Projekt
24.01.2012
ZAŁĄCZNIK II
Oświadczenie w sprawie programu nadzoru
Strefa/Enklawa:
……………………. (numer rejestracyjny - ………………)
Wymogi/informacje, jakie należy przedłożyć
Informacje/dalsze wyjaśnienia i uzasadnienie
1. Identyfikacja programu
1.1. Państwo członkowskie składające
oświadczenie
Rzeczpospolita Polska
1.2. Właściwy organ (adres, faks, e-mail)
Główny Inspektorat Weterynarii
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa
faks +48 22 613 14 08
[email protected]
1.3. Numer referencyjny niniejszego
dokumentu
GIWz.401/R-…/2012
1.4. Wysłano do Komisji dnia
2. Rodzaj powiadomienia
2.1.
Oświadczenie w sprawie programu nadzoru
2.2.
Wniosek w sprawie programu nadzoru
3. Ustawodawstwo krajowe
Obowiązujące ustawodawstwo krajowe mające zastosowanie do danego programu nadzoru.
1) ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych
zwierząt (Dz. U. z 2008 r. Nr 213, poz. 1342, z późn. zm.);
2) ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (tj. Dz. U. z 2010 r. Nr 112, poz. 744);
3) ustawa z dnia 27 sierpnia 2003 r. o weterynaryjnej kontroli granicznej (Dz. U. z 2003 r. Nr 165,
poz. 1590 z późn. zm.);
4) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 lutego 2009 r. w sprawie zwalczania
chorób zakaźnych zwierząt akwakultury (Dz. U. z 2009 r. Nr 30, poz. 198);
5) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 listopada 2005 r. w sprawie zakresu,
sposobu i terminów przekazywania informacji o występowaniu chorób zakaźnych zwierząt
podlegających obowiązkowi zwalczania i rejestracji oraz o wynikach monitorowania chorób
odzwierzęcych i odzwierzęcych czynników chorobotwórczych, a także związanej z nimi
oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe (Dz. U. 2005 r. Nr 242, poz. 2045);
6) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 grudnia 2008 r. w sprawie rejestru
podmiotów prowadzących działalność nadzorowaną (Dz. U. z 2009 r. Nr 14, poz. 81);
7) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 października 2008 r. w sprawie
szczegółowych wymagań weterynaryjnych dla prowadzenia działalności w zakresie sektora
akwakultury (Dz. U. z 2008 r. Nr 190, poz. 1167);
8) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 października 2008 r. w sprawie
sposobu ustalania weterynaryjnego numeru identyfikacyjnego (Dz. U. z 2008 r. Nr 193, poz.
1193).
4. Choroby
4.1. Ryby
VHS
IHN
1
Projekt
24.01.2012
ISA
KHV
4.2. Mięczaki
Marteilia refringens
Bonami ostreae
4.3. Skorupiaki
Choroba wywoływana przez Whispovirus
(White spot disease)
5. Informacje ogólne o chorobach
5.1. Właściwy organ
Należy opisać strukturę, kompetencje, obowiązki i uprawnienia właściwego organu, którego to dotyczy.
Na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej właściwą władzą wykonawczą w zakresie
zwalczania chorób zakaźnych zwierząt, zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r.
o Inspekcji Weterynaryjnej, są organy Inspekcji Weterynaryjnej.
Organami Inspekcji Weterynaryjnej są:
1) Główny Lekarz Weterynarii;
2) wojewódzki lekarz weterynarii;
3) powiatowy lekarz weterynarii;
4) graniczny lekarz weterynarii.
Główny Lekarz Weterynarii stoi na czele Inspekcji Weterynaryjnej. Stosownie do art.
6 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej Główny Lekarz Weterynarii posiada
status centralnego organu administracji rządowej podległego ministrowi właściwemu do spraw
rolnictwa. Głównego Lekarza Weterynarii powołuje i odwołuje Prezes Rady Ministrów, przy czym
powołanie następuje na wniosek ministra właściwego do spraw rolnictwa.
Główny Lekarz Weterynarii kieruje Inspekcją Weterynaryjną przy pomocy dwóch zastępców
oraz Głównego Inspektoratu Weterynarii. Zgodnie z zarządzeniem Nr 34 Ministra Rolnictwa
i Rozwoju Wsi z dnia 30 grudnia 2008 r. w sprawie nadania statutu Głównemu Inspektoratowi
Weterynarii (Dz. Urz. Min. Rol. Nr 31, poz. 38) w skład Głównego Inspektoratu Weterynarii
wchodzą:
1)
Biuro Budżetowo-Finansowe;
2)
Biuro Bezpieczeństwa Żywności Pochodzenia Zwierzęcego;
3)
Biuro do Spraw Unii Europejskiej i Współpracy z Zagranicą;
4)
Biuro Kontroli;
5)
Biuro Prawne;
6)
Biuro Organizacyjne;
7)
Biuro do Spraw Granic;
8)
Biuro Pasz, Farmacji i Utylizacji;
9)
Biuro Zdrowia i Ochrony Zwierząt;
10) Stanowisko do Spraw Laboratoriów;
11) Stanowisko do Spraw Audytu Wewnętrznego;
12) Stanowisko do Spraw Ochrony Informacji Niejawnych i Spraw Obronnych.
Organem doradczo - opiniodawczym Głównego Lekarza Weterynarii, w sprawach objętych
zakresem działania Inspekcji Weterynaryjnej (m.in. zwalczania chorób zakaźnych zwierząt), jest
Rada Sanitarno-Epizootyczna.
5.2. Organizacja i nadzorowanie wszystkich podmiotów biorących udział w programie
Należy opisać właściwe organy, którym powierzono nadzorowanie i koordynowanie programu, oraz
poszczególne zaangażowane podmioty.
Odpowiedzialność terenowych organów Inspekcji Weterynaryjnej za zwalczanie chorób
zakaźnych zwierząt określona została w ustawie z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej
oraz ustawie z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych
zwierząt.
Terenowe organy Inspekcji Weterynaryjnej wykonują swoje zadania odpowiednio przy
pomocy wojewódzkiego, powiatowego i granicznego inspektoratu weterynarii. Szczegółową
organizację terenowych urzędów Inspekcji Weterynaryjnej określa zarządzenie Nr 11 Ministra
Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 kwietnia 2004 r. w sprawie organizacji wojewódzkich,
2
Projekt
24.01.2012
powiatowych i granicznych inspektoratów weterynarii (Dz. Urz. MRiRW Nr 11, poz. 12, z późn.
zm.).
Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej przewiduje różne usytuowanie
organów Inspekcji Weterynaryjnej w hierarchii zespolonych i niezespolonych organów terenowej
administracji rządowej w województwie.
Wojewódzki lekarz weterynarii jest organem wojewódzkiej administracji zespolonej.
Wykonuje on zadania i kompetencje określone w przepisach prawa weterynaryjnego w imieniu
własnym, ale pod zwierzchnictwem wojewody. Podporządkowanie wojewódzkiego lekarza
weterynarii wojewodzie, wynika z art. 7 pkt 2 ustawy o administracji rządowej w województwie.
Jednocześnie stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej, wojewódzki lekarz
weterynarii podlega bezpośrednio Głównemu Lekarzowi Weterynarii w zakresie zapewnienia
bezpieczeństwa sanitarno-epizootycznego na obszarze swojej właściwości (tj. w zakresie realizacji
zadań merytorycznych).
Na szczeblu powiatu właściwym organem do wykonywania zadań Inspekcji Weterynaryjnej
jest powiatowy lekarz weterynarii, jako organ administracji niezespolonej, podległy wojewódzkiemu
lekarzowi weterynarii.
Własne kompetencje w zakresie weterynarii posiada także graniczny lekarz weterynarii,
który jest organem wojewódzkiej administracji niezespolonej, podległym bezpośrednio centralnemu
organowi administracji rządowej, jakim jest Główny Lekarz Weterynarii.
Zgodnie z art. 15 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej, organem
pierwszej instancji właściwym, w sprawach związanych z wykonywaniem zadań i kompetencji
Inspekcji Weterynaryjnej, jest powiatowy lekarz weterynarii, chyba że przepisy szczególne stanowią
inaczej. W zakresie właściwości instancyjnej organów Inspekcji Weterynaryjnej, przez którą
rozumiemy właściwość organu do weryfikacji decyzji wydanej przez organ administracyjny niższej
instancji, organem wyższego stopnia w stosunku do powiatowego jest wojewódzki lekarz
weterynarii, w stosunku zaś do wojewódzkiego lekarza weterynarii i granicznego lekarza
weterynarii – Główny Lekarz Weterynarii.
Dodatkowo ustawa przewiduje, w przypadkach uzasadnionych szczególną wagą lub
zawiłością sprawy, możliwość podejmowania przez organ wyższej instancji wszelkich czynności
należących do zakresu działania organu niższego stopnia. W takim przypadku organ wyższego
stopnia staje się organem pierwszej instancji.
Organy Inspekcji Weterynaryjnej przy wykonywaniu swoich zadań współdziałają
z organami Państwowej Inspekcji Sanitarnej, Inspekcji Farmaceutycznej, Inspekcji Handlowej,
Inspekcji Transportu Drogowego, Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych oraz
z organami administracji samorządowej.
Utrzymywane gatunki:
5.3. Omówienie struktury branży
akwakultury w odnośnym obszarze, w
Rodzaje produkcji:
tym rodzaje produkcji i utrzymywane
gatunki
5.4. Od kiedy powiadomienie właściwego organu o podejrzeniu i stwierdzeniu przedmiotowej
(-ych) choroby (chorób) jest obowiązkowe (data)?
Choroby zakaźne ryb (wiosenna wiremia karpi (SVC), wirusowa posocznica krwotoczna
(VHS), zakaźna martwica układu krwiotwórczego ryb łososiowatych (IHN) oraz bakteryjna choroba
nerek (BKD)) podlegały w Polsce obowiązkowi zgłaszania i zwalczania od 15 grudnia 1997 r.
Obecnie w załączniku nr 2 „Wykaz chorób zakaźnych zwierząt podlegających obowiązkowi
zwalczania” do ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób
zakaźnych zwierząt figuruje 6 chorób zakaźnych ryb, w tym VHS, IHN oraz KHV.
KHV jest chorobą zwalczaną z urzędu w Polsce od 8 września 2008 r. Jednakże po raz
pierwszy zakażenie herpeswirusem koi zostało stwierdzone w Polsce w 2004 r. metodą PCR w
modyfikacji Gilad (Gilad i in. 2002) przez Zakład Chorób Ryb Państwowego Instytutu
Weterynaryjnego – Państwowego Instytutu Badawczego w Puławach.
W razie podejrzenia wystąpienia chorób zakaźnych zwierząt posiadacz zwierząt jest
obowiązany do niezwłocznego zawiadomienia o tym właściwego organu. Powiatowy lekarz
weterynarii po otrzymaniu zawiadomienia o podejrzeniu wystąpienia choroby zakaźnej zwierząt, w
3
Projekt
24.01.2012
tym o podwyższonej śmiertelności zwierząt akwakultury, podejmuje niezwłocznie czynności w celu
wykrycia lub wykluczenia choroby zakaźnej zwierząt podlegającej obowiązkowi zwalczania, w tym:
nakazuje posiadaczowi zwierząt sporządzenie i aktualizację spisu wszystkich zwierząt lub zwłok
zwierzęcych, przeprowadza dochodzenie epizootyczne, przeprowadza badanie kliniczne zwierząt,
pobiera i wysyła próbki do badań laboratoryjnych.
Ponadto, od 24 lutego 2005 r. posiadacz zwierząt jest obowiązany do niezwłocznego
zawiadomienia właściwego organu o zwiększonym śnięciu ryb.
5.5. Od kiedy obowiązuje system wczesnego wykrywania wprowadzony na terenie państwa
członkowskiego, umożliwiający właściwemu organowi podjecie skutecznych badań choroby
i przedstawianie sprawozdań (data)?
Systemy wczesnego wykrywania zapewniają w szczególności szybkie rozpoznanie wszelkiego rodzaju
objawów klinicznych zgodnych z objawami podejrzewanej choroby, nowo pojawiającej się choroby lub
niewyjaśnionej śmiertelności w gospodarstwach lub obszarach hodowli mięczaków, a także w środowisku
naturalnym, oraz szybkie powiadomienie o takim przypadku właściwego organu, co ma na celu jak
najszybsze rozpoczęcie badania diagnostycznego. System wczesnego wykrywania obejmuje przynajmniej:
a)
duże wyczulenie osób zatrudnionych w przedsiębiorstwach sektora akwakultury lub zajmujących się
przetwarzaniem zwierząt akwakultury na wszelkie objawy wskazujące na obecność choroby, oraz
szkolenie lekarzy weterynarii lub specjalistów ds. zdrowia zwierząt wodnych w zakresie wykrywania i
zgłaszania nietypowych przypadków wystąpienia choroby;
b)
obecność lekarzy weterynarii lub specjalistów ds. zdrowia zwierząt wodnych, przeszkolonych w zakresie
rozpoznawania i powiadamiania o podejrzeniu wystąpienia choroby;
c)
dostęp właściwego organu do laboratoriów wyposażonych w urządzenia do diagnozowania i
rozróżniania chorób ujętych w wykazie i nowo pojawiających się chorób.
W razie podejrzenia wystąpienia choroby zakaźnej zwierząt posiadacz zwierząt jest
obowiązany m.in. do niezwłocznego zawiadomienia o tym organu Inspekcji Weterynaryjnej albo
najbliższego podmiotu świadczącego usługi z zakresu medycyny weterynaryjnej, albo wójta
(burmistrza, prezydenta miasta). Ponadto, od 2005 r. posiadacz zwierząt został zobligowany do
informowania właściwego organu o podwyższonej śmiertelności zwierząt akwakultury. Od 2002 r.
podmioty podejmujące działalność lub zajmujące się wylęgiem ryb oraz hodowlą i chowem ryb są
zobowiązane zgłosić właściwemu powiatowemu lekarzowi weterynarii zamiar rozpoczęcia
prowadzenia działalności.
Szczegółowe zasady zwalczania KHV zawarte są w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i
Rozwoju Wsi z dnia 6 lutego 2009 r. w sprawie zwalczania chorób zakaźnych zwierząt akwakultury.
Jako część systemu wczesnego wykrywania w Polsce rokrocznie odbywają się szkolenia dla
wojewódzkich i powiatowych lekarzy weterynarii, lekarzy weterynarii wolnej praktyki, a także
hodowców, z całego zakresu dotyczącego zdrowia zwierząt akwakultury, obejmującego m.in. takie
zagadnienia jak: zapobieganie, wykrywanie i zwalczanie chorób zwierząt akwakultury, nowe
przepisy prawa w zakresie sektora akwakultury.
Ponadto, opublikowanych został szereg artykułów naukowych oraz pozycji książkowych
dotyczących chorób zakaźnych ryb, w tym KHV, m.in.:
 Antychowicz J.: „Choroby ryb śródlądowych”2007;
 Antychowicz J., Reichert M.: „Infekcja KHV u karpi. Strategia Państwowego Instytutu
Weterynaryjnego w obliczu zagrożenia hodowli karpi w Polsce”. Komunikaty rybackie 5, 4-6,
2004;
 Antychowicz J.: „Infekcja herpeswirusa karpia koi – etiologia, występowanie i patogeneza (cz. I)”.
Nasze Akwarium 64, 47-50, 2005;
 Antychowicz J.: „Infekcja herpeswirusa koi – objawy kliniczne, zmiany patologiczne,
rozpoznawanie i zwalczanie (cz. II)”. Nasze Akwarium 65, 51-54, 2005;
 Antychowicz J.: „Infekcja herpeswirusa koi karpia”. Medycyna Wet. 61 (7), 735-738, 2005;
 Antychowicz J.: „Propozycja zwalczania infekcji KHV”. W monografii Ochrona zdrowia w
gospodarce rybackiej. PIWet-PIB Puławy, 23-32, 2007.
Zgodnie z ustawą z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej tworzy się system
laboratoriów urzędowych, obejmujący akredytowane laboratoria, aby zapewnić jednolity sposób
przeprowadzania badań laboratoryjnych dla celów kontroli urzędowych określonych w
rozporządzeniu 882/2004, związanych z realizacją zadań Inspekcji Weterynaryjnej z zakresu ochrony
4
Projekt
24.01.2012
zdrowia zwierząt oraz bezpieczeństwa produktów pochodzenia zwierzęcego w celu zapewnienia
ochrony zdrowia publicznego.
W Polsce w ramach powyższego systemu działają laboratoria urzędowe obejmujące: zakłady
higieny weterynaryjnej (po jednym w każdym województwie – w sumie 16), laboratoria
państwowych instytutów badawczych, laboratoria wchodzące w skład innych jednostek
organizacyjnych Inspekcji niż zakłady higieny weterynaryjnej oraz inne laboratoria zatwierdzone
przez Głównego Lekarza Weterynarii. Ponadto, w ramach systemu laboratoriów urzędowych działa
Laboratorium Zakładu Chorób Ryb Państwowego Instytutu Weterynaryjnego – Państwowego
Instytutu Badawczego w Puławach będące krajowym laboratorium referencyjnym właściwym dla
badań w kierunku chorób zakaźnych zwierząt akwakultury.
5.6. Źródło zwierząt akwakultury gatunków
podatnych na przedmiotową chorobę,
wprowadzanych do państwa
członkowskiego, strefy lub enklaw do
celów hodowli
5.7. Wytyczne dobrej praktyki higienicznej
Należy zamieścić opis zgodnie z art. 9 dyrektywy 2006/88/WE.
Zgodnie z § 22 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 października
2008 r. w sprawie szczegółowych wymagań weterynaryjnych dla prowadzenia działalności w
zakresie sektora akwakultury (Dz. U. z 2008 r. Nr 190, poz. 1167) podmioty prowadzące działalność
w zakresie przedsiębiorstwa produkcyjnego sektora akwakultury oraz zakładu przetwórczego
przetwarzającego lub poddającego ubojowi zwierzęta akwakultury w ramach zwalczania chorób
zakaźnych tych zwierząt, stosują dobrą praktykę higieniczną, uwzględniającą rodzaj prowadzonej
działalności, w celu zapobieżenia przeniesieniu na teren prowadzonej przez te podmioty działalności
choroby zakaźnej zwierząt akwakultury lub jej rozprzestrzeniania się poza przedsiębiorstwo lub
zakład.
Dobra praktyka higieniczna powinna obejmować m.in. następujące elementy:
 wprowadzanie zwierząt akwakultury do gospodarstwa, w którym prowadzony jest chów lub
hodowla ryb, powinno odbywać się w czystych pojemnikach lub opakowaniach jednorazowego
użytku, lub w pojemnikach wielokrotnego użytku, które przed każdym użyciem należy umyć i
odkazić;
 transport ryb w obrębie jednego gospodarstwa powinien odbywać się w oczyszczonych środkach
transportu. W przypadku transportu ryb poza gospodarstwo środki transportu należy dodatkowo
odkazić;
 jeśli w gospodarstwie, w którym prowadzony jest chów lub hodowla ryb, znajdują się budynki
wyposażone w urządzenia służące do rozrodu ryb, wówczas w wejściu i wyjściu do pomieszczeń,
w których znajdują się te urządzenia, należy umieścić matę nasączoną produktem biobójczym lub
instalacje zawierające produkt biobójczy;
 urządzenia służące do inkubacji ikry należy myć i odkażać przed rozpoczęciem i po zakończeniu
inkubacji. Narzędzia i sprzęt używane do pracy z ikrą lub nasieniem powinny być oznaczone i
używane tylko z jednym urządzeniem służącym do inkubacji ikry, ponadto przed i po każdym
użyciu należy je umyć i odkazić;
 narzędzia i sprzęt należy myć i odkażać w sposób zapobiegający zanieczyszczeniu lub skażeniu
wody, w której prowadzi się chów, hodowlę oraz rozród ryb;
 w przedsiębiorstwie produkcyjnym sektora akwakultury, w którym jest prowadzony rozród ryb,
należy wykorzystywać jedynie zdrowe tarlaki.
5.8. Sytuacja epidemiologiczna w odniesieniu
do choroby w ciągu co najmniej 4 lat
poprzedzających rozpoczęcie programu
Nie dotyczy.
Informacje podaje się przy użyciu tabeli określonej
w części A załącznika III. Odnosi się jedynie do tych
programów nadzoru, które zostaną zatwierdzone
przez Komisję.
5
Projekt
24.01.2012
5.9. Opis przedłożonego programu
Należy podać zwięzły opis programu, obejmujący główne cele, główne środki, populację docelową, obszary
wdrażania oraz definicję przypadku z wynikiem dodatnim.
Program nadzoru nad zakażeniem herpeswirusem koi (KHV) ma na celu osiągnięcie przez
strefę/enklawę objętą tym programem (kategorii II) statusu obszaru wolnego od tej choroby
(kategorii I). Program ten jest zgodny z częścią I pkt 2 załącznika V do dyrektywy Rady 2006/88/WE
oraz decyzją Komisji 2009/177/WE z dnia 31 października 2008 r. wdrażającą dyrektywę Rady
2006/88/WE w odniesieniu do programów nadzoru i eliminowania chorób oraz statusu państw
członkowskich, stref i enklaw wolnych od choroby (Dz. Urz. UE L 63, z 7.3.2009, str 15, z późn. zm.).
W związku z tym, że programem objęte są enklawy (strefy) stanowiące mniej niż 75% obszaru Polski,
program zostanie przedłożony Stałemu Komitetowi ds. Łańcucha Żywnościowego i Zdrowia
Zwierząt zgodnie z art. 50 ust. 2 dyrektywy Rady 2006/88/WE.
W celu zapewnienia, że w ciągu co najmniej 2 lat nie stwierdzono zakażenia herpewsirusem
koi w enklawie (strefie) objętej programem nadzoru, oraz w celu osiągnięcia statusu wolnego od tej
choroby, gospodarstwa objęte programem podlegają kontrolom oraz są pobierane próbki do badań.
Zalecana częstotliwość przeprowadzania kontroli w enklawie (strefie) objętej programem nadzoru
jest określona w załączniku do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14
października 2008 r. w sprawie szczegółowych wymagań weterynaryjnych dla prowadzenia
działalności w zakresie sektora akwakultury, stanowiącego transpozycję zapisów dyrektywy Rady
2006/88/WE. W celu zapewnienia skuteczności programu nadzoru częstotliwość kontroli w ramach
tego programu wynosi: raz w roku w ramach kontroli urzędowych oraz raz w roku w ramach
programów nadzoru stanu zdrowia zwierząt akwakultury. W ramach kontroli urzędowych
gospodarstwa są objęte nadzorem ukierunkowanym. Nadzór ukierunkowany obejmuje:
 inspekcję gospodarstwa przeprowadzoną przez powiatowego lekarza weterynarii,
 pobieranie próbek ryb i ich badanie w celu wykrycia czynników chorobotwórczych
wywołujących KHV, zgodnie z przepisami o zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt,
 obowiązek niezwłocznego powiadomienia przez posiadacza zwierząt o wystąpieniu lub
podejrzeniu wystąpienia choroby podlegającej obowiązkowi zwalczania lub o podwyższonej
śmiertelności ryb.
W ramach programów nadzoru stanu zdrowia zwierząt akwakultury podczas kontroli
należy:
 sprawdzić dokumentację prowadzoną zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra
Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 października 2008 r. w sprawie szczegółowych wymagań
weterynaryjnych dla prowadzenia działalności w zakresie sektora akwakultury, zwracając
szczególną uwagę na informacje dotyczące śmiertelności zwierząt akwakultury;
 gdy to możliwe, należy poddać badaniom klinicznym ryby od niedawna martwe, słabe lub
przejawiające nietypowe zachowania;
 gdy z badań klinicznych wynika jakiekolwiek podejrzenie chorób zakaźnych ryb
podlegających obowiązkowi zwalczania, ryby należy poddać badaniom laboratoryjnym.
Próbkę stanowi 30 sztuk karpia. Przerwa pomiędzy kontrolami oraz pobieraniem ryb do
próbki powinna być jak najdłuższa, jednakże należy dołożyć starań aby kontrole oraz pobieranie ryb
do próbki miały miejsce wówczas, gdy temperatura wody osiąga najwyższy roczny poziom.
Wszystkie jednostki produkcyjne (stawy, baseny, zbiorniki itd.) należy skontrolować pod kątem
obecności martwych, słabych lub przejawiających nietypowe zachowania ryb.
Definicja przypadku z wynikiem dodatnim – jest to stwierdzenie wystąpienia zakażenia
herpeswirusem koi w wyniku przeprowadzonych badań diagnostycznych próbek pobranych oraz
przekazanych do odpowiedniego laboratorium przez powiatowego lekarza weterynarii. Definicja jest
zgodna z zapisami rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 lutego 2009 r. w
sprawie zwalczania chorób zakaźnych zwierząt akwakultury.
Zgodnie z częścią I pkt 2. b) załącznika V do
5.10. Czas trwania programu
dyrektywy Rady 2006/88/WE oraz § 15 ust. 1
pkt 4) lit. b) rozporządzenia Ministra Rolnictwa i
Rozwoju Wsi z dnia 6 lutego 2009 r. w sprawie
zwalczania
chorób
zakaźnych
zwierząt
akwakultury program będzie trwał przez okres
6
Projekt
24.01.2012
co najmniej 2 lat.
Tu określić dokładne
zakończenia programu.
daty
rozpoczęcia
i
6. Obszar objęty programem
Obszar objęty programem wyraźnie określa się i opisuje na mapie, którą należy dołączyć do wniosku jako
załącznik.
6.1.
Państwo członkowskie
6.2.
Strefa (cały obszar zlewni)
Cały obszar zlewni od źródeł do ujścia rzeki.
6.3.
Strefa (część obszaru zlewni)
Część obszaru zlewni od źródła/źródeł do
naturalnej lub sztucznej zapory, zapobiegającej
migracji zwierząt wodnych z niższych do wyższych
partii obszaru zlewni.
Należy określić i opisać sztuczną lub
naturalną barierę, która wytycza
granicę strefy, oraz uzasadnić jej
zdolność w zakresie zapobiegania
migracji zwierząt wodnych z
niższych do wyższych partii obszaru
zlewni
6.4.
Strefa (więcej niż jeden obszar zlewni)
Więcej niż jeden obszar zlewni, obejmujący ujścia rzek, z powodu powiązania epidemiologicznego
występującego między obszarami zlewni za pośrednictwem ujścia.
6.5.
Enklawa niezależna od statusu zdrowotnego otaczających ją wód
Enklawy obejmujące co najmniej jedno gospodarstwo lub obszar hodowli mięczaków, gdzie status zdrowotny
w odniesieniu do określonej choroby jest niezależny od statusu zdrowotnego otaczających je wód naturalnych
w odniesieniu do tej choroby.
Dla każdego
gospodarstwa
należy określić i
opisać źródło
dostaw wody
Enklawa, która jest niezależna
od statusu zdrowotnego
otaczających ją wód, ma
zapewnione dostawy wody:
a) przez zakład oczyszczania
wody unieszkodliwiający
odnośny patogen w celu
zmniejszenia do
dopuszczalnego poziomu
ryzyka wprowadzenia
choroby; lub
Studnia, odwiert lub
źródło
Zakład oczyszczania
wody
unieszkodliwiający
odnośny patogen
Należy podać informacje
techniczne dla wykazania,
że odnośny patogen jest
unieszkodliwiony w celu
obniżenia do
dopuszczalnego poziomu
ryzyka wprowadzenia
choroby.
b) bezpośrednio ze studni,
odwiertu lub źródła. Jeżeli
takie źródło dostaw wody
znajduje się poza terenem
gospodarstwa, woda jest
dostarczana bezpośrednio
do gospodarstwa za pomocą
rurociągu.
W przypadku każdego gospodarstwa należy
7
Projekt
24.01.2012
określić i opisać naturalne lub sztuczne bariery i
uzasadnić ich zdolność w zakresie
uniemożliwiania zwierzętom wodnym
przedostania się do któregokolwiek z
gospodarstw w enklawie z otaczających cieków
wodnych
W przypadku każdego gospodarstwa należy
określić i opisać zabezpieczenie przed zalaniem
lub przenikaniem wody z otaczających cieków
wodnych
6.6.
Enklawa zależna od statusu zdrowotnego otaczających ją wód
Enklawy obejmujące co najmniej jedno gospodarstwo lub obszar hodowli mięczaków, gdzie status zdrowotny
w odniesieniu do określonej choroby jest zależny od statusu zdrowotnego otaczających je wód naturalnych w
odniesieniu do tej choroby.
Jedna jednostka epidemiologiczna ze
względu na jej położenie
geograficzne oraz odległość od
innych gospodarstw/obszarów
hodowli
Należy opisać położenie geograficzne oraz
odległość od innych gospodarstw/obszarów
hodowli, która umożliwia uznanie enklawy za
jedną jednostkę epidemiologiczną.
Wszystkie gospodarstwa wchodzące
w skład enklawy objęte są wspólnym
systemem bezpieczeństwa
biologicznego
Należy przedstawić opis wspólnego systemu
bezpieczeństwa biologicznego.
Wszelkiego rodzaju dodatkowe
wymogi
Każde gospodarstwo lub obszar hodowli
mięczaków w danej enklawie, które jest zależne od
statusu zdrowotnego otaczających je wód, podlega
dodatkowym środkom nałożonym przez właściwy
organ, jeżeli zostanie to uznane za konieczne w celu
zapobiegnięcia wprowadzeniu chorób. Środki takie
mogą obejmować ustanowienie strefy buforowej
wokół enklawy, w której prowadzony jest program
monitorowania oraz ustanowienie dodatkowej
ochrony przed wtargnięciem potencjalnych nosicieli
patogenów lub gatunków-wektorów.
6.7. Gospodarstwa lub obszary hodowli
mięczaków objęte programem (numery
rejestracyjne i położenie geograficzne)
7. Środki przewidziane w przedłożonym programie
7.1. Skrótowy opis środków w ramach programu
Pierwszy rok
Ostatni rok
Badania
Badania
Zbieranie w celu spożycia przez
ludzi lub dalsze przetwarzanie
Zbieranie w celu spożycia przez ludzi
lub dalsze przetwarzanie
Natychmiastowe
Natychmiastowe
8
Projekt
24.01.2012
Opóźnione
Opóźnione
Usuwanie i niszczenie
Usuwanie i niszczenie
Natychmiastowe
Natychmiastowe
Opóźnione
Opóźnione
Inne środki (należy wyszczególnić)
Inne środki (należy wyszczególnić)
7.2. Opis środków uwzględnionych w programie
Należy przedstawić wyczerpujący opis, chyba że możliwe jest dokonanie odniesienia do prawodawstwa
wspólnotowego. Należy podać ustawodawstwo krajowe, w którym określone są środki.
Populacja docelowa/gatunek docelowy
Karp i karp koi (Cyprinus carpio). Programem są
objęte karpie i karpie koi utrzymywane w
gospodarstwie, w którym prowadzony jest
program nadzoru.
Zastosowane badania i plany pobierania
próbek.
Laboratoria biorące udział w programie
Zastosowane badania: PCR.
Próbki ryb do badań w ramach programu
nadzoru
są
pobierane
w
trakcie
przeprowadzanych kontroli urzędowych. W
przypadku kontroli przeprowadzanych w
ramach programu nadzoru stanu zdrowia
zwierząt akwakultury pobieranie próbek do
badań laboratoryjnych nie jest konieczne przy
każdej kontroli. Przy określaniu konieczności
pobrania próbek należy uwzględnić przede
wszystkim dane zebrane przy sprawdzaniu
dokumentacji a także wyniki badań klinicznych
(jeśli z tych badań wynika podejrzenie
występowania chorób, w tym przypadku KHV).
W programie bierze udział Laboratorium
Zakładu Chorób Ryb Państwowego Instytutu
Weterynaryjnego – Państwowego Instytutu
Badawczego w Puławach, będące Krajowym
Laboratorium
Referencyjnym
w
Polsce
właściwym
do
badań
w
kierunku
rozpoznawania chorób zwierząt akwakultury
oraz wyznaczone laboratoria.
Należy opisać metody diagnostyczne i plany
pobierania próbek. W przypadku stosowania norm
OIE lub UE należy poczynić do nich odniesienie. W
przeciwnym razie należy je opisać. Należy również
określić laboratoria biorące udział w programie
(krajowe laboratorium referencyjne lub wyznaczone
laboratoria).
Zasady przemieszczania zwierząt
Wymagania weterynaryjne dla umieszczania na rynku zwierząt akwakultury są określone w
rozdziale 7 ustawy z dnia 11 marca o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczania chorób zakaźnych
zwierząt. Przepisy tego rozdziału implementują wymagania w zakresie umieszczania na rynku
zwierząt akwakultury określone w dyrektywie 2006/88/WE.
Zgodnie z art. 31 ww. ustawy zwierzęta akwakultury przeznaczone do chowu lub hodowli
umieszcza się na rynku, jeżeli:
1. nie wykazują klinicznych objawów chorób;
2. pochodzą z gospodarstw, w których nie stwierdzono podwyższonej śmiertelności;
3. nie są zwierzętami, które powinny być zabite lub poddane unieszkodliwieniu w związku
ze zwalczaniem chorób zakaźnych tych zwierząt.
Do strefy/enklawy objętej programem nadzoru mogą być wprowadzane zwierzęta
akwakultury (ryby) przeznaczone do chowu, hodowli lub odnowy populacji pochodzące wyłącznie
ze stref lub enklaw uznanych za wolne od KHV. Zwierzęta przemieszczane pomiędzy państwami
członkowskimi UE zaopatruje się w świadectwo zdrowia wystawione przez urzędowego lekarza
weterynarii. O przemieszczeniu zwierząt powiatowy lekarz weterynarii musi zostać powiadomiony
9
Projekt
24.01.2012
za pomocą systemu komputerowego TRACES.
Zgodnie z § 18 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 października
2008 r. w sprawie szczegółowych wymagań weterynaryjnych dla prowadzenia działalności w
zakresie sektora akwakultury podmioty prowadzące działalność w zakresie sektora akwakultury
mają obowiązek sporządzenia i gromadzenia dokumentacji zawierającej, w zależności od
prowadzonej działalności, informacje dotyczące m.in. zwierząt wprowadzonych do gospodarstwa
oraz
wyprowadzonych
z
gospodarstwa
(ilość
i
gatunek
zwierząt
akwakultury
wprowadzonych/wyprowadzonych do/z gospodarstwa, miejsce pochodzenia/przeznaczenia
zwierząt, nazwa dostawcy/odbiorcy tych zwierząt, jego siedziba i adres, data
wprowadzenia/wyprowadzenia zwierząt do/z gospodarstwa).
Ponadto, przy przemieszczaniu zwierząt mają zastosowanie przepisy rozporządzenia
Komisji (WE) nr 1251/2008 z dnia 12 grudnia 2008 r. wdrażającego dyrektywę Rady 2006/88/WE w
zakresie warunków oraz wymagań certyfikacji w odniesieniu do wprowadzania do obrotu i
przywożenia do Wspólnoty zwierząt akwakultury i produktów akwakultury oraz ustanawiającego
wykaz gatunków-wektorów (Dz. Urz. UE L 337 z 16.12.2008, str. 41, z późn. zm.).
Środki w przypadku wyniku dodatniego
Należy przedstawić opis środków w odniesieniu do zwierząt z wynikiem dodatnim
(natychmiastowe lub opóźnione zbieranie w celu spożycia przez ludzi, natychmiastowe lub
opóźnione usuwanie i niszczenie, środki w celu uniknięcia rozprzestrzeniania się patogenu w czasie
zbierania, dalszego przetwarzania lub usuwania i niszczenia, procedury dezynfekowania
zakażonych gospodarstw lub obszarów hodowli mięczaków, procedury odnawiania populacji
zdrowych zwierząt w gospodarstwach lub obszarach hodowli, w których zlikwidowano populację,
oraz utworzenia strefy nadzoru wokół zakażonego gospodarstwa lub obszaru hodowli itp.).
W przypadku wyniku dodatniego stosuje się ogólne zasady dotyczące zwalczania chorób
zakaźnych podlegających obowiązkowi zwalczania określone w ustawie z dnia 11 marca o ochronie
zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt oraz zasady szczegółowe określone w
rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 lutego 2009 r. w sprawie zwalczania
chorób zakaźnych zwierząt akwakultury.
W przypadku wyniku dodatniego stosuje się przede wszystkim następujące środki:
 powiatowy lekarz weterynarii uznaje gospodarstwo za skażone;
 powiatowy lekarz weterynarii określa obszar zapobiegania rozprzestrzenianiu się choroby
zakaźnej, obejmujący obszar ochronny i obszar nadzoru;
 martwe ryby są usuwane i unieszkodliwiane pod nadzorem powiatowego lekarza weterynarii, w
sposób określony w rozporządzeniu nr 1069/2009, z uwzględnieniem typu gospodarstw i rodzaju
produkcji prowadzonej w tych gospodarstwach oraz ryzyka, jakie zwierzęta te stwarzają dla
dalszego rozprzestrzeniania się nieegzotycznej choroby zakaźnej zwierząt akwakultury.
Zwierzęta akwakultury pochodzące z obszaru zapobiegania rozprzestrzenianiu się choroby
zakaźnej są przemieszczane wyłącznie do skażonych gospodarstw lub zbierane i poddawane
ubojowi w celu spożycia przez ludzi, zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i
Rozwoju Wsi z dnia 6 lutego 2009 r. w sprawie zwalczania chorób zakaźnych zwierząt akwakultury.
Kontrola i nadzór nad wdrażaniem programu i sprawozdawczością
Kontrolę i nadzór nad wdrażaniem programu nadzoru sprawuje powiatowy lekarz
weterynarii właściwy miejscu prowadzenia działalności objętej programem. Ponadto powiatowy
lekarz przeprowadza w strefie/enklawie objętej programem raz w roku kontrolę urzędową.
Po przeprowadzeniu drugiej kontroli (urzędowej i przeprowadzonej w ramach programu
nadzoru stanu zdrowia zwierząt akwakultury) w danym roku prowadzenia programu nadzoru,
powiatowy lekarz weterynarii przekazuje wojewódzkiemu lekarzowi weterynarii wypełnione
sprawozdania roczne dotyczące badania zwierząt w ramach programu nadzoru. Wojewódzki lekarz
weterynarii weryfikuje wypełnione przez powiatowego lekarza weterynarii sprawozdania i przesyła
je do Głównego Inspektoratu Weterynarii.
10
Download

Oświadczenie_KHV - Powiatowy Inspektorat Weterynarii w