Strategia zrównoważonego rozwoju gminy Przedecz
SPIS TREŚCI
A. NATURALNE UWARUNKOWANIA GOSPODARKI GMINY. ............................................... 2
1. POŁOŻENIE GMINY. .................................................................................................. 2
2. WARUNKI KLIMATYCZNE. ........................................................................................ 3
3. GLEBY. .................................................................................................................... 4
4. CHARAKTERYSTYKA HYDROLOGICZNA. .................................................................. 5
5. ZASOBY NATURALNE. .............................................................................................. 5
6. OCHRONA ŚRODOWISKA NATURALNEGO.................................................................. 6
B. DEMOGRAFIA I RYNEK PRACY. ................................................................................... 7
1. LICZBA I STRUKTURA LUDNOŚCI............................................................................... 7
2. RUCH NATURALNY. .................................................................................................. 9
3. MIGRACJE. ............................................................................................................. 10
4. RYNEK PRACY. ....................................................................................................... 10
C. GOSPODARKA GMINY. .............................................................................................. 13
1. PODMIOTY GOSPODARCZE. ..................................................................................... 13
2. ROLNICTWO. .......................................................................................................... 14
2.1. LUDNOŚĆ ROLNICZA. .......................................................................................... 14
2.2. STRUKTURA AGRARNA. ...................................................................................... 16
2.3. STRUKTURA UŻYTKOWANIA ZIEMI. .................................................................... 17
2.4. PRODUKCJA ROŚLINNA. ...................................................................................... 18
2.5. PRODUKCJA ZWIERZĘCA. .................................................................................... 19
2.6. ŚRODKI PRODUKCJI W ROLNICTWIE. ................................................................... 19
2.7. PODSUMOWANIE. ................................................................................................ 20
3. PRZEMYSŁ. ............................................................................................................. 21
4. USŁUGI. .................................................................................................................. 21
D. MIESZKALNICTWO I INFRASTRUKTURA TECHNICZNA. ............................................. 22
1. WARUNKI MIESZKANIOWE. .................................................................................... 22
2. DROGI. ................................................................................................................... 22
3. WODOCIĄGI I KANALIZACJA. .................................................................................. 23
4. SIEĆ ENERGETYCZNA.............................................................................................. 24
5. ŁĄCZNOŚĆ. ............................................................................................................. 24
6. SKŁADOWANIE I UTYLIZACJA ODPADÓW. ............................................................... 24
7. USŁUGI KOMUNALNE.............................................................................................. 25
E. INFRASTRUKTURA SOCJALNA. .................................................................................. 25
1. OŚWIATA I WYCHOWANIE. ...................................................................................... 25
2. OCHRONA ZDROWIA. .............................................................................................. 26
3. OPIEKA SPOŁECZNA. ............................................................................................... 27
4. KULTURA I KULTURA FIZYCZNA. ............................................................................ 27
4.1. KULTURA I SZTUKA. ........................................................................................... 27
4.2. ZABYTKI KULTURY MATERIALNEJ. ..................................................................... 28
4.3. KULTURA FIZYCZNA I SPORT. ............................................................................. 29
F. FINANSE GMINY. ...................................................................................................... 29
G. GOSPODARKA PRZESTRZENNA. ................................................................................ 35
GP „ROLWOD” przy WZMiUW, 62-510 Konin, ul. Okólna 59
Strategia zrównoważonego rozwoju gminy Przedecz
A. Naturalne uwarunkowania gospodarki gminy.
W regionalizacji krain fizyko – geograficznych gmina Przedecz leży na
obszarze zaliczanym do podprowincji Niziny Środkowopolskiej na pograniczu
Wysoczyzny Kutnowskiej i strefy marginalnej fazy leszczyńskiej.
Budowę geologiczną, rzeźbę terenu oraz typ krajobrazu na obszarze
gminy uformowało działanie zlodowacenia bałtyckiego. Wpływ lądolodu i jego
wód roztopowych przejawia się w równinnym charakterze terenu gminy oraz
stosunków wodnych, jakości i rozmieszczeniu gleb.
Krajobraz gminy jest mało urozmaicony, sprzyja natomiast rozwojowi
komunikacji i produkcji.
1. Położenie gminy.
Gmina Przedecz położona jest na północno – wschodnim krańcu powiatu
kolskiego i województwa wielkopolskiego.
Gmina graniczy:
-
od północy i północnego wschodu z gminą Chodecz w województwie
kujawsko – pomorskim,
-
od wschodu z gminą Dąbrowice w województwie łódzkim,
-
od południa z gminami Kłodawa i Chodów,
-
od zachodu z gminą Babiak,
-
Od północnego zachodu z gminą Izbica Kujawska w województwie kujawsko
– pomorskim.
Siedzibą władz gminy jest miejscowość Przedecz położona w odległości
35 km od siedziby powiatu Koła i około 155 km od stolicy województwa –
Poznania.
2
GP „ROLWOD” przy WZMiUW, 62-510 Konin, ul. Okólna 59
Strategia zrównoważonego rozwoju gminy Przedecz
Z racji położenia gmina ma liczne powiązania gospodarcze i historyczne z
miejscowościami położonymi w sąsiadujących powiatach na terenie województw
kujawsko – pomorskiego i łódzkiego.
Gmina ma kształt wydłużony ze wschodu na zachód i zajmuje
powierzchnię 76,5 km2.
Komunikację na terenie gminy i z otoczeniem zapewnia droga
wojewódzka nr 269 Izbica Kujawska – Włocławek, 6 dróg powiatowych i sieć
dróg gminnych.
Na terenie gminy mieszkają 4633 osoby. Podstawową sieć osadniczą
tworzą miasta Przedecz i 14 wsi sołeckich.
Na obszarze gminy brak jest większych cieków wodnych. Sieć
hydrograficzną tworzy Jezioro Przedeckie i cieki zasilające jezioro.
2. Warunki klimatyczne.
Klimat na obszarze gminy należy do strefy klimatu umiarkowanego w
obszarze wzajemnego przenikania się wpływów morskich i kontynentalnych.
Lato trwa około 70 do 100 dni ze średnią temperaturą około 18C.
Zima trwa około 90 dni ze średnią temperaturą -1, -2C.
Są to warunki średnie, podobne jak w całym kraju.
Niższe od przeciętnych są roczne sumy opadów, które wynoszą około
500 mm. Gmina leży na obszarze o najniższych opadach w skali kraju.
Dominującymi są wiatry zachodnie i południowo zachodnie.
Pewne zróżnicowanie warunków klimatycznych występuje w obrębie
granic gminy. Najkorzystniejsze warunki występują we wschodniej i centralnej
części gminy, gdzie są dobre warunki nasłonecznienia i przewietrzania. W
rejonie występowania rynien i dolin w zachodniej części gminy mają miejsce
częste zmiany temperatur, występowanie mgieł i słaba przewietrzalność.
3
GP „ROLWOD” przy WZMiUW, 62-510 Konin, ul. Okólna 59
Strategia zrównoważonego rozwoju gminy Przedecz
3. Gleby.
Gleby na terenie gminy należą w większości do urodzajnych. Większą
część terenu gminy zajmują dobre gleby bielicowe, brunatne i czarne ziemie
drugiego i czwartego kompleksu glebowego.
Wskaźnik bonitacji gruntów ornych wynosi 0,95 i jest wprawdzie nieco
niższy niż w gminach sąsiednich (1,09), ale wyższy niż w powiecie (0,93).
Udział poszczególnych klas gleb w użytkach rolnych ogółem:
Miasto
Gmina
Ogółem
nie występują
nie występują
nie występują
Klasa III
13,0
11,3
11,4
Klasa IV
72,2
61,1
61,5
Klasa V
11,6
19,5
19,1
Klasa VI
3,2
8,1
8,0
Klasy
Klasa I i II
klasa V klasa VI
3%
12%
klasa III
13%
klasa IV
72%
Przy uwzględnieniu właściwości fizykochemicznych, w strukturze jakościowej
gleb w gminie udział kompleksów pszennych wynosi 16,25%, natomiast
kompleksów żytnich 65,11%.
4
GP „ROLWOD” przy WZMiUW, 62-510 Konin, ul. Okólna 59
Strategia zrównoważonego rozwoju gminy Przedecz
4. Charakterystyka hydrologiczna.
Obszar gminy jest dość ubogi w wody powierzchniowe. Jedynym
większym zbiornikiem naturalnym jest Jezioro Przedeckie o powierzchni 1,2
km2, bardzo płytkie – średnia głębokość wynosi 0,9 m, z tendencją do
eutrofizacji. Z tych powodów nadaje się ono praktycznie jedynie do hodowli ryb.
Jezioro Przedeckie leży w obrębie Rynny Przedeckiej w której znajdują
się niewielkie stawy.
Zasoby wód powierzchniowych uzupełniają drobne cieki zasilające
jezioro.
Według opinii części naukowców w Jeziorze Przedeckim ma swój
początek rzeka Noteć.
Sztucznym ciekiem jest Kanał Dzieżbicki, który spełnia zadania w
systemie melioracji użytków rolnych.
Podobnie jak na terenie całego subregionu, wody podziemne na terenie
gminy występują na dwóch poziomach – w utworach czwartorzędowych i
trzeciorzędowych. Wody z utworów czwartorzędowych są dość znacznie
zanieczyszczone.
5. Zasoby naturalne.
Jedynym bogactwem naturalnym gminy są lasy. Występują one w trzech
kompleksach:
-
w północnej części gminy na powierzchni ca 850 ha, z rezerwatem przyrody
Rogoźno,
-
we wschodniej części gminy na powierzchni ca 350 ha,
-
w południowej części gminy na powierzchni ca 200 ha.
Oprócz tego w gminie występują również niewielkie lasy prywatne. Łącznie lasy
zajmują 1027 ha, co stanowi 13,4% obszaru gminy .
5
GP „ROLWOD” przy WZMiUW, 62-510 Konin, ul. Okólna 59
Strategia zrównoważonego rozwoju gminy Przedecz
W południowo zachodniej części gminy znajdują się znaczne obszary
torfowisk, które jednak nie są przeznaczone do eksploatacji gospodarczej.
6. Ochrona środowiska naturalnego.
Brak większych zakładów produkcyjnych powoduje, że źródłami
zagrożenia środowiska na terenie gminy są:
-
tereny zurbanizowane,
-
główne szlaki komunikacyjne,
-
oczyszczalnia ścieków,
-
wysypisko śmieci.
Wody powierzchniowe i podziemne w tym Jezioro Przedeckie są
zanieczyszczone przede wszystkim w wyniku braku sieci kanalizacyjnej na
terenach objętych zabudową mieszkaniową.
Źródłem zagrożenia dla wód powierzchniowych są również środki
chemiczne wykorzystywane w produkcji rolnej.
Zanieczyszczenia powietrza pochodzą głównie ze spalin samochodowych
oraz ze spalania węgla w paleniskach i kotłowniach domowych.
Do
obszarów,
które
charakteryzują
się
wysokimi
walorami
przyrodniczymi i winny być chronione w sposób szczególny zalicza się:
-
rezerwat leśny „Rogoźno”,
-
Jezioro Przedeckie z otoczeniem,
-
doliny boczne oraz krawędzie i zbocza dolin,
-
cieki
i
rowy
melioracyjne
oraz
oczka
wodne
w
zagłębieniach
bezodpływowych,
-
torfowiska.
6
GP „ROLWOD” przy WZMiUW, 62-510 Konin, ul. Okólna 59
Strategia zrównoważonego rozwoju gminy Przedecz
B. Demografia i rynek pracy.
1. Liczba i struktura ludności.
Na koniec 2000 roku w gminie Przedecz mieszkało 4429 osób, w tym
1632 osoby w mieście Przedecz i 2797 osób na terenach wiejskich.
Zmiany w ilości mieszkańców gminy na przestrzeni lat 90 – tych
przedstawiały się następująco:
Liczba ludności
Lata
Ogółem
w tym
kobiety
Miasto
w tym
kobiety
Wieś
w tym
kobiety
1992
4 701
2 370
1 770
907
2 931
1 463
1999
4 475
2 228
1 658
816
2 817
1 412
2000
4 429
2 202
1 632
807
2 797
1 395
Powyższe liczby wykazują, że w ciągu ostatnich 10 lat liczba ludności
gminy stale maleje. Tendencja ta dotyczy zarówno mieszkańców miast, jak i wsi
oraz kobiet i mężczyzn.
Liczba ludności w poszczególnych sołectwach na koniec 2000 roku
przedstawiała się następująco:
Arkuszewo
244
Chrustowo
183
Holenderki
129
Józefowo
124
Łączewna
179
Nowa Wieś Wielka
194
Dziwie
292
Jasieniec
80
Kłokoczyn
106
Rybno
307
7
GP „ROLWOD” przy WZMiUW, 62-510 Konin, ul. Okólna 59
Strategia zrównoważonego rozwoju gminy Przedecz
Zalesie
156
Żarowo
364
Katarzyna
359
Dziewczopólko
80
Średnia gęstość zaludnienia na terenie gminy na koniec 2000 roku
wynosiła 57,9 osób/km2, tj. znacznie mniej niż w powiecie, gdzie sięga 91
osób/km2.
Stopień zurbanizowania gminy (udział ludności miasta w ogólnej liczbie
populacji) wynosił 36,8%.
Struktura ludności według wieku w latach 1999 – 2000 przedstawiała się
następująco:
Udział procentowy ludności w wieku
1999
2000
Przedprodukcyjnym
24,1
23,7
Produkcyjnym
57,3
57,8
poprodukcyjnym
18,6
18,5
60,0%
50,0%
40,0%
1999
30,0%
2000
20,0%
10,0%
0,0%
przedrodukcyjny produkcyjny
poprodukcyjny
Udział ludności w wieku produkcyjnym w ogólnej liczbie mieszkańców
gminy kształtuje się w obydwu latach nieco poniżej średnich powiatowej i
8
GP „ROLWOD” przy WZMiUW, 62-510 Konin, ul. Okólna 59
Strategia zrównoważonego rozwoju gminy Przedecz
wojewódzkiej.
Wyższy o około 4 – 5 punktów jest udział ludności w wieku
poprodukcyjnym.
Odpowiednio
niższy
udział
ludności
w
wieku
przedprodukcyjnym.
Liczby te oznaczają, że w gminie społeczeństwo jest średnio starsze niż w
powiecie i województwie, co pociąga za sobą określone skutki w zakresie
ochrony zdrowia i pomocy społecznej oraz powoduje w dłuższym czasie
obniżenie dynamiki rozwoju demograficznego.
Najlepiej pokazuje to współczynnik obciążenia demograficznego, który
określa liczbę osób w wieku nieprodukcyjnym przypadającą na 100 osób w
wieku produkcyjnym. W 2000r. w gminie wynosił on 72,8 podczas, gdy w
powiecie 67,5 i w Wielkopolsce 63,1.
Udział kobiet w ogólnej liczbie mieszkańców na terenie gminy
systematycznie się zmniejsza. W 1992r. wynosił 50,4%, w 1999r. 49,8% i w
2000r. 49,7%. Tendencja ta ma miejsce przede wszystkim w mieście.
2. Ruch naturalny.
Ruch naturalny ludności na terenie gminy w ostatnich latach kształtuje się
następująco:
Lata
Urodzenia*
Zgony*
Przyrost naturalny
1998
15,0
13,3
1,7
1999
10,73
11,15
-0,43
2000
12,35
14,09
-1,73
* - na tysiąc mieszkańców
Liczby wskazują, że w ciągu ostatnich lat wystąpił na terenie gminy
ujemny przyrost naturalny.
Tendencja zmniejszania się przyrostu naturalnego występuje na terenie całego
powiatu kolskiego i można wnioskować, że jest jedną z przyczyn zmniejszenia
9
GP „ROLWOD” przy WZMiUW, 62-510 Konin, ul. Okólna 59
Strategia zrównoważonego rozwoju gminy Przedecz
się ilości mieszkańców gminy.
3. Migracje.
Inną przyczyną zmniejszania się liczby ludności w gminie mogą być
również migracje, czyli przemieszczanie się ludności gminy.
Na przestrzeni lat 90 – tych ujemne saldo migracji występowało przede
wszystkim na terenach wiejskich. W ostatnich latach ujemne saldo migracji
miało miejsce zarówno na wsi jak i w mieście.
W roku 2000 saldo migracji w gminie wynosiło -8,02, w tym w mieście
-10,54 i na wsi -6,54.
Oceniając ujemny przyrost naturalny oraz ujemne saldo migracji w gminie
przyczyn tych zjawisk należy szukać w zmianach sytuacji gospodarczej w kraju i
w regionie. Ujemne saldo migracji na terenach wiejskich można ponadto wiązać
z nadmiernym zatrudnieniem ludności w rolnictwie.
4. Rynek pracy.
Ilość pracujących na terenie gminy bez rolników indywidualnych i
zakładów zatrudniających do 9 osób wynosiła:
Lata
Pracujący (osoby)
Udział w ogólnej
liczbie ludności (%)
365
Udział w
pracujących w
powiecie (%)
2,3
1998
1999
331
2,3
7,4
8,1
W ostatnich latach ilość pracujących w gminie stopniowo się obniża,
podobnie jak w pozostałych gminach powiatu kolskiego. Spadek liczby
pracujących w całym powiecie powoduje, że udział pracujących w gminie w
ogólnej liczbie pracujących w powiecie utrzymuje się na tym samym poziomie.
10
GP „ROLWOD” przy WZMiUW, 62-510 Konin, ul. Okólna 59
Strategia zrównoważonego rozwoju gminy Przedecz
Pracujący w gminie stanowią większy odsetek ogólnej liczby mieszkańców niż
średnio w powiecie z wyłączeniem Koła i Kłodawy.
Coraz mniejsza liczba pracujących przekłada się bezpośrednio na
wielkość bezrobocia na terenie gminy. Ilość bezrobotnych w gminie w ostatnich
latach wynosiła:
-
w 1999r. – 411 osób, w tym 199 kobiet,
-
w 2000r. – 435 osób, w tym 220 kobiet,
-
na koniec I półrocza 2001r. – 449 osób, w tym 227 kobiet.
Struktura bezrobotnych na 30 czerwca 2001r. przedstawia się następująco:
1/ Według wieku:
01.01.-31.12.2000
Wiek
01.01.-30.06.2001
W tym kobiety
18-24
Bezrobotni
ogółem
153
W tym kobiety
76
Bezrobotni
ogółem
160
25-34
130
72
139
82
35-44
87
46
78
45
45-54
59
25
63
23
55-59
4
1
7
1
60-64
2
-
2
-
76
2/ Według poziomu wykształcenia:
01.01.-31.12.2000
Wykształcenie
Bezrobotni
ogółem
W tym
kobiety
01.01.-30.06.2001
Bezrobotni
ogółem
W tym
kobiety
11
GP „ROLWOD” przy WZMiUW, 62-510 Konin, ul. Okólna 59
Strategia zrównoważonego rozwoju gminy Przedecz
Wyższe
4
4
4
4
78
50
79
50
Średnie ogólnokształcące
14
14
20
19
Zasadnicze zawodowe
153
69
154
73
Podstawowe i niepełne
186
83
192
81
Policealne i średnie
zawodowe
Przedstawione liczby wskazują, że liczba bezrobotnych na terenie gminy
rośnie.
Niekorzystnie przedstawia się struktura bezrobotnych według wieku. W
ogólnej liczbie pozostających bez pracy 35,6% stanowią osoby w wieku do 24
lat. Bezrobotni w wieku do 34 lat stanowią aż 66,6% ogółu.
W strukturze bezrobotnych według wykształcenia przeważają osoby z
wykształceniem niepełnym podstawowym, podstawowym i zawodowym.
Łącznie stanowią one 77% ogółu bezrobotnych.
Kobiety stanowią 50% bezrobotnych w gminie i w tej grupie
bezrobotnych tendencje są takie same jak w ogólnej populacji bezrobotnych.
Poziom i struktura bezrobocia w gminie i zmiany zachodzące w ramach
tego zjawiska wykazują te same tendencje co w powiecie, subregionie i
województwie wielkopolskim.
Przejawia się to również w strukturze bezrobotnych według stażu pracy i
czasu pozostawania bez pracy. Najliczniejszą grupę bezrobotnych stanowią
osoby bez stażu pracy – powyżej 20% oraz o niskim stażu pracy.
Wydłuża się stale czas pozostawania bezrobotnych bez pracy. Obecnie już
ponad 50% bezrobotnych pozostaje bez pracy powyżej 12 miesięcy.
Społeczną uciążliwość bezrobocia na terenie gminy pogłębia niewielki
odsetek bezrobotnych uprawnionych do zasiłku. Spośród zarejestrowanych
bezrobotnych z terenu gminy stanowią oni niecałe 16% ogółu bezrobotnych.
Istnienie bezrobocia i zjawisk mu towarzyszących stanowi jeden z
podstawowych problemów gospodarki gminy.
12
GP „ROLWOD” przy WZMiUW, 62-510 Konin, ul. Okólna 59
Strategia zrównoważonego rozwoju gminy Przedecz
C. Gospodarka gminy.
1. Podmioty gospodarcze.
Ilość
podmiotów
gospodarczych
na
terenie
gminy
Przedecz
systematycznie rośnie. Na koniec 1998 roku według rejestru REGON na terenie
gminy znajdowało się 166 podmiotów gospodarczych, na koniec 1999r. już 187
podmiotów. Porównanie z danymi dotyczącymi ilości pracujących i poziomu
bezrobocia pozwala wnioskować, że wzrost ilości podmiotów gospodarczych
następuje w wyniku zmiany struktury podmiotów – likwidacji ulegają większe
podmioty lub miejsca pracy w tych podmiotach, a w to miejsce powstaje większa
liczba podmiotów zatrudniających jedną lub kilka osób.
Ta ilość podmiotów daje 37 podmiotów gospodarczych na 1000
mieszkańców gminy w 1998 roku i 41 podmiotów na 1000 mieszkańców w
1999r.
Odpowiednie średnie dla powiatu, z wyłączeniem Koła i Kłodawy,
wynoszą 30 podmiotów na 1000 mieszkańców w 1998 roku i 33 podmioty w
1999r.
Struktura własnościowa podmiotów na terenie gminy przedstawia się
następująco:
1998
Wyszczególnienie
ilość
udział %
1999
Ilość
udział %
13
GP „ROLWOD” przy WZMiUW, 62-510 Konin, ul. Okólna 59
Strategia zrównoważonego rozwoju gminy Przedecz
Ogółem
166
100
187
100
Sektor publiczny
11
6,6
12
6,4
Sektor prywatny
155
93,4
175
93,6
139
89,7
158
90,3
w tym:
-
podmioty osób fizycznych
-
spółki cywilne
9
5,8
10
5,7
-
spółdzielnie
3
1,9
3
1,7
-
spółki handlowe
4
2,6
4
2,3
W strukturze własnościowej dominują podmioty prywatne – blisko 94%,
wśród których ponad 90% stanowią podmioty osób fizycznych.
Prawie 100% podmiotów na terenie gminy zajmuje się działalnością
usługową. Najwięcej podmiotów reprezentuje handel – ponad 60 podmiotów.
Usługi transportowe i murarskie świadczy po kilkanaście zakładów. Po kilka
zakładów występuje w branżach stolarskiej, mechaniki pojazdowej, usług c.o.,
usług medycznych. Pozostałe kilkanaście branż reprezentowanych jest przez 1 –
2 zakłady.
Produkcją zajmują się na terenie gminy 2 podmioty gospodarcze.
Z ogólnej liczby podmiotów na terenie gminy aż 142 tj. 76% znajdowało
się w mieście.
2. Rolnictwo.
Rolnictwo jest podstawowym działem gospodarki gminy Przedecz stanowi
podstawowe
źródło
dochodów
mieszkańców.
Według
danych
Powszechnego Spisu Rolnego z 1996r. blisko 70% mieszkańców gminy jest
związanych z rolnictwem.
2.1. Ludność rolnicza.
14
GP „ROLWOD” przy WZMiUW, 62-510 Konin, ul. Okólna 59
Strategia zrównoważonego rozwoju gminy Przedecz
Dla oceny rolnictwa na terenie gminy, obok innych uwarunkowań, należy
dokonać analizy cech demograficznych i społecznych ludności rolniczej, czyli
właścicieli gospodarstw rolnych i zatrudnionych w gospodarstwach.
Dane przyjęte do analizy pochodzą z Powszechnego Spisu Rolnego z
1996r. w związku z czym mogły częściowo ulec zmianie, jednak podstawowe
tendencje nadal są aktualne.
Z analizy danych dotyczących poziomu i struktury ludności związanej z
rolnictwem wynikają następujące wnioski:
-
struktura ludności związanej z rolnictwem według płci była nieco inna
niż całej populacji na terenie gminy. Wskaźnik feminizacji wynosi
96,4 (dla całej populacji ponad 99), co biorąc pod uwagę znaczenie
kobiety dla funkcjonowania gospodarstwa rolnego nie jest zjawiskiem
pozytywnym,
-
struktura ludności związanej z rolnictwem według wieku była
następująca: osoby w wieku przedprodukcyjnym stanowiły 27,1%, w
wieku produkcyjnym 57,6% i w wieku poprodukcyjnym 15%.
Oznacza to, że wśród ludności związanej z rolnictwem osoby w wieku
produkcyjnym stanowiły podobny odsetek jak w populacji ludności
gminy ogółem. Wyraźnie mniejszy był udział
osób w wieku
poprodukcyjnym na korzyść osób w wieku przedprodukcyjnym.
Wskaźnik obciążenia demograficznego w tej grupie ludności wynosił
72,7% i był niższy niż ogółem,
-
w strukturze wykształcenia ludności rolniczej przeważały osoby z
wykształceniem podstawowym – 49,7%. Drugą co do wielkości grupę
stanowiły osoby z wykształceniem zasadniczym zawodowym – 30%,
trzecią zaś osoby z wykształceniem średnim – 19,8%.
Wymienione liczby świadczą, że poziom wykształcenia ludności
rolniczej w gminie jest stosunkowo niski,
-
gospodarstwa prowadzące działalność rolniczą utrzymywały się w
większości również z innych źródeł dochodów. W 34,2% gospodarstw
dochody działalności rolniczej stanowiły 90 – 100% dochodów
15
GP „ROLWOD” przy WZMiUW, 62-510 Konin, ul. Okólna 59
Strategia zrównoważonego rozwoju gminy Przedecz
ogółem. W pozostałych odsetek ten był mniejszy, często znacznie
mniejszy. W ponad 45% gospodarstw nie sięgał 50%. W sytuacji
spadku ilości miejsc pracy poza rolnictwem i dynamicznego wzrostu
bezrobocia sytuacja ta ma określone konsekwencje społeczne.
2.2. Struktura agrarna.
Na terenie gminy znajdowało się 669 gospodarstw rolnych i 254 działki.
Przeciętna wielkość gospodarstwa wynosiła 8,7 ha i była wyższa o ca 1 ha niż
średnio w powiecie i niż w subregionie konińskim.
Struktura gospodarstw rolnych przedstawiała się następująco:
Powierzchnia gospodarstw w ha
Udział w ogólnej liczbie (%) gospodarstw
1–2
11,4
2–5
18,5
5 – 10
34,1
10 – 20
31,7
pow. 20
4,3
16
GP „ROLWOD” przy WZMiUW, 62-510 Konin, ul. Okólna 59
Strategia zrównoważonego rozwoju gminy Przedecz
10 do 20 ha
32%
pow.20 ha
4%
1 do 2 ha
11%
2 do 5 ha
19%
5 do 10 ha
34%
Z powyższych liczb wynika, że dominującą grupą gospodarstw są
gospodarstwa między 5 a 20 ha powierzchni użytków rolnych.
Struktura gospodarstw rolnych według powierzchni jest w gminie podobna jak
średnio w powiecie, gdzie jednak wyższy jest udział gospodarstw powyżej 10 ha.
2.3. Struktura użytkowania ziemi.
Według stanu w czerwcu 1999 roku struktura użytkowania gruntów na
terenie gminy przedstawiała się następująco:
Wyszczególnienie
Ilość (ha) Udział (%)
Powierzchnia gruntów ogółem
7 652
100
Użytki rolne ogółem
5 966
78,0
5 609
94,0
29
0,5
328
5,5
1 031
13,5
655
8,5
w tym:
-
grunty orne
-
sady
-
łąki i pastwiska
Lasy
Pozostałe grunty i nieużytki
17
GP „ROLWOD” przy WZMiUW, 62-510 Konin, ul. Okólna 59
Strategia zrównoważonego rozwoju gminy Przedecz
Struktura użytkowania gruntów na terenie gminy potwierdza jej rolniczy
charakter – aż 78% gruntów stanowią użytki rolne, wśród których dominujący
udział (94%) mają grunty orne.
Wiodącym sektorem jest rolnictwo indywidualne, które skupia ponad 80%
gruntów.
2.4. Produkcja roślinna.
Kierunki i poziom produkcji roślinnej rolnictwa na terenie gminy w latach
90 – tych ulegał zmianom w zależności od warunków rynkowych.
Struktura zasiewów w latach 1992 – 1996 przedstawiała się następująco:
Wyszczególnienie
1992
1996
ilość ha udział % ilość ha
Ogólna powierzchnia zasiewów
udział %
5 644
100
5 480
100
zboża
3 330
59,0
3 617
66,0
- z tego żyto
2 308
69,3
1 288
35,5
w tym:
-
-
ziemniaki
770
13,6
675
12,3
-
przemysłowe
568
10,1
593
10,8
-
pozostałe
976
17,3
595
10,9
Liczby zawarte w tabeli wskazują, że struktura zasiewów na terenie gminy
w latach 90 – tych nie ulegała zbyt wielkim zmianom. Udział poszczególnych
grup upraw jest podobny w roku 1992 i 1996. Większa zmiana nastąpiła w
zasiewach żyta, które wyraźnie zmalały na korzyść pszenicy i innych upraw
zbożowych.
Struktura zasiewów jest charakterystyczna dla powiatu kolskiego, choć
należy dodać, że w gminie nastąpiła poprawa w strukturze upraw zbóż.
Plony zbóż i ziemniaków w gminie Przedecz w latach 90 – tych (z 1 ha w
dt):
Uprawy
1992
1994
1996
18
GP „ROLWOD” przy WZMiUW, 62-510 Konin, ul. Okólna 59
Strategia zrównoważonego rozwoju gminy Przedecz
Zboża
15,8
18,7
31,5
w tym:
-
pszenica
18,4
17,3
37,2
-
żyto
13,0
22,0
26,0
-
jęczmień
15,3
16,3
33,7
-
owies
14,0
16,0
29,0
-
pszenżyto
22,0
25,0
32,8
100,0
100,0
200,0
Ziemniaki
2.5. Produkcja zwierzęca.
Wielkość hodowli w gminie Przedecz mierzona pogłowiem zwierząt
gospodarskich w 1996r. przedstawiała się następująco:
Zwierzęta
W sztukach
Na 100 ha UR
bydło
3 530
66,59
- w tym krowy
1 438
27,13
-
trzoda chlewna
8 255
155,73
-
owce
6
0,11
-
konie
39
0,74
-
Przedstawione liczby wskazują, że dominującymi kierunkami hodowli w
gminie Przedecz była hodowla bydła i hodowla trzody chlewnej.
Obsada bydła i trzody chlewnej na 100 ha użytków rolnych była znacząco
większa niż w powiecie (odpowiednio 45,61 bydła i 92,16 szt. trzody na 100 ha
UR).
Poziom hodowli w dużej mierze uzasadnia dominację upraw żyta i
ziemniaków na terenie gminy.
2.6. Środki produkcji w rolnictwie.
19
GP „ROLWOD” przy WZMiUW, 62-510 Konin, ul. Okólna 59
Strategia zrównoważonego rozwoju gminy Przedecz
Maszyny rolnicze są narzędziem intensyfikacji produkcji rolnej. Na
terenie gminy, według danych Spisu rolnego, poziom wyposażenia gospodarstw
w maszyny rolnicze przedstawiał się następująco:
Maszyny i urządzenia
Kombajny zbożowe
Kombajny ziemniaczane
Kombajny buraczane
Rozsiewacze nawozów
Rozrzutniki obornika
Kosiarki ciągnikowe
Kopaczki do ziemniaków
Sadzarki do ziemniaków
Przyczepy zbierające
Prasy zbierające
Dojarki
Schładzarki do mleka
Ciągniki
Przyczepy
Samochody ciężarowe
Liczba
gospodarstw
posiadających
maszyny
31
109
11
251
258
116
129
204
14
36
215
106
490
317
45
Odsetek
gospodarstw
posiadających
maszyny
4,6
16,3
1,6
37,5
38,6
17,3
19,3
30,5
2,1
5,4
32,1
15,8
74,1
47,4
6,7
Ilość maszyn
na 100 ha
użytków
rolnych
0,5
1,8
0,2
4,2
4,3
1,9
2,2
3,4
0,2
0,6
3,6
1,8
8,2
5,3
0,7
Poziom wyposażenia gospodarstw rolnych w gminie jest dość niski, ale
nie odbiegający od wyposażenia gospodarstw w powiecie.
2.7. Podsumowanie.
Rolnictwo w gminie Przedecz działa w niekorzystnych warunkach
klimatycznych, podobnie jak w całym regionie, natomiast na lepszych niż
średnio w powiecie glebach.
Wyniki produkcji roślinnej i zwierzęcej są lepsze od przeciętnych w
powiecie. Szczególnie od średnich odbiega poziom hodowli bydła i trzody
chlewnej.
Wśród gospodarstw rolnych dominują jednostki o produkcji mieszanej,
które stanowią 48,7% ogólnej ich liczby. Produkcja roślinna dominuje w 29,4%
gospodarstw, zwierzęca zaś w 20,9%.
20
GP „ROLWOD” przy WZMiUW, 62-510 Konin, ul. Okólna 59
Strategia zrównoważonego rozwoju gminy Przedecz
O jakości produkcji rolnej na terenie gminy świadczy wysoki poziom
produkcji towarowej. Blisko 76% gospodarstw produkuje głównie na sprzedaż.
Produkcja towarowa w przeliczeniu na 1 zatrudnionego, jak i na 1 ha UR jest
wyższa od średnich w powiecie.
3. Przemysł.
Działalność produkcyjna na terenie gminy Przedecz w przeszłości
związana była przede wszystkim z produkcją rolniczą i przetwórstwem rolno –
spożywczym. Innym kierunkiem była produkcja odzieży.
Obecnie
na
terenie
gminy
nie
ma
większych
przedsiębiorstw
produkcyjnych. Zarejestrowane są 2 podmioty gospodarcze reprezentujące
branżę odzieżową, zatrudniające łącznie około 40 osób. Produkcja zakładów nie
ma określonych kierunków zbytu.
Pozostała działalność wytwórcza prowadzona jest w drobnych zakładach
rzemieślniczych lub zakładach osób fizycznych. Obejmuje ona między innymi
wyrób farb malarskich, produkcję lin i sznurów, wyrób obuwia, wyroby
betonowe, czapnictwo, produkcję pasz, piekarstwo, wyrób ogrodzeń.
4. Usługi.
Działalnością usługową na terenie gminy zajmuje się ponad 130
podmiotów gospodarczych wśród których jest 60 jednostek handlowych i 13
transportowych.
Pozostałe branże reprezentowane w usługach to:
-
usługi budowlane,
-
stolarstwo,
-
mechanika pojazdowa,
-
betoniarstwo,
21
GP „ROLWOD” przy WZMiUW, 62-510 Konin, ul. Okólna 59
Strategia zrównoważonego rozwoju gminy Przedecz
-
usługi malarskie,
-
usługi w zakresie napraw sprzętu AGD, tele i radiomechanika,
-
usługi weterynaryjne,
-
pośrednictwo ubezpieczeniowe,
-
tłumaczenie z języka niemieckiego,
-
fryzjerstwo.
Ilość zakładów i branże reprezentowane w usługach podlegają częstym
zmianom. Wynika to z popytu na rynku usług. Niski poziom dochodów ludności
ogranicza zapotrzebowanie na usługi.
D. Mieszkalnictwo i infrastruktura techniczna.
1. Warunki mieszkaniowe.
Zasoby mieszkaniowe na terenie gminy na przestrzeni ostatnich lat nie
uległy większej zmianie. Statystyka wykazuje, że na koniec 1999r. na terenie
gminy znajdowały się 1442 mieszkania (w 1997r. 1440), z czego 656 mieszkań
w mieście Przedecz, w których znajdowało się 4815 izb.
Na jedną osobę przypadało w gminie 19,9 m2 powierzchni użytkowej, z
czego w mieście 23,3 m2. Wskaźniki te były wyższe niż przeciętne w powiecie
kolskim, gdzie średnio na osobę przypadało 18,5 m2 powierzchni użytkowej
mieszkania.
Gmina dysponuje 24 budynkami komunalnymi, w których znajduje się
116 mieszkań.
Stan budynków mieszkalnych jest zróżnicowany, wiele mieszkań i
budynków, w tym również komunalnych wymaga remontów.
2. Drogi.
22
GP „ROLWOD” przy WZMiUW, 62-510 Konin, ul. Okólna 59
Strategia zrównoważonego rozwoju gminy Przedecz
Sieć drogową na terenie gminy tworzą drogi wojewódzkie, powiatowe i
gminne.
Długość dróg gminnych wynosi 89 km, w tym dróg o nawierzchni twardej
69 km. Gęstość dróg wynosi 115,6 km na 100 km2 i jest znacząco wyższa niż w
powiecie kolskim, gdzie wynosi 81,2 km na 100 km2.
Długość dróg wojewódzkich jest niewielka, gdyż przez gminę przebiega
tylko 4,72 km drogi wojewódzkiej Izbica Kujawska – Włocławek.
Dróg powiatowych jest łącznie 22,15 km.
Przeciętnie jakość dróg na terenie gminy jest dość dobra.
Z dróg powiatowych nieutwardzony jest tylko odcinek drogi nr 16345 na
długości około 2 km między miejscowościami Nowa Wieś Wielka – Kaleń Mała.
Sieć dróg gminnych i powiatowych jest rozłożona równomiernie na
terenie gminy i zapewnia dobrą komunikację mieszkańców gminy z siedzibą
władz gminy – Przedczem oraz z ośrodkiem powiatowym.
3. Wodociągi i kanalizacja.
Zaopatrzenie w wodę na terenie gminy zapewniają 2 wodociągi grupowe
wraz ze stacjami uzdatniania wody:
-
Dziwie o wydajności 807 m3/dobę,
-
Żarowo o wydajności 260 m3/dobę.
Długość sieci doprowadzającej wodę do 18 miejscowości wynosi 76 km,
ilość przyłączy 697. Można przyjąć, że gmina jest zwodociągowana w 95%. Na
doprowadzenie wody oczekują pojedyncze gospodarstwa oddalone od głównych
siedzib ludzkich.
W mieście Przedecz znajduje się oczyszczalnia ścieków typu „Lemna” o
wydajności 300 m3/dobę wraz ze zbiornikiem zlewnym ścieków dowożonych z
terenu gminy.
Oczyszczalnia zapewnia docelowo możliwość przyjęcia około 75%
ścieków z terenu miasta. Obecnie dowiezione może być dziennie około 30 m3
23
GP „ROLWOD” przy WZMiUW, 62-510 Konin, ul. Okólna 59
Strategia zrównoważonego rozwoju gminy Przedecz
ścieków, jednak rozbudowa kanalizacji w mieście stopniowo ogranicza ilość
ścieków przyjmowanych z zewnątrz.
W tej sytuacji problemem otwartym pozostaje odbiór i oczyszczanie
ścieków na terenach wiejskich.
4. Sieć energetyczna.
Cały obszar gminy jest zelektryfikowany. Systematyczny wzrost zużycia
energii zarówno dla celów gospodarczych jak i socjalnych wymaga jednak
modernizacji linii energetycznych. Najbardziej narażone na awarie i przerwy w
dostawach prądu są Przedecz i sołectwo Dziewczopólko.
5. Łączność.
Na terenie gminy istnieje 1 placówka pocztowa, która świadczy
podstawowy zakres usług. Biorąc pod uwagę średnią gęstość zaludnienia na
terenie gminy można ocenić, że potrzeby mieszkańców gminy na usługi w tym
zakresie są zaspokojone.
Gorzej przedstawia się dostępność usług telekomunikacyjnych. Na koniec
1999r. na 1000 mieszkańców gminy było 106,6 abonentów telefonii
przewodowej. Jest to wskaźnik niższy niż średnio w powiecie i większości gmin
wiejskich.
Bez łączy telefonicznych pozostają miejscowości Katarzyna, Żarowo
Małe i Zalesie. Wschodnia część gminy otrzymuje łączność drogą radiową.
6. Składowanie i utylizacja odpadów.
Na terenie gminy znajduje się jedno zorganizowane składowisko odpadów
stałych o powierzchni 0,71 ha i pojemności 15 000 m3 odpadów. Składowisko
znajduje się na obrzeżach miasta. Aktualnie w planach gminy nie zakłada się
24
GP „ROLWOD” przy WZMiUW, 62-510 Konin, ul. Okólna 59
Strategia zrównoważonego rozwoju gminy Przedecz
budowy nowych składowisk, natomiast zarezerwowany jest teren pod
rozszerzenie istniejącego. Gmina nie podejmowała dotychczas działań na rzecz
utylizacji odpadów. Nie prowadzi się również selektywnej zbiórki odpadów.
7. Usługi komunalne.
Usługi komunalne na terenie gminy, a przede wszystkim w mieście,
świadczy Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Przedczu, który
jest zakładem budżetowym Urzędu Miasta i Gminy.
Zakład zatrudnia 10 osób i realizuje zadania w zakresie:
-
administrowania mieszkaniami komunalnymi,
-
wywozu nieczystości stałych i płynnych,
-
prowadzenia oczyszczalni ścieków i składowiska odpadów stałych,
-
usług pogrzebowych,
-
dowozu dzieci do szkół,
-
usług stolarskich.
E. Infrastruktura socjalna.
1. Oświata i wychowanie.
Zadania w zakresie oświaty i wychowania na terenie gminy realizują:
 Przedszkole Gminne w Przedczu, które posiada trzy oddziały,
 Szkoła Podstawowa w Przedczu z 14 oddziałami,
 Szkoła Podstawowa w Dziwiu – 1 oddział i 1 oddział przedszkolny,
25
GP „ROLWOD” przy WZMiUW, 62-510 Konin, ul. Okólna 59
Strategia zrównoważonego rozwoju gminy Przedecz
 Szkoła Podstawowa w Żarowie – 6 oddziałów oraz 1 oddział przedszkolny,
 Gimnazjum w Przedczu.
Obciążenie oddziałów przedszkolnych przedstawia się następująco:
-
w Przedszkolu w Przedczu, gdzie obecnie uczęszcza 56 dzieci przypada 19
dzieci na oddział,
-
w oddziale w Dziwiu jest 5 dzieci,
-
w oddziale w Żarowie jest 7 dzieci.
Liczebność oddziałów w szkołach podstawowych:
-
w Przedczu – 24 uczniów średnio w oddziale,
-
w Dziwiu – 12 uczniów,
-
w Żarowie – 12 uczniów.
Do gimnazjum, które liczy 8 oddziałów, uczęszcza aktualnie 207 uczniów,
czyli średnio 26 uczniów w oddziale.
Baza oświaty, jeśli chodzi o szkoły podstawowe i przedszkola, jest
wystarczająca. Potrzebna jest natomiast budowa budynku dla gimnazjum, które
obecnie funkcjonuje w budynku szkoły podstawowej.
Gorzej przedstawia się jakość bazy. Sala gimnastyczna jest tylko przy
szkole w Przedczu. Remontów w szerokim zakresie wymagają szkoły w
Przedczu i Żarowie, gdzie niezbędne są między innymi: remont lub wymiana
dachów, wymiana stolarki okiennej, modernizacja kotłowni i CO, wymiana
podłóg (Przedecz).
Biorąc pod uwagę potrzeby inwestycyjne i remontowe bazy oświaty w
gminie oraz ilość dzieci w oddziałach w Żarowie i Dziwiu niezbędna jest analiza
i ewentualne nowe rozwiązania organizacji oświaty i wychowania na terenie
gminy.
2. Ochrona zdrowia.
Usługi z zakresu ochrony zdrowia na terenie gminy świadczą:
-
1 Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej w Przedczu (tzw. lekarz
26
GP „ROLWOD” przy WZMiUW, 62-510 Konin, ul. Okólna 59
Strategia zrównoważonego rozwoju gminy Przedecz
rodzinny), w którym zatrudnieni są lekarze internista i pediatra oraz
stomatolog. Zakład działa w ramach umowy z Kasą Chorych,
-
gabinety lekarskie prywatne, czynne w określone dni tygodnia.
NZOZ zatrudnia również personel pomocniczy, 2 pielęgniarki, pomoc
stomatologiczną, laborantkę, 2 siostry środowiskowe oraz higienistkę szkolną.
Zakład funkcjonuje w budynku po byłej przychodni zdrowia.
3. Opieka społeczna.
Zadania w zakresie opieki społecznej realizuje na terenie gminy Miejsko –
Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej. MGOPS pomaga rodzinom i osobom,
które objęte są dysfunkcyjnością wynikającą z długotrwałej choroby, bezrobocia,
problemów wychowawczych, patologii w rodzinie i innych przyczyn.
Pomoc dla osób potrzebujących realizowana jest w postaci wypłaty
zasiłków oraz usług opiekuńczych, doradczych i innych.
W roku 2000 z pomocy Ośrodka skorzystało 251 rodzin. W pierwszym
półroczu 2001 z pomocy finansowej korzystało 288 rodzin.
Zarówno w roku ubiegłym jak i bieżącym Ośrodek w pełni wywiązał się
ze
świadczeń
obligatoryjnych,
składek
na
ubezpieczenia
społeczne
i
ubezpieczenia zdrowotne.
Zasiłki okresowe w roku 2000 zaspokoiły w 30% potrzeby rodzin, a
średnia wysokość zasiłku wyniosła 145 zł. W roku bieżącym z zasiłków tych
skorzystało jedynie 10% potrzebujących, a wysokość zasiłku wyniosła 60 zł.
Środków na zasiłki celowe w roku ubiegłym, podobnie jak w roku
bieżącym, starczyło tylko na zaspokojenie 10% potrzeb, a ich wysokość
wynosiła odpowiednio 69 i 64 zł.
4. Kultura i kultura fizyczna.
4.1. Kultura i sztuka.
27
GP „ROLWOD” przy WZMiUW, 62-510 Konin, ul. Okólna 59
Strategia zrównoważonego rozwoju gminy Przedecz
Głównym inicjatorem i koordynatorem życia kulturalnego na terenie
gminy jest Miejsko – Gminny Ośrodek Kultury w Przedczu. Ośrodek mieści się
w zabytkowym zamku, gdzie również usytuowana jest Biblioteka Gminna oraz
Regionalna Izba Muzealna i gdzie znajduje się sala widowiskowa o powierzchni
600 m2.
W ramach MGOK działają stale zespoły i koła:
-
zespół ludowy „Przededczanki”,
-
kabaret „Kopyto”,
-
koło plastyczne,
-
koło recytatorskie,
-
koło działaczy kultury „Senior”.
Ośrodek organizuje corocznie stałe imprezy, które mają zasięg
ponsdgminny. Są to:
-
konkurs gry na syntezatorach,
-
sypanie wzorów piaskiem,
-
topienie „Marzanny”,
-
puszczanie wianków,
-
dożynki.
Według
stanu
z
1999
roku
Biblioteka
Gminna
dysponowała
księgozbiorem obejmującym ponad 17 tysięcy woluminów, co daje 3820
woluminów na tysiąc ludności. Jest to wskaźnik o około 500 woluminów wyższy
niż w powiecie kolskim. W tym samym roku z zasobów bibliotecznych
korzystało 360 czytelników.
4.2. Zabytki kultury materialnej.
Historia pozostawiła na terenie gminy dość znaczną ilość zabytków, które
skupione są przede wszystkim w samym mieście. Do podstawowych zabytków
kultury materialnej na terenie gminy należą:
-
teren średniowiecznego grodziska z reliktami zamku,
28
GP „ROLWOD” przy WZMiUW, 62-510 Konin, ul. Okólna 59
Strategia zrównoważonego rozwoju gminy Przedecz
-
cmentarz ewangelicko – augsburski,
-
cmentarz rzymsko – katolicki,
-
zespół Kościoła Parafialnego pod wezwaniem Świętej Rodziny,
-
była dzwonnica z 1834r.,
-
ratusz z 1826 r.
-
remiza z 1826r.
-
jatki miejskie z 1826r.
-
domy z połowy XIX wieku przy ul. 1 Maja, Rybackiej i Placu
Wolności.
Wszystkie wymienione obiekty znajdują się w Przedczu. Ponadto:
-
cmentarz ewangelicko – augsburski w Nowej Wsi Wielkiej,
-
resztki parku dworskiego z XIX wieku w miejscowości Katarzyna.
4.3. Kultura fizyczna i sport.
Bazą kultury fizycznej i sportu na terenie gminy są sala gimnastyczna oraz
boisko do piłki ręcznej, koszykówki i siatkówki przy szkole podstawowej w
Przedczu.
Obecnie podjęto budowę boiska do piłki nożnej.
Sala gimnastyczna wymaga remontu kapitalnego.
Działalność sportowa prowadzona jest przede wszystkim w ramach
młodzieżowego zespołu sportowego „Salus”, który posiada sekcje piłki ręcznej,
siatkowej, koszykówki i tenisa stołowego.
F. Finanse gminy.
Poziom i struktura budżetu gminy jest jednym z podstawowych
czynników decydujących o rozwoju gospodarki gminy wraz z sferą socjalną.
Wielkość wydatków budżetowych w gminie Przedecz w 2000 roku
wyniosła 5 171,3 tys. zł co oznacza praktycznie poziom wydatków taki sam jak
w 1998 roku przy znaczącym ich obniżeniu w 1999 roku (o ponad 22%).
29
GP „ROLWOD” przy WZMiUW, 62-510 Konin, ul. Okólna 59
Strategia zrównoważonego rozwoju gminy Przedecz
Wielkość wydatków budżetowych na 1 mieszkańca w latach 1998 i 2000
wynosiła około 1150 zł. W roku 1998 było to powyżej średniej w powiecie, w
roku 2000 poniżej tej średniej.
Analiza dochodów i wydatków budżetu gminy na przestrzeni lat 1998 –
2000 pozwala stwierdzić, że:
1) Udział dochodów własnych w dochodach ogółem waha się w
granicach około 30%. Pozostałe środki pochodzące z budżetu państwa
i dotacji celowych są w większości przeznaczone na określone cele i
zadania, a to oznacza ograniczenie samodzielności organów gminyci
organów gminyśrodkami budżetowymi.
2) Poziom i struktura dochodów i wydatków budżetu w dużej mierze
kształtowały się pod wpływem działalności inwestycyjnej i środków
przeznaczonych
na
inwestycje.
Świadczy
o
tym
zarówno
współzależność poziomu wydatków na inwestycje i poziomu
wydatków ogółem, jak również wysoki udział wydatków na
gospodarkę komunalną w latach 1998 i 2000, kiedy realizowano
znaczące
inwestycje
w
tej
dziedzinie.
Udział
wydatków
inwestycyjnych w ogólnej kwocie wydatków w poszczególnych latach
był następujący:
1998r. – 35,2%
1999r. – 10,7%
2000r. - 24,4%.
3) Poziom inwestowania w gminie był uzależniony od wysokości dotacji
uzyskanych na ten cel w poszczególnych latach. Poziom dotacji na
zadania własne gminy, w których mieszczą się środki na inwestycje,
był w poszczególnych latach wyraźnie zróżnicowany.
4) Największą pozycję dochodów zaliczanych do własnych stanowi
udział w podatku dochodowym od osób fizycznych. Na wielkość tego
źródła dochodów gmina nie ma żadnego wpływu, a w ostatnich latach
kwota dochodów z tego tytułu systematycznie malała.
30
GP „ROLWOD” przy WZMiUW, 62-510 Konin, ul. Okólna 59
Strategia zrównoważonego rozwoju gminy Przedecz
5) Największą pozycję wydatków stanowią wydatki na oświatę, o których
wysokości decyduje przede wszystkim polityka państwa. Podobnie ma
się rzecz w przypadku wydatków na opiekę społeczną, które również
mają kilkunastoprocentowy udział w ogólnej kwocie wydatków.
6) Wydatki gminy na sferę socjalną poza wymienionymi wyżej
dziedzinami są minimalne.
Podsumowując można stwierdzić, że na kształt i poziom budżetu
przeważający wpływ mają decyzja i działania wynikające z polityki rządu. W
praktyce przekłada się to na coraz wyższy udział dochodów obcych w ogólnej
kwocie dochodów gminy, które ponadto mają swoje jednoznaczne przeznaczenie
i przez to kształtują strukturę wydatków.
Sytuacja ta powoduje, że organy gminy nie mogą w radykalny sposób
zmienić ani poziomu ani struktury budżetu, a finanse gminy coraz bardziej
uzależniają się od pozyskiwania środków z różnych źródeł zewnętrznych.
31
GP „ROLWOD” przy WZMiUW, 62-510 Konin, ul. Okólna 59
Strategia zrównoważonego rozwoju gminy Przedecz
Budżet Miasta i Gminy Przedecz w latach 1998 – 2000
DOCHODY
w tys. zł
Wyszczególnienie
1998
1999
Udział w
ogółem
4 738,8
100
Kwota
Ogółem
W tym:
1. Dochody własne
z tego:
- podatek dochodowy od osób fizycznych
- podatki rolny i leśny
- podatek od środków transportowych
- podatek od nieruchomości
- opłata skarbowa
2. Subwencja ogólna
3. Dotacje celowe:
- na zadania zlecone
- na zadania własne gminy
2000
Udział w 1998=100
ogółem
4 342,9
100
91,6
Kwota
Udział w 1999=100
ogółem
4 679,1
100
107,7
Kwota
1 473,9
31,1
1 393,5
32,1
94,5
1 272,5
27,2
91,3
569,5
311,6
51,8
165,7
38,8
1 834,1
1430,8
695,6
735,2
38,6
21,1
3,5
11,2
2,6
38,7
30,2
48,6
51,4
492,7
256,5
52,7
189,5
39,7
2 186,4
763,1
640,1
123,0
35,4
18,4
3,8
13,6
2,8
50,3
17,6
83,9
16,1
86,5
82,3
101,7
114,4
102,3
119,2
53,3
92,0
16,7
433,9
265,9
69,2
198,3
33,6
2 352,7
1 053,9
719,7
334,2
34,1
20,9
5,4
15,6
2,6
50,3
22,5
68,3
31,7
88,1
103,7
131,3
104,6
84,6
107,6
138,1
112,4
271,7
32
GP „ROLWOD” przy WZMiUW, 62-510 Konin, ul. Okólna 59
Strategia zrównoważonego rozwoju gminy Przedecz
Budżet Miasta i Gminy Przedecz w latach 1998 – 2000
WYDATKI
w tys. zł
Wyszczególnienie
1998
1999
Udział w
ogółem
5 174,9
100
Kwota
Ogółem
W tym:
1. Rolnictwo
2. Transport
z tego: inwestycje
3. Gospodarka komunalna
z tego: inwestycje
4. Oświata
5. Kultura i sztuka
6. Ochrona zdrowia
7. Opieka społeczna
8. Kultura fizyczna i sport
9. Administracja samorządowa
10. Inwestycje ogółem
408,8
352,1
1 549,4
1 386,7
1 679,3
72,4
82,1
723,1
1,0
479,7
1 820,5
7,8
86,1
29,9
89,5
32,5
1,4
1,6
14,0
9,3
35,2
2000
Udział w 1998=100
ogółem
4 020,0
100
77,7
Kwota
1,2
442,0
404,1
178,6
1 800,5
83,9
60,1
695,9
0,3
530,6
429,6
11,0
91,4
4,4
44,8
2,1
1,5
17,3
13,2
10,7
108,1
114,8
11,5
107,2
115,9
73,2
96,2
110,6
23,6
Udział w 1999=100
ogółem
5 171,3
100
128,6
Kwota
102,3
312,5
297,3
983,2
863,8
2 089,1
96,8
30,9
791,0
1,1
557,2
1 261,9
2,0
6,0
95,1
19,0
87,8
40,4
1,9
0,6
15,2
10,8
24,4
70,7
73,6
550,5
116,0
115,4
51,4
113,7
105,0
293,7
33
GP „ROLWOD” przy WZMiUW, 62-510 Konin, ul. Okólna 59
Strategia zrównoważonego rozwoju gminy Przedecz
G. Gospodarka przestrzenna.
Gmina posiada „Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy Przedecz”, które zostało uchwalone Uchwałą Rady
Miejskiej w Przedczu w dniu 29 grudnia 1999r.
Na podstawie oceny stanu zagospodarowania przestrzeni gminy i
warunków naturalnych przyjęto, że:
-
rolnictwo nadal będzie pełniło dominującą funkcję w gospodarce
gminy,
-
na terenie gminy istnieje możliwość rozwoju sadownictwa i
ogrodnictwa,
-
niezbędny jest również rozwój innych rodzajów działalności, w
związku z czym wyznaczono tereny pod aktywizację gospodarczą:
 na obrzeżach Przedcza ca 10 ha,
 we wsiach Arkuszewo, Chrustowy, Dziewczopólko, Dziwie,
Holenderki,
Jasieniec,
Józefowo,
Katarzyna,
Kłokoczyn,
Łączewna, Nowa Wieś Wielka, Rybno, Zalesie i Żarowo. Tereny
wskazane w tych miejscowościach mają do 1 ha,
-
na terenie gminy istnieją tereny i obiekty wymagające przekształceń
własnościowych i funkcjonalnych. Są to głównie tereny i obiekty po
byłych bazach
SKR, GS „Samopomoc
Chłopska” i innych
podmiotach. Znajdują się one w Przedczu, Dziwiu, Holenderkach,
Chrustowie, Kłokoczynie, Łączewnej, Katarzynie, Nowej Wsi
Wielkiej, Rybnie, Zalesiu, Żarowie.
W Studium Wyznaczono również:
-
obszary objęte ochroną środowiska przyrodniczego i kulturalnego,
-
obszary rolniczej przestrzeni produkcyjnej, w tym wyłączone z
zabudowy,
-
obszary, dla których obowiązkowe jest sporządzenie miejscowych
planów zagospodarowania przestrzennego.
35
GP „ROLWOD” przy WZMiUW, 62-510 Konin, ul. Okólna 59
Strategia zrównoważonego rozwoju gminy Przedecz
Wydaje się, że niezbędne jest prowadzenie prac nad opracowaniem
planów zagospodarowania przestrzennego dla terenów wyznaczonych pod
aktywizację gospodarczą.
36
GP „ROLWOD” przy WZMiUW, 62-510 Konin, ul. Okólna 59
Strategia zrównoważonego rozwoju gminy Przedecz
Wykorzystane materiały:
1. Wyniki Powszechnego Spisu Rolnego z 1996 roku – Urząd Statystyczny w
Koninie 1997r.
2. Dane statystyczne gmin i powiatów województwa wielkopolskiego za 1998 i
1999 rok – Wojewódzki Urząd Statystyczny w Poznaniu 1999r. i 2000r.
3. Materiały statystyczne za lata 1980 – 1997.
4. Analiza rolnictwa w gminie Przedecz wykonana przez Oddział Zamiejscowy
Wojewódzkiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego w Kościelcu.
5. Studium uwarunkowań i zagospodarowania przestrzennego gminy Przedecz
– 1999r.
6. Projekt strategii rozwoju powiatu kolskiego.
7. Strategia Rozwoju Wielkopolski – 2000r.
8. Informacje z budżetu gminy za lata 1998 – 2000.
9. Informacje Powiatowego Urzędu Pracy w Kole dotyczące rynku pracy.
37
GP „ROLWOD” przy WZMiUW, 62-510 Konin, ul. Okólna 59
Download

Część I - Przedecz