Postać Alberta Schweitzera
na podstawie materiałów i
wytycznych Prezesa Polskiego
Towarzystwa Schweitzerowskiego
prof. dr hab. Henryka Gaertnera.
dr Wojciech Strzelecki
Zakład Psychologii Klinicznej
Uniwersytet Medyczny w Poznaniu
Postać Alberta Schweitzera
Albert Schweitzer urodził się 14.01.1875
roku w Kayserbergu (Górna Alzacja).
Po sześciu miesiącach rodzina przeprowadza
się do Günsbach.
Z przodków Szwajcar, z urodzenia Niemiec,
Francuz z paszportu, przybrany syn Afryki i
Gabonu...
Drzewo genealogiczne Alberta
Schweitzera
Albert Schweitzer
Ludwik Teofil
Schweitzer
Adela Schillinger
Filip Chrystian
Maria Ludwika
Jan Jakub
(Chretien)
Gest
Schillinger
Karol Schweitzer
Karolina Kassel
Dzieciństwo i młodość Alberta
Schweitzera
„Nie byliśmy nigdy skłonni do wynurzania
słowami wzajemnych łączących nas uczuć,
rozumieliśmy się bowiem bez słów”
Dzieciństwo i młodość Alberta
Schweitzera
 miejscowa szkoła w Günsbach,
 gimnazjum w Münster,
 liceum w Mülhausen
Dzieciństwo i młodość Alberta
Schweitzera
 rozległe zainteresowania Alberta
Schweitzera
 wielojęzyczność Alberta Schweitzera
Rodzina Alberta Schweitzera
Rodzina Alberta Schweitzera
Żona Alberta Schweitzera - Helena Bresslau
- odegrała istotną rolę nie tylko w życiu, ale
również i w działalności męża
ślub – 1912 rok
zmarła 1 czerwca1957
Rodzina Alberta Schweitzera
Córka Alberta i Heleny - Rena - urodziła się
w rocznicę urodzin ojca – 14 stycznia 1919
pracowała w szpitalu w Lambaréné
była administratorem szpitala do 1970 roku
opiekowała się dziećmi
Działalność Reny SchweitzerMiller i Dawida Millera
Zajmowali się zagadnieniem żywienia w
Indiach, Bangladeszu, Południowym.
Wietnamie, Etiopii i na Haiti
1979-1983 – pracowali w Arabskiej
Republice Jemenu w dziedzinie
podstawowej opieki zdrowotnej
Działalność Reny SchweitzerMiller i Dawida Millera
1984-1985 – pracowali w Pakistanie na rzecz
uciekinierów z Afganistanu
1987-1988 – opracowali projekt rozwoju
społecznego w ubogich dzielnicach miasta
Gonaivew
Jak nazywano Alberta Schweitzera?
•
•
•
•
•
•
•
•
•
- „Największy człowiek naszego smutnego
świata” (Albert Einstein)
- „człowiek tysiąclecia”
- „geniusz XX-wieku”
- „trzynasty apostoł”
- „mędrzec z Lambaréné”
- „tytan pracy”
- „Wielki Doktor”
- „Doktor”
- „błędny rycerz”
Albert Schweitzer jako muzyk
i muzykolog
 od piątego roku życia uczył się gry
organowej
 Eugeniusz i Ernst Münch
 studia pianistyczne i organowe w Paryżu
 postać Karola Marii Widora
Albert Schweitzer jako muzyk
i muzykolog
 „Jan Sebastian Bach, muzyk - poeta” - rok
1905
 „Nie doskonałość, lecz duch wykonania
warunkuje działanie muzyki Bacha.”
Albert Schweitzer
Albert Schweitzer jako muzyk
i muzykolog
Albert Schweitzer jako muzyk
i muzykolog
W 1909 roku Kongres Międzynarodowego
Towarzystwa Muzycznego w Wiedniu
przyjmuje opracowany przez niego
„Międzynarodowy regulamin budowy
organów”
„W Afryce Schweitzer jest zbawcą Murzynów, w
Europie starych organów
Albert Schweitzer jako muzyk
i muzykolog
 „Tymi samymi rękami, którymi budował
szpital w Lambaréné, ukazał wielkość
chorałów Bacha wielu ludziom nieczułym
dotąd na piękno muzyki.” Artur Honegger
 „Bez sztuki i medycyny nie ma życia”
Albert Schweitzer jako teolog
i filozof
w wieku 18 lat Albert Schweitzer zostaje
jednocześnie studentem teologii oraz filozofii
w Strasburgu (październik 1893)
w maju 1898 składa państwowy egzamin
teologiczny, a pod koniec tego roku podejmuje
dalsze studia na paryskiej Sorbonie, gdzie też
przygotowuje rozprawę doktorską.
Albert Schweitzer jako teolog
i filozof
 w czerwcu 1899 Schweitzer przeprowadza
na uniwersytecie w Strasburgu obronę swej
rozprawy na stopień doktora filozofii.
Tematem rozprawy jest religijna filozofia
Kanta
 drugi egzamin doktorski z zakresu teologii
ewangelickiej zdaje w lipcu 1900 roku
Albert Schweitzer jako teolog
i filozof
 Od 1901 26-letni Albert Schweitzer jest
wykładowcą, a w 1902 otrzymuje nominację na
profesora-asystenta, czyli docenta Wydziału
Teologii, przedstawiając rozprawę „Tajemnica
mesjanizmu i męki – szkic życia Jezusa”
 Wykłada Nowy Testament, a następnie historię
badań życia Chrystusa, która staje się pierwszym
kierunkiem jego działalności naukowej, drugim
zaś historia życia i nauk św. Pawła
Albert Schweitzer jako teolog
i filozof
 Wykłady o życiu Jezusa stały się podstawą
dzieła „Historia badań życia Jezusa”.
 Albert Schweitzer napisał też książkę
„Psychiatryczna ocena Jezusa”.
 Ukoronowaniem drugiego teologicznego
kierunku badań Schweitzera było dzieło
„Historia badań nad św. Pawłem” - 1929
Albert Schweitzer jako teolog
i filozof
 Według berlińskiego uczonego Harnacka
„prace Schweitzera są mocnym końcowym
akordem całej epoki teologii i otwierają
nową jej epokę.”
Albert Schweitzer jako teolog
i filozof
We wrześniu 1915 roku Albert Schweitzer płynie
łodzią po gabońskiej rzece Ogowe. Wtedy to ze
splotu rozważań rodzi się podstawowa myśl jego
filozofii – nakaz „czci dla życia”
W myśl założeń etyki czci dla życia poznanie świata
prowadzi do stwierdzenia, że wszystko, co się
dzieje jest wyrazem woli życia (Wille zum Leben)
Albert Schweitzer jako teolog
i filozof
Z poznania i zrozumienia własnej i cudzej
woli życia wypływa nakaz czci dla życia
(Ehrfurcht vor dem Leben)
Schweitzerowski nakaz czci dla życia nie
ograniczał się tylko do ludzi, lecz obejmował
całą przyrodę
Myśli te Schweitzer głosi po raz pierwszy po
I wojnie światowej - jesienią 1918.
Albert Schweitzer jako teolog
i filozof
Albert Schweitzer jako teolog
i filozof
Istotne dzieła dotyczące:
 wzajemnych związków między światowymi
religiami i światopoglądami: „Wiara i etyka w
religiach światowych”
 jego poglądów filozoficznych: „Filozofia
kultury”, „Upadek i odbudowa kultury”,
„Kultura i etyka” (lata 20 XX wieku) i „Moje
życie i moja myśl”, „Człowiek i stworzenie” (lata
30 XX wieku)
Albert Schweitzer jako lekarz
i szpitalnik
Szpital w Lambaréné
 W wieku 21 lat Schweitzer podjął postanowienie,
że do 30 roku życia poświęci się pracy naukowej,
muzycznej i duszpasterskiej, a następnie służbie
ludzkości
 „Ponad wszystko, co duchowe i intelektualne,
ponad filozofię i teologię, wybija się gdzieś
gotowość pomocy człowieka człowiekowi –
zadanie bycia bratem.” Albert Schweitzer
Albert Schweitzer jako lekarz
i szpitalnik
„Postanowiłem zostać lekarzem, by działać
bez słów. Przez całe życie wyżywałem się w
mówieniu.” Albert Schweitzer
Albert Schweitzer jako lekarz
i szpitalnik
Szpital w Lambaréné
 Pierwsze zakupy dla projektowanego przez
Schweitzera szpitala w Afryce datowane są
jeszcze na 1912 rok
 Stopień doktora medycyny otrzymuje w
Strasburgu w lutym 1913 na podstawie
rozprawy „Psychiatryczna ocena Jezusa”
Albert Schweitzer jako lekarz
i szpitalnik
Szpital w Lambaréné
Albert Schweitzer jako lekarz
i szpitalnik
Szpital w Lambaréné
Albert Schweitzer jako lekarz
i szpitalnik
Szpital w Lambaréné
Albert Schweitzer jako lekarz
i szpitalnik
 „Lekarz w moim szpitalu musi umieć
operować przepuklinę, wyrywać zęby
i zelować buty” Albert Schweitzer
Albert Schweitzer jako lekarz
i szpitalnik
Albert Schweitzer zmarł 4 września 1965 r.
Twórca nie żyje, jednak jego dzieło żyje nadal.
Corocznie szpital w Lambaréné udziela ok. 40
000 porad, dokonuje 6000 – 7000
hospitalizacji, 2000 operacji i odbiera się w nim
1000 porodów
Albert Schweitzer jako lekarz
i szpitalnik
Ideał współczesnego lekarza
Albert Schweitzer jako pisarz




„Między wodą a dżunglą” – 1921
„Wspomnienia z dzieciństwa” – 1922
„Moje życie i myśl” – 1931
„Afrykańskie opowiadania myśliwskie” –
1936
 „Afrykańskie opowiadania” – 1939
 „Szpital w dżungli” – 1948
 „Historia mojego pelikana” – 1950
Albert Schweitzer w walce
o postęp i pokój
 1928 – Nagroda Goethego
 1952 – Nagroda Pokojowa Niemieckich
Księgarzy
 1952 – Pokojowa Nagroda Nobla
Albert Schweitzer w walce
o postęp i pokój
Albert Schweitzer w walce
o postęp i pokój
Lata 1954 - 1955 – apele Alberta
Schweitzera o pokój na świecie
Albert Schweitzer i jego zasada
czci dla życia
Szczególnie cierpiałem, że
biedne zwierzęta muszą
znosić tyle bólu i
nędzy. Wydawało mi
się niepojęte, że w
wieczornej modlitwie
mam się modlić tylko
za ludzi
Albert Schweitzer
Albert Schweitzer i jego zasada
czci dla życia
„Powoli płynęliśmy pod prąd, przedostając się z trudem
(…) między ławicami piasku. Nieobecny duchem
siedziałem na pokładzie holowanej łodzi, walcząc o
sformułowanie elementarnego i uniwersalnego pojęcia
etyki, niezależnego od żadnej filozofii. Kartę za kartą
zapisywałem niepowiązanymi zdaniami, tylko po to, by
pozostać skoncentrowanym na tym samym zagadnieniu.
Wieczorem trzeciego dnia, gdyśmy przy zachodzie
słońca przepływali właśnie przez stado hipopotamów,
zjawiło się nagle, w nieoczekiwany sposób, określenie
„cześć dla życia”. Obejmuje ono wszystko życie.”
Albert Schweitzer
Albert Schweitzer i jego zasada
czci dla życia
„Jak gospodyni domu, która wyszorowała
izbę, troszczy się by drzwi były zamknięte,
aby nie wszedł pies i nie zepsuł śladami łap
dokonanej pracy, tak europejscy myśliciele
czuwają nad tym, by im nie biegły tu i tam
jakieś zwierzęta w etyce.”
Albert Schweitzer
Albert Schweitzer i jego zasada
czci dla życia
„Jestem życiem, które chce żyć wśród innego
życia, które tez chce żyć. Muszę więc
szanować życie.”
„Etyka czci dla życia nie uznaje żadnej
relatywnej etyki. Jako etyka przyjmuje ona
tylko utrzymywanie i popieranie życia”
Albert Schweitzer
Albert Schweitzer i jego zasada
czci dla życia
„Dobrem jest utrzymywanie życia, popieranie
życia, nadawanie najwyższych wartości życiu
zdolnemu do rozwoju; złem niszczenie
życia, szkodzenie życiu, spychanie w dół
zdolnego do rozwoju życia”
Albert Schweitzer
Albert Schweitzer i jego zasada
czci dla życia
„Przedsięwzięcie, by ustanowić ogólnie
obowiązujące różnice wartości między
żyjącymi stworzeniami, wypływa stąd, że
ocenia się je według tego, czy wydają się one
nam, ludziom bliższe czy dalsze, co jest
całkowicie subiektywną miarą
Albert Schweitzer
Albert Schweitzer i jego zasada
czci dla życia
„Kto kieruje się etyką czci dla życia szkodzi życiu i
niszczy je tylko w konieczności, której nie może
uniknąć, nigdy zaś z bezmyślności”
„Kiedy szkodzę jakiemuś życiu, muszę sobie zdawać
sprawę, że było to konieczne”
„Każdego dnia odczuwam ciężar, że odpowiadam za
ofiarowywanie jednego życia innemu życiu”
Albert Schweitzer
Niesienie pomocy innym
„I jeżeli ja wam mówię, że potrzebujecie
ideałów, rzeknę wam jednocześnie, że
musicie służyć innym. Będziecie ubogimi w
życiu, jeżeli wszystkim, o czym myślicie
będzie to, jak osiągnąć sukces dla siebie.
Prawdziwym celem w życiu jest istnieć dla
innych, pomóc w spełnieniu tego, co winno
być zrobione”
Albert Schweitzer
Niesienie pomocy innym
„Nikt nie może zamykać oczu i uznawać
cierpienia, którego widoku sobie oszczędza
za nieistniejące”
Albert Schweitzer
Niesienie pomocy innym
„Wszystko co możesz uczynić, jest w porównaniu z
tym, co winno być zrobione, zawsze tylko kroplą w
miejsce potoku; jednak daje to twemu życiu jedyny
sens, który może ono mieć i czyni je
wartościowym... To niewiele, co możesz uczynić
jest dużo, jeżeli tylko gdziekolwiek ujmiesz bólu,
cierpienia, lęku jakiejś istocie, czy jest nią człowiek,
czy jakiekolwiek inne stworzenie.”
Albert Schweitzer
Niesienie pomocy innym
„Otwórz szeroko oczy i rozejrzyj się czy ktoś nie potrzebuje
trochę czasu, trochę uwagi. Może jest to człowiek
samotny albo zgorzkniały, albo chory, albo niedołężny.
Może starzec, a może dziecko. Nie pomiń okazji, gdy
możesz coś z siebie ludziom ofiarować jako człowiek.
Wcześnie zaczynajcie pojmować, że jesteście na ziemi,
aby pomagać i służyć innym. Kogo oszczędzało własne
cierpienie, powinien czuć się powołany do pomocy
ulżenia cierpieniu innych. Wszyscy muszą ponosić
wspólnie ciężar cierpienia przygniatający świat.”
Albert Schweitzer - Apel o braterstwo ludzi dotkniętych
cierpieniem
Jaki był Albert Schweitzer?
„Żywiłem zawsze i dotychczas mam to
przekonanie, że każdy z nas powinien
wypełniać humanitarne zadania w imieniu
ludzkości tylko jako człowiek, a nie członek
jakiegoś określonego narodu czy wyznania.”
Albert Schweitzer
Życie zgodnie założeniami
„Harmonia i siła są w nas, gdy nasze
myślenie i działania tworzą jedność”
Albert Schweitzer
Myśl i dzieło Alberta Schweitzera
w Polsce
„Dramatyczne wydarzenia historyczne ostatnich
stuleci, złożone losy Polski i mego ojca – Alberta
Schweitzera, dystans między Waszym krajem i
Lambaréné oraz znane rozdźwięki między
Wschodem i Zachodem stanowiły przeszkody we
wzajemnych kontaktach Ojca i jego przyjaciół i
polskiego społeczeństwa. Praktycznie biorąc
dopiero po ostatniej wojnie światowej, a
zwłaszcza już po śmierci Ojca, doszło do
zainteresowania się Polaków życiem, myślą i
dziełem Schweitzera.”
Rena Schweitzer-Miller
Myśl i dzieło Alberta Schweitzera
w Polsce
Polskie Towarzystwo Schweitzerowskie
Realizacja celów i zadań głównie w następujących
dziedzinach:
ogólnej i zawodowej etyki, moralności, deontologii,
filozofii życia i medycyny, dla poprawy
międzyludzkich, międzygrupowych i
międzynarodowych stosunków, dla walki o postęp i
pokój,
Myśl i dzieło Alberta Schweitzera
w Polsce
 zespolenia medycyny z innymi naukami i sztukami, dla
dobra zdrowego i chorego człowieka, dla zapobiegania i
leczenia chorób cywilizacyjnych, dla ochrony środowiska
naturalnego,
 współpracy z rozmaitymi krajowymi i zagranicznymi
organizacjami i stowarzyszeniami oraz środkami
masowego przekazu,
 rozpowszechniania myśli i dzieł patrona – Alberta
Schweitzera
Myśl i dzieło Alberta Schweitzera
w Polsce
dzieła Alberta Schweitzera w języku polskim
fragmenty dzieł lub krótsze teksty Alberta
Schweitzera
książki o życiu i działalności Alberta Schweitzera
rozprawy magisterskie
artykuły
posiedzenia, konferencje, zjazdy
szkoły schweitzerowskie
Myśl i dzieło Alberta Schweitzera
w Polsce
utwory literackie
imprezy artystyczne
wystawy
Pamiątkowy medal Alberta Schweitzera
znaczek pocztowy
Myśl i dzieło Alberta Schweitzera
w Polsce
Myśl i dzieło Alberta Schweitzera
w Polsce
Prof. Henryk Gaertner:
‘Albert Schweitzer – życie,
myśl i dzieło’, Wydawnictwo
WAM.
Premiera: 2007 rok
„Szpital w Lambaréné liczy już ponad 90 lat i
jest nadal potrzebny medycynie
i etyce. Tak samo, jak filozofia mego Ojca ujęta
w zasadę czci dla życia…”
Rena Schweitzer-Miller
Dzieło Alberta Schweitzera „jest wyzwaniem
rzuconym nam wszystkim, zaplątanym w
powszednie egoistyczne sprawy dnia
codziennego. Jest wyzwaniem, rzuconym
medycynie naszych dni, oskarżanej coraz częściej
o zatracenie pięknych cech humanitarnych i
bezduszną technizację.”
Zbigniew Filar
Dziękuję za uwagę
Download

Postać Alberta Schweitzera - Polskie Towarzystwo im. Alberta