo, zasady życia społecznego, prawo naturalne a prawo osoby ludzkiej. 3. Natura i rodzaje bytu społecznego: społeczna natura człowieka, struktura bytu społecznego, rodzaje bytu społecznego. B: Wykład przedstawia podstawy rozumienia polityki, jej strukturę, historię doktryn politycznych, za-­‐
wiera także prezentację systemów politycznych, sposobów sprawowania władzy i jej legitymizacji, pro-­‐
blematyki wolności politycznej, modeli ustrojowych, prawa, konfliktu oraz zasad polityki międzynaro-­‐
dowej,. C: Znajomość podstaw analizy ekonomii jako specyficznego rodzaju teorii społecznych oraz metod wyja-­‐
śniania z perspektywy innych gałęzi nauki: socjologii, psychologii, etyki, politologii, informatyki. Umie-­‐
jętność definiowania struktur mikro i makroekonomicznych za pomocą narzędzi filozoficznych, jak rów-­‐
nież znajomość mechanizmów i interakcji ekonomicznych i nie-­‐ekonomicznych, jako dziedzin życia ludzkiego. Zajęcia obejmują filozoficzne podstawy gospodarowania, główne kwestie dotyczące pracy, kapitału-­‐własności, przedsiębiorczości, ochrony środowiska, zysku ekonomicznego i etyki gospodarcze-­‐
go rozwoju. D: Wykład zawiera następujące elementy składowe: 1. Zagadnienia wstępne: terminologia, filozofia pra-­‐
wa a nauki pokrewne; funkcje i cele filozofii prawa; 2. Historia myśli prawnej: starożytna myśl prawna, chrześcijańska myśl prawna, nowożytna myśl prawna, współczesna myśl prawna; 3. Analiza prawa: po-­‐
zytywność prawa, normatywność prawa, historyczność prawa; prawo a sprawiedliwość, prawo a pań-­‐
stwo; prawo a moralność, prawo a ideologia; 4. Synteza prawa: prawo w porządku bytu świata, ontolo-­‐
giczno-­‐antropologiczne uwarunkowania prawa, znaczenie idei prawa, sprawiedliwość, słuszność w prawie, celowość, bezpieczeństwo prawne, dobro wspólne, teorie pozytywizmu prawnego, teorie prawa naturalnego, moc wiążąca prawa. E: Wykład obejmuje filozoficzne podstawy komunikacji społecznej, charakteryzuje główne teorie komu-­‐
nikowania, przedstawia rozwój cywilizacyjny mass-­‐mediów, ich naturę i oddziaływanie społeczne. Wymagania wstępne dla MK_1(07) Ogólna wiedza humanistyczna oraz wiedza o społeczeństwie zdobyta w zakresie szkoły średniej. MK „filozofia społeczna” ma odniesienia do innych MK, głównie: MK_1(02), MK_1(05) oraz MK_1(06). Opis zakładanych efektów kształcenia dla MK_1(07) W_01: zna podstawowe metody badawcze i strategie argumentacyjne właściwe dla jednego z bloków głównych subdyscyplin filozoficznych: filozofia polityki, filozofia społeczna W_02: zna ogólne zależności między kształtowaniem się idei filozoficznych a zmianami w kulturze i społeczeństwie W_03: zna i rozumie główne kierunki i stanowiska filozofii współczesnej U_01: wyszukuje, analizuje, ocenia, selekcjonuje i wykorzystuje informacje ze źródeł pisanych i elektronicznych U_02: uzasadnia i krytykuje uogólnienia w świetle dostępnych świadectw empirycznych U_03: identyfikuje normatywne ugruntowanie różnych instytucji społecznych oraz normatywne uwarunkowania różnych zjawisk społecznych U_04: słucha ze zrozumieniem ustnej prezentacji idei i argumentów filozoficznych U_05: prowadzi na poziomie podstawowym pracę badawczą pod kierunkiem opiekuna naukowego lub kierownika zespołu badawczego K_01: wykazuje motywację do zaangażowanego uczestnictwa w życiu społecznym K_02: jest otwarty na nowe idee i gotów do zmiany opinii w świetle dostępnych danych i argumentów K_03: na podstawie twórczej analizy nowych sytuacji i problemów samodzielnie formułuje propozycje ich rozwiązania Organizacja zajęć dydaktycznych MK_1(07) Forma zajęć wykład ćwiczenia Liczba godzin ogółem 15 konwersatorium 60 translatorium -­‐ seminarium 60 praca własna -­‐ 29 30 A (godz./ECTS) B (godz./ECTS) C (godz./ECTS) D (godz./ECTS) E (godz./ECTS) F (godz./ECTS) G (godz./ECTS) 15 / 1 15 / 1 30 / 2 30 / 2 30 / 2 -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ 15 / 2 -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ 60 / 4 -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ 60 / 12 -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ Bilans punktów ECTS dla MK_1(07): wykłady 8 ćwiczenia 2 konwersatorium 4 translatorium -­‐ seminarium 12 praca własna -­‐ Sposób weryfikacji zakładanych efektów kształcenia MK_1(07) Egzamin ustny Egzamin pisemny Zaliczenie Esej Referat + (w) + (w) + (w) + (w) + (w) + (c) + (w) + (w) + (s) + (s) + (k) Sposób oceniania – oceny wielowartościowe Ocena Opis 5 wybitne osiągnięcia z dopuszczeniem drugorzędnych błędów (bardzo dobry) Składnik (MK) A B C D E F G 4,5 (dobry plus) 4 (dobry) 3,5 (dostateczny plus) 3 (dostateczny) 2 (niedostateczny) Udział w dyskusji + (s) + (k) wyniki powyżej średniego standardu z pewnymi błędami solidna praca z szeregiem zauważonych błędów ogólny wynik zadowalający, lecz z istotnymi błędami wyniki spełniają ̨ minimalne kryteria podstawowe braki w opanowaniu materiału – brak zaliczenia zajęć Zalecana literatura dla realizacji efektów kształcenia dla MK_1(07) Literatura podstawowa Literatura uzupełniająca Antropologia kultury. Zagadnienia i wybór tekstów, opr. G. Godlewski [i.in.], Warszawa 1998; Goban-­‐Klas T., Media i komunikowanie masowe: teorie i analizy prasy, radia, telewizji i Internetu, Warszawa 2000; Kowalczyk S., Człowiek a społeczność. Zarys filozofii spo-­‐
łecznej, Lublin 1996; Kowalczyk S., Filozofia kultury, Lublin 1996; Krąpiec M.A., O ludzką politykę, Lublin 1998; Krąpiec M.A., U podstaw rozumienia kultury, Lublin 1991. Lepa A., Media a postawy, Łódź 2002; Majka J., Etyka społeczna i polityczna, Warszawa 1993; Majka J., Etyka życia gospodarczego, Warszawa 1980; Majka J., Filozofia społeczna, Wrocław 1982; Media. Leksykon, red. E. Banaszkiewicz, Warszawa 2000; Mariański J.: Wprowadzenie do socjologii moralności, Lublin 1989; Kość A, Podstawy filozofii prawa, Lublin 1998; Tokarczyk R., Filozofia prawa, Lublin 2004; Papieska Rada Iustitia et Pax, Kompendium nauki spo-­‐
łecznej Kościoła, Kielce 2005; Słownik myśli społeczno-­‐politycznej, opr. J. Derek [i.in.], Bartnik Cz. S.: Personalizm. Lublin 2000; Bednarski F. W., Teologia kultury, Kraków 2000; Godność człowieka a prawa ekonomiczne i socjalne, War-­‐
szawa 2003; Koneczny F., O wielości cywilizacji, Kraków 1935; Krucina J., Dobro wspólne. Teoria i jej zastosowanie, Wro-­‐
cław 1972; Moralność i etyka w ponowoczesności, red. Z. Sareło, Warszawa 1996; Szostek A., Pogadanki z etyki, Częstochowa 1998; Wobec sprawiedliwości, red. S. Rabiej, Opole 1999; Wojtyła K., Elementarz etyczny, Wrocław 1982; Zwoliński A., Etyka bogacenia, Kraków 2002; Wolność we współczesnej kulturze. Materiały V Świato-­‐
wego Kongresu Filozofii Chrześcijańskiej KUL – Lublin 20-­‐
25 sierpnia 1996, Lublin 1997; Filozofia prawa. Wybór tekstów źródłowych. Praca zbio-­‐
rowa pod red. A. Kościa, Lublin 2002; Pizzorni R., Filosofia del diritto, Roma 1982. Arneson R., Liberalism, Distributive Subjectivism, and Equal Opportunity for Welfare, w: „Philosophy and Public Affairs”, Spring 1990: vol. 19, no. 2, pp. 158–194; Hausman D. M., McPherson M. S., Economic Analysis and 30 31 Bielsko-­‐Biała 2005; Sztompka P.: Socjologia. Analiza społeczeństwa, Kraków 2012; Król M., Filozofia polityczna, Kraków 2008; Szahaj A., Jakubowski M.N., Filozofia polityki, Warszawa 2006; Filipiak M.: Socjologia kultury. Zarys zagadnienia, Lublin 1996; Bremond J., Salort M. M., Leksykon wybitnych ekonomi-­‐
stów, Warszawa 1997; Chmiel J., Wartość, cena, zysk a racjonalność dynamicznej gospodarki, Warszawa 2012; Galston W. A., Cele liberalizmu, Kraków 1999; Friedman M., Kapitalizm i wolność, Gliwice 2008; Hayek F.A., Konstytucja wolności, Warszawa 2012. Moral Philosophy, Cambridge University Press 1996; Hausman D. M., The Philosophy of Economics: An Antho-­‐
logy, 3rd. Edition, Cambridge University Press 2007; McCloskey D. N., The Rhetoric of Economics, University of Wisconsin Press 1998; Meyer M., Carrilho M. M., Timmermans B., Historia reto-­‐
ryki od Greków do dziś, Warszawa 2010; Robinson J., Economic Philosophy, Transaction Pu-­‐
blishers 2006; Przybyła H., Ład rynkowy w ujęciu ekonomii klasycznej, w: „Studia Ekonomiczne” nr 18, Katowice 2001. Uwagi (inne) do MK_1(07) „Filozofia społeczna” posiada odniesienia głównie do następujących MK: MK_1(01), MK_1(02), MK_1(05) oraz MK_1(06). Opis modułu kształcenia: „INNE” Nazwa modułu Nazwa w j. angielskim INNE OTHERS 31 32 Język wykładowy Składniki modułu Poziom modułu j. polski A – Biblia w kulturze (O) B – Katolicka nauka społeczna (O) C – Historia sztuki sakralnej (O) D – Technologie informatyczne (O) E – Ochrona własności intelektualnej (O) F – Języki klasyczne (j. łaciński, j. grecki) – O G – Języki nowożytne (j. angielski, j. niemiecki, j. francuski, j. włoski) – O H – Wychowanie fizyczne (O) I – Szkolenie biblioteczne (O) J – Szkolenie bibliograficzne (O) studia I stopnia Punkty ECTS (MK) 26 Kod modułu MK_1(08) Koordynator Zespół dydaktycz-­‐
ny: ks. dr hab. Rajmund Pietkiewicz ks. dr hab. Bogusław Drożdż, ks. prof. dr hab. Mariusz Rosik, dr Dariusz Galewski, ks. dr Stanisław Jóźwiak, mgr lic. Małgorzata Głośna, mgr Magdalena Jóźwiak, ks. mgr Piotr Jurzyk, mgr inż. Janusz Szopka Cele modułu i opis treści MK_1(08) A: zajęcia obejmują dwa zespoły podstawowych zagadnień z dziedziny biblistyki: a) kwestie związane z procesem kształtowania się Biblii, jej aspektu literackiego, problemu natchnienia oraz autorytetu Pisma św., jak również relacji, jakie zachodzą między Biblią i nauką oraz szeroko rozumianą kulturą; b) charak-­‐
terystyka treści wybranych ksiąg biblijnych ze szczególnym uwzględnieniem antropologii biblijnej. Celem wykładu jest ogólna znajomość przesłania, a także kultury biblijnej. B: wykład obejmuje podstawowe zagadnienia: źródła i metoda KNS oraz jej ewolucja i perspektywy; cią-­‐
głość i rozwój doktryny społecznej; zasady społecznej nauki Kościoła: wartości podstawowe, zasady spo-­‐
łeczne; wybrane problemy szczegółowe. Celem wykładu jest prezentacja społecznej nauki Kościoła jako doktryny komplementarnej. Chodzi o umiejętność obserwacji i analizy rzeczywistości społecznej. C: przedmiot obejmuje najważniejsze zjawiska w sztuce chrześcijańskiej, począwszy od czasów jej naro-­‐
dzin w okresie Cesarstwa Rzymskiego, poprzez rozkwit w epoce średniowiecza najpierw na Wschodzie, a następnie na Zachodzie, poprzez czasy nowożytne, aż po współczesność. Omawia jej formę opartą na tra-­‐
dycji hellenistyczno–rzymskiej oraz ikonografię, dla której punktem wyjścia były księgi Pisma Świętego i apokryfy. Zwraca także uwagę na przejmowanie niektórych rozwiązań typowych dla kultów przedchrze-­‐
ścijańskich i pogańskich, które od IV w. zaczęły nabierać zupełnie nowego znaczenia. Celem zajęć jest także uwrażliwienie studentów na estetyczny wymiar współczesnego dzieła sztuki, którego formalne piękno, doskonałość wykonania oraz zgodność z wielowiekową tradycją ikonograficzną powinny być naczelną zasadą decydującą o jego wartości i roli w przestrzeni sakralnej. D: Kompetencje: Nabyte kompetencje umożliwią wykorzystanie techniki mikrokomputerowej w dalszym procesie kształcenia oraz przyszłej pracy zawodowej na poziomie umożliwiającym uzyskanie Europej-­‐
skiego Certyfikatu Umiejętności Komputerowych ECDL. Treści kształcenia: historia informatyki, systemy operacyjne, system operacyjny Windows, cyfrowy zapis informacji. Sprzęt i oprogramowanie. Interfejs użytkownika. Formaty danych. Zarządzanie plikami. Uruchamianie programów. Pliki znakowe i ich edycja. Podstawowe informacje o formatach i edytorach grafiki. Projektowanie i tworzenie dokumentów sforma-­‐
towanych. Narzędzia sieciowe do przesyłania, udostępniania i wyszukiwania informacji. Archiwizacja danych. E: Cel zajęć: znajomość pojęcia własności intelektualnej i uzasadnienie jej prawnej ochrony. Umiejętność zgodnego z normami prawa korzystania z dorobku kulturowego i naukowego dla potrzeb własnych. Zdol-­‐
ność prowadzenia samodzielnej pracy naukowej. Wykład zawiera następujące części: 1. Wprowadzenie do terminologii prawnej; 2. Przedmiot prawa autorskiego, wyłączenia spod ochrony; 3. Ochrona programów komputerowych i baz danych; 4. Podmiot prawa autorskiego; 4. Osobiste prawa autorskie i ich ochrona; 5. Poszanowanie autorstwa w działalności dydaktycznej i naukowej. 6. Plagiaty; 7. Czas ochrony autorskich 32 33 praw majątkowych; 8. Przejście autorskich praw majątkowych, umowy licencyjne; 9. Prawo międzynaro-­‐
dowe nt. ochrony własności intelektualnej; 10. Organizacje prawa autorskiego. F: celem nauczania języków klasycznych jest zapoznanie się z podstawami gramatyki oraz słownictwa łacińskiego oraz greckiego, będącego istotną składową kultury europejskiej oraz czynnikiem kształtują-­‐
cym specjalistyczną terminologię naukową – w tym filozoficznej. Celem dodatkowym nauczania jest za-­‐
gwarantowanie podstawowej biegłości w ramach translatorium klasycznych tekstów filozoficznych. G: celem nauczania języka nowożytnego (angielski, niemiecki, francuski, włoski, hiszpański) jest nabycie biegłości na poziomie B2 Europejskiego Systemu Opisu Kształcenia Językowego Rady Europy oraz na życzenie studenta zdobycie odpowiedniego certyfikatu. H: zajęcia fizyczne i ich przebieg odbywają się według stosowanych powszechnie zasad akademickich. I: celem zajęć jest zaznajomienie studentów z organizacją, strukturą oraz zasobami biblioteki PWT oraz funkcjonowaniem i zasadami korzystania ze specjalistycznych zasobów bibliotecznych innych wyższych uczelni, jak również zasobów bibliotek wirtualnych. Szkolenie zawiera następujące części oraz ich skła-­‐
dowe: 1. Zagadnienia wstępne (podstawowa terminologia bibliologiczna); 2. Prezentacja Biblioteki PWT i MWSD; 3. Charakterystyka zbiorów Biblioteki (tematyka, wielkość) i dostęp do nich; 4. Prezentacja kata-­‐
logów Biblioteki: katalogi tradycyjne (druków zwartych alfabetyczny i systematyczny), katalogi kompute-­‐
rowe (druki zwarte, czasopisma, dysertacje i stare druki); 5. Zapisy do Biblioteki, zamawianie, wypoży-­‐
czanie i zwroty książek; 6. Zasady korzystania z Czytelni Głównej i Czytelni Czasopism; 7. Prezentacja katalogów i baz dostępnych w serwisie Biblioteki PWT i MWSD; 8. Leksykony i słowniki z zakresu filozofii i teologii w zbiorach Biblioteki PWT i MWSD. J: celem ćwiczeń jest opanowanie – na poziomie technicznym oraz merytorycznym – zasad korzystania z zasobów elektronicznych specjalistycznych bibliotek krajowych i zagranicznych. Szkolenie zawiera nastę-­‐
pujące części oraz ich składowe: 1. Zagadnienia wstępne (podstawowa terminologia z zakresu bibliogra-­‐
fii); 2. Opis bibliograficzny (opis dokumentów zwartych, ciągłych, niesamoistnych – ćwiczenia praktycz-­‐
ne); 3. Bibliografia załącznikowa (zasady opracowywania); 4. Najważniejsze bibliografie i bazy dostępne w Bibliotece PWT (wersje drukowane i na stronie Biblioteki) oraz bibliografie i bazy dostępne w Interne-­‐
cie (m.in. Przewodnik Bibliograficzny, Bibliografia Zawartości Czasopism – bazy Biblioteki Narodowej, Estreicher, bazy z FIDKAR, Bibliografia Nauk Teologicznych FIDES itp.). Wymagania wstępne dla MK_1(08) Podstawę wymagań wstępnych MK, tak w wymiarze formalnym, jak i merytorycznym, stanowi ogólna wiedza, umiejętności oraz kompetencje społeczne gwarantowane przez posiadanie świadectwa dojrzało-­‐
ści. Opis zakładanych efektów kształcenia dla MK_1(08) W_01: ma wiedzę o normach konstytuujących i regulujących struktury i instytucje społeczne oraz o źródłach tych norm, ich naturze, zmianach i drogach wpływania na ludzkie zachowania W_02: ma elementarną wiedzę o relacjach zachodzących między strukturami i instytucjami społecznymi oraz między ich elementami W_03: ma elementarną wiedzę o rodzajach więzi społecznych i o prawidłowościach, którym podlegają W_04: zna zasady publikacji tekstu filozoficznego i ma podstawowe informacje o odbiorcach literatury filozoficznej U_01: samodzielnie zdobywa wiedzę U_02: formułuje w mowie i na piśmie problemy filozoficzne, stawia tezy oraz artykułuje własne poglądy w sprawach społecznych i światopoglądowych U_03: rozumie odmienne postrzeganie życia społecznego przez osoby pochodzące z różnych środowisk i kultur K_01: efektywnie organizuje własną pracę i krytycznie ocenia jej stopień zaawansowania K_02: rozumie problematykę etyczną związaną z odpowiedzialnością za trafność przekazywanej wiedzy z uczciwością naukową oraz rzetelnością i uczciwością w sytuacji prowadzenia sporu filozoficznego K_03: student posiada świadomość znaczenia refleksji humanistycznej dla kształtowania się więzi 33 34 społecznych Organizacja zajęć dydaktycznych MK_1(08) Forma zajęć Liczba godzin ogółem A (godz./ECTS) B (godz./ECTS) C (godz./ECTS) D (godz./ECTS) E (godz./ECTS) F (godz./ECTS) G (godz./ECTS) H (godz./ECTS) I (godz./ECTS) J (godz./ECTS) wykład 90 30 / 1 30 / 1 30 / 1 -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ ćwiczenia 435 -­‐ -­‐ -­‐ 30 / 2 15 / 1 180 / 12 120 / 4 60 / 2 15 / 1 15 / 1 konwersatorium -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ translatorium -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ seminarium -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ praca własna -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ Bilans punktów ECTS dla MK_1(08): wykłady ćwiczenia konwersatorium translatorium seminarium praca własna 3 23 -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ Sposób weryfikacji zakładanych efektów kształcenia MK_1(08) Składnik (MK) A B C D E F G H I J Egzamin ustny Egzamin pisemny Zaliczenie + (w) + (w) + (w) + (w) + (w) + (c) + (c) + (c) + (c) + (c) Esej Referat Udział w dyskusji Sposób oceniania – oceny wielowartościowe Ocena 5 (bardzo dobry) 4,5 (dobry plus) 4 (dobry) 3,5 (dostateczny plus) 3 (dostateczny) 2 (niedostateczny) Opis wybitne osiągnięcia z dopuszczeniem drugorzędnych błędów wyniki powyżej średniego standardu z pewnymi błędami solidna praca z szeregiem zauważonych błędów ogólny wynik zadowalający, lecz z istotnymi błędami wyniki spełniają ̨ minimalne kryteria podstawowe braki w opanowaniu materiału – brak zaliczenia zajęć Zalecana literatura dla realizacji efektów kształcenia dla MK_1(08) Literatura podstawowa M. Filipiak, Biblia o człowieku, Lublin 1979; Krodell, Klucz do Pisma Świętego, Kraków 2003; A. Świderkówna, Rozmowy o Biblii, Warszawa 1994; A. Świderkówna, Rozmowy o Biblii. Nowy Testament, Warszawa 2000; A. Świderkówna, Rozmów o Biblii ciąg dalszy, Warszawa 2001; Kongregacja Nauki Wiary, Instrukcja o niektórych aspek-­‐
tach teologii wyzwolenia Libertatis nuntius (6.08.1984), Literatura uzupełniająca Piwowarski W., ABC katolickiej nauki społecznej, cz. 1: Wprowadzenie, podstawy, kierunki, Pelplin 1993; Strzeszewski Cz., Katolicka nauka społeczna, Warszawa 1985; Katolicka nauka społeczna. Podstawowe zagadnienia z życia gospodarczego, red. J. Kupny, S. Fel, Katowice 2003; Majka J., Etyka społeczna i polityczna, Wrocław 1993; Majka J., Etyka życia gospodarczego, Wrocław 1982; Majka J., Filozofia społeczna, Wrocław 1982; 34 35 [w:] W trosce o pełnię wiary. Dokumenty Kongregacji Nauki Wiary 1966-­‐1994, Z. Zimowski, J. Królikowski (opr.), Tarnów 1995, s. 215-­‐235; Kongregacja Nauki Wiary, Instrukcja o chrześcijańskiej wolności i wyzwoleniu Libertatis conscientia (22.03.1986) [w:] W trosce o pełnię wiary. Dokumenty Kongregacji Nauki Wiary 1966-­‐1994, Z. Zimowski, J. Królikowski (opr.), Tarnów 1995, s. 244-­‐282; Kongregacja Nauki Wiary, Nota doktrynalna o niektórych aspektach działalności i postępowania katolików w życiu politycznym (24.11.2002), OR 24:2003, nr 2, s. 49-­‐54; Kongregacja ds. Wychowania Katolickiego, Wskazania dotyczące studiów i nauczania doktryny społecznej Kościo-­‐
ła w ramach formacji kapłańskiej (30.12.1988), OR 10:1989 nr 7, s. 10-­‐20; Papieska Rada Iustitia et Pax, Kompendium nauki spo-­‐
łecznej Kościoła, Kielce 2005; Pontifico Consiglio della Giustizia e della Pace, Dizionario di dottrina sociale della Chiesa, Las – Roma 2005; Dizionario di dottrina sociale della Chiesa, Scienze sociali e magisterio, Milano 2004; Słownik terminologiczny sztuk pięknych, Warszawa 2003; Sztuka świata, praca zb., t. III-­‐XII, Warszawa 1999; Forstner D., Świat symboliki chrześcijańskiej, Warszawa 1990; Gombrich E., O sztuce, Poznań 2009. Ustawa z dnia 4 lutego 1994 o prawie autorskim i pra-­‐
wach pokrewnych; Kodeks Cywilny; J. Barta, R. Markiewicz: Internet a prawo. Kraków 1998; R. Golat; Prawo autorskie i prawa pokrewne, C.H. Beck 2006. Majka J., Katolicka nauka społeczna. Studium historyczno-­‐
doktrynalne, Rzym 1986; Mazur J., Katolicka nauka społeczna; Kraków 1991; Paciorek A., Wstęp ogólny do Pisma świętego, Tarnów 1999; T. Jelonek, Biblia w kulturze świata, Kraków 2007; J. Barta, M. Czajkowska-­‐Dąbrowska, Z. Ćwiąkalski i in.: Komentarz do ustawy o prawie autorskim i prawach po-­‐
krewnych, Warszawa 2001; Dziennikarstwo i świat mediów, red. Z. Bauera, E. Chu-­‐
dzińskiego, Kraków 2000; Bibliotekarstwo, red. Z. Żmigrodzki, Warszawa 1998; Encyklopedia wiedzy o książce, kom. red. A. Birkenmajer; Wrocław 1971; Encyklopedia współczesnego bibliotekarstwa polskiego, kom. red. K. Głąbiowski, B. Świderska, H. Wieckowska, Wrocław 1976; Fercz J, Niemczykowa A., Podstawy nauki o książce, biblio-­‐
tece i informacji naukowej, Warszawa 1991; Witczak J., Biblioteki FIDES w sieci komputerowej, w: ”Fides. Biuletyn Bibliotek Kościelnych” 1995 nr 1, s. 55-­‐
58. Uwagi (inne) do MK_1(08) Specyfiką modułu jest jego charakter ogólnouczelniany oraz propedeutyczny, tak pod względem formal-­‐
nym, jak i merytorycznym. Obejmuje w swej strukturze składniki o charakterze wspomagającym i uzupeł-­‐
niającym treści zawarte w innych MK. 4. Matryca pokrycia efektów kształcenia Matrycę pokrycia efektów kształcenia przedstawia tabela zawarta w załączniku nr 1. 5. Plan studiów Plan studiów zawiera zestaw składników poszczególnych modułów oraz ich usy-­‐
tuowanie, ilość godzin zajęć dydaktycznych, punktację ECTS oraz sposób weryfi-­‐
kacji efektów kształcenia, w każdym z semestrów. Pierwszy rok studiów (semestry I – II) Kod MK Nazwa składnika MK Semestr I Liczba godz. w sem. II Forma zaliczenia pkt. ECTS Liczba godz. w sem. Forma zaliczenia pkt. ECTS Prowadzący zajęcia 35 36 Wykłady ogólnouczelniane (obowiązkowe) MK_1(08) – A Biblia w kulturze MK_1(08) – B Katolicka nauka społeczna -­‐ 30 -­‐ Zo / 1 30 -­‐ Zo17 / 1 -­‐ ks. prof. dr hab. M. Rosik ks. dr hab. B. Drożdż ks. dr P. Mrzygłód ks. dr J. Witczak dr W. Szetelnicki prof. PWT dr hab. J. Tupi-­‐
kowski CMF ks. dr A. Łuźniak Wykłady obowiązkowe MK_1(01) – A MK_1(01) – B MK_1(02) – A MK_1(02) – B Wstęp do filozofii Logika formalna Wstęp do badań historycznych Historia filozofii starożytnej 30 15 15 30 E18 / 4 Z19 / 1 Z / 1 E / 4 -­‐ 15 -­‐ -­‐ -­‐ E / 2 -­‐ -­‐ MK_1(02) – F Myśl filozoficzna starożytności chrześcijańskiej Historia filozofii średniowiecz-­‐
nej Psychologia ogólna Etyka ogólna Ogólna metodologia nauk -­‐ -­‐ 15 Zo / 1 -­‐ -­‐ 30 E / 4 30 -­‐ 15 Zo / 2 -­‐ Z / 1 -­‐ 30 15 -­‐ E / 2 E / 2 MK_1(02) – C MK_1(05) – D MK_1(06) – A MK_1(01) – D dr hab. Maciej Manikow-­‐
ski ks. dr J. Michalewski ks. dr P. Mrzygłód ks. dr hab. B. Drożdż Ćwiczenia (obowiązkowe) MK_1(01) – B MK_1(02) – B MK_1(02) – C MK_1(06) – A MK_1(01) – D MK_1(08) – I MK_1(08) – D MK_1(08) – E Logika formalna Historia filozofii starożytnej Historia filozofii średnio-­‐
wiecznej Etyka ogólna Ogólna metodologia nauk Szkolenie biblioteczne Technologie informatyczne Ochrona własności intelektu-­‐
alnej 30 30 -­‐ Z / 2 Z / 2 -­‐ 30 -­‐ 30 Z / 2 -­‐ Z / 2 mgr Rafał Szopa dr J. Wadowski dr R. Goczał -­‐ 15 15 30 -­‐ -­‐ Z / 1 Z / 1 Z / 2 -­‐ 15 -­‐ -­‐ -­‐ 15 Z / 1 -­‐ -­‐ -­‐ Z / 1 dr R. Goczał dr W. Rojek mgr lic. M. Głośna mgr inż. J. Szopka ks. dr R. Hołubowicz Z / 2 Zo / 1 Zo / 2 Osobny plan Osobny plan Osobny plan 60 Zo / 4 ks. dr M. Kiwka 30 Z / 1 Osobny plan Lektoraty (obowiązkowe) MK_1(08) – F MK_1(08) – F MK_1(08) – G Język łaciński Język grecki Języki nowożytne (do wyboru) MK_1(02) – H Klasyczne teksty filozoficzne 30 15 60 Z / 2 Zo / 1 Zo / 2 30 15 60 Kolokwia (obowiązkowe) 60 Zo / 4 Wychowanie fizyczne MK_1(08) H Wychowanie fizyczne 30 Z / 1 Drugi rok studiów (semestry III – IV) Kod MK Nazwa składnika MK Semestr I Liczba godz. w sem. II Forma zaliczenia pkt. ECTS Liczba godz. w sem. Forma zaliczenia pkt. ECTS Prowadzący zajęcia Wykłady obowiązkowe MK_1(02) – D Historia filozofii nowożytnej MK_1(02) – E Historia filozofii współczesnej 30 -­‐ E / 4 -­‐ -­‐ 30 -­‐ E / 4 MK_1(03) – A MK_1(04) – A MK_1(05) – A MK_1(06) – B MK_1(06) – C MK_1(01) – C 30 30 30 30 15 -­‐ Z / 1 Z / 1 Z / 1 E / 3 Zo / 1 -­‐ 15 15 15 -­‐ -­‐ 30 E / 3 E / 3 E / 3 -­‐ -­‐ Zo / 1 Metafizyka Teoria poznania Antropologia filozoficzna Etyka szczegółowa Etyka społeczna i polityczna Semiotyka dr hab. M. Manikowski prof. PWT dr hab. J. Tupi-­‐
kowski CMF bp prof. dr hab. I. Dec dr R. Goczał ks. dr J. Czarny dr M. Małek dr K. Papciak SSCC ks. dr hab. A. Małachowski Zo – zaliczenie z oceną E – egzamin 19 Z – zaliczenie (bez oceny) 17
18
36 37 Wykłady fakultatywne (2 do wyboru) MK_1(07) – A MK_1(07) – B MK_1(03) – D MK_1(03) – E MK_1(03) – C MK_1(04) – B Filozofia społeczna Filozofia polityczna Filozofia przyrody ożywionej Filozofia przyrody nieożywio-­‐
nej Metafizyka człowieka Historia epistemologii 15 -­‐ 15 -­‐ Zo / 1 -­‐ Zo / 1 -­‐ -­‐ 15 -­‐ 15 -­‐ Zo / 1 -­‐ Zo / 1 ks. dr hab. B. Drożdż dr K. Papciak SSCC dr R. Goczał ks. dr J. Witczak 15 -­‐ Zo / 1 -­‐ -­‐ 15 -­‐ Zo / 1 ks. prof. dr hab. J. Machnacz -­‐ -­‐ 30 -­‐ -­‐ Z / 2 mgr lic. M. Głośna dr J. Wadowski dr W. Rojek 15 15 15 -­‐ Z / 1 Z / 1 Z / 1 -­‐ dr D. Banaś OFM mgr Rafał Szopa mgr lic. D. Gawlińska mgr K. Jaskulska-­‐Tomala ks. dr P. Mrzygłód Ćwiczenia (obowiązkowe) MK_1(08) – J MK_1(02) – D MK_1(02) – E Szkolenie bibliograficzne Historia filozofii nowożytnej Historia filozofii współczesnej MK_1(03) – A MK_1(04) – A MK_1(05) – A MK_1(06) – B Metafizyka Teoria poznania Antropologia filozoficzna Etyka szczegółowa 15 30 -­‐ Z / 1 Z / 2 -­‐ Ćwiczenia (3 do wyboru) 15 15 15 30 Z / 1 Z / 1 Z / 1 Z / 2 Konwersatoria (2 do wyboru) MK_1(01) – G Konwersatorium metodolo-­‐
giczne MK_1(03) – G Konwersatorium metafizycz-­‐
ne MK_1(04) – F Konwersatorium epistemolo-­‐
giczne MK_1(05) – G Konwersatorium antropolo-­‐
giczne MK_1(06) – G Konwersatorium etyczne MK_1(07) – G Konwersatorium społeczno-­‐
polityczne 15 Z / 1 15 Z / 1 dr J. Wadowski 15 Z / 1 15 Z / 1 lic. mgr P. Ćwikliński 15 Z / 1 15 Z / 1 mgr Rafał Szopa 15 Z / 1 15 Z / 1 mgr lic. D. Gawlińska 15 15 Z / 1 Z / 1 15 15 Z / 1 Z / 1 ks. dr W. Baczyński ks. dr G. Sokołowski Z / 2 Zo / 1 Zo / 2 Osobny plan Osobny plan Osobny plan Zo / 4 dr D. Banaś OFM Lektoraty (obowiązkowe) MK_1(08) F MK_1(08) F MK_1(08) G Język łaciński Język grecki Języki nowożytne (do wyboru) 30 15 60 Z / 2 Zo / 1 Zo / 2 30 15 60 Kolokwia (obowiązkowe) MK_1(02) – H Kod MK Klasyczne teksty filozoficzne 60 Zo / 4 60 Trzeci rok studiów (semestry V – VI) Nazwa składnika MK Semestr I Liczba godz. w sem. II Forma zaliczenia pkt. ECTS Liczba godz. w sem. Forma zaliczenia pkt. ECTS Prowadzący zajęcia Wykłady obowiązkowe MK_1(01) – E MK_1(03) – B Metodologia filozofii Filozofia Boga 30 -­‐ E / 4 -­‐ -­‐ 30 -­‐ E / 4 MK_1(06) – D MK_1(05) – C Bioetyka Filozofia religii 30 -­‐ E / 4 -­‐ -­‐ 30 -­‐ E / 4 MK_1(04) – C MK_1(05) – B MK_1(05) – E Filozofia umysłu Filozofia kultury Pedagogika z elementami dydaktyki Estetyka Filozofia języka Filozoficzne podstawy eko-­‐
nomii ks. dr P. Mrzygłód prof. PWT dr hab. J. Tupi-­‐
kowski CMF ks. prof. dr hab. T. Reroń ks. dr M. Kiwka Wykłady fakultatywne (3 do wyboru) MK_1(06) – E MK_1(04) – D MK_1(07) – C 30 -­‐ 30 Z / 2 -­‐ Z / 2 -­‐ 30 -­‐ -­‐ Z / 2 -­‐ ks. mgr inż. Ł. Pawicki dr W. Rojek ks. dr R. Zapotoczny -­‐ 30 -­‐ -­‐ Z / 2 -­‐ 30 -­‐ 30 Z / 2 -­‐ Z / 2 dr R. Goczał ks. dr hab. A. Małachowski dr R. Goczał 37 38 MK_1(07) – D MK_1(07) – E Filozofia prawa Komunikacja społeczna MK_1(06) – D MK_1(05) – C Bioetyka Filozofia religii MK_1(04) – C MK_1(05) – B Filozofia umysłu Filozofia kultury MK_1(07) – D Filozofia prawa 30 -­‐ Z / 2 -­‐ -­‐ 30 -­‐ Z / 2 ks. dr B. Orłowski dr K. Wawrzynów OSU Ćwiczenia (obowiązkowe) 15 -­‐ Z / 2 -­‐ -­‐ 15 -­‐ Z / 2 mgr K. Jaskulska-­‐Tomala mgr lic. D. Gawlińska ks. mgr inż. Ł. Pawicki mgr Krystyna Laszyńska-­‐
Fankanowska ks. dr B. Orłowski Ćwiczenia (1 do wyboru) 15 15 Z / 2 Z / 2 -­‐ -­‐ -­‐ -­‐ 15 Z / 2 -­‐ -­‐ Konwersatoria (2 do wyboru) MK_1(01) – G Konwersatorium metodolo-­‐
giczne MK_1(03) – G Konwersatorium metafizycz-­‐
ne MK_1(04) – F Konwersatorium epistemolo-­‐
giczne MK_1(05) – G Konwersatorium antropolo-­‐
giczne MK_1(06) – G Konwersatorium etyczne MK_1(07) – G Konwersatorium społeczno-­‐
polityczne 15 Z / 1 15 Z / 1 dr J. Wadowski 15 Z / 1 15 Z / 1 lic. mgr P. Ćwikliński 15 Z / 1 15 Z / 1 mgr Rafał Szopa 15 Z / 1 15 Z / 1 mgr lic. D. Gawlińska 15 15 Z / 1 Z / 1 15 15 Z / 1 Z / 1 ks. dr W. Baczyński ks. dr G. Sokołowski ks. dr hab. A. Małachowski ks. dr J. Witczak prof. PWT dr hab. J. Tupi-­‐
kowski CMF ks. dr J. Czarny bp prof. dr hab. I. Dec ks. dr M. Kiwka ks. prof. PWT J. Machnacz ks. dr P. Mrzygłód ks. prof. PWT J. Machnacz dr D. Banaś OFM ks. dr hab. B. Drożdż dr J. Tarnówka SDS -­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐ dr K. Papciak SSCC Seminarium licencjackie (1 do wyboru) MK_1(01) – E MK_1(02) – G MK_1(03) – F MK_1(04) – E MK_1(05) – F MK_1(06) – F MK_1(07) – F Seminarium licencjackie z logiki Seminarium licencjackie z historii filozofii 30 Z / 6 30 Z / 6 30 Z / 6 30 Z / 6 Seminarium licencjackie z metafizyki Seminarium licencjackie z epistemologii Seminarium licencjackie z antropologii Seminarium licencjackie z etyki Seminarium licencjackie z filozofii społeczno-­‐politycznej 30 Z / 6 30 Z / 6 30 Z / 6 30 Z / 6 30 Z / 6 30 Z / 6 30 Z / 6 30 Z / 6 30 Z / 6 30 Z / 6 -­‐ 8 Praca licencjacka -­‐ 8 6. Sumaryczne wskaźniki charakteryzujące program studiów – całkowita liczba punktów ECTS, jaką student uzyskuje w ramach zajęć wymaga-­‐
jących bezpośredniego udziału nauczycieli akademickich: 142 ECTS –
całkowita liczba punktów ECTS, jaką student uzyskuje w ramach zajęć w za-­‐
kresie nauk podstawowych, do których odnoszą się efekty kształcenia: 170 ECTS –
całkowita liczba punktów ECTS, jaką student uzyskuje w ramach zajęć o cha-­‐
rakterze praktycznym (praktyka zawodowa): -­‐-­‐-­‐ 38 39 –
minimalna liczba punktów ECTS, jaką student musi zdobyć, realizując moduły kształcenia w formie zajęć ogólnouczelnianych: 2 ECTS –
minimalna liczba punktów ECTS, jaką student musi zdobyć w ramach zajęć z wychowania fizycznego: 2 ECTS – procentowy udział liczby punktów ECTS dla obszarów (H oraz S) w całkowitej liczbie punktów ECTS: H – 75% S – 25% 39 
Download

program kształcenia - Papieski Wydział Teologiczny we Wrocławiu